Dollars, banken en hypotheken

Voor de relatieve leek zijn het verwarrende en verontrustende tijden. Het ene na het andere bericht over kelderende dollars en kredietcrises verschijnt in de media. Als je dan, zoals ik, de klepel nooit helemaal hebt kunnen vinden in die economische klok is het lastig om er achter te komen wat je er van moet vinden. En of het überhaupt zinvol is er iets van te vinden.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Permanente crisis

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor vaste Volkskrant columnist Marcel van Dam.

Van Dam (Foto:Flickr/guuskrahe)

Dinsdag stond er een artikel in de Volkskrant waarin de daling van het consumentenvertrouwen in de landen van de Europese Unie werd besproken. In Nederland is dat vertrouwen de afgelopen negen maanden het sterkst gedaald. Terwijl er, als je naar de economische feiten kijkt, voor Nederlanders reden zou zijn om zich het minst van iedereen zorgen te maken. Dat het vertrouwen daalt, is gezien de kredietcrisis te begrijpen. Dat het in vergelijking met andere landen zo sterk daalt in het geheel niet.

Ook het vertrouwen in het kabinet, in de bewindslieden en in de politiek staat op een dieptepunt.

Hoe groot het wantrouwen in het kabinet en de politiek in het algemeen is, kwam aan de oppervlakte bij de beschamende vertoning in de Tweede Kamer waar Wilders het kabinet voor een stelletje complotterende, vervalsende leugenaars uitmaakte. Dat statement werd door één op de drie Nederlanders onderschreven, zo bleek uit opinieonderzoek.

Vertrouwenscijfers in ondernemers ken ik niet, maar als ze zouden worden gemeten geef ik ze niet veel kans hoog te scoren. Door de exorbitante zelfverrijking waaraan zij zich schuldig blijven maken, hebben zij terecht hun krediet verspeeld. Ik denk dat ook het vertrouwen van burgers in elkaar is afgenomen, zij het, zo leert de ervaring, niet zo veel als in de instituties. Is er een verband tussen die fenomenen? Zo ja, wat is daar de oorzaak van?

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Economie beschermen

Als het Amerikaanse volk zou inzien dat we de economie probeerden te beschermen – in plaats van wie dan ook op Wall Street af te dekken – dan zou het meer waardering hebben voor onze ingreep.

FED-voorzitter Bernanke probeert bij een hoorzitting voor het Congres duidelijk te maken dat de redding van Bear Stearns met overheidsgeld bittere noodzaak was om de totale kladderadatsch te voorkomen.

(Bron: NRC, 04 april, pag. 13)

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

QvdD: Spagaat

ADHD (Foto:Flickr/09traveler)

Sommige kinderen hebben er last van dat de wereld om hen heen hectisch is. [..] Maar de regering heeft boter op het hoofd. Aan de ene kant horen ouders dat ze meer moeten opvoeden, tegelijkertijd moeten ze ook meer werken. En om het makkelijk te maken wordt er beknibbeld op de kinderopvang.

Aldus Bas Levering, lector pedagogiek aan de Universiteit van Utrecht en bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen. Hij reageert op de constatering van minister Rouvoet dat veel kinderen gedragsproblemen vertonen, doordat er te veel van hen wordt gevraagd. En: jongeren hebben steeds meer het gevoel dat ze op zichzelf zijn teruggeworpen. Hun ouders hebben minder tijd voor hen én scholen zijn steeds grootschaliger geworden. Een spagaat waar een oplossing voor is?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

GC?s ZondagMatinee: Maxed Out

In GC’s Zondag Matinee elke week speciaal voor uw kijkgenot een fascinerende documentaire, een spraakmakend TV-programma of een bijzonder (leuk) cabaretfragment.

Met een gerust hart stuurt een moeder haar zoon naar de universiteit. Ze ging de eerste dag met hem mee en het viel haar op dat creditcardbedrijven op de universiteitscampus probeerden de studenten te paaien met allerhande welkomstcadeaus: ?gratis? spullen in ruil voor een handtekening. ?Maar ik maakte me totaal geen zorgen?, zegt de moeder in de documentaire Maxed Out. ?Want hij was achttien jaar oud en had geen baan, wie zou hém nou een creditcard willen geven??

Nou, onder andere Visa, Mastercard, American Express wilden hem dolgraag als ?klant?. Op grond van vijf dollar per uur en een parttime bijbaantje collecteerde hij in korte tijd een tiental creditcards. En hoewel hij nauwelijks iets kon afbetalen, zijn schuld door speciale heffingen en hoge rentes alleen maar groter werd, kreeg hij toch wekelijks nieuwe aanbiedingen in zijn brievenbus. Hij werd namelijk beloond voor ?verantwoordelijk kredietgebruik? en was inmiddels een ?VIP? geworden. Volgens James Duncan Scurlock, de maker van Maxed Out, is het in de VS dan ook té makkelijk om geld te lenen.

Eenmaal in het ?creditcard-systeem?, ontvangt de Amerikaan bijna dagelijks aanbiedingen voor nieuwe leningen of creditcards. Om het makkelijk te maken, worden de creditcards alvast in de brief meegestuurd. Zo vielen er in 2005 (ongevraagd) vier miljard creditcards op de deurmat van de argeloze Amerikaan. En omdat de banken en creditcardbedrijven over alle mogelijke persoonlijke gegevens beschikken ? waaronder het social security number, kunnen de kaarten direct worden gebruikt. Gemiddeld heeft iedere volwassen inwoner van de VS dan ook acht creditcards in bezit.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Voedselschaarste

We moeten de huidige prijsstijgingen zien als een waarschuwing. Honger is tot nu toe vrijwel altijd het gevolg van armoede en niet van schaarste. Maar dat kan het wel worden als er niet snel wordt geïnvesteerd in nieuwe landbouwtechnieken.

Volgens Niek Koning, landbouweconoom aan de Wageningen Universiteit, zal steeds meer voedsel opgaan aan het voeden van vee en het maken van biodiesel.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wederopstanding van de marktwerking

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor Frank Kalshoven, onder andere vaste columnist bij de Volkskrant. Hij betoogt dat een succesvolle samenwerking tussen markt en Staat wel degelijk mogelijk is.

Free Market (Foto:Flickr/David Gallagher)

In antwoord op Evelien Tonkens? column Triomf en afgang van marktwerking schreef ik vorige week over de wenselijkheid van de wederopstanding ervan. Uit nationaal en internationaal onderzoek blijkt dat de effecten overwegend positief zijn, dus waar is dat anti-marktsentiment toch op gebaseerd? Het was een boos stuk, en een aantal van u stoorde zich aan mijn stevige kwalificaties. Waarvoor excuus.

Tonkens reageert deze week gelukkig inhoudelijk, en begint te zeggen dat de markt ?op veel terreinen prima werkt?. Daarmee is de ?afgang van marktwerking? uit haar eerste column dus van tafel ? het punt waar ik zo boos om werd. Daar ben ik blij mee. Niettemin, schrijft Tonkens, maak ik drie ?elementaire denkfouten?. Het is aardig om het over twee van die drie nog even te hebben, ook omdat ze aansluiten bij veel mails van lezers.

Mijn eerste denkfout: ?Het idee dat de overheid publieke diensten echt op afstand kan plaatsen en er dan ook af is.? Ik durf er heel wat onder te verwedden dat Tonkens geen enkel citaat kan vinden van Nederlandse economen waarin zoiets potsierlijks wordt beweerd. Markt en staat, zeggen economen juist, hebben elkaar hard nodig, en niet alleen bij publieke diensten.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

QvdD: Huidig economisch stelsel functioneert niet

PvdA (Foto:Flickr/guuskrahe)

Als je ziet wat zich nu afspeelt bij de financiële crisis, dan is het niet onmogelijk dat we aan de vooravond staan van een grondige verandering in de politiek maatschap- pelijke verhoudingen. Omdat deze crisis eigenlijk een idiote crisis is, die er tegelijkertijd op wijst dat dit systeem enigszins vastgelopen is en in een contrapolitieke fase is beland. Als het namelijk zo kan zijn dat door speculatief optreden van grote financiële instellingen wij in een economische crisis belanden, terwijl er economisch gesproken helemaal niets aan de hand is, dan leven wij eigenlijk onder een stelsel wat niet goed functioneert.

Aldus Prof. dr. Arie van der Zwan, emeritus hoogleraar commerciële economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam én prominent PvdA-lid, tijdens de uitzending van Pauw en Witteman gisteravond. In zijn boek ?Van Drees tot Bos, Zestig jaar succes en mislukking? betoogt hij waarom de PvdA ?ideologisch is uitgewoond?. Eén van de kernpunten van zijn kritiek, het niet functionerende economische stelsel, zou juist de missie van de PvdA moeten aanwakkeren om het verzet tegen dit systeem te organiseren. Van Zwam vindt het dan ook dramatisch dat, nu er zo?n keerpunt is geformuleerd, de PvdA op dit vlak niets te melden heeft.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Buitenlanders schuldig aan stijging topinkomens

Monopoly (Foto: Flickr/DavidDmuir)

Afgelopen weekend was het weer raak: de topinkomens lagen onder vuur. De loonstijging in 2007 bedroeg een, je mag wel zeggen stevige, 23%. Daar is vast van alles over te zeggen en dat zal ongetwijfeld ook gebeuren. Veel belangrijker dan de jaarlijkse verandering is echter de langjarige trend. Met behulp van de speciale Volkskrant-site over de topsalarissen is op dat gebied interessante data beschikbaar, die na wat rekenwerk leiden tot een nog interessantere conclusie: het is vooral de schuld van de buitenlanders.

Beloningen voor buitenlanders stijgen harder
Waar gaat het om? Het blijkt dat tussen 1996 en 2006 de beloning van een bestuursvoorzitter van 0,82 naar 2,32 miljoen euro is gestegen. Er blijkt echter ook een groot verschil in beloning te bestaan tussen buitenlandse bestuursvoorzitters en Nederlandse bestuursvoorzitters en dat verschil groeit. Was het verschil in 1996 een kleine 21%, in 2006 verdient een buitenlandse voorzitter gemiddeld maar liefst 41% meer dan zijn Nederlandse collega. Die 41% verschil komt neer op 0,79 miljoen euro, ofwel bijna gelijk aan een gemiddeld voorzittersalaris van een decennium eerder. Daarnaast is ook het aandeel buitenlandse bestuurders sterk toegenomen: vormden zij in 1996 maar een kwart van de bestuurders, in 2006 was dat al bijna de helft. Een toenemend aandeel buitenlandse bestuurders, gecombineerd met een groeiend inkomensverschil tussen Nederlandse en buitenlandse bestuursvoorzitters betekent in ieder geval dat de inkomensstijging van de afgelopen jaren in sterke mate in buitenlandse zakken is verdwenen. Zeker als je dit even in een grafiekje (pdf) uitzet, zie je goed hoe sterk dit effect is.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Marktwerking is amoreel

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor vaste Volkskrant columnist Marcel van Dam. Deze column stond dan ook eerder in de Volkskrant.

New York Stock Exchange (Foto: Flickr/Luigi Rosa)Stomvervelend vindt Frank Kalshoven de anti- marktmaffia. In zijn column spuit hij zijn ergernis over wat hij noemt de filippica van Evelien Tonkens tegen marktwerking in de zorg. Zijn ergernis is zo groot dat hij zijn verstand een blokje om heeft gestuurd.

Ik reken mij graag tot de anti-marktmaffia. Natuurlijk niet omdat ik tegen marktwerking ben. Ik ben ook niet tegen het weer. Geen ordeningsmechanisme is beter in staat in een complexe samenleving vraag en aanbod van goederen en diensten zo efficiënt mogelijk op elkaar af te stemmen. Alle pogingen om dat generiek op een andere manier te doen, zijn op mislukkingen uitgelopen.

Evelien Tonkens reageerde adequaat op de aanval van Kalshoven, door erop te wijzen dat in sectoren als de zorg marktwerking ertoe leidt dat de overheid zijn macht verliest, maar zijn verantwoordelijkheid houdt. Dat heeft een explosie van bureaucratie tot gevolg. Maar er is meer in te brengen tegen marktwerking in sectoren waar het mechanisme fundamenteel tekortschiet.

Ziektewet
Kalshoven citeert met instemming Coen Teulings van het Centraal Planbureau, die zei dat marktwerking de afgelopen decennia heeft bijgedragen aan de productiviteitsstijging in Nederland. Het is een waarheid als een koe. De markt jaagt de concurrentie op en concurrentie stimuleert resultaat gericht werken. Maar dat afrekenen op resultaat kan perverse gevolgen hebben.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Pasen heeft geen koopzondag nodig

Wij zeggen niet dat winkels op zondag open moeten, maar wel dat zij dat mogen wanneer ze het willen.

 Easter eggs (Flickr/Hale Popoki)Aldus de Raad Nederlandse Detailhandel (RND) die gisteren door het hele land actievoerde voor uitbreiding van het aantal koopzondagen. Volgens Trouw vindt de RND dat het aantal koopzondagen op lokaal niveau moet worden vastgesteld en dat het kabinet zich daarmee niet moet bemoeien. De timing was opvallend, aangezien dit Paasweekend (zonder koopzondag) de consumptie tot duizelingwekkende hoogte gestegen was.

De detailhandel voerde actie samen met de VVD, de Consumentenbond, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en MKB Nederland, met zelfs een website tegen het sluiten van koopzondagen. Toch hebben ze niets te klagen op dit moment: het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) becijferde dat de uitgaven van dit afgelopen paasweekend oplopen tot ruim 680 miljoen euro. Volgens het CBL is dat ruim 40 miljoen euro meer dan vorig jaar en 80 miljoen meer dan in 2006.

Nu is het prima om te beargumenteren dat consumenten zelf mogen bepalen of ze wel of niet op zondag inkopen doen. Maar de consument lijkt er zich weinig van aan te trekken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Hoe zit het met de Nederlandse huizenmarkt?

Straks ook in Nederland? (Bron: Flickr/DryIcons)

De kredietcrisis is met de presentatie van de niet geweldige, maar zeker niet zo rampzalig als verwachte jaarcijfers van Lehmann Brothers en GoldmanSachs voorlopig even bezworen. Maar de oorzaak van die crisis, het ineenklappen van de huizenmarktzeepbel, is daarmee nog niet weg. Het hoofd macroeconomie van ING verklaarde gistermorgen op Radio 1 dat hij verwacht dat het nog wel twee jaar zal duren voordat de huizenmarkt hersteld is.

Dat werpt de vraag op: en Nederland dan? Ook hier stijgen de huizenprijzen immers al jaren.

Nou is er in Nederland op veel plekken een daadwerkelijk tekort aan koopwoningen en hebben Nederlanders geen ‘subprime mortgage’, maar een keurige, rentevaste hypotheek. Dus zo een vaart zal het niet lopen. Maar die prijzen kunnen niet eeuwig blijven stijgen.

Wanneer gaat het stoppen? En gaat het dan ineens heel snel of kalft het langzaam af? Zullen de effecten klein zijn of krijgen we een herhaling van de grote krakersrellen?

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Vorige Volgende