Biokerosine lijkt een milieuvriendelijke oplossing voor vliegen, maar is dat niet, betoogt Freek Kallenberg in deze gastbijdrage. Kallenberg is redacteur van het tweemaandelijks opinietijdschrift over milieu Down to Earth. De Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa beëindigde vorige maand voorlopig haar testprogramma van vluchten op biokerosine. Dit is een goed moment om definitief af te zien van vliegen op biokerosine, die wordt gewonnen uit landbouwgewassen. De verbouw van – hoofdzakelijk tropische - gewassen voor de luchtvaart gaat ten koste van de verbouw van voedsel. Bovendien is biokerosine niet beter voor het klimaat. Lufthansa beschouwt haar testprogramma als een succes en kondigt aan in de toekomst meer vluchten met biokerosine uit te willen voeren. Ook andere luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM, British Airways en Air France, voeren testprogramma's uit met biobrandstoffen. Luchtvaartmaatschappijen zoeken naar een alternatief voor kerosine. Kerosine is slecht voor het klimaat en de olie raakt op. Vliegen op biokerosine is echter geen oplossing, vooral niet als deze wordt gemaakt van plantaardige olie uit landbouwgewassen, zoals de jatropha die Lufthansa in haar testvluchten gebruikt. Uit een recent verschenen onderzoek van Milieudefensie blijkt dat de verbouw van jatropha in Indonesië de verbouw van voedselgewassen verdringt en bovendien leidt tot armoede onder de boeren.
This is pretty strange. Weird squeaking and creaking sounds of the frozen Black Sea in Odessa, Ukraine.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Rusland is de grootste olieleverancier van Nederland en waarschijnlijk van heel Europa. En Rusland is ook de grootste leverancier van aardgas voor veel Europese landen. In deze koude februarimaand breekt het aardgasverbruik in Europa records. Er wordt snel ingeteerd op de bovengrondse voorraden. Daarnaast wordt er ook dagelijks Russisch aardgas naar Europa getransporteerd via een groot netwerk van pijpleidingen. Maar sinds afgelopen donderdag is de Russische aardgasexport naar Europa met ca. 30% afgenomen. Het is in Rusland zo koud, dat de Russen zelf ook meer gas nodig hebben.
Over 20 jaar is het Nederlandse aardgas nagenoeg op. En ook in Rusland zijn de aardgasreserves eindig. Momenteel komt het meeste aardgas dat Gazprom levert nog uit West-Siberië, waar enkele van de grootste gasvelden ter wereld liggen. Deskundigen schatten in dat de gasproduktie uit die velden in 2020 met 35% is afgenomen.
Dat betekent dat de Russen de komende winters steeds vaker de levering van aardgas naar Europa zullen beperken. Waarschijnlijk zal Gazprom ook de prijs van aardgas verhogen. In de zomermaanden worden de bovengrondse Europese voorraden weer gevuld, met veelal Russisch aardgas. De prijs voor die brandstof zal steeds hoger worden. In dec. 2011 lag de prijs op 435 euro per duizend kubieke meter. Ter vergelijking: voor dezelfde hoeveelheid aardgas in vloeibare vorm uit bijv. Indonesië moet je 468 euro betalen. Maar dan moet je wel over een LNG-terminal beschikken. Ik denk dat de prijs voor vloeibaar aardgas gelijke tred zal houden met aardolie en aardgas.
Rechtsfilosoof, historicus en columnist Thierry Baudet schreef vrijdag 27 januari een column Dood door de Broeikas (hier te vinden). Kennelijk geïnspireerd door het boek De Staat van het Klimaat van wetenschapsjournalist Marcel Crok brengt Baudet een aantal ‘sceptische’ argumenten die echter in de wetenschap zelf al lang als half waar of geheel onjuist zijn bestempeld. Een aantal klimaatwetenschappers reageerde onmiddellijk. Hun reactie volgt hieronder.
Wij zouden ons als natuurwetenschappers wel een paar keer bedenken voor we in NRC een artikel over rechtsfilosofie zouden schrijven. Dat is ons vak niet. Maar rechtsfilosoof Thierry Baudet ziet er geen been in over klimaatwetenschap te schrijven. Zijn gebrek aan kennis is echter pijnlijk. Hij herkauwt diverse ‘tegenargumenten’ die door de wetenschap al lang zijn weerlegd. Hij baseert zich liever op het boek De Staat van het klimaat van journalist Marcel Crok dan op duizenden wetenschappelijke publicaties en tientallen verklaringen van alle wetenschapsacademies wereldwijd, en van alle relevante wetenschappelijke beroepsverenigingen.
De middeleeuwse warme periode was inderdaad warm, maar niet wereldwijd, en bovendien niet zo warm als nu. Het afgelopen decennium is onbetwist het warmste sinds 2000 jaar. Er zou in de middeleeuwen wijnbouw zijn in Engeland. Dus? Nu is dat weer het geval, ook in Nederland, en zelfs in Noorwegen wordt met wijnbouw begonnen. Baudet’s argument snijdt geen hout.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Het klonk zo mooi: een duurzame gedichtenwedstrijd met als hoofdprijs het winnende gedicht op 100.000 pakken biologische melk. Welke dichter wil dat niet? Helaas is het nog niet zeker of het winnende gedicht van Uft van Duurstede op de melkpakken zal verschijnen.
Stel je voor dat jouw winnende dichtregels op een melkpak staan afgedrukt en dat ze worden voorgelezen aan menig ontbijttafel. Een paar melkpakken verder kennen de kinderen jouw gedicht helemaal uit het hoofd. Ze dragen het voor in de klas, aan de familie en aan elkaar. Jouw duurzame poëzie gaat de wereld in. Zoiets moeten de organisatoren van Dichten voor een bewoonbare aarde voor ogen hebben gehad. Deze poëziewedstrijd werd georganiseerd door een groepje vrijwilligers van de Protestantse Kerk van Amsterdam. Verschillende partijen uit de duurzame hoek ondersteunden deze activiteit. De jury werd gevormd door Hannemieke Stamperius, Theo de Boer, Marjolijn van Heemstra en Udo Doedens. Ze moesten een keuze maken uit 133 inzendingen.
Afgelopen donderdag vond de muzikale prijsuitreiking plaats op de immense zolder van het Van Limmikhof in Amsterdam. De beste gedichten waren op muziek gezet en werden ten gehore gebracht door verschillende zangers en musici. Het hoogtepunt van de avond was de gesproken column van Johan van de Gronden, directeur van het Wereld Natuur Fonds. Hij vulde de jury aan met zijn opmerking dat er veel schuldgevoel in de gedichten zit, er waren weinig lyrische inzendingen, geen odes aan de natuur. Hij eindigde met ‘De dichter moet er weer op uit. Je moet zoeken’.
VS zou bulken van de schaliegas. Onlangs werden de ramingen echter bijgesteld. Er blijkt vijf keer minder schaliegas aanwezig te zijn dan gedacht, meldt Hans Verbeek.
In de Verenigde Staten maakt de winning van schaliegas een spectaculaire groei door. De totale productie van aardgas in de VS is sinds 2006 weer aan het stijgen, dankzij de exploitatie van schaliegas.
In de media verschijnen rooskleurige berichten over de voorraden schaliegas, die er nog in de Amerikaanse bodem zitten. De Wall Street Journal meldde in 2009 nog dat er wel 62.000 miljard kubieke meter gas te winnen valt. Dat is 22 keer de hoeveelheid aardgas in het Slochteren-gasveld.
Bij het huidige gebruik zou de VS 95 jaar vooruit kunnen met die hoeveelheid.
Gesteund door deze berichten en voorspellingen willen politici en bedrijven ook in Europa schaliegas gaan exploiteren.
Het laatste jaar is de berichtgeving over de schaliegaswinning versoberd. Oliedeskundige Arthur Berman wees op de korte levensduur van veel schaliegasprojecten. Hij schat dat de gemiddelde gasbron in de Barnett-shale-formatie na 12 jaar is uitgeput. Er zijn in de Barnett-shale inmiddels 9000 (!!!) boringen gedaan. Berman denkt de winbare hoeveelheid schaliegas slechts 50% zal bedragen van de schattingen van de gasproducenten (zie het kaartje hieronder)
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
‘Het zeldzame geval waarin gemeenschappelijke belangen je laten rekenen op de coöperatie van je medemens.’Zo definieerde Jean-Jacques Rousseau een paar eeuwen geleden het begrip ‘collectieve actie’. Vandaag de dag heeft die uitspraak niets aan kracht verloren. Het blijkt erg moeilijk om in grote groepen samen te werken, zeker als de gemeenschappelijke belangen niet helder zijn. Dat is zeker het geval bij het probleem van klimaatverandering. Prof. dr. Rosemary Rayfuse, hoogleraar Internationaal Recht aan de University of New South Wales en hoogleraar Internationaal Milieurecht aan Lund University, laat zien dat collectieve actie mogelijk is als we het klimaatvraagstuk opdelen in deelproblemen die met een kleiner aantal partijen aangepakt kunnen worden, bijvoorbeeld met het mensenrechteninstrumentarium. Klimaatverandering biedt kansen om het rechtssysteem aan te scherpen en opnieuw te definiëren wat belangrijk is.
Groepspsychologie
Wie de wetenschappelijke onderzoeken naleest ziet dat er drie hoofdproblemen zijn wanneer mensen in een groot collectief iets proberen te bewerkstelligen. Hoe groter de groep, hoe kleiner het individuele voordeel is dat de afzonderlijke groepsleden hebben. Omdat het voordeel van het individu zo klein is, zet niemand de eerste stap. Bovendien is het erg duur om een dergelijke groep op te zetten en draaiende te houden, waardoor het economisch gezien ook niet gemakkelijk is om vanuit een groot collectief te opereren.
Weer een jaar voorbij. Weer een jaar verloren.
Maar hiet toch gewoon weer de maandelijkse update van de wereldtemperatuur. Het effect van La Niña laat zich nog steeds voelen bij de korte termijn indicatoren. De 11-jaars trend stijgt echter gewoon door. Januari kon nog wel eens een steviger dip laten zien. Voer voor discussie. Straks nog wat meer over La Niña, eerst het overzicht.
La Nina drukt de gemiddelde temperatuur wereldwijd altijd wat. Het lijkt dan soms op een trendbreuk. Maar 2011 als La Niña jaar bevestigd eigenlijk de opgaande lijn. Het is namelijk het warmste La Niña jaar sinds het begin van de satellietmetingen.
Het overzicht van de wereldwijde temperatuur afwijkingen is gebaseerd op de metingen van UAH MSU, RSS MSU, GISS, Hadcrut3, NCDC en JMA. We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (3 jaar) en 132 maanden (11 jaar).
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Als er iets in klimaatjaar 2011 zichtbaar is geworden, is het wel de groeiende kloof tussen de wetenschap enerzijds en opinievorming in publiek en politiek anderzijds. In die gremia gonzen verschillende ‘sceptische’ argumenten rond die in de wetenschap al lang zijn weerlegd, maar die afgelopen jaar de doodklap hebben gekregen.
Een goede traditie in een jaaroverzicht is eerst gedenken. Dat doen we: In 2011 ontvielen ons definitief de argumenten i) dat de opwarming geen feit is, ii) dat de gemeten opwarming te wijten is aan het urban heat island effect, iii) dat de laatste jaren de opwarming is gestopt, en dat ook iv) de zeespiegelstijging geëindigd is, v) dat de opwarming te verklaren is door natuurlijke variaties, vi) dat het arctisch zee-ijs zich weer herstelt, vii) dat de invloed van de mens op de opwarming minimaal is, en viii) dat de opwarming komt door de zon. Wij gedenken deze argumenten op gepaste wijze, en hopen dat degenen die deze argumenten koesterden de moed en de kracht zullen vinden dit verlies te dragen. Nu waren die argumenten eind 2010 al terminaal, maar naar aanleiding van een serie gebeurtenissen en studies in 2011 kunnen ze nu echt ten grave worden gedragen. Al zullen ze ongetwijfeld nog jaren in de blogosfeer blijven spoken.
Nederland kiest voor fossiele brandstoffen. Op meerdere manieren, waarvan sommige niet zo fraai. Of dat goed is voor onze toekomst valt te betwijfelen.
Ergens in de stapel met kamerstukken zat een lijst met beantwoordde vragen naar aanleiding van de grondstoffennotitie. Een hele interessante vraag is nummer 2:
“Met de voorziening van welke belangrijke grondstoffen verwacht u de komende jaren (beginnende) problemen?”
En ik moest me drie maal door het omslachtige antwoord heen worstelen om eindelijk te zien wat er niet in stond: Olie.
Nu staat er elders in de beantwoording dat de energiesector buiten beschouwing wordt gelaten omdat daar al een ander rapport voor is. Maar dat is een te makkelijk antwoord. Olie is namelijk naast energiedrager ook een van de belangrijkste grondstoffen. Denk aan alleen al aan plastic, diverse chemicaliën en smeerolie.
En nergens in het stuk ook maar een spoor te bekennen van bewustzijn van de onvermijdelijke spanning die gaat ontstaan tussen het afnemende tempo waarmee olie geproduceerd kan worden en de toenemende vraag.
Het is curieus hoezeer de regering dit aanstormende probleem negeert.
Echter, aan de andere kant is het misschien wel verklaarbaar.
Nederland is gewoon in de greep van de op eennagrootste olielobby van de wereld. Niet alleen hebben we hier het belangen van Shell en de NAM welke erg groot zijn. We hebben ook nog eens te maken met de belangen van ongeveer een kwart van alle onderdelen van oliebedrijven die in Nederland gevestigd zijn vanwege de gunstige fiscale regels en de afscherming van gevoelige informatie. Het rapport hierover kreeg in Nederland nauwelijks aandacht. Alleen het FD stond er even bij stil.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.