Geen bal op tv | Herman Brusselmans en Aafke Romeijn

COLUMN - ‘Val dood’ heette de columnreeks die Herman Brusselmans ergens halverwege de jaren ’90 maakte voor de VPRO-radio. Elke donderdagavond, rond een uur of elf tijdens het Villa 65-programma van Fons Dellen, heide Herman Brusselmans iets of iemand de grond in. En wie het er niet mee eens was, kon dood vallen. Stukjes boordevol vrolijke haat en bloemrijke beledigingen, allemaal verteld met die kurkdroge, monotone tongval van de Mooie Jonge Oppergod der Vlaamse Letteren.

Het waren Brusselmans hoogtijdagen. Met zijn Ex-trilogie had hij het autobiografische absurdisme naar een hoogtepunt gebracht en nu was hij met de Guggenheimer-trilogie bezig heel bekend België en Nederland te kakken te zetten. En passant had hij met ‘Guggenheimer rook aan zijn neus’ (afkomstig uit Uitgeverij Guggenheimer) vermoedelijk de beste beginzin uit de hedendaagse literatuur geschreven. Ik vrat alles wat Brusselmans mij voorschotelde en het smaakte heerlijk. 

Twee jaar Denk in de krant

ANALYSE - Deze maand deed de Raad voor de Journalistiek uitspraak omtrent een klacht van Kamerlid Selçuk Öztürk tegen NRC Handelsblad. In het algemeen vindt Öztürks partij, Denk, dat diverse kranten zeer negatief over haar berichten. Blijkt zulke negativiteit ook uit onderzoek?

“Een drietrapsraket” is wat Denk beschrijft in een veelgedeeld online filmpje: “De eerste stap is dat de journalist (…) gaat graven in het verleden (…). De tweede stap is dat de journalist (…) een strafeis gaat opstellen. De derde (…) stap is dat ze (…) een vonnis vellen over iemand en daarmee iemand monddood maken.” Denk besluit het filmpje met de gevleugelde woorden: “Trap er dus niet in.”

Is die “iemand” misschien Selçuk Öztürk? Het filmpje verscheen op 13 juni 2016, twee dagen voordat NRC Next opende met: “Onderzoek integriteit Denk-voorzitter Öztürk.” Deze week oordeelde de Raad dat die kop en bijgaande ondertitel “te stellig” waren. Wel voegde de Raad daar aan toe dat het voorpagina-artikel zelf berustte op “deugdelijk onderzoek” na toepassing van “voldoende wederhoor.”

Alleen elkaar

COLUMN - Abraham kwam uit Ethiopië en woonde lang in Amsterdam. Daar begon hij een restaurant: Ibssa. Het liep goed, maar de maaltijden waren zo spotgoedkoop dat Abraham alle zeilen moest bijzetten. Zijn broer Ephraïm en diens vrouw Maureen, die ook in Amsterdam woonden, hielpen vaak een handje in het restaurant, al zat Maureen vaak in Oeganda om daar ontwikkelingswerk te doen.

Stuk voor stuk zijn ze buitengewoon gastvrij. Arne, een collega van me, die in Oeganda goed bevriend was geraakt met Maureen, kreeg direct hun zolderkamer toen hij na zijn verblijf in Oeganda terugkwam en zonder woonruimte zat. Uiteindelijk heeft Arne acht maanden bij hen op de zolder gewoond. En natuurlijk at hij geregeld in Ibssa.

Abraham kon het steeds moeilijker bolwerken. Bovendien miste hij zijn vrouw, die in Londen werkte, en hun kind. In 2016 verkocht hij de zaak. Restaurant Ibssa kreeg een nieuwe naam – het heet nu Taytu, naar een Ethiopische keizerin – en Abraham vertrok naar Engeland. Met zijn vrouw Turufat en hun inmiddels vijfjarige zoon Abem bouwde hij een nieuw leven op in Londen. Het ging ze goed. Bovenal: ze waren eindelijk weer bij elkaar.

Tot die vroege ochtend, nu bijna een week geleden, waarin hun flat in mum van tijd in een vuurzee veranderde.

Quote du Jour | Bondgenoot in Rotterdam

“Ik zie Geert als bondgenoot in Rotterdam, niet als vijand. We hebben meer overeenkomsten dan verschillen. Het is zonde dat hij zichzelf zo isoleert, ook van zijn rechtse partners. Ik zou zeggen: Geert, pak die uitgestoken hand, sluit je aan en kies voor constructief rechts!”

Joost Eerdmans, lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, gisteren bij de bezegeling van een pact tussen zijn partij en Forum voor Democratie voor de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar. De PVV is van plan daar met een eigen lijst aan mee te doen. Eerdmans denkt dat Wilders weinig kans maakt.

Closing Time | Floating Points

Floating Points dj’t al jaren in de bekende clubs, bracht in 2015 het album Elaenia uit, promoveerde ondertussen in de neurogenetica, en toert met een 11-koppig ensemble om zijn jazz-meets-elektronische muziek live ten gehore te brengen. Elaenia is bepaald geen clubmuziek maar het geluid mag hard, al was het maar omdat je de stille momenten ook wil horen.

Hulspas weet het | Wat leerde Hitler van Wagner?

COLUMN - Wie zullen we de schuld geven voor Hitlers racisme en antisemitisme? In de afgelopen halve eeuw zijn verschillende potentiële daders aangewezen. Hitler zélf suggereerde in Mein Kampf dat hij al vóór de Eerste Wereldoorlog ‘inzag’ dat de joden de bron waren van alle kwaad, met als gevolg dat latere auteurs op zoek gingen in Wenen, bij de beruchte burgemeester Karl Lueger (die de verkiezingen won dankzij een antisemitisch programma maar eenmaal aan de macht geen enkele antisemitische maatregel nam), of bij Weense randfiguren als Jörg Lanz von Liebenfels.

Maar het is inmiddels duidelijk dat Hitlers antisemitisme pas ná de Eerste Wereldoorlog ontstond. Mein Kampf geeft (dus) geen inzicht in zijn bronnen, en ook een analyse van de tekst biedt geen helderheid. Hitler las alles wat los en vast zat, of zoals Ewoud Kieft in Het verboden boek schrijft (zie hier mijn eerdere recensie) (p. 139):

Met lezen bedoelde Hitler grasduinen, het doorbladeren van een boek totdat je iets vindt wat je wereldbeeld bevestigt. (…) Hij verzamelde wat hem te pas kwam, rukte het uit zijn verband en legde het in het mozaïek van zijn wereldbeeld. (…) Van iemand die welbewust zijn intellectuele bronnen aanpast om zijn eigen standpunten te bevestigen, val moeilijk te zeggen wat nu werkelijk zijn denken heeft beïnvloed.

Quote du Jour | Je kunt het hem niet eens kwalijk nemen

In Engeland sloegen de stoppen door bij een Brit – je kunt het hem niet eens kwalijk nemen. Waarschijnlijk wilde hij gewoon een buurthuis. Of respect. Of een Miele. Of gratis geld. Of een huis. Of een einde aan de waanzin die islamitische terroristen herbergen heet. Want zolang politici doen alsof locals gek zijn en migranten gepamperd moeten worden, is burgeroorlog slechts een kwestie van tijd.

Ebru Umar heeft begrip voor de terroristische daad waarbij eergisteren in Londen een moskeebezoeker omkwam, en meerdere mensen gewond raakten. Want ja, islam hè, dat doet nou eenmaal dingen met mensen, ook als ze geen moslim zijn. Arme chauffeur.

KRAS | Brede volksbeweging

De samenleving valt uiteen in kleine groepjes die in hun eigen informatiebubbels leven, met elk hun eigen politieke partij, constateert Paul Depla, de dappere PvdA-dodo die een rapport moest opstellen over de oorwassing van zijn partij bij de afgelopen verkiezingen. Deugdelijke maatschappelijke analyse, zou je zeggen, sluit daar met je partij op aan. Kies een niche. Maar ho ho, dat gaat zomaar niet. Volgens Depla moet de PvdA een brede volksbeweging worden.

Ha, zo kennen we onze sociaal-democratische vrienden weer! Als de PvdA een eigen zuiltje wordt kunnen we beter ophouden te bestaan, zegt Depla in Trouw. En dat kan natuurlijk niet. Dus moet de samenleving veranderen, opdat er weer plek is voor een brede volksbeweging. Bijvoorbeeld de PvdA. Weg met de informatiebubbels! Beweegt u als één man in het kielzog van Lodewijk Ascher.

Closing Time | Brian Wilson

Brian Wilson behoeft geen introductie: het artistieke brein achter de Beach Boys, die zijn leven lang al worstelt met een haperend gehoor en daardoor ongebruikelijke muzikale keuzes heeft gemaakt, die steeds weer goed uitpakten. Een man die tevens worstelt met mentale problemen en enkele jaren niet in staat was tot een normaal sociaal leven, eindeloos verblijvend in zijn bed.

Dat weerhield hem er niet van de draak met zichzelf te steken. In het filmpje van Surfin’ U.S.A. dat u hierboven aantreft, wordt hij letterlijk van het bed gelicht en de rest moet u zelf maar zien, zoals u ook zelf het aantal verwijzingen naar Wilsons liedjes maar moet tellen.

Brian Wilson, die overigens een hekel heeft aan surfen, wordt morgen vijfenzeventig.