Schaliegas en de geest van Socrates

Met de vloed van schaliegas wordt Europa voor een lastig dilemma geplaatst. In verschillende scenario’s placht Shell de optie ‘surprise’ op te nemen. De redenering erachter is dat een aantal ontwikkelingen zoals de vraag naar olieproducten min of meer te voorzien zijn, maar sommige niet. Surprise! Wat dan de verrassing zou zijn blijft een verrassing tot deze zich toont. Schaliegas is zo’n surprise: in een kort tijdsbestek werd duidelijk dat er enorme voorraden onconventioneel gas ‘vastzitten’ in gesteente, die door een techniek die fracking heet kunnen worden losgewrikt. In de VS is een ware dash for shale gas ontstaan. Daar geldt: wat zich onder jouw grond bevindt is je eigendom. Dat hadden ze in Slochteren ook wel gewild. Inmiddels maakt de VS de omslag van energie-importeur naar exporteur – wie had dat een aantal jaren geleden kunnen bevroeden? Gas kost in de VS nu nog maar een derde van wat we er in Europa voor neertellen, al menen marktexperts dat de prijs in de komende jaren naar zo’n tweederde van de Europese prijs zal stijgen. Maar toch, goedkoop is het. Dat heeft weer als gevolg dat de vraag naar kolen in de VS drastisch is teruggelopen, en goedkope kolen nu onze regionen overspoelen. Door de lage CO2-prijzen, zo’n 7 Euro per ton, kunnen zelfs de modernste gascentrales toch al moeilijk concurreren met kolencentrales, dalende kolenprijzen geeft de gascentrales een nieuwe tik. Energie-intensieve industrieën dreigen hun nieuwbouw voortaan in de VS te doen. Dat roept de vraag op wat Europa, en wat Nederland, met schaliegas, of breder onconventioneel gas aan moet, zoals methaan dat in kolenlagen opgesloten zit. Een vreselijk dilemma, in de stijl van Socrates, die schreef: 'Of ge huwt of niet, ge zult er spijt van krijgen.'

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kracht van consument redt wereld

, door

COLUMN - Waarin de auteur ontdekt wat carrot mobs zijn en aangenaam verrast is door de potentie ervan.

Milieudefensie mailde Sargasso over hun nieuwe campagne: ze zijn bezig met een carrot mob-actie waarbij ze massaal kaas zonder soja uit Zuid-Amerika bestellen om een grote Nederlandse kaasmaker op regionaal veevoer over te laten stappen.

Een carrot mob. Ik had er nog nooit van gehoord. In eerste instantie dacht ik aan een meute die woest met winterpenen stond te zwaaien voor het kantoorpand van de genoemde kaasmaker. Maar het is iets doeltreffender – en íets minder ‘kijk-die-activistische-milieugekkies-nou’ – dan dat.

Carrot Mob is een bedrijf in San Francisco, vertelt Wikipedia mij, dat in plaats van boycots buycots organiseert. Ze mobiliseren een grote groep consumenten om een bepaald product van een bepaald bedrijf te kopen. Dat bedrijf zal zich in ruil daarvoor inspannen een milieuvriendelijk, menswaardig, maatschappelijk verantwoorde actie te ondernemen.

Blijkbaar is dat zo succesvol gebleken dat het concept en naam nu door andere organisaties is overgenomen. 

Veel koffie en bier drinken

Thanksgiving Coffee is een koffiebrander in Californië die het een goed idee leek hun koffiebonen voortaan met boten die op windenergie varen te vervoeren. Maar daar hadden ze geld voor nodig. Dus schakelde ze Carrot Mob (het oorspronkelijke bedrijf) in om zoveel mogelijk koffie te verkopen aan sympathisanten. Ze mikten op 150.000 dollar voor de windboten, maar haalden ruim 30.000 dollar op. Dus werden het schone koffie-ovens in plaats van de kekke windboten, maar he: iets is beter dan niets, nietwaar?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Consuminderen tijdens de feestdagen

, door

COLUMN - Een dilemma: je wilt consuminderen maar hoe doe je dat met de feestdagen?

Eind november maakte ik met een groep vrienden het begin van een set afspraken over wat we wel en niet willen eten, kopen, doen. We hadden niet langer zin om ons mee te laten slepen in consumptiepatronen die we niet ondersteunen. Misschien denkt u nu ‘doe dat dan gewoon niet’, maar dat heeft meer voeten in de aarde dan het lijkt.

Een horde die we al bij het begin van ons experiment zagen aankomen, waren de feestdagen. Met een westerse-wereldwijde nadruk op kopen, kopen, kopen en eten, eten, eten, voorspelden we dat het wel eens lastig zou kunnen worden om december door te komen zonder onze afspraken te schenden. En dat was het ook.

Als je alle afspraken die we nu hebben volledig uitvoert, leidt dat tot een leefstijl met een grotendeels plantaardig dieet en weinig eerstehands spullen. Onze maatschappij is op de meeste dagen van het jaar behoorlijk anders ingericht – en in december al helemaal. Maar laat het nou ook net in december zijn dat mensen elkaar het meeste opzoeken. Laat het net in december zijn dat sociale verwachtingen het meest duidelijk zijn vormgegeven.

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | update november 2012

, door

DATA - Het einde van de wereld is nog niet terug te zien in de maandelijkse update van de grafiek van de afwijking van de wereldtemperatuur. Maar die gaat dan ook maar tot november.

Sterker nog, zelfs de elfjaarstrend maakt even pas op de plaats. Dat na een hele lange reeks stijgingen. Komt vooral omdat de warme periode bij de overgang van 2001 naar 2002 nu uit het gemiddelde valt.

wereldtemp_201211_475

Door het lekken van een conceptversie van het komende vijfde IPCC-rapport weet de wereld nu dat de zekerheid over de opwarming van 90 naar 99% is gegaan.

Vlak voordat het bekend werd, kwam er een studie naar buiten waarin de oorspronkelijke schattingen uit 1990 over klimaatverandering gestaafd werden. Dat is knap en tegelijkertijd jammer (want we hebben er nauwelijks wat mee gedaan).

Wie er wel wat mee doet, is de verzekeringsindustrie. Maar goed, die merken het dan ook aan hun bottom-line. Iets wat staten en individuen pas over een paar jaar echt voelen.

Waar ze het overigens dit jaar wel een beetje heet onder de voeten hebben is de Verenigde Staten. Die zijn op weg naar het warmste jaar ooit. Dat helpt vast in de discussie.

Een tweedehands spijkerbroek en kadetjes met melkeiwit

, door

VERSLAG - Een voedingspatroon zonder dierlijke producten is moeilijker dan je denkt. Ook in biologische chocopasta zit melkeiwit. Maar een tweedehands spijkerbroek is zo gevonden.

Op een zondagavond eind november maakte ik met een groepje vrienden het begin van een set leefafspraken: wat willen we wel en niet eten, kopen, doen? We willen ons losmaken van passief consumentisme. Het experiment loopt inmiddels drie weken. Tijd om u bij te praten: hoe sta ik ervoor?

De afgelopen weken kwam met enige regelmaat de opmerking ‘ach, wat doe je jezelf aan?’ voorbij. Die kan alleen maar voortkomen uit het voorstellingsvermogen van degenen die die uitspraak deden, want ik lijd bij mijn weten niet onder dit project. Sterker nog, ik voel me regelmatig bijzonder tevreden over onze afspraken.

Zo kopen we liefst onze kleding tweedehands. Toen ik vorige week toe was aan een nieuwe spijkerbroek, ging ik dus naar marktplaats.nl. In een mum van tijd had ik een broek gevonden op nog geen kilometer afstand van mijn huis. Die broek kostte bovendien maar vijf euro en was exact hetzelfde als de broek die kapot was gegaan. Binnen een kwartier had ik antwoord op mijn mail en een half uur later was ik weer thuis met mijn nieuwe broek. Op zondagavond. Daar kan geen winkel aan tippen.

How to confront the carbon crunch

, door

ANALYSE - The Emissions Trading System the EU established to reduce carbon emissions is far from perfect. What are alternative solutions?

Emissions of damaging carbon dioxide within the EU have fallen over the last two decades, but not primarily due to climate action policies. The de-industrialisation of much of the continent and increase in goods imported from countries such as China has been a much greater driver of the reduction. Worldwide, carbon emissions continue to increase.  The 1997 Kyoto Protocol has made little impact, partly because – despite being legally-binding – it is not really enforceable, and partly because it seeks to address carbon emissions arising from production. It should instead address emissions arising from consumption.

At a recent CER meeting, Dieter Helm, a professor of energy policy at Oxford University and a leading voice in European energy policy, outlined a possible new approach to EU climate action. (These were based on his new book, ‘The carbon crunch: how we’re getting climate change wrong – and how to fix it’.) Helm favours market mechanisms, such as price signals, over direct state intervention, such as governments deciding whether we should use gas or offshore wind power to heat our houses. The EU has established a market-based mechanism to reduce carbon emissions, the Emissions Trading System (ETS), but it does not work.

Landfill Harmonic

, door

Maestro Luis Szarán laat met het ‘Landfill Harmonic’ orkest zien hoe je afval kunt transformeren tot onderwijsinstrument dat verschil maakt in het leven van mensen.

Vandaag aandacht voor een bijzonder project. In Paraguay leeft bijna 35 procent van de bevolking onder de armoedegrens. Maestro Luis Szarán is  een man met een missie. In zijn vrije tijd trekt hij met zijn organisatie Sonidos de la Tierra door het land om muziekles te geven aan kinderen in de arme wijken. Szarán ziet muziek als instrument voor sociale transformatie. Maar hoe kom je aan een muziekinstrument als je nauwelijks geld hebt om te eten?

Szarán: ‘Despite living under dire circumstances, if a person has initiative and is creative, even trash can become an educational tool that could change someone’s life and the lives of others. (…) We believe we are conveying a dream when we play with the recycled instruments. Playing melodies made out of trash that move people’s hearts and turn the key that unlocks the deepest feelings in children and young kids that begin to re-evaluate their own lives in which they have it all.’

[kliktv nr=1]

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende