Duitsland mijlenver verwijderd van CO2 reductiedoelstelling voor 2020

Een recente studie in opdracht van de Duitse Groenen komt tot de conclusie dat Duitsland weinig kans heeft om de 40% CO2 reductiedoelstelling voor 2020 te halen. Maar als je denkt dat elektriciteitsproductie door kolencentrales het grote probleem zijn, zul je verbaasd zijn over de analyse van Craig Morris.

Emissies blijven hoog, maar kolen zijn mogelijk niet de boosdoener (foto door Leon Liesener, edited, CC BY-SA 3.0).

Noem het hoogmoed – of misschien simpelweg onrealistisch, maar in 2007 stelden Bondskanselier Merkel en toenmalig milieuminister Gabriel een ambitieuze doelstelling vast om de CO2-emissies met 40% te verminderen in 2020 ten opzichte van 1990. Hoe onrealistisch was het?

Overweeg in de eerste plaats dat de oorspronkelijke uitfasering van kernenergie in 2002 (teruggedraaid in 2010 en toen weer vastgesteld in 2011) er toe zou leiden dat de meeste kerncentrales in Duitsland in 2020 gesloten zouden zijn. De sluiting van deze CO2-arme energiecentrales zou het enkel moeilijker maken om de CO2-emissies in die jaren te verlagen.

Bovendien wisten we in 2007 nog niet dat hernieuwbare energie zo snel zou groeien. Van 2000 tot 2006 steeg het aandeel groene stroom van 6,6 procent naar 11,2 procent, een groei van minder dan één procentpunt per jaar. Sinds 2006 is dat aandeel twee keer zo hard gegroeid, maar in 2007 was het was nog niet zeker of dit succes zou doorzetten.

En dan was er nog de snelheid waarmee de CO2-emissies daalden. Volgens het Kyoto-protocol diende Duitsland in 2012 21 procent minder CO2 uit te stoten, wat nog acht jaar overlaat voor de resterende 19 procent – ruwweg 2,4 procentpunt per jaar. Om dit cijfer in context te plaatsen, de doelstelling voor 2050 is 80% reductie; gemeten vanaf 2012 is dat 1,55 procent per jaar. Dus de korte termijndoelstelling is 50% ambitieuzer dan de lange termijn doelstelling – ondanks de gelijktijdige uitfasering van kernenergie!

Er is een verzachtende factor: de werkelijke emissiereductie in Duitsland naderde in 2012 bijna 25%, veel hoger dan Duitslands Kyoto-doelstelling. Dat betekent dat Duitsland in 2020 zijn emissies nog slechts met 15 procentpunt hoefde te verlagen. Maar toch, 15 procent in acht jaar is snel – een derde sneller dan het lange termijn gemiddelde.

Gebaseerd op de uitfasering van kernenergie en de prille staat van hernieuwbare energie in 2007 ligt het meer voor de hand dat de vermindering van de CO2-uitstoot in de periode 2012-2020 lager zou liggen dan het lange-termijngemiddelde. Misschien dachten Merkel en Gabriel dat er voldoende laaghangend fruit was om succes te verzekeren. Hoe dan ook schat Arepo Consult in een rapport voor de Groenen (PDF in Duits) dat Duitse CO2-emissies in 2016 met 0,5 procent waren gestegen in 2016.

De harde cijfers voor 2016 zijn nog niet beschikbaar, maar in januari publiceerde het Duitse milieuagentschap UBA de cijfers voor 2015. Een kleine daling van 0,3 procent bracht de totale CO2-reductie t.o.v. 1990 op 27,9%. Duitsland heeft nu nog vijf jaar om de emissies met 12,1% te laten dalen – dat is 2,4 procent per jaar. Sinds 2012 zijn de emissies met slechts 0,5% per jaar gedaald. In dat tempo komt Duitsland dichter bij 32% in 2020 dan bij 40%.

Kolen zijn misschien niet eens het grootste probleem

Hou in gedachten dat de emissies van kolencentrales omlaag zijn gegaan. Zowel UBA (PDF persbericht van 20 maart) als Arepo wijzen er op dat de emissies van transport en warmte het probleem zijn. De emissies van de gebouwde omgeving is praktisch gelijk aan de emissie in 1995; voor transport zijn ze gelijk aan het niveau van 1990. Er wordt duidelijk té weinig voortgang gemaakt in warmte en transport; Duitslands energietransitie blijft een elektriciteitstransitie.

Vluchtelingen zorgden in 2016 voor een stijging van de bevolking van Duitsland met ongeveer 1%. Veel van hen werden tijdelijk gehuisvest in grote, ongeïsoleerde tenten waar hete lucht in werd geblazen – een zeer inefficiënt proces. Dit effect kan echter tijdelijk blijken.

Maar dit tijdelijke effect telt op bij een structureel probleem: Duitsland heft nog niet bedacht hoe ze het tempo van energie-efficiënte gebouw renovaties kan opvoeren. En Berlijn heeft het afgelopen decennium besteed aan het verdedigen van diesel in plaats van elektrische mobiliteit, inclusief openbaar vervoer – om het maar niet te hebben over fietspaden en beloopbare steden.

De auteurs van Arepo hebben duidelijk aanbevelingen: sluit kolencentrales en maak de omslag naar hybride en elektrische mobiliteit, inclusief spoorwegen. Voor de warmtesector bevelen ze “grotere efficiency” aan. Maar hoe? Oproepen om huiseigenaren te dwingen tot betere isolatie en het vervangen van oude olie-gestookte verwarmingssystemen door efficiëntere nieuwere (idealiter draaiend op gas of hernieuwbare warmte) worden beantwoord met beschuldigingen van aantasting van eigendomsrecht. Merkel is tegen een snelle uitfasering van kolen vanwege de impact op de betreffende gemeenschappen (bericht in het Duits). En gemeentelijke overheden die gaan over het aanleggen van fietspaden en verbeteren van openbaar vervoer missen de financiële middelen.

We weten allemaal wat de problemen zijn. We hebben zelfs een heleboel oplossingen. De oplossingen geïmplementeerd krijgen – dat is de crux. Om dat voor elkaar te krijgen hebben we sociale, en niet alleen technische, oplossingen nodig. Het Duitse publiek, dat naar verluidt de Energiewende sterk steunt, moet overtuigd worden om de juiste stappen te nemen buiten de elektriciteitssector.

Craig Morris (@PPchef) is de hoofdauteur van Global Energy Transition. He is co-auteur van Energy Democracy, de eerste geschiedenis van de Duitse Energiewende en hij is momenteel Senior Fellow bij IASS.

Dit artikel is eerder verschenen op Energytransition en is met toestemming van de auteur vertaald door Krispijn Beek.

 

  1. 2

    Het is leuk om voor de verwarming over te stappen op gas, maar diezelfde milieuclubs die dat voorstaan willen onze eigen gasvelden sluiten en zijn ook tegen schaliegas. Dit levert Duitsland over aan Putin, dat is geopolitiek niet zo handig en de Russen kijken nog veel minder nauw naar het milieu als het gaat om fossiele brandstoffen uit de grond te halen. Bovendien is het een tussenoplossing, als je CO vrij wil verwarmen, dan moet je naar aardwarmte of elektriciteit.

    Fietspaden, OV en elektrische auto’s zijn leuk voor het idee, maar de afstanden in Duitsland zijn veel te groot om daar massaal wat van te verwachten. Op het uitgebreide platteland heb je tienduizenden extra bussen nodig om een beetje aantrekkelijke dienstregeling te organiseren, weg milieu voordeel. Als je Duitsers al uit hun auto krijgt, niet voor niets is dat het autoland van Europa.

    Merkel is tegen de uitfasering van kolen omdat ze daar de industrie mee plat legt, die kan je niet alleen op winderige zonnige dagen laten draaien, en als je dan ook nog auto’s elektrisch wil maken, maak je het probleem alleen maar groter. Het was een immense fout om versneld van de kernenergie af te stappen als je prioriteit CO2 reductie is. Ze hadden er beter kerncentrales bij kunnen bouwen, dan was de CO2 emissie nu gehalveerd, desnoods verwarm je de huizen immers ook elektrisch.

  2. 3

    @ “grote tenten waar hete lucht in werd geblazen – zeer inefficiënt”
    Hoeveel sporthallen / tennisbanen worden op soortgelijke wijze bij ons verwarmd?
    @ “vervang oude olie-gestookte verwarming door efficiëntere draaiend op gas”
    Vergelijk dat met de gasloze acties bij ons!

    Een duidelijke CO2 prijs of stevige energieverbruiksnormen ontbreken ook hier

    @2: “de afstanden in Duitsland zijn veel te groot”
    – Vergelijk eens de mobiliteit in Duitsland met ons land, de gemiddelde ritafstanden en het aandeel autogebruik.

  3. 4

    Rij voor de lol eens door Duitsland en niet de enclave Berlijn dan zie je de onmogelijkheden van je “die kan ik zelf ook bedenken adviseurs alternatieven”.
    Merkel kan en kon geen kant op, en iedere kiezer wist en weet dat.
    Wat de quote van de tentenkampen ertoe doet geen idee, gerommel in de mini marge.

  4. 5

    Het leukste aan het grafiekje is natuurlijk de bijdrage van de
    emissies door de electriciteitssector in Duitsland.

    Vooral, als je daar een grafiekje van de ontwikkeling van renewables in Duitsland overheen legt.

    https://cleantechnica.com/2012/04/06/how-renewable-electricity-generation-in-germany-has-changed-chart-statistics/

    De vermindering van de emissies in die sector was ca. 7% in 2015 t.o.v. 2000.
    De toename van renewables in die periode was meer dan 300%.

    Volgens mij moet er iets fout gegaan zijn.

    Wie riep daar “bodemloze put” ?

  5. 6

    Volgens mij moet er iets fout gegaan zijn.

    De ervaring is dat die geheel bij jou ligt. Nader onderzoek bevestigt dat.

    Wie riep daar “bodemloze put” ?

    Jij. Maar zover het jou betreft, ik ook. Ik heb zelden iemand gezien die zo’n shit uitkraamt als jij, ook als je keiharde feiten tegen je geworpen krijgt.

  6. 7

    @5: “toename van renewables in die periode was meer dan 300%”
    – de statistiek over 2016 stelt dat zowel zonnestroom als wind op land minder stroom leverde, een omgekeerde “wende” dus.

    @0: “.. dat hernieuwbare energie zo snel zou groeien.”
    – “On-shore Windkraft und Solaranlagenproduzierten 8,3 bzw. 1,4 % weniger Strom als im Jahr 2015” – niet meer dus!

  7. 8

    “En Berlijn heeft het afgelopen decennium besteed aan het verdedigen van diesel in plaats van elektrische mobiliteit …”
    Zolang het huidige elektriciteitsverbruik nog niet heel vergaand CO2-loos gemaakt is helpt overstappen van diesel op elektrische auto’s in de periode tot 2020 ook niet veel. (tenzij Duitsers daardoor van Berlijn naar München gaan vliegen).

    Het sneller sluiten van kolencentrales helpt vooral als dat gekoppeld wordt aan het langer in bedrijf houden van kerncentrales. De moeilijkheid is: Duitsland heeft vooral een probleem met kernenergie, de rest van de wereld met klimaat.

  8. 9

    @8: “overstappen van diesel op elektrische auto’s”

    Dat zal pas gaan gebeuren als de olieprijs verdubbeld is.
    Voorlopig geven Duitsers electrisch rijden een schop. Tot nu toe zijn er 50.000 e-auto’s in D verkocht. Terwijl je toch € 4.000 op mag halen bij Gabriel, als je een e-auto koopt.
    En, Duitsers kunnen rekenen. Ok, dan mag de gemiddelde ritlengte per auto in D ook maar 20 of 30 km zijn, autobahnen zijn niet voor niks gebouwd. En tussen Frankfurt en Berlijn liggen toch echt 500 km. Dat haal je dus niet met je nieuwe Opel Ampera e of met die nieuwe Audi e Tron, die volgend jaar van de band loopt. Van die actieradius van 500 km blijven er in werkelijkheid maar 370 over.

    Bovendat: Elektrisch rijden vereist veel laders en stekkers. Die infrastructuur opzetten in een land met de omvang van Duitsland, is toch even iets anders dan in Nederland.

  9. 10

    @9:

    overstappen van diesel op elektrische auto’s – Dat zal pas gaan gebeuren als de olieprijs verdubbeld is.

    Nee, want tegen die tijd is de (gebruiks-) prijs van elektrische auto’s óók verdubbeld.

    Wil je leuke dingen voor het milieu doen, dan moet je zorgen voor goedkope energie, en liefst heel veel daarvan. De introductie van windmolen- en zonneparken heeft de prijs echter juist opgestuwd: nergens betalen burgers zó veel voor hun stroom als in Denemarken en Duitsland. Dit wordt alleen maar erger en de grafiek van German Energy Transition laat die pijn goed zien.

    Hoe moet het dan wel? Dat is hierboven al gezegd: Duitsland
    moet kernenergie niet afschaffen maar juist omarmen. We weten intussen hoe het veilig kan en het kan nog veel beter door de inzet van nieuwe technologieën met thorium. Daarnaast is er nog Wendelstein 7-X, een veelbelovende poging kernfusie en daarmee vrijwel onbeperkte energie binnen handbereik te krijgen. Maar daar hoor je nooit wat van en het budget is relatief erg bescheiden.

    Kortom, Duitsland wedt op het verkeerde paard en dat zal ruim voor de finish ten val komen.

  10. 11

    @10: “Duitsland moet kernenergie niet afschaffen maar juist omarmen”.

    Dat zal niet gebeuren. Duitsland is inmiddels een nucleair ontwikkelingsland. Siemens heeft zich al in 2011 teruggetrokken uit EPR (Pressurized Water Reactor). Wie moet kerncentrales in Duitsland gaan bouwen ? EDF en een paar Chinezen (die ook Hinkley Point in de UK gered hebben) ?

  11. 12

    @10 dat de prijzen van elektriciteit voor Duitse burgers zo hoog zijn komt door de vele vrijstellingen van grootverbruikers in combinatie met de veel snellere groei van zonne-energie dan verwacht tussen pakweg 2000 en 2010. Ondanks het hogere elektriciteitstarief liggen de kosten van de energierekening niet hoger dan die in pak ‘m beet de VS.

    De kosten van zon- en windenergie daalt al jaren, die van kernenergie stijgt. Van de belofte ‘to cheap to meter’ is niet veel terecht gekomen. Frankrijk koopt tijd om de financiële problemen bij Areva op te lossen door een overname/fusie door EDF (dat zelf ook al jaren heeft, maar in 2018 een positieve cash flow wil hebben). Toshiba wankelt inmiddels onder het faillissement van kerncentrale bouwer Westinghouse, dat in de problemen is gekomen door forse vertragingen en budgetoverschrijdingen bij de bouw van nieuwe kerncentrales in de VS. Dus waarop basseer je dat kernenergie goedkoop zal zijn? Waarom gok je op een techniek als thorium die de komende 20 jaar nog niet commercieel haalbaar is (laat staan schaalbaar)?
    En heb je het met Wendelstein 7-X over deze centrale met een budget van 1 miljard euro? Hoeveel tijd en budget is er nog nodig voordat er een commerciële centrale in bedrijf komt?

    Kortom, Duitsland wedt op het verkeerde paard en dat zal ruim voor de finish ten val komen.

    De grote hoop van alle gelovers in kernenergie. Jammer alleen dat steeds minder energiebedrijven dat nog geloven.

    @11 er zit weinig anders op voor landen die kernenergie wensen, want de vergunningaanvragen uit 2009 in Nederland zijn ingetrokken. Het is het Engelse model van vet exploitatie subsidie geven via een gegarandeerde prijs (zeg maar een apart SDE+ luik voor kernenergie) of geen centrales krijgen.
    Nieuwe kerncentrales die daadwerkelijk in gebruik genomen worden zijn zeldzaam in markteconomiën, zie bv. het overzicht van vergunde, maar niet afgebouwde nieuwe kerncentrales in de VS.

    @8 zelfs met de huidige energie opwekking is overschakelen op elektrisch vervoer nuttig. Elektriciteit kan je vergroenen, auto’s staan een groot deel van de dag stil en de accu’s kan je dus prima een plek geven in het opvangen van pieken en dalen in de elektriciteitsproductie.

    @7 enkel 2016 met 2015 vergelijken is wel beetje kort en cherry picking. Het gaat hier om doelstellingen t.o.v. 1990, niet om de jaar op jaarverandering.

  12. 13

    @12: “Elektriciteit kan je vergroenen, auto’s staan een groot deel van de dag stil en de accu’s kan je dus prima een plek geven in het opvangen van pieken en dalen in de elektriciteitsproductie”.,

    Ja dat praat lekker weg zo, zonder betaalbare of haalbare voorbeelden te noemen, die zich bewezen hebben.

  13. 14

    Krispijn heeft een gebrek aan realiteitszin en geen bal verstand van auto’s noch accu’s.
    We will put a man on the moon in 10 years, unlimited budget.
    Atoombommetje, platinum card.
    Green energy , stadsbank/subsidie.
    Prioriteiten/bucketlist versus portemonnee , van de wind en zonne- energie zal weinig offspring komen wat uitvindingen betreft.

    In theorie klopt het in de praktijk niet haalbaar. Logical song.
    Het ruhrgebied kun je niet laten draaien op “renewables” ( hilarisch marketing woord).
    Als ik 400 meter loop zit in mofrika en heeft men geen aardgasleiding meer, de electriciteit gaat bovengronds en de fietspaden houden op.
    Je mag je eigen aansluiting naar het hoofdriool graven ook al is dat 500 meter en water haal ik uit de grond met een pomp omdat het niet rendabel is ons aan te sluiten..
    Mobiel bereik? nee. Openbaar vervoer bank winkels school? nee.
    niet rendabel.
    Geen windmolen te bekennen bij de particulier noch zonnepanelen op onze lange schuren met asbestdaken, nee. honderden kilometers lang dorpje, niks, dorpje niks he verrek een stad en hij wil een grid aanleggen voor auto accu’s?
    Draadloos? want je weet wat koperen kabels kosten neem ik aan?
    Het riekt naar witte fietsen,kabouters en men begrijpt niet dat degene die de mof zijn auto en snelheid wil beperken de verkiezingen verliest.

  14. 15

    @13

    Ja dat praat lekker weg zo, zonder betaalbare of haalbare voorbeelden te noemen, die zich bewezen hebben.

    Zo ken ik je weer, zelf niets onderbouwen, maar wel alles onderbouwt wensen te zien van een ander. Daarbij opgeteld is het leveren van de gevraagde onderbouwing aan je onderbouwen eigenlijk zinloos, want je gaf al eerder aan het toch niet te lezen.

    Voor de overige meelezers dan maar. Grafiekje daling kosten hernieuwbare energie voor periode 2010-2016 is hier te vinden. Of zie deze van Bloomberg. En misschien dat jij kan uitleggen wat er mis is met de betrouwbaarheid van hernieuwbare bronnen in Denemarken, Kenya, Nicaragua, El Salvador, Portugal, Litouwen, IJsland, Spanje, Costa Rica, Guatemala en Nieuw-Zeeland? Deze landen hebben namelijk stuk voor stuk een groter aandeel hernieuwbare energie (waterkracht buiten beschouwing gelaten) dan Duitsland. Bron: Wereldbank. Kun je aan de hand van de data voor die landen ook meteen antwoord geven op mijn eerdere vraag.

    @14 als je uitgeraasd bent kan je je verhaal dan in begrijpelijke taal herhalen?

  15. 17

    @15: Ja prima Krispijn, gewoon een jij-bak er in gooien en de bewijslast omkeren. De usual supects dus. Nog een tip m.b.t. het door jouw geponeerde project: Never schedule breakthroughs.

    En voor het back-up moeras verwijs ik je wederom naar de verzamelde werken van Le Pair/Udo/de Groot/Lukkes. Google is your friend zou ik zeggen.

  16. 18

    @17: ’t Is opvallend dat ik hier enkel in reacties van Krispijn Beek linkjes zie met onderbouwingen. Dat hij er op wijst – net als ik al in een ander onderwerp – dat jij hier enkel komt met de boodschapper aanvallen, twijfel zaaien, maar zelf met geen greintje bewijs komt is dus geen jijbak, maar een constatering, evenzo dat jij in een ander onderwerp vrijwel letterlijk schreef dat je niks deed met de door jouw gevraagde bewijzen (behalve natuurlijk die bronnen in vraag stellen). Als er vragen komen aan jou met bronnen zeg je “google maar” en roep je enkele namen die Krispijn overigens al met bronnen onderbouwd in de prullenmand gooide en terecht.

  17. 19

    @16 dan had ik het goed begrepen: @14 was op de man, niet op de bal. Hou je de huisregels in de gaten?

    @17 niks bewijslast omdraaien. Jij vraag je in @13 om voorbeelden van bewezen technieken. Ik noem elf landen met een groter aandeel duurzame elektriciteit dan Duitsland, waarvan ik geen informatie heb of ken over de onbetrouwbaarheid van de ingezette duurzame elektriciteitsbronnen. Tevens ken ik van die landen geen statistieken die de beweringen van Le Pair/Udo/de Groot/Lukkes onderbouwen. Als Google je vriend is doe dan eens de statistieken bij elkaar harken die de beweringen van je illustere kwartet onderbouwen en aantonen dat voor die landen onderstaande bewering van jou adres klopt:

    “24/7 fossiele back-up capaciteit geleverd worden ter grootte van het geinstalleerd vermogen op dat netwerk”.

    Kan je meteen uitleggen wat je met die niet onderbouwde stelling bedoelde.

  18. 20

    als je uitgeraasd bent kan je je verhaal dan in begrijpelijke taal herhalen?

    Haha, nee, juist niet! Inhoudelijk heeft ie zo te zien toch niets te melden, maar die tekst is net experimentele poëzie. Ikzelf – van de linkse kerk – ben daar dol op. :-)

  19. 21

    @17

    Dus, als jij het hebt over een onderzoek dat “nogal onbetrouwbaar lijkt”, bedoel je eigenlijk te zeggen “een onderzoek dat zegt, wat ik niet horen wil “. Dat geldt natuurlijk evenzeer voor mij, Krispijn [en anderen]

    Je voert een kruistocht en projecteert daarbij je eigen opvattingen op anderen (in het bijzonder Krispijn). Je hebt het over een jij-bak? Hoezo, komt Krispijn dan niet met de bronnen op de proppen, de bronnen waar jij specifiek naar vraagt? Hoe is dat een jij-bak? En hoezo is dat bewijslast omdraaien? Als jij al bronnen levert voor je onderbouwing, dan is het óf door één of andere irrelevante idioot geschreven, óf het zegt precies het tegenovergestelde van wat jij beweert. Het is vrij voorspelbaar: je leest andermans bronnen niet (want je ‘wilt het niet horen’), en je leest je eigen bronnen ook niet of nauwelijks.

    @16

    hmm je bent dom

    Nice comeback bro. Je faalt zelfs in beledigingen.

    Begrijpelijke taal

    Interpunctie, motherfucker, do you use it!?

  20. 22

    @19:

    1. Volgens mij was het onderwerp van 13, het project om accu’s in auto’s te gebruiken om stroomnetten uit te balanceren. Ik heb daar zelf op gegoogeld, maar kon geen succesvolle projecten vinden. Wel projecten in de reageerbuisfase. Aangezien jij zelfs het woord “prima” toevoegde, ging ik er van uit dat jij over “meer” informatie over dat onderwerp beschikte. Dat blijkt niet het geval te zijn en moet ik er van uitgaan dat succesvolle projecten niet bestaan.

    2. De intrinsieke onbetrouwbaarheid van hernieuwbare energietechnologieën wordt bewezen (en weer weggerommeld) door de aanwezigheid van fossiele back-up capaciteit. Nergens ter wereld bestaan netwerken, die uitsluitend presteren op hernieuwbaar zon en wind. Het uitfaseren van fossiel is in feite dus ook het begin van het nog meer onbetrouwbaar maken van hernieuwbaar, zolang er geen haalbare of betaalbare opslagtechnologieën voorhanden zijn.

  21. 23

    @krispijn, de huisregels in de gaten houden..
    Ik noem je dom, wil je ook wel motherfucker noemen hoor zoals hierboven maar ik neuk je moeder niet dus dat slaat nergens op..
    Hoor ik hier weer het totalitaire regime van tolerant links die begrijpend lezen lastig vindt en zich niet kan aanpassen aan afwijkend gedrag?

    Druk dan op je knopje.

  22. 24

    @23
    Oh nee, je gevoelens zijn gekwetst door een ‘vies woord’ :(
    Grow up. Hier de meme waar het vandaan komt. Ken je klassiekers. En met een reactie als #14 diskwalificeer je jezelf. Wil je begrepen worden, dan moet je daar zelf ook moeite voor doen. Interpunctie helpt daarbij. Oh, en het beletselteken kent 3 punten, geen 2.

    Lees je #14 nog maar een keer en besef dat je jezelf volledig onbegrijpbaar maakt: gebrek aan gewone leesbaarheid, gebrek aan logische woordvolgorde, verhaspelde zinnen, gratuite en onnodig pejoratieve verwijzingen naar Duitsland en Duitsers.

    Dus, als je 2 minuten haat weer hebt verbruikt voor vandaag, kun je je dan weer in begrijpelijke taal uiten?

  23. 26

    @22 wederom de onbewezen stelling dat er fossiele backup noodzakelijk is. Laat nou eens zien op basis van een van de 11 genoemde landen dat daar het aantal fossiele backup centrales is toegenomen met de groei van duurzame elektriciteitsopwekking. Zo moeilijk kan dat toch niet zijn voor je?
    Wat betreft je verhaal over netwerken zonder fossiele backup: Costa Rica komt een eind (al is dat wel met fors veel waterkracht).

    “A few diesel-burning power plants round out the electricity mix, but Costa Rica has barely used them in the last two years.”

    Hoe staat het met de toename van fossiele backup aldaar?

  24. 27

    @26: volgens mij hebben “intermittent sources” per definitie backup nodig. Hydro kan die batterij-functie vervullen, maar die bron is in vele landen niet in voldoende mate beschikbaar. Je hebt er sowieso slechte windmaanden tussen zitten. Als die net in de winter (minder zon) vallen, dan valt men in de meeste gevallen terug op fossiel. Batterij-technologie ontwikkelt zich snel, maar die heeft ook nog lang niet genoeg capaciteit.

    In Duitsland is verder nog het probleem om de offshore-windenergie in voldoende mate naar het midden/zuiden van Duitsland te krijgen.

  25. 28

    @Krispijn Beek: ” Dus waarop baseer je dat kernenergie goedkoop zal zijn? “
    Frankrijk laat zien dat het kan. Daar zijn weliswaar problemen met de sector, die miljarden per jaar kosten, maar ze kunnen die kosten wel uitsmeren over zo’n 400 TWh. Frankrijk heeft een laag kWh-tarief voor zowel industrie als consument (€0,07 en €0,14)**.

    Frankrijk had binnen 11 jaar een belangrijk deel van de uitrol klaar in de jaren 1980. Duitsland heeft wel 30 jaar of langer nodig voor die uitrol van vergelijkbare proportie met renewables.

    En dat kost duizenden doden per jaar in Duitsland.

  26. 29

    @Michiel de Pooter: Het klopt dat batterijen in auto’s nog niet toegepast worden om net-fluctuaties op te vangen. Het zou wel al kunnen, maar ik denk dat er het nog niet praktisch is. Batterijen rukken wel op.

    Soortgelijke batterijen worden al wel toegepast (peak-schaving) om bijvoorbeeld een dure piekcentrale uit te sparen.

    Om meer te leren van de batterij-ontwikkelingen kan ik de recente docu van de BCC aanbevelen: https://www.youtube.com/watch?v=dTYFecSg1a0

  27. 30

    @23 jouw aanname krispijn, maar als je dat met je factchecker kunt onderbouwen,succes. 100 euro per opgelost vraagje aan subsidie maar het potje van een ton is al op geloof ik.
    Ik schijt op links en rechts.
    Allebei totalitair, vastgeroest ,conservatief en verre van realistisch.
    Folkward Paay, memes zijn voor pubers met je grow up.,,ik was niet met jou in gesprek.
    Had ik hier ingelogd onder achmoud en dat ik door mijn handicap zo tiep dan had ik een warme knuffel gekregen en werd de hemel ingeprezen voor mijn woordenschat en virtiuositeit en gevraagd om een column te schrijven.,
    Maar ja vooroordelen hé.
    Have a nice day.

  28. 31

    @30

    Folkward Paay, memes zijn voor pubers met je grow up

    Uhm, nee? Zo is de quote bijvoorbeeld uit de film Pulp Fiction uit 1994. Dat ik grow up tegen je zeg, heeft meer te maken met je lichte ontvlambaarheid, gebrekkige spelling en -inderdaad- je puberale gedrag.

    ik was niet met jou in gesprek.

    Noem me dan niet.

    Had ik hier ingelogd onder achmoud en dat ik door mijn handicap zo tiep dan had ik een warme knuffel gekregen en werd de hemel ingeprezen voor mijn woordenschat en virtiuositeit en gevraagd om een column te schrijven.,
    Maar ja vooroordelen hé.

    Ik zou zeggen, probeer het eens, het lukt je toch niet, want het boeit niet welke naam je hebt. Een goed artikel of een goede reactie schrijven lukt je toch niet, onder welke naam dan ook (Tja, voordelen hè). Er zijn overigens genoeg ‘achmouds’ die de Nederlandse taal een stuk vaardiger zijn dan jij. En voor zover ik weet zijn er geen handicaps waardoor je -bijvoorbeeld- per se een komma na een punt schrijft, waardoor je per se een nieuwe regel begint, waar dat absoluut niet nodig is

  29. 32

    @29: De oorverdovende stilte over de technische specificaties en prestaties van het batterijen project van Krispijn, is een voorbeeld van wat er eigenlijk in een veel groter kader aan de gang is. Kevin Anderson heeft daar vlak na Parijs 2015 al eens op gewezen.

    “The almost euphoric atmosphere that accompanied the drafts could not be squared with the content”

    In die euforie van Parijs is het nu legitiem om negatieve-emissie technologie (techno-utopia) van Plan B naar Plan A te schuiven. Technologieën worden dan niet langer meer beoordeeld op prestatie of betaalbaarheid, maar uitsluitend op deugdzaamheid.

  30. 33

    @32: ’t Is verbazingwekkender dat jij keer op keer op keer op keer op keer hetzelfde riedeltje afspeelt zonder dat je daar moe van wordt

  31. 34

    @28 Frankrijk laat zien dat kernenergie kon, op de langere termijn (2050) bouwt Frankrijk kernenergie net zo ver af als in Duitsland. En goedkope stroom van kernenergie? Daar denkt de Franse industrie anders over.

    @30 ah, excuses voor mijn aanname. Je bent gewoon een botte hork, die graag op de man speelt.

    @27 zon en wind hebben zeker nog back-up nodig. Dat is niet het discussiepunt. Waar het om gaat is Michiel de Pooter’s specifieke claim, die voortkomt uit de stukken van Le Pair ect, over hoe groot die backup dient te zijn. Hij heeft 12 landen op basis waarvan hij dat kan onderbouwen. Ik wacht voorlopig rustig af.

    @32: Wat betreft de praktijkvoorbeelden van energieopslag in het energiesysteem: Zuid-Australië, live data van King Island, Nederland 1 en 2. Seizoensopslag wordt ook aan gewerkt bv. ammoniak of warmte. Combinatie met auto accu staat inderdaad nog in de kinderschoenen, maar gebeurd bv. in Lombok al wel.

    Kan ik nog een keer onderbouwing krijgen van deze stelling van jouw hand?

    “24/7 fossiele back-up capaciteit geleverd worden ter grootte van het geinstalleerd vermogen op dat netwerk”.