Namenhype: ooit royal, nu popster

De geboorte van een koninklijke telg was ooit aanleiding voor veel ouders om hun kind naar de prins of prinses te vernoemen. Maar die tijd is voorbij; nu zijn het de internationale sterren wiens naam wordt 'gestolen'. Dit blijkt uit een analyse van de sterkste stijgers en dalers in devoornamendatabase van het Meertens Instituut. Sommige kindernamen zijn tijdens een korte periode erg populair. Tot de jaren vijftig van de vorige eeuw waren het vooral namen van pasgeboren prinsessen. In 1938, het geboortejaar van koningin Beatrix werd die naam voor een baby bijna 10 keer zo populair als het jaar ervoor. Kregen in 1937 nog 22 baby's deze naam, een jaar later waren dat er al 207. Vanaf 1941 daalde dat aantal weer. Ook de geboorte van prinses Irene zorgde voor een kortstondige opleving, in 1939 omhoog, in 1942 omlaag. De laatste decennia zijn het popsterren of sporters die voor inspiratie zorgen bij ouders. De doorbraak van Britney Spears zorgde eind jaren negentig voor een grote hype.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

’t En zijn de Joden niet

, door

Van mij hoeft het niet, groepen Feyenoorders die schreeuwen dat ze op Jodenjacht gaan of #jodengaaneraan als hashtag op Twitter gebruiken. Ik zou er niet aan meedoen als ik van voetbal hield en ik heb een aantal – overigens verder best sympathieke – mensen ontvolgd die elke zondag over Joden zaten de tetteren.

Nederlanders zijn overgevoelig als het om Joden gaat. Neem dit rijmwoordenboek bijvoorbeeld. Een aantal woorden zijn gecensureerd; als je op verkrachten zoekt of kanker, krijg je geen resultaat. Ook op Jood en Joden kun je niet zoeken (Turken, Marokkanen, Turkenhoer en zelfs nikker werken wel: wie onvolledig censureert, maakt het alleen maar erger). Leuk rijtje is dat: verkrachten, kanker en Joden. Het zal je maar gezegd worden.

Maar wat is er mis met rijmwoorden zoeken bij Joden? Revius zelf gebruikte het woord in zijn beroemde (overigens bedekt antisemitische) ‘t En zijn de Joden niet en mag iemand misschien een gedichtje pennen voor de bar mitswa van zijn neefje? Het hoeft niet meteen te rijmen op zes miljoen doden.

Ik geloof toch echt dat Joden zichzelf Joden noemen.

Het is geen beledigende term. Natuurlijk kan hij wel zo gebruikt worden – ik ben ook wel eens uitgescholden voor brillejood, vroeger. Maar met Turk wordt net zo goed gescholden. Je ziet eruit als een Turk, zei mijn vader nog wel als iemand erg vuil was. Een uitdrukking die veel ouder is dan de immigratie van Turken in de jaren zestig. Ik zou ‘m niet gebruiken, maar ik ben dan ook niet van 1934.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rodekoolsalade met bloedsinaasappel en avocado

, door

foto Andrei Tchernikov, recept & foodstyling Fiona Ivanov

Rodekoolsalade met bloedsinaasappel en avocado
veganistisch lunch-, voor- of bijgerecht, 4 personen

500 g rodekool
1 el sherryazijn
2 bloedsinaasappels
1 rijpe avocado
3 el avocadoolie

Schaaf de rodekool in flinterdunne reepjes. Strooi wat zout naar smaak en de azijn over de kool en kneed dit zout met schone handen door de kool, zorg dat elk stukje goed gekneed wordt: hierdoor wordt de kool zachter, makkelijker verteerbaar en bovendien smaakt het beter. Laat de kool enige tijd staan. Snijd boven- en onderkant van de sinaasappel, zet ze rechtop op het werkvlak en snijd de schil eraf. Snijd de sinaasappels in plakken en vang het vocht op. Snijd de avocado in plakken en besprenkel met het sinaasappelsap. Meng de rodekool met de sinaasappel en avocado. Druppel de avocadoolie erover en bestrooi met versgemalen peper.

foto Andrei Tchernikov

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Babytsunami? Onzin!

, door

DATA - Opnieuw blijkt uit vandaag gepubliceerde CBS-cijfers dat het maar niet wil opschieten met de ‘overspoeling’ van allochtone baby’s van Nederland. Ook de tsunami van moslimbaby’s blijft uit.

Kijk zelf maar. Hieronder staat het totaalbeeld van het aantal kinderen dat een vrouw gemiddeld krijgt, het zogenaamde vruchtbaarheidscijfer. Veel lijntjes, maar wel interessante lijntjes.

Gemiddeld moet een vrouw in haar vruchtbare periode iets meer dan twee kinderen krijgen om de bevolking op peil te houden. Iets meer dan twee ja, omdat er iets meer jongetjes worden geboren en er vrouwen overlijden voor het einde van hun vruchtbaarheid. Een vruchtbaarheidscijfer van ongeveer 2,1 houdt de bevolking dus in stand. (In de grafiek is die 2,1 met een streep-stippellijn aangegeven.) Het is duidelijk dat alle hier weergegeven groepen –op de Marokkaanse na- beneden die grens zijn gezakt. De Nederlandse bevolking was al in 1973 onder water (CBS). Zonder immigratie zal onze bevolking binnen de kortste keren onherroepelijk dalen. De grafiek maakt duidelijk dat Nederland hier wel hard naartoe op weg is. Het vruchtbaarheidscijfer van Marokkanen zakt snel en over een paar jaar zitten ook zij beneden de 2,1.

In 1996 was het vruchtbaarheidscijfer van de totale Nederlandse bevolking nog nauwelijks 1,5. In 2010 is die met een zesde gestegen naar 1,8. Die stijging is in zijn geheel toe te schrijven aan de autochtone bevolking. Het vruchtbaarheidscijfer van de allochtonen daalde in die periode, vooral door flinke dalingen bij de Turken en Marokkanen. Het Turkse en Marokkaanse  vruchtbaarheidscijfer daalde in die periode namelijk met een kwart. De Surinaamse en Antilliaanse moeders volgen de autochtone bevolking. Het vruchtbaarheidscijfer van de niet-westerse bevolkingsgroep is gedaald naar 1,9 en die van de westerse is iets gestegen naar 1,55. Alsnog laag dus. De autochtone bevolking heeft nu een vruchtbaarheidscijfer van gemiddeld 1,80 kinderen per vrouw dat is zelfs hoger dan die van de allochtone bevolkingsgroep met 1,77. Zeer opmerkelijk.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 28-09-2022

De benenwagen

, door

Wie als schrijver onbekend terrein wil verkennen, kan soms ergens ‘writer in residence’ worden. Dat is een chique manier om te zeggen dat je bij wijze van studie een fantastische logeerpartij voor jezelf organiseert, waar je met mazzel nog een mooi boek uit kunt kneden ook. Deze week ben ik zo’n writer in residence: ik logeer in een fabriek. (Nou ja, overdag dan. ‘s Avonds slaap ik in een hotel.)

De fabriek in kwestie staat in Veenendaal. Ze maken er auto’s. En ze doen dat met de hand. Uit honderden onderdelen, afkomstig uit tientallen landen, worden elke week drie tot vijf autootjes in elkaar geschroefd en gekit. Zowat alles moeten ze van de grond af aan assembleren, omdat niemand exact maakt wat zij nodig hebben. Van elk autootje weten ze bovendien voor wie ‘ie is bestemd, en veel autootjes zijn precies op die ene klant toegesneden.

Want Waaijenberg maakt speciale auto’s. Het bedrijf is de maker van de Canta, uweetwel, die kleine – vaak rode – opdondertjes voor gehandicapten.

Het is een bijzonder bedrijf. Niet alleen omdat ze een beperkte en toch uiterst diverse doelgroep hebben, maar ook omdat Waaijenberg eigenlijk nog de enige volbloed Nederlandse autoproducent is. Hun inrij-Canta – een auto waar je met rolstoel en al in gaat – is zo bijzonder dat buitenlanders soms smeken of ze er alsjeblieft ook een mogen kopen. Zowel in Griekenland, Portugal als Amerika rijden ze inmiddels rond.

Wat me trof waren alle tegenstellingen. Op de onderzoeksafdeling boven worden technische hoogstandjes ontwikkeld, zoals volledige joystickbesturing. Beneden op de werkvloer wordt intussen alles onverdroten ambachtelijk in elkaar geklust, auto voor auto, onderdeel voor onderdeel. Handwerk en hi-tech gaan hier gelijk op; wat alle Cantamakers bindt, is de oneindige trots op hun werk.

En is het niet bijzonder dat dit Nederlandse invalidenwagentje nota bene is ontworpen door een racewagencoureur annex -monteur, iemand die twintig jaar heeft lesgegeven op het circuit van Zandvoort? Zoiets verzin je toch niet?

Intussen denk ik maar steeds aan al die Cantarijders die ik ken: stuk voor stuk mensen die hun bewegingsvrijheid te danken hebben aan dit autootje. Waaijenbergs motto is: wat je ook hebt, wij zetten er wielen onder en we maken je weer mobiel. Ze maken er waarlijk een benenwagen.

Writer in residence zijn is geweldig bij zo’n bedrijf. De enige vraag is hoe ik Waaijenbergs liefde straks in woorden kan vangen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 25-10-2022

Freiheit für Wilfried!

, door

Deel 1

Het is nu allemaal mis en het zal misschien nooit meer goedkomen en ik ben bang dat het door mij komt. Het is allemaal mijn schuld, ik heb het gedaan. Het was geen kwade bedoeling van mij, dat niet. Onachtzaamheid misschien, maar dan ook maar heel kort, vijf seconden of zo. Dat het allemaal zo uit de hand zou gaan lopen, kon ik toen echt niet weten.

Het begon toen ik lang geleden met een aantal vrienden op Interrail door Europa trok. Op een ochtend, ik sliep nog half, had ik plotseling een visioen. Een stem zei tegen mij: “Een goede naam voor je slaapzak is Robert.” Het was heel wonderlijk.

Later dacht ik een keer terug aan deze ingeving. Dat deed ik tijdens een overpeinzing over originaliteit in de muziek of meer algemeen over het echte in kunst en cultuur, want ik had het idee dat mijn Robert-visioen, hoe vreemd ook, ook op de een of andere manier echt was. Misschien zoals het lied John Brown’s Body, dat kennelijk in een droom is ontstaan, als het verhaal klopt tenminste.

Het is altijd een probleem om te beoordelen of een kunstvoorwerp echt is of namaak. Het televisieprogramma Tussen kunst en kitsch leeft daar bijvoorbeeld al jaren van. Zelfs voor doorgewinterde vakkundigen is het vaak heel moeilijk te zeggen en dan klopt het ook niet altijd. Zo dachten zij bijvoorbeeld heel lang dat het schilderij De man met de gouden helm van Rembrandt was, maar dat is het kennelijk toch niet.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: copyright ok. Gecheckt 15-02-2022

De geboorte van een stadswijk

, door

Apeldoorn is al ruim duizend jaar oud en stadhouder-koning Willem III heeft er een buitenhuis aangelegd (Het Loo), maar het werd pas echt een stad nadat het in de jaren zestig van de vorige eeuw in twee opeenvolgende nota’s Ruimtelijke Ordening werd aangewezen als groeikern. Ik ben opgegroeid in een van de uitbreidingswijken, Zevenhuizen. Ruim aangelegd met veel groen, een dozijn lagere scholen, een zwembad, een buurthuis, opbouwwerk, vijvers, een centraal park, een jongerencentrum en opvallend veel kerken.

Een gemeenschap kon je de verzamelde bewoners echter niet noemen. Een van mijn vriendjes kwam uit Pijnacker, een tweede van de Antillen, de derde uit Groningen. Er was weinig wat de bewoners verbond, en omdat dus niemand precies wist wat een Zevenhuizenaar tot een Zevenhuizenaar maakte, was men – zoals ik het heb ervaren – vooral tegen alles wat afweek. Toen ik rond mijn veertiende mijn enkel verstuikte en niet op de gebruikelijke manier kon fietsen, werd ik eens toegesproken door een wildvreemde die me voorhield normaal te fietsen.

Op een kwade of mooie dag (in 1979 of zo) concludeerde de gemeente dat er nog iets ontbrak. Wat is een moderne gemeente immers zonder moderne kunst? En dus stond er, van de ene op de andere dag, langs de Laan van Zevenhuizen (en wel hier) een kunstwerk. Het bestond uit enkele tientallen verroeste staalplaten, opgesteld in lange rijen. Het had iets van een tankversperring, en zo heette het dan ook binnen enkele uren.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Koning Voetbal is weer bezig

, door

Deze week moeten de kinderen de problemen van de grote mensen weer eens gaan oplossen. Daarvoor worden ze aanstaande donderdag naar de ArenA gelokt. De wedstrijd Ajax-AZ zal omkleed worden door een speciaal feestprogramma dat helemaal op kinderen zal zijn afgestemd. Het belooft een megafestijn te worden voor twintigduizend toeschouwertjes tussen de zes en twaalf jaar oud. De kinderen konden zich vorige week via hun school of sportvereniging opgeven. Voor elke zes leerlingen mag er één volwassene mee naar binnen.

Door de scholen is verschillend gereageerd op de uitnodiging. Een school in Asten heeft de gelegenheid aangegrepen om met de hoogste klassen naar de wedstrijd in de ArenA te gaan kijken. ‘Het team van de Bonifatiusschool verwacht dat het bijwonen van deze wedstrijd in de ArenA een unieke en onvergetelijke belevenis zal zijn voor de kinderen…’’ Voor de hoogste klassen van De Vlieberg in Den Helder is het een sneue boel. De kinderen uit groep 5 en 6 hadden hun begeleiding op tijd rond en zij hebben zich daardoor op tijd aan kunnen melden, maar de groepen 7 en 8 waren net te laat met de aanmelding en zij moeten op school blijven. Er zijn meer kinderen diep teleurgesteld. In Doorwerth waren 96 leerlingen van Basisschool Dorendal in de veronderstelling dat ze de wedstrijd konden bijwonen, want er was al een bevestiging van Ajax, maar later kwam er een mailtje dat zich te veel scholen hadden aangemeld. Dorendal viel buiten de boot.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Jaarlijks ruim 400 miljoen aan loterijgeld naar de Schatkist

, door

DATA - De grote loterijen van Nederland hebben jaarlijks een omzet van bijna 2 miljard euro. Ongeveer de helft daarvan wordt uitgekeerd aan de deelnemers, meer dan 400 miljoen komt in de vorm van belastingen en afdracht van de Staatsloterij in de staatskas terecht. In de afgelopen vijftien jaar is de omzet van de loterijen verdubbeld.

“205 miljoen aan prijzen in 2012 bij de Postcodeloterij!” De Postcodeloterij neemt alvast een voorschotje op haar succes van komend jaar. Best apart, want de bedragen die loterijen aan prijzen uitgeven, zijn afhankelijk van de inleg van de deelnemers. De 205 miljoen is dan ook gebaseerd op een schatting. Vorig jaar hadden ze 200 miljoen geschat en daar zijn ze ruim bovenuit gekomen. “Dus we kunnen wel veilig met 205 miljoen adverteren,” zegt een woordvoerder. Het uiteindelijke bedrag dat uitgekeerd wordt ligt nog niet vast. De 205 miljoen wordt trouwens sowieso lang niet geheel in geld uitgekeerd, ongeveer 40 miljoen keert de Postcodeloterij uit via cadeaus als auto’s en stedentrips. Hoe zit het eigenlijk met de inleg en de prijzen van onze grote loterijen?

De totale omzet van de grote loterijen in Nederland ligt jaarlijks rond de 2 miljard euro. Daarvan wordt ongeveer de helft uitgekeerd als prijzengeld. De Staatsloterij keert van alle loterijen het grootste deel van haar omzet uit aan de deelnemers, bijna 70 procent. Dat is een stuk minder dan de Postcodeloterij en de Bankgiroloterij die in 2010 respectievelijk 30 en 28 procent van hun omzet uitkeerden. De lotto/toto keert de helft van haar omzet uit.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rabbijn Ralbag voor al uw homogenezingen

, door

Homoseksualiteit is het gevolg van een jeugdtrauma. Dat mag Ralbag wel vinden, maar dan moet hij de Joodse Gemeente Amsterdam uit zijn ondertekening schrappen.

Nu al 162 rabbijnen en joodse leiders ondertekenden de verklaring homoseksualiteit en de Torah. Daarin wordt het reeds bestaande standpunt over homoseksualiteit uitgelegd en aangescherpt.

De ondertekenaars vinden dat er als gevolg van maatschappelijke invloeden meer en meer acceptatie is gekomen van homoseksualiteit als voldongen feit. Dat vinden ze onjuist evenals het gevolg daarvan: dat de uitleg van de Torah op dit punt als haatdragend en homofoob wordt beschouwd.

Ze willen homo’s juist liefdevol tegemoet treden met de mogelijkheden voor genezing en niet ‘harteloos en gemeen’ hen maar met het voldongen feit van de verkeerde geaardheid opgescheept laten zitten.

De joodse religieuze leiders bieden een traject van genezing aan want ‘gedrag is veranderlijk’. Ze zijn ‘onschuldige slachtoffers van wonden uit hun jeugd’. Met hulp en berouw kunnen ze daar weer overheen komen, ofwel tot inkeer komen.

Het is onjuist om ze ten prooi te laten vallen aan de homobeweging van haar agenda, vinden de rabbijnen. Wil je voortaan ook van vrouwen genieten, ga in de joodse leer bij onze voorgangers.

Vorige Volgende