Vakantie in eigen stad/regio is een leuke uitdaging. Bekijk je dagelijkse omgeving eens met andere ogen. De ogen van een bezoeker. Bezoek het stadsmuseum, pak de fiets en verken mooie routes of wandel door het centrum op zoek naar verborgen kunst- en cultuurparels. Voor Kunst op Zondag heb ik in mijn nieuwe woonplaats Doetinchem (in de Achterhoek) drie zomerse activiteiten bezocht die ik elke bezoeker en inwoner kan aanbevelen. [caption id="attachment_359340" align="aligncenter" width="450"] De Walmolen, expo 12 portretten van Doetinchemmers © foto's Wilma Lankhorst.[/caption] Een jaar rond: een beeld van Doetinchem door andere ogen De tentoonstelling Doetinchem door andere ogen - een jaar rond’ is het slotstuk van een serie ontmoetingen die in juli 2024 begon. Twaalf maanden lang is er iedere maand een Doetinchemmer bevraagd over zijn/haar ervaringen met de stad. Het zijn stuk voor stuk inwoners die, in hun vrije tijd of beroepsmatig, Doetinchem een stukje mooier maken. Naast een persoonlijk verhaal, krijg je inspiratie om zelf onbekende plekken in de stad of het omliggende landschap te gaan ontdekken. In de hal van de Walmolen staat een fotowand met daarop de twaalf portretten en een kort stukje tekst. In de gratis brochure staan de volledige verhalen. Klik hier voor meer details over de twaalf portretten. [caption id="attachment_359341" align="aligncenter" width="450"] Walmolen, portret van molenaar Edwin © foto's Wilma Lankhorst.[/caption] Gesprek met molenaar Edwin Voor mij is het mooiste portret de persoonlijke ontmoeting met molenaar Edwin. Hij is een van de vrijwilligers die de opleiding tot molenaar heeft gevolgd. Als ik op zaterdagochtend naar de molen loop, zie ik het blauwe vaandel wapperen: het teken dat er een molenaar op de molen is. De Stichting Doetinchemse Molen beheert drie molens de Aurora (Dichteren), de Benninkmolen (IJzervoorde/Slangenburg) en de Walmolen in hartje stad. Tijdens de interne opleiding van anderhalf jaar werk je op alle drie de molens. “Je moet de molens in alle seizoen meemaken,” aldus Edwin. Het is altijd een verrassing welke molen je voor je examen krijgt. Ik ben er bij wanneer Edwin de zeilen op de wieken spant en mag na de laatste veiligheidscontrole de wieken van de rem trekken. Extra speciale fiets- en wandelroutes In het boekje met de portretten staan ook drie fiets- en drie wandelroutes beschreven. Zo kun je Doetinchem en omgeving zelf ontdekken. Je kunt de routes in één keer fietsen of in delen verkennen. De drie wandelroutes zijn wel verschillend. Er is een route van 6 km. door het centrum van de stad. Wie graag in het groen wil lopen, kan ik de bossen rondom de Slangenburg (8 km.) aanbevelen. Tot slot is er nog een wandelroute van 13 km. vanuit Doetinchem richting Wehl. ‘Doetinchem door andere ogen - een jaar rond’ is tot een met oktober 2025 te zien tijdens de normale openingsuren van de Walmolen in Doetinchem. Kijk hier voor alle details. De entree is gratis, net als het boekje met de portretten en de routes. Als je een rondleiding door de molen wilt, kijk dan of de blauwe wimpel uithangt. [caption id="attachment_359337" align="aligncenter" width="500"] Stadsmuseum - Misset drukkerij in oorlogstijd © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Misset, drukkerij in oorlogstijd in Stadsmuseum Het Stadsmuseum van Doetinchem is ondergebracht in het voormalige postkantoor met directiewoning. Dit kantoor met woning is in 1920 ontworpen door architect Joseph Crouwel (1885-1962). Dit is het enige gebouw in Doetinchem (en verre omstreken) dat in de bouwstijl Amsterdamse School is opgetrokken. De inwoners van Doetinchem zijn trots op hun oude postkantoor. Op de begane grond vind je de VVV en twee mooie maquettes van de oude binnenstad van Doetinchem. Door drie bombardementen in maart 1945 is het historische centrum van de stad als door een drieklapper van de kaart geveegd. [caption id="attachment_359338" align="aligncenter" width="500"] Stadsmuseum - VVV Doetinchem © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Doetinchem herdenkt 80 jaar vrijheid Op dit moment kun je op de eerste verdieping van het Stadsmuseum de tentoonstelling Misset, drukkerij in oorlogstijd zien. Hierin staat het verhaal van familiebedrijf Misset centraal. Met deze expositie sluit Doetinchem aan op het landelijke themajaar 80 jaar vrijheid. Als Cornelis Misset in 1873 vanuit Haarlem naar Doetinchem verhuist, begint hij in de Achterhoek een eigen drukkerij. Zonen Henk en Kees bouwden dit bedrijf later uit tot één van de grootste drukkerijen van Nederland. De broers richten ook het streekmuseum, de voorloper van het Stadsmuseum, op. Het familieverhaal wordt vormgegeven in een decor van de rood, geel, blauw en zwart. In de gele ruimte staat hun handelen tijdens de Tweede Wereldoorlog centraal. Na afloop kun je als bezoeker je ‘oordeel vellen’ over Misset. Misset, drukkerij in oorlogstijd is tot en met 31 augustus 2025 te zien. Kijk hier voor de details. MK = geldig. [caption id="attachment_359336" align="alignleft" width="217"] Kunstroute Doetinchem © ontwerp Saskia Bruil.[/caption] [caption id="attachment_359335" align="alignleft" width="217"] Historische route Doetinchem © ontwerp Saskia Bruil.[/caption] Twee gratis wandelroutes voor kunstliefhebbers Twee enthousiaste Doetinchemmers, Saskia Bruil en Wilma Lankhorst (inderdaad, je eigen Kunst op Zondag kunstredacteur) hebben twee wandelroutes door het centrum van Doetinchem opgezet. Na mijn verhuizing van Nijmegen naar Doetinchem ging ik hier op zoek naar haar historische wortels en de aanwezigheid van kunst in de openbare ruimte. Zag ik het niet, of was het er niet? Saskia, geboren Doetinchemmer en kunstliefhebber in hart en nieren opende mijn ogen voor de kunst- en cultuurparels in haar geboortestad. Met haar achtergronden als voormalige museum- en VVV directeur kon ik me laven aan een bron van kennis en contacten. Mooie fondsen hebben ons geholpen om de twee wandelroutes gratis beschikbaar te maken voor bezoekers aan én inwoners van de stad. [caption id="attachment_359332" align="aligncenter" width="450"] Doetinchem_Impressie Kunstroute Doetinchem © foto Wilma Lankhhorst.[/caption] 37 kunstparels en 39 historische locaties De wandelroutes zijn uitgevoerd in een handzame opvouwbare routekaart. Je kunt de route op elk willekeurig punt op de route beginnen. Beide wandelroutes zijn gemiddeld vijf kilometer lang en gaan door het centrum van de stad. De historische route kun je bijvoorbeeld beginnen in het Arboretum (1868) met daarin de fraaie achthoekige Theekoepel (1900-1905) en Hotel Villa Ruimzicht (1853). [caption id="attachment_359334" align="aligncenter" width="500"] Details van de zakheilige van Doetinchem (2011) © Cornel Bierens © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Mijn verrassing: de zakheilige Er is een verrassing die je op beide routes tegenkomt en dat is de zakheilige. Voor mij is dit 3 centimeter grote minibeeldje de meest verrassende parel op de route. Tijdens de bouwwerkzaamheden (2007) voor het Loo-kwartier in Doetinchem zijn talrijke archeologische vondsten gedaan waaronder het beeldje van de heilige Franciscus van Assisi. Dit minibeeldje wordt door kenners een zakheilige genoemd. Reizigers droegen deze heilige beeldjes met zich mee als afweer tegen ziekte en gevaar. De zakheilige van Doetinchem stamt waarschijnlijk uit de 19de eeuw en is van koper. Bij de oplevering van het Loo-kwartier (2011) heeft het originele beeldje een plek gekregen in de Amphion parkeergarage. De zakheilige in drie variaties Er zijn anno 2025 drie creatieve kopieën van deze zakheilige: een installatie van kunstenaar en schrijver Cornel Bierens (tegenover de reliekschrijn onder de loopbrug), een variant in zilver van Juwelier de Tijd (Burg. Van Nispenstraat) en een chocolade zakheilige van Chocolatier Puur Geluk (Boliestraat). Neem de tijd om het verhaal achter de zakheilige van Bierens te verkennen. De gratis wandelroutes zijn op verschillende locaties in de stad op te halen zoals bij de VVV, de Stadskamer, Chocolaterie Puur Geluk, Juwelier de Tijd, de bibliotheek en de Walmolen. Kijk op #kunstroutedoetinchem en #historischeroutedoetinchem voor alle details en de extra verhalen. © tekst en foto’s Wilma Lankhorst.
Even wat jaren ’80-nostalgie. Paula Abdul werd ontdekt door de Jacksons als danseres en choreograaf, stopte haar spaargeld in een demo, en brak in 1988 wereldwijd door met haar debuutplaat Forever Your Girl.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Stel je voor: je woont in een land waar iedereen een wapen mag kopen bij de supermarkt, en je buurman, die gelooft dat de aarde plat is en Obama een hagedis, heeft er inmiddels dertien. Jij gelooft in hopeloze ‘nance, democratische instituties en het nut van dialoog. Maar ja, jij hebt geen geweer. Op een dag barst de boel: burgeroorlog. Wie wint er, denk je?
Juist. Niet degene met het pamflet over geweldloos verzet.
Dit is het dilemma van de AI-kritische mens in 2025. De algoritmische pandemie is niet meer te stoppen. Elk bedrijf, van de lokale fietsenmaker tot de internationale datahoer, plugt nu AI in alsof het wifi is, onder het mom van “je moet wel mee, anders blijf je achter.” En wat doet de kritische burger? Die overweegt… om toch maar ChatGPT te gebruiken. Of Gemini. Of wat er deze week weer gratis bij de cloudboer zat.
En dan komt de existentiële kramp: Mag dat wel?
Mag je AI gebruiken als je je zorgen maakt over arbeidsverdringing, culturele verschraling, data-extractie en het feit dat alles wat je zegt nu potentieel trainingsmateriaal is voor een digitale Terminator?
Het eerlijke antwoord: natuurlijk niet. Maar ook: natuurlijk wel.
ACHTERGROND - Dinsdag 15 juli begint de 107de editie van de Internationale Wandel4Daagse van Nijmegen. 45.000 Wandelaars uit 82 landen hebben zich voor deze editie ingeschreven. Ruim een miljoen bezoekers komen in de 4Daagse week naar de Oudste stad van ons land om de lopers een hart onder de riem te steken en/of te genieten van het ruime aanbod aan feestmogelijkheden. Voor Kunst op Zondag selecteerde ik vier cultuurparels om te ontdekken op de route van de 4Daagse.
Routekaart van de Internationale wandel 4daagse Nijmegen © collage Wilma Lankhorst.
Het routeplan voor de wandelaars is al vele jaren hetzelfde. De eerste dag is de dag van Elst, op de tweede dag verkennen de lopers Wijchen en omgeving. De derde dag wordt als de zwaarste gezien dat is de dag van Groesbeek, in de volksmond de dag van de zevenheuvelen. De laatste dag wordt de dag van Cuijk genoemd, maar dag 4 is dé dag van de feestelijke intocht op de Via Gladiola in Nijmegen. Mijn tips volgen de vier dagen van de lopers, maar je kunt er natuurlijk ook op een ander moment van genieten. Ook na de 4Daagse zijn de genoemde activiteiten nog te bezoeken.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
George Kooymans is dus overleden. Gesloopt door ALS.
Nu wil iedereen natuurlijk weer ‘Radar Love’ horen, maar daarmee wordt hij sterk tekort gedaan. Radar Love mag zeker wel representatief zijn voor een groot deel van het hardcore repertoire van de Golden Earring, maar vergeet niet waar het allemaal mee begon.
Kooymans was ook een meester in het meer commerciëlere, songfestivalwaardige repertoire. Denk aan het olijke Dong Dong Diki Diki Dong (1968) of de smartlap ‘Just a little bit of peace in my heart’ (1968 – 1969).
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Tentet, een lekker stukje muziek in drie delen: 1. Berang (Dance of the friends), 2. Rikpwe di Bie (Picking of the coconuts – begint op2 min. 53) en 3. Gam (Dance of the spider – op 5 min. 40), u8tgevoerd door het Rotterdamse Doelenensemble.
Componist Hans Koolmees verklaarde: Tentet is gebaseerd op melodieën van de Bafia uit Kameroen. Het is een etude in kleptomanie: het is een poging mijzelf melodisch materiaal toe te eigenen dat weliswaar ver van mijn klassieke organistenbed staat, maar waar ik toch zoveel in herken dat ik denk dat het van mij is. Verder vind ik het een spannend idee om de Amerikaanse jazzcultuur te confronteren met haar Afrikaanse roots.
Leuk! De symphonische death metal-grootheden van Fleshgod Apocalypse wagen zich aan Rammstein.
Een nieuwe uitbreiding van Minecraft, een nieuwe soundtrack. Die je, heel schattig, in het spel ook kan vinden op langspeelplaten die je dan weer in een jukebox kan stoppen, zodat je ze ook ‘in game’ kan luisteren. “Tears” is heel recent, en gemaakt door de artiest Amos Roddy.
Marthe Lasthuis (a.k.a. Honingbeer) en Laura Nygren (a.k.a. Show Pony kennen elkaar van het Utrechts Conservatorium. In VPRO’s Vrije Geluidengaven ze een miniconcert, eindigend met een slaapliedje voor een langzame apocalyps.
Eigentijdser kun je het niet krijgen…..
Er is geen dag in de week of die is wel eens bezongen. Natuurlijk schiet u nu als eerste meteen maandag, vrijdag, zaterdag of zondag te binnen. En dan volgt vrij snel, oh ja, verrek, dinsdag ook.
Liedjes over de donderdag hoor je niet veel voorbij komen. Allerlei pogingen de donderdag te vinden leiden tot één conclusie: deze dag komt er erg bekaaid van af.
Google’s AI bevindingen grijpt terug op de Amerikaanse Billboard Top-100 chart songs van 1955 tot en met 1999. Maandag, dinsdag en woensdag werden elk met 1 song gefêteerd. Zaterdag was met 13 liedjes vertegenwoordigd, zondag met 12. Donderdag scoorde precies 0 liedjes.
Norah Jones brak in 2002 door bij het grote publiek met de plaat Come Away With Me. Ze is de dochter van Ravi Shankar, maar groeide op in Texas bij haar moeder.
Binnenkort staat ze op het North Sea Jazz festival in Rotterdam.
U ziet en hoort het Cello Octet in concert op de eerste editie van de Dag van de Componist (2022). Eén cello is al mooi, hopelijk kunt u acht stuks ook waarderen.
Ze spelen: Two Mediterranean Dances for cello octet, van Theo Loevendie. Gevolgd door A composition, van Gözde Köse
Dan, nadat eerst Gözde Köse wordt geïnterviewd, uw speciale aandacht voor Theo Loevendie, in dit filmpje 91 jaar.