We’re fucked

In mijn Facebook-timeline zijn een paar mensen die op gezette tijden een mooie foto of een stukje online plaatsen en zo iets vertellen over hun werk. Een ervan is Huub Eggen, die me vanavond verraste met de bovenstaande prachtige foto van Spanje. Rechts ziet u nog een zonnepaneel van het ruimtestation, waarvandaan de foto is gemaakt, en daarboven de Plejaden. Het origineel is hier. Ik kan alleen maar kijken naar de dunne atmosfeer. Het laagje lucht is zó dun, we zijn zó kwetsbaar. Ik had iets poëtisch willen citeren over ‘s mensen broosheid, misschien een citaat van Leo Vroman. Maar dat lukt me niet. We zijn namelijk druk bezig dat flinterdunne laagje lucht zelf te vergiftigen. U zult het nieuws vrijdag wel hebben gelezen (en ander leest u het hier): het lijkt echt voorgoed te laat te zijn. “Even if a small fraction of the Arctic carbon were released,” vat klimaatonderzoeker Jason Box samen, “we’re fucked.”

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

Quote du Jour | Intellectuele wortels van de islamitische terreur

Islamitisch terrorisme begon niet met ISIS. Het begon zelfs niet met Bin Laden en Al Qaeda. Robert Worth beschreef al even na 9/11 de intellectuele wortels van het jihadisme.

Early salafi reformers believed they could reconcile Islam with modern Western political ideas. Some argued that Western-style democracy was perfectly compatible with Islam, and had even been prefigured by the Islamic concept of shura, a consultation between ruler and ruled.

That optimism began to fade after World War I, when the Western powers carved up the remains of the Ottoman empire into nation-states. A crucial step came in the 1930’s, when some radicals began to argue that Islam was in real danger of being extinguished through Western influence, said Emmanuel Sivan, a professor at Hebrew University in Jerusalem, who has written extensively on modern Islam. It was then that Rashid Rida and Maulana Maudoodi developed the notion that modern Western culture was equivalent to jahiliyya (the word is the Arabic term for the barbarism that existed before Islam).

But if one man deserves the title of intellectual grandfather to Osama bin Laden and his fellow terrorists, it is probably the Egyptian writer and activist Sayyid Qutb (…)

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Bill Dickinson (cc)

Ring van wetenschapsfraudeurs ontdekt

ACHTERGROND - Wetenschapsfraude is niet alleen een probleem van de geesteswetenschappen, zoals de bèta’s wel eens graag lijken te denken.

Veel bèta’s deden de recente gevallen van wetenschapsfraude af als een probleem van de geesteswetenschappen. ‘Onze’ vakken zijn zo ingekaderd door de empirie en natuurwetten, dat fraude bijna niet mogelijk is, zo redeneren veel van mijn collega’s. Een voorbeeld van een groot fraudegeval uit de natuurkunde werd terzijde geschoven als een interessant freak accident.

Het idee dat fraude makkelijker in de geesteswetenschappen zou plaatsvinden is echter erg naïef! Het wordt gevoed door de notie dat fraude alleen kan plaatsvinden aan de start van de keten, het analyseren van de data en het schrijven van het artikel. Maar fraude kan worden gepleegd in het hele proces: data-aquisitie, schrijven, artikel aanbieden, en refereeing.

Peer review is het systeem dat wetenschappers benaderd worden door journals om het werk van hun collega-wetenschappers, hun peers, te beoordelen. Dit werk is vaak een publicatie die ter plaatsing is aangeboden bij het tijdschrift, maar het kan ook om voorstellen gaan. Vaak vindt peer reviewsingle blind‘ plaats. Dat wil zeggen: de referee weet wel de namen van de auteurs, maar de auteurs weten niet wie de referees zijn. Er zijn goede argumenten te geven voor waarom het proces zo is opgezet, maar blind review biedt kansen voor identiteitsfraude. En er zijn wetenschappers die in gat springen, zo blijkt.

Foto: copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

Wetenschapsfraude in 1498

COLUMN - In 1498 publiceerde een geleerde monnik uit Viterbo, Giovanni Nanni (1432-1502), zeventien delen met Commentaria super opera diversorum auctorum de antiquitatibus loquentium, ofwel “Commentaren op de werken van diverse oudheidkundige auteurs”. Het ging om aantekeningen bij materiaal dat hij deels had gekregen van een Armeense monnik en deels had aangetroffen in een bibliotheek in Mantua.

Het was voor de geleerden van die tijd volkomen nieuw, al waren de auteursnamen Berossos en Megasthenes vertrouwd en waren uit hun oeuvre zelfs wat fragmenten bekend. Ook Manethon was een oude bekende: verschillende antieke auteurs verwezen naar zijn Egyptische geschiedenis. De vondsten vormden een sensatie, aangezien onder de herontdekte teksten beschrijvingen waren van gebeurtenissen waarbij het Joodse volk betrokken was geweest. Talloze Bijbelpassages waarvan de historische betrouwbaarheid in twijfel was getrokken, vonden nu onafhankelijke bevestiging, zodat het gelijk van de Kerk was vastgesteld.

Bovendien formuleerde Nanni als eerste westerling een principe dat sindsdien door alle historici wordt gehanteerd: primaire bronnen zijn in principe betrouwbaarder dan secundaire. Een primaire bron is een tekst die de directe neerslag vormt van een historische gebeurtenis, zoals een archiefstuk, de notulen van een vergadering of een ooggetuigenverslag. Secundaire bronnen daarentegen zijn gebaseerd op het oeuvre van eerdere auteurs.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du jour | Ebola

[T]his outbreak is moving faster than our efforts to control it. If the situation continues to deteriorate, the consequences can be catastrophic in terms of lost lives but also severe socioeconomic disruption and a high risk of spread to other countries.

Margaret Chan, directeur van de World Health Organisation (WHO), maakt zich behoorlijk zorgen over de verspreiding van Ebola.

Dit is de grootste ebola-uitbraak tot nu toe, met 1,323 besmettingen. Het virus is inmiddels gesignaleerd in vier Afrikaanse landen, en is ditmaal ook verspreid via vliegverkeer.

Foto: copyright ok. Gecheckt 23-11-2022

Psychiatrie en maatschappij zijn onlosmakelijk verbonden

ACHTERGROND - Er is een toename aan kinderen die ADHD-medicatie gebruiken, er zijn steeds meer twintigers met een burn-out en ‘Nederland is het depressiefste volk van Europa’. Als je de berichten mag geloven, neemt het aantal psychiatrische diagnoses toe. Is dat inderdaad zo en waar komt die toename dan vandaan? Wordt de samenleving steeds ingewikkelder of mogen we gewoon niet meer ongelukkig zijn?

In de lezingenserie ‘Waanzin’ onderzochten we de scheidslijn tussen normaal en abnormaal. Wat is oorzaak en gevolg bij mentale aandoeningen? Acht sprekers uit verschillende disciplines lieten hun licht schijnen op trends in de psychiatrie en maatschappij.

Geluk en ongeluk

Volgens de Belgische psychiaters Dirk de Wachter en Paul Verhaeghe heerst er tegenwoordig ‘een taboe op ongelukkig zijn, wat veel psychische druk met zich mee brengt’. Zou dat mentale problemen kunnen veroorzaken?

Onzin, volgens prof. dr. Paul Schnabel (Universiteitshoogleraar, UU). Nederlanders zijn, als je het hen zelf vraagt, voor het overgrote deel ‘gelukkig’ tot ‘zeer gelukkig’, zo blijkt uit cijfers.

Toch heeft deze geluksbeleving op het persoonlijke vlak niks te maken met de medische consumptie, aldus Schnabel. Een klein deel van de bevolking heeft psychische stoornissen, zoals angsten, depressies of psychoses waarvoor men naar tweedelijns gezondheidszorg stapt. Daarnaast is er een grote groep mensen die met prangende vragen zitten over identiteit, sociale contacten, carrière en de liefde. Zij zoeken daarvoor hulp bij coaches en consultants. Dat is overigens wel een iets van de laatste decennia.

Foto: copyright ok. Gecheckt 13-10-2022

Aquaduct

ACHTERGROND - De scepsis rondom het Romeinse aquaduct in Nijmegen is doorgeschoten. Archeologen betalen hier namelijk voor fouten die niet zij hebben gemaakt.

1.

In het oosten van Nijmegen ligt een oud Romeins aquaduct. De vijver, de geulen en de drie dammen zijn goed vergelijkbaar met antieke waterleidingen als die in Dorchester en Tongeren, maar er zijn weinig concrete vondsten gedaan. Hout, het materiaal waarmee de eigenlijke waterloop was gebouwd, is nu eenmaal vergankelijk en kan niet meer worden opgegraven.

Het is daarom begrijpelijk dat er een stevige discussie is losgebarsten of de vijver, geulen en dammen wel door de Romeinen zijn aangelegd. Aanvankelijk waren het sceptische burgers die vragen stelden; later kwamen daar journalisten bij; daarna gaf de Nijmeegse Rekenkamer advies; tot slot oordeelde de Nijmeegse politiek dat er geen reden was tot twijfel. De affaire interesseert me, maar niet om de vraag of er werkelijk een aquaduct is geweest. Voor zover we weten, was het er. Voor zover we weten, is de kritiek onterecht. Daarom is de scepsis zo boeiend. De Nijmeegse archeologen betalen namelijk voor fouten die niet zij hebben gemaakt.

2.

Eerst even een woord over de kritiek. De sceptici stellen dat er, alvorens te concluderen dat er een aquaduct is geweest, sprake moet zijn van concrete, positieve aanwijzingen. Zulk bewijs is echter niet te leveren: zoals gezegd is het bouwmateriaal te vergankelijk om op te graven. De onmogelijkheid iets vanuit direct bewijsmateriaal te reconstrueren geldt echter niet alleen voor het aquaduct, ze geldt voor alles uit de oude wereld. De oudheidkundige disciplines hebben nu eenmaal een smalle empirische basis.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Frauderende hoogleraar schiep meerdere aliassen om eigen artikelen te reviewen

NIEUWS - SAGE Publishers trekt 60 artikelen terug uit het tijdschrift Journal of Vibration and Control na een uitgebreid onderzoek:

SAGE announces the retraction of 60 articles implicated in a peer review and citation ring at the Journal of Vibration and Control (JVC). The full extent of the peer review ring has been uncovered following a 14 month SAGE-led investigation, and centres on the strongly suspected misconduct of Peter Chen, formerly of National Pingtung University of Education, Taiwan (NPUE) and possibly other authors at this institution.

Foto: copyright ok. Gecheckt 22-04-2022

UvA en VU hebben lak aan medezeggenschap bij fusieplannen

NIEUWS - Nadat eind 2013 de samenwerking tussen de bèta-faculteiten van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU) werd afgeschoten door de medezeggenschapsraad van de UvA, zetten de beide besturen hun afgeschoten plan toch door.

Eerder vandaag heeft de nieuw opgerichte website UvAleaks een convenant gepubliceerd tussen de UvA en de VU over gezamenlijke huisvesting van de bèta-faculteiten van beide instellingen.

Vandaag heeft UvAleaks een convenant van 26 juni 2014 vrijgegeven. Er wordt tussen de Colleges van Bestuur (CvB) van de Vrije Universiteit (VU) en de Universiteit van Amsterdam (UvA) een convenant gesloten, waarin afspraken worden gemaakt over de huisvesting van de bètafaculteiten van UvA en VU. Beide Universiteiten hebben de intentie om in het bètadomein samen te werken en zijn voornemens een gezamenlijke huisvestingskoers te bepalen voor hun Bèta Activiteiten.

Zoals gezegd werd deze voorgenomen samenwerking afgeschoten. Echter, het convenant (pdf) borduurt voort (art.3) op deze afgeschoten plannen:

Uitgangspunten voor de huisvesting zijn onder andere de eerder bepaalde Koers Huisvestingsprogramma Amsterdam Faculty of Science (AFS) en de AFS propositie (22-12-2012). De verwezenlijking van AFS heeft eerder geen doorgang gekregen, doordat de centrale medezeggenschap van de UvA op 20 december niet heeft ingestemd met de plannen voor een AFS.

Het aangaan van deze kaderstellende afspraken zorgt ervoor dat de samenwerking, zoals afgewezen door de centrale medezeggenschap, alsnog in brede lijnen wordt doorgevoerd.

Feit en fictie rond ‘het Kalifaat’

Zoals bekend heeft de fundamentalistisch-revolutionaire beweging ISIS het kalifaat uitgeroepen in delen van Irak en Syrië.

De Egyptisch-Belgische journalist Khaled Diab zet in korte maar krachtige pennestreken zowel uiteen hoezeer de fantasie van ISIS verschilt van de historische kalifaten als hoe de postkoloniale geschiedenis de droom van het kalifaat heeft doen herleven:

The problem with this new caliphate, which, an ISIS spokesman claimed on Sunday, had been established under Abu Bakr al-Baghdadi, an Islamist militant leader since the early days of the American occupation of Iraq, is that it is ahistorical, to say the least.

Quote du jour | Eigen verantwoordelijkheid

Als universiteit kunnen we niet voldoende benadrukken dat studenten hun eigen verantwoordelijkheid hebben. Daarom spreken we ze ook op hun slordige gedrag aan. Het is onze taak om hen te prepareren op verantwoording dragende posities op de arbeidsmarkt. Als we ze pamperen, dan nemen we die opdracht niet voldoende serieus.

Rector Frank van der Duyn Schouten van de VU heeft geen clementie met slordige studenten en ontzegt hen de toegang tot examens. Een enigszins slordige promovenda wordt echter geen strobreed in de weg gelegd:

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende