GC?s ZondagMatinee: De dag dat de dollar valt (2)

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC's Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment. Wat is de gemeenschappelijke factor tussen goud, grondstoffen, de dollar, de euro, de yuan, olie, de VS, Europa, Rusland, India en China? Zonder de pretentie dat dit álle (belangrijke) variabelen zijn, spelen alle genoemde variabelen een rol in de documentaire ?De dag dat de dollar valt?. Eén van de meest interessante documentaires die ik gezien heb. Omdat de documentaire uit 2005 nog steeds actueel is, of eigenlijk: steeds actueler lijkt te worden, bespraken we de originele documentaire al in oktober vorig jaar. De maker van de documentaire, VPRO?s Tegenlicht, zag deze actualiteitswaarde ook en komt aankomende maandag (Ned 2, 21 uur) met een update van de eerdere uitzending. Waarom dan al een matinee over iets dat nog uitgezonden moet worden? Daarvoor gebruik ik graag de woorden van Maarten Schinkel, financieel- economisch redacteur van NRC Handelsblad: ?Er is een hele financiële werkelijkheid waar de meeste mensen geen weet van hebben, maar de werkelijkheid om ons heen vaak meer beïnvloedt dan wij voelen?. Daarom zou ik de uitzending van morgen absoluut in de agenda zetten.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

‘We hebben de toekomst in eigen hand’

Hoe ziet de economische toekomst van Nederland er uit? Wat zijn de kansen en wat zijn de bedreigingen? In het traditionele nieuwjaarsartikel (PDF) van het tijdschrift ‘Economische Statistische Berichten’ geeft Secretaris-Generaal (SG) Buijink van het ministerie van Economische Zaken een overzicht. Hieronder volgt een samenvatting van de bevindingen.

Te beginnen met het meest prettige nieuws: de Nederlandse economie staat er goed voor. We mogen ons sinds 2004 verheugen op een hogere groei dan het gemiddelde van de Europese Unie. Ook in 2007 gaat het CPB uit van een economische groei van gemiddeld 3%. In 2008 zal dit minder worden: het CPB gaat vooralsnog uit van een voorzichtige 2,25%. Meest onzekere factor: de veelgeplaagde Amerikaanse huizenmarkt. Zo geeft de DNB aan dat de uiteindelijke afschrijvingen in de financiële sector nog een veelvoud kan gaan bedragen van de ruim honderd miljard dollar nu. De onrust op de financiële markten zullen naar verwachting het consumentenvertrouwen verder onder druk zetten. Saillant detail: de olieprijs staat, vanwege de koers van de dollar, op hetzelfde (reële) prijsniveau als de jaren tachtig en is hiermee minder bedreigend voor de economische groei dan het lijkt.

Wat zou er moeten gebeuren?
De vermindering in de economische groei komt voornamelijk op het conto van de krapte op de arbeidsmarkt. Nog nooit stonden er zoveel vacatures open als in september 2007: 236.000. Deze krapte zal zich naar verwachting vertalen in verder stijgende (contract)lonen én inflatie. Deze hogere lonen vertalen zich weer in een toename van de arbeidskosten per product en dat zal leiden tot een duurdere export. De SG geeft aan dat we ?voortvarend deze problemen moeten oplossen?. Maar hoe?

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

QvdD: Opofferen rechten werknemer niet nodig

Marijnissen (Foto: Flickr/franscaspers)De macht van het internationale bedrijfsleven is ondertussen groter dan die van nationale regeringen. Dat wordt gestimuleerd door de Lissabon agenda van de EU over economische hervormingen. Die aanpak is niet bedoeld om verworvenheden van mensen te behouden, maar om grote bedrijven nog meer macht te geven. De Lissabon agenda was voor minister Donner de aanleiding om in Nederland het ontslagrecht te willen versoepelen.

Aldus Jan Marijnissen in een vraaggesprek met NRC.

In een repliek op de aankomende concurrentie met landen als China en India zegt hij: ‘We hoeven de rechten van werknemers niet op te offeren. We moeten zorgen dat er in Nederland mogelijkheden tot waardevermeerdering blijven.’ Een verstandig geluid van Marijnissen, of toch niet?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gewelddadige film maakt maatschappij veiliger

Hannibal (Foto: Flickr/idealterna)Alhoewel gewelddadige films een grotere tendens naar agressie kunnen bevorderen, geeft Professor Dahl aan: Vergeleken met wat?

Young men are the most likely to commit violent crimes. In opting to see a movie ? even one featuring, say, gang rape or chain-saw amputation ? they forgo activities that have a greater tendency to encourage mayhem, like drinking and drug use.

Economics is about choice, what would these people have done if they had not chosen to go and see a movie? Whatever they would have done would have had a greater tendency to involve alcohol. If you can incapacitate a large group of potentially violent people, that?s a good thing. It?s not as if these people watching violent movies would otherwise be home reading a book.

De onderzoekers ontdekten dat het aantal geweldsmisdrijven op de tijd dat gewelddadige films draaien, daalt met 1,1 (bij een ‘mildly violent movie’) tot 1,3 procent (bij een ‘strongly violent movie’) voor elk miljoen mensen dat zo?n film bekijkt. In de uren na sluiting van de bioscopen daalt het aantal misdrijven met ongeveer 2 procent. Gewelddadige films hebben de Amerikaanse maatschappij daarom behoed voor circa 52.000 geweldsmisdrijven per jaar, denken de onderzoekers.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Internet-wangedrag in de baas z’n tijd

Geen internet (Foto: Flickr/Leia)Soms vraag je je af hoe het zit met de redenen voor een topsalaris van bepaalde bestuurders. Zonder zou het niet mogelijk zijn om capabele leidinggevende mensen te vinden. Nou ja, capabel? De directeur ICT Leadership van Ernst & Young is een prachtig voorbeeld van een overbetaalde incompetente leidinggevende. De goede man windt zich op over het privé-surfgedrag van werknemers in de baas zijn tijd. Er moet immers gearbeitet worden!

“Het lijkt wel nu de arbeidsmarkt weer groeiende is dat mensen zich meer wangedrag op de werkvloer permitteren”

“Wangedrag op de werkvloer” is het volgens good old Verschuur, die blijkbaar denkt dat wij allen nog aan de lopende band werken. Het feit dat de meeste Nederlanders, zeker zij die achter een bureau werken met internetverbinding, geen lopende bandwerk meer verrichten lijkt geheel aan hem voorbij te zijn gegaan. Dat de meeste werknemers hooggeschoold zijn en dat het werk wat zij doen vooral denkwerk is i.p.v. handarbeid lijkt hem vreemd te zijn. En dat je niet non-stop kan nadenken en optimaal presteren tegelijkertijd is hem blijkbaar ook onbekend. Misschien dat hij zelf even iets te lang heeft doorgewerkt en niet doorhad dat zijn hersencellen een pauze nodig hadden?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Na ABN moet Nederland vooruit kijken

GeenCommentaar heeft altijd ruimte voor interessante gastloggers, deze maal voor Lord Flasheart.

ABN Amro World HQ (Foto:Flickr/aloxe)Het economische event het afgelopen jaar in Nederland was de overname van ABN Amro. Al blijken diverse ?losse eindjes? af en toe nog steeds de kranten te halen, toch zou je in de relatieve rust bijna vergeten hoe de keiharde overnamestrijd aan het begin van de zomer wekenlang het economisch nieuws en het publieke debat beheerste. In de vele bespiegelingen over dit proces kwam regelmatig de verzuchting langs dat deze overname bewees dat de uitverkoop van Nederlandse bedrijven nu echt begonnen is. In het kielzog werd alweer geroepen om beperking van de aandeelhoudersmacht en zelfs de terugkeer van gouden aandelen.

Behalve de vraag in hoeverre dit negativisme gerechtvaardigd is -immers, veel (Nederlandse) aandeelhouders van ABN Amro krijgen door de overnamestrijd ineens twee keer zoveel betaald voor hun aandelen als enkele maanden geleden; in die zin is met de huidige prijs zeker geen sprake van uitverkoop- kan je de vraag stellen of het bestrijden van overnames Nederland de beste kansen biedt om de komende decennia een concurrerende natie te blijven.

Ik denk van niet.

In de eerste plaats past de ontwikkeling naadloos in een veel grotere trend van toenemende wereldwijde economische dynamiek en verwevenheid. De Amerikaanse managementgoeroe Chris Zook voorspelt dat van de 500 grootste bedrijven ter wereld over 10 jaar ongeveer een derde niet meer bestaat en nog eens een derde zijn strategie fundamenteel veranderd heeft. Slechts voor een derde van de bedrijven is het dan nog business as usual, een belangrijk gegeven.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GC?s zondagmatinee: The story of stuff

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Het matinee van vandaag, de ?Story of Stuff?, is eigenlijk geen documentaire. Het is een 20 minuten durende presentatie, maar daarom niet minder interessant. De presentatie volgt ‘het productieproces’ en start bij het verkrijgen van de ?natural resources? en doorloopt de cyclus (productie-distributie-consumptie) met als slot de verwerking van (al) dit afval. De presentatie geeft een inzicht in de problemen die het (huidige) productieproces veroorzaakt en geeft een beeld van de effecten van de consumptiemaatschappij.

The Choices (Foto: Flickr/Orin Optiglot)Let wel: de documentaire heeft een hoog moraalriddergehalte, maar legt wel de vinger op de zere plek. Het consumentisme viert hoogtij en lijkt soms zelfs een ?levensdoel? op zich geworden te zijn. In een maatschappij waarin alles mogelijk kán zijn en de keuzes ?eindeloos? lijken te zijn, moet dan ook de behoefte-impuls bevredigd worden. Maar wat levert deze bevrediging eigenlijk op? Is het een bevrediging voor de lange termijn of zorgt het er elke keer weer voor dat er opnieuw geconsumeerd dient te worden en de behoefte naar ?meer, groter, sneller, nieuwer? toeneemt?

De ?golden arrow of consumption? is, gechargeerd, de kern van de huidige westerse maatschappijen. Immers als deze pijl niet voldoende gevoed wordt, zal de economische groei automatisch afnemen. Typerend hiervoor is (bijvoorbeeld) de uitspraak van president Bush na 9/11. Uit angst voor een mogelijk instortende economie en een gebrek aan vertrouwen in diezelfde economie riep Bush op tot ?kopen? als middel om uit de malaise te geraken. Logisch, gezien het productieproces en de immer (moeten) groeiende economie. Maar, zoals de documentaire aanstipt, was het net zo logisch geweest als Bush had opgeroepen tot ?grieve, pray or hope? en een tijd voor bezinning. Geen onbelangrijke waarden voor een bevolking in shock, maar blijkbaar toch van ondergeschikt belang, de economische groei stond voorop.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Infantilisering van de consument

Babyzwanen (Foto: Flickr/Natascha2007)“We gedragen ons alleen nog als consument – niet meer als burger met politieke opvattingen – en we hebben ons wijs laten maken dat dat goed is, omdat de markt ons vrijheid zou geven en de staat ons zou beknotten. Dat is de leugen van de privatisering, die ons de afgelopen dertig jaar is verteld. Want de waarheid is andersom: het kapitalisme leidt tot monopolies en een gebrek aan keuzes en alleen de staat kan daar iets aan doen. ‘De staat garandeert vrijheid en gelijkheid voor burgers.'”

Aldus politicoloog en filosoof Benjamin Barber in een interview in Filosofie magazine over de ‘infantilisering’ van het consumentisme. Hij hekelt het feit dat wij tot enkel nog consumenten zijn vervallen, en dat volwassenen zelfs goederen bedoeld voor kinderen zoals Harry Potter en Shrek consumeren. Voor dit laatste wijst hij met de beschuldigende vinger naar een marketingmachine bedoeld om een overschot aan producten koste wat het kost aan de man te brengen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GC?s Zondagmatinee: Money as Debt

Wat is er heerlijker dan op zondag de tijd te nemen voor een onthaast stukje televisie? In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Money as debt, geld als schuld, is een documentaire van animatiemaker Paul Grignon. De documentaire legt uit wat geld in ons huidige economische systeem eigenlijk is, betekent, hoe het gecreëerd wordt en hoe ons geldsysteem door de eeuwen heen is ontstaan.

?Each and every time a bank makes a loan, new bank credit is created – new deposits – brand new money?

Graham F. Towers, Governor, Bank of Canada 1934-1954

De documentaire is bedoeld om de kijker duidelijk te maken dat het huidige geldsysteem gebaseerd is op steeds verder oplopende schulden en wil graag het verband leggen dat het geldsysteem wordt gebruikt als een ?controlemiddel? van de bankiers ?to enslave us?. Verder wil de documentairemaker duidelijk maken dat het op schulden gebaseerde systeem armoede in de hand zal werken en op de lange termijn onhoudbaar is en in zal storten.

Realistisch scenario?
De documentaire geeft een goed beeld van de realiteit dat lenen dan wel geldcreatie één van de methodes is om ons economische systeem aan de gang te houden. De documentaire schiet door als het de schuldvraag neerlegt bij ?een enkeling die zo machtig is dat ze de hele wereld beheersen?. Het klopt dat banken in staat zijn om (globaal gezien) 1000 euro om te vormen in 10.000 euro in schuld. Essentieel punt hierbij, en dat lijkt de documentaire ?vergeten? te zijn, is dat dit systeem gebaseerd is op het vertrouwen dat dit geleende geld terugbetaald kan worden. En wanneer dit niet mogelijk mocht zijn, dan heeft de bank altijd nog de mogelijkheid om het geleende geld terug te krijgen door beslag te leggen op de goederen die met de lening gefinancierd zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: slecht presteren, veel verdienen?

Als topmanagers slecht presteren mogen ze niet met een enorme gouden handdruk het pand verlaten. Ik zou erachter staan als we afspreken dat topmanagers bij vertrek niet meer meekrijgen dan de kantonrechtersformule. Ik zie niet in waarom topmanagers meer zouden moeten krijgen. Zeker niet als ze ondermaats hebben gepresteerd.

Hoewel Akzo-topman en oud-minister Hans Wijers niet het idee heeft dat topmannen hun bedrijven verkopen om er zelf rijk van te worden, denkt hij dat wel dat dat beeld zoveel mogelijk voorkomen moet worden, bijvoorbeeld door vast te leggen dat aandelen van managers in koers worden bevroren als er geruchten zijn over overname van het bedrijf.

Slecht presteren, veel verdienen: als het om de overheid zou gaan, zouden we er schande van spreken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bos’ privatiserings-stop

wouter[1] Foto: guuskrahe / Flickr De kogel is door de kerk: aan de privatisering van staatsbedrijven komt een eind. Een interessante koerswijziging van het kabinet dat breekt met het beleid van Bos? voorganger Zalm. Onder het bewind van Zalm was het parool: staatsdeelnemingen waar mogelijk en wenselijk verzilveren: de staat moet geen aandeelhouder (meer) spelen. Want door middel van privatisering, liberalisering en marktwerking zouden bedrijven beter gaan functioneren, efficiënter worden en zouden, volgens verwachting, de prijzen naar beneden gaan. Zo wees bijvoorbeeld Frits Bolkestein in 2000 nog op de voordelen van liberalisering:

Liberalisering is betrouwbaar. Landen met geprivatiseerde electriciteitsbedrijven voldoen beter aan de publieke eisen dan landen waar deze bedrijven nog in staatshanden zijn. De VS en Groot Brittannië, twee landen met veeleisende consumenten en bedrijven, laten dat zien. (..) Het is voor de nutsbedrijven en de Nederlandse economie van levensbelang dat de Europese trein van liberalisering doorrijdt.

In 2001 bleek dat deze claim toch niet zo valide was als Bolkestein graag had gewild. De ondergang van Enron, de vreemde boekhoudkundige regels en het moedwillig platleggen van energiecentrales in Californië om de prijzen op te drijven, wezen op de zwakke plekken van liberalisering. Niet puur het concept zelf, maar wanneer je een markt zodanig afkadert dat degene die de prijzen van energie bepalen ook degene zijn die kunnen verdienen aan (tijdelijke) hoge energieprijzen, dan kan ieder weldenkend mens op zijn vingers natellen dat dit niet automatisch de laagste prijzen oplevert.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

AEGON steelt pensioengelden

Pearl Harbour (Foto: Wikimedia Commons/public domain)Een pensioen is sparen voor je oude dag. Collectief leg je geld in en wanneer je de pensioenleeftijd bereikt, dan kun je van dit geld gaan genieten. Tenminste, zo hoort het te gaan.

Helaas is dat niet zo als je havenarbeider bent geweest. AEGON heeft eind jaren negentig het pensioenfonds OPTAS, dat de pensioen van de havenarbeiders beheert, overgenomen. En wat doe je als je zo’n mooie hoeveelheid glimmende dukaten erbij hebt gekregen? Nou, dan ga je die eens lekker uitgeven! Maar niet aan de mensen die de berg hebben opgebouwd.

Toen AEGON het pensioenfonds overnam heeft men blijkbaar de pen nogal creatief ter hand genomen. De welbekende en gevreesde kleine lettertjes zijn van mooi dichtwerk voorzien. Het opgebouwde geld van de havenarbeiders wordt niet geïndexeerd (alg. uitleg indexatie) voor de pensioengerechtigden. Het geld wordt niet gebruikt voor welvaartsgarantie (garantie dat je welvaart op peil blijft na je werk), zoals je mag verwachten als je in een pensioen investeert. Nee, het geld dat hiervoor is opgebouwd gaat AEGON uitgeven aan goede doelen en culturele projecten. Bij de overname is welvaartsgarantie en indexatie namelijk niet verplicht gesteld in de contracten. Er is niet zekergesteld dat de overwaarde voor indexering moet worden aangewend. Kortom, zestigduizend (voormalige) havenarbeiders die netjes hun gehele leven pensioengeld hebben gestort krijgen zometeen hun investering niet uitgekeerd. Hun eigen geld, dat gebruikt is om mee te beleggen zodat de investering haar waarde door de inflatie over de jaren niet verliest, wordt nu weggegeven zonder dat iemand er iets aan kan doen. Men krijgt enkel een niet geïndexeerde, volledig door inflatie teniet gedane deel van de investering als pensioen uitgekeerd.

Vorige Volgende