Dood in Brazilië

Vorige week is Jair Bolsonaro gekozen tot president van Brazilië. Op 1 januari wordt hij ingezworen. Volgens de leer van de weerbare democratie is ingrijpen vereist om moord op de democratie te voorkomen. Maar tevoren is geen adequate manier vastgelegd om dat te doen.Ik zou een staatsgreep beginnen op de allereerste dag!” In 1999 liet Bolsonaro geen misverstand bestaan over wat hij zou doen als hij ooit president werd. “Begin de staatsgreep meteen, laten we dit een dictatuur maken.” Daarnaast heeft hij zich uitgesproken voor marteling, en gedreigd tegenstanders te vernietigen. In een toespraak in 1993 verklaarde hij doodleuk: “Ik ben voorstander van dictatuur.” Dat was acht jaar na het einde van het militaire regime in Brazilië. Onder dat bewind werden media gemuilkorfd en politieke tegenstanders gemarteld, naar verluidt vaak door verkrachting en castratie. In 2014 rapporteerde een waarheidscommissie dat onder de militaire dictatuur 191 personen zijn gedood en nog eens 243 verdwenen. Bolsonaro zei dat de dictatuur meer mensen had moeten vermoorden.

Foto: Martha de Jong-Lantink (cc)

Orthodox Oost-Europa verdeeld

ELDERS - Kerk en staat zijn in de oosters-orthodoxe wereld nauwer verbonden dan in het westen. Het conflict tussen Rusland en Oekraïne kon dan ook niet zonder gevolgen blijven voor de kerkelijke organisatie.

Tot grote woede van het Kremlin tekenden president Porosjenko van Oekraïne en patriarch Bartholomeus van Constantinopel (Istanbul), leider van de oosters-orthodoxe kerk, vorige week zaterdag een overeenkomst die de weg vrijmaakt naar een onafhankelijke orthodoxe kerk in Oekraïne. De overeenkomst volgt op het besluit van de kerkelijke synode afgelopen maand waarmee de kerk in Oekraïne op historische gronden het recht werd gegund zich af te scheiden van de Russisch orthodoxe kerk. Dit besluit was voor patriarch Kirill, de geestelijk leider van de Russisch orthodoxen die nauwe banden heeft met het Kremlin, aanleiding de relatie met het Oecumenische patriarchaat van Constantinopel te verbreken. Daarmee was het eerste kerkschisma sinds 954, toen Constantinopel de banden met Rome verbrak, een feit. Het is een flinke tegenvaller voor president Poetin, die via kerkelijke relaties veel geïnvesteerd heeft in zijn populariteit in en buiten Rusland.

‘Ik ben er zeker van dat de onafhankelijkheid van de kerk in Oekraïne zal leiden tot de eenheid van alle gelovigen in het land’, zei Bartholomeus na de de ontmoeting met Porosjenko. Dat lijkt vooralsnog ijdele hoop. Volgens een opiniepeiling steunt een meerderheid van de gelovigen in Oekraïne de onafhankelijkheid. Maar er zijn ook nog genoeg tegenstanders. De verdeeldheid heeft al geleid tot een strijd om het gebruik van de kerk. De orthodoxe kerk is bovendien, behalve een spirituele gemeenschap, ook een commerciële onderneming: met onroerend goed (kerken, kloosters, landerijen) en bedrijven (hotels, sanatoria, banken, fabriekjes). Veel kerkelijke bezittingen in Oekraïne zijn in handen van het Moskouse patriarchaat. Een gevecht om macht en geld  ligt in het verschiet.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steeds meer staten minimumloon

Bij de verkiezingen gisteren kozen Missouri en Arkansas voor een (behoorlijk forse) verhoging van het minimumloon, middels een referendum:

Voters in Missouri approved Proposition B, a ballot measure that will gradually hike the state’s minimum wage to $12 an hour by 2023. That’s a 53 percent raise over five years.

Missouri is one of two states with minimum wage hikes on the ballot Tuesday. In neighboring Arkansas, voters approved a similar measure Tuesday to raise the minimum wage to $11 an hour.

Foto: BORIS G (cc)

Onrecht lijkt onaantastbaar

COLUMN - Afgelopen week organiseerde ik in huiselijke kring een voorvertoning van The Panama Papers, die volgende week op het IDFA in première gaat. De documentaire volgt de journalistieke onthullingen nadat een anonieme klokkenluider een groot deel van het digitale archief van het Panamese advieskantoor Mossack Fonseca aan twee Duitse journalisten had toegespeeld. De twee beseften al snel dat ze die gigantische hoeveelheid data zelf niet aankonden, en brachten – met hulp van het internationale onderzoeksinstituut ICIJ – een cohort van bijna 400 journalisten uit talloos veel landen samen, die een jaar lang buffelden om alle documenten te verifiëren, te bestuderen en verbanden te traceren.

Ik heug me de dag dat het schandaal losbrak. Een week lang las ik ademloos de twee Nederlandse kranten die meewerkten aan de onthullingen: Trouw en het Financieele Dagblad.

Presidenten, emirs, popsterren en voetballers bleken op grote schaal offshore te bankieren, hun eigendomspapieren diep verstopt onder een roedel anonieme bv’s. Van Poetin tot Messi, van David Cameron tot de IJslandse en de Pakistaanse premier – ze hadden allemaal de weg naar Panama gevonden, en al doende honderden miljarden aan het zicht van allerhande overheden weten te onttrekken.

Wat de sneak preview extra boeiend maakte: het select genode gezelschap bestond uitsluitend uit financieel onderzoeksjournalisten. De kers op de taart was de aanwezigheid van Siem Eikelenboom. Die had immers voor het FD meegewerkt aan het onderzoek, en kon de documentaire van doorlopend commentaar voorzien. Zo wist hij te vertellen dat de enige taak van een werkneemster van Mossack Fonseca die kort in beeld kwam, eruit bestond dat ze dagelijks ‘eigenaar’ werd van pakweg duizend nieuwe verstopbedrijfjes en niets anders deed dan daar handtekeningen voor zetten. Zelf verdiende ze een paar tientjes per maand en woonde in een armzalig huisje, maar op papier was ze multibiljonair.

Foto: Ministero Difesa (cc)

Italiaanse Vijfsterrenbeweging maakt beloftes niet waar

ELDERS - De nieuwe Italiaanse regering van Lega en de Vijfsterrenbeweging vertoont nu al trekjes van de oude politiek.

Het was vooral een belofte van de Vijfsterrenbeweging (M5Stelle): alles moet anders. Ze werden bij de verkiezingen begin dit jaar de grootste met 33% van de stemmen, maar konden alleen regeren in een coalitie met de rechtse Lega, die 17% van de kiezers achter zich kreeg. Er kwam een regering met vicepremiers van elk van beide partijen en een onafhankelijke premier, Giuseppe Conte. Inmiddels lijkt vice-premier Matteo Salvini van Lega (foto) het een stuk beter te doen dan zijn collega Luigi Di Maio van de Vijfsterrenbeweging. Salvini wint het niet alleen van Di Maio in populariteit (58% tegen 51%). De opiniepeilingen laten bijna een verdubbeling van de aanhang zien voor de Lega (31%) tegen een verlies voor de Vijfsterrenbeweging (27%).

Di Maio heeft het moeilijk en het rommelt in zijn beweging. Een van de verkiezingsbeloftes was sluiting van een extreem vervuilend bedrijf, Ilva. Di Maio hield het open. Twijfels over het nieuwe gaspijplijnproject TAP van de kant van milieuminister Sergio Costa (M5Stelle) zijn overruled door premier Conte . Tot grote woede van de tegenstanders in Puglia die zich verzetten tegen de aanlanding van de gaspijplijn uit vrees voor schade aan de natuur en het teruglopen van het toerisme. De steun van M5Stelle voor de regio werd ook ingegeven door de wens een einde te maken aan het gebruik van fossiele brandstoffen. Maar het TAP-project, dat gas uit Azerbeidzjan naar Europa moet vervoeren, is al in een te vergevorderd stadium om het nog te stoppen, volgens premier Conte. Het is bovendien van groot belang voor de gehele EU, als alternatief voor de gastoevoer uit Rusland via de Nord Stream pijplijn door de Oostzee.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Quote du Jour | Arron Banks

From the emails that we have seen, it is evident that Arron Banks had many meetings with Russian officials, including the Russian Ambassador, Alexander Yakovenko, between 2015 and 2017. The meetings involved discussions about business deals involving Alrosa, the Russian diamond monopoly, the purchase of gold mines, funded by Sberbank, the Russian-state bank, and the transferring of confidential documents to Russian officials. Mr. Banks seemed to want to hide the extent of his contacts with Russia, while his spokesman Andy Wigmore’s statements have been unreliable – by his own admission – and cannot be taken at face value. Mr Wigmore is a self-confessed liar and, as a result, little significance can be attached to anything that he says. It is unclear whether Mr. Banks profited from business deals arising from meetings arranged by Russian officials. We understand that the National Crime Agency (NCA) is investigating these matters. We believe that they should be given full access to any relevant information that will aid their inquiry …

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De onzichtbare verkiezingen

ANALYSE - De kern van mijn vorige twee stukken is dat de Democraten waarschijnlijk het Huis van Afgevaardigden  winnen maar veel minder kans maken in de Senaat. Naast de verkiezingen voor de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zijn er de zwaar onderbelichte lokale verkiezingen. Hieronder verstaan wij de verkiezingen voor lokale parlementen, gouverneurs en andere ambtenaren.

Gouverneurs

Daar waar de Democraten gedoemd lijken in de Senaat, is het hamsterweken qua gouverneurschappen. De bordjes zijn letterlijk omgedraaid:

  • In de Senaat verdedigen de Democraten in 26 staten en Republikeinen in 9
  • Van de gouverneursverkiezingen verdedigen de Republikeinen er in 26 en Democraten in 9.

Er wordt weinig aandacht geschonken aan de gouverneursverkiezingen tijdens nationale verkiezingen. Dat is ten onrechte, als men kijkt naar de functie en bevoegdheden van een gouverneur.

Sommige gouverneurs besturen staten die qua inwonertal groter zijn dan Nederland. Veel van hen hebben verreikende bevoegdheden, zoals:

  • het benoemen van rechters
  • het verlenen van gratie aan veroordeelden
  • het uitspreken van een veto op een wetsvoorstel

Als je in Nederlandse of internationale media ook maar iets over gouverneursverkiezingen leest, gaat het meestal over de staat Georgia. De media-aandacht is grotendeels te verklaren door het feit dat Democraat Stacey Abrams de eerste vrouwelijke zwarte gouverneurskandidaat ooit is. Daarnaast ziet de Republikeinse kandidaat Brian Kemp, als Georgia’s Secretary of State, zelf toe op zijn eigen verkiezing. (Een Secretary of State staat aan het hoofd van verkiezingen in een staat. Het feit dat Brian Kemp op zijn eigen verkiezing toeziet heeft natuurlijk niks te maken met de geplande sluiting van stembureaus in zwarte wijken en steden.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Code Oranje

En daar is nummer drie. Na Nieuwe Wegen en Vrij Links gaat nu Code Oranje het proberen. Links, maar ook een beetje xenofoob. Het boegbeeld is deze keer een blanke man die geboren is in 1959. Dat is toch weer eens wat anders dan 1962 en 1964. Een nieuw invalshoek bij de ontginning van de ontevreden, mild racistische, witte ex-arbeider als electorale doelgroep is wel zo verfrissend, niet waar? De ontevreden burger dient gehoord te worden! Hup democratie!

Ik dacht het niet. De ontevreden burger is namelijk een volwassen kleuter die op zoek is naar instant politieke gratificatie. Dat is in directe tegenspraak met democratie, het rommelige proces waarin op de lange termijn de meeste mensen een beetje gelijk krijgen. Het maakt niet uit of je xenofoob met een vleugje socialisme bent, of omgekeerd. Het blijft populistisch gelul. En de smadelijke mislukking van Code Oranje gaat mijn gelijk bewijzen.

Bolsonaro haalde meerderheid van de geldige stemmen, maar niet van alle stemmen

Jair Bolsonaro is de nieuwe president van Brazilië. Ruim tien procent van de kiezers, die verplicht moesten opkomen, maakte zijn biljet ongeldig of stemde blanco. Minder dan de helft van de Brazilianen ziet Bolsonaro dus zitten als president.

Jairs zoon Eduardo werd voor Sao Paolo gekozen in het federale parlement, met het hoogste aantal stemmen dat een afgevaardigde ooit haalde (zelfs als u het Portugees niet machtig bent, snapt u uit zijn wiki dat het lemma “politiek leven” korter is dan het lemma “controverses”). Een andere zoon, Flávio, komt in de senaat voor de staat Rio de Janeiro. De partij van de Bolsonaro’s, de Partido Social Liberal, heeft overigens bij lange na geen meerderheid in het parlement.

Jair Bolsonaro is nog niet gekozen en de persvrijheid in Brazilië staat al onder druk

Een van de grootste kranten van Brazilië ligt onder vuur nadat het gesjoemel met campagnegeld door de extreem-rechtse presidentskandidaat Jair Bolsonaro onthulde. De journaliste die het onthulde wordt bedreigd. Het is niet het enige zorgwekkende voorteken. Het op twee na grootste mediaconglomeraat is al in handen van een supporter van Bolsonaro. Een ander blad werd geconfisceerd omdat het teveel op de hand van Bolsonaro’s tegenkandidaat Fernando Haddad zou zijn.

Foto: Liam Lysaght (cc)

Ierland stemt over afschaffing verbod op godslastering

ELDERS - Ierland kiest vandaag een nieuwe president. De kiezers mogen tevens hun oordeel geven over het voorstel om godslastering uit de strafwet te halen.

Het Ierse verbod op godslastering dat in de grondwet van 1937 is vastgelegd sloeg aanvankelijk alleen op de christelijke religie. Omdat dit niet in overeenstemming was met het grondwettelijk gelijkheidsbeginsel is in 2009 een meer neutrale formulering aangenomen. De wet verbiedt de uiting van “grove beledigingen of belediging van  zaken die door een religie als heilig worden beschouwd, waardoor verontwaardiging wordt veroorzaakt door een aanzienlijk aantal aanhangers van die religie”. In Europa bestaat elders ook nog steeds in een of andere vorm een verbod op godslastering, zoals in Duitsland, Oostenrijk, Finland, Spanje en Italië.

Vanwege de grondwettelijke vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van godsdienst bleef in Ierland een apart artikel dat godslastering verbiedt omstreden. In de afgelopen jaren is er slechts een keer sprake geweest van toepassing van het nieuwe wetsartikel. Dat was vanwege een klacht tegen de Engelse komiek Stephen Fry. Hem werd in een interview op de Ierse televisie gevraagd wat hij tegen God zou zeggen aan de hemelpoort. ‘Als God zou bestaan’, zou hij hem flink de les lezen, zei Fry:

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-11-2022

Wie wint het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden?

ANALYSE - De Democraten maken elke dag een betere kans het Huis van Afgevaardigden over te nemen. Vorige week keek ik naar de Amerikaanse Senaatverkiezing, waaruit bleek dat de Senaat waarschijnlijk in Republikeinse handen blijft.

De midtermverkiezen krijgen hun naam door het feit dat zij in het midden van een presidentiële termijn plaatsvinden. Een midtermverkiezing is dan ook een soort oordeel over de president. Uiteraard presteren populaire presidenten in zulke verkiezingen beter dan de impopulaire presidenten. Toch verliest de partij van de president in de regel zetels. Zo raakt een populaire president  gemiddeld 14 zetels kwijt, een impopulaire 37 zetels.

De vraag is dus niet óf Republikeinen zetels gaan verliezen, het staat vast dat zij een zeker aantal zetels gaan verliezen. Alle focus is op hoeveel zetels de Republikeinen gaan verliezen. De Democraten hebben maar liefst 23 zetels nodig om een overwinning te pakken.

Grote verliezen?

Het gros van de Republikeinen hoopt de verliezen te beperken en in de meerderheid te blijven. De meeste politicologen schatten een zetelwinst van rond de 30 in, optimisten schatten de Democratische zetelroof op 40.

Anders dan in de Senaat, vinden elke twee jaar verkiezingen plaats voor álle 435 leden van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. In 2006 en 2008 verkregen de Democraten een grote meerderheid door het handelen van de niet zeer geliefde president Bush (junior). In 2010 en 2014 kwam President Obama onder de electorale valbijl, de Democratische partij werd compleet gedecimeerd. De Democraten hopen in 2018 de Republikeinse mega-overwinning van 2010 te kunnen nabootsen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende