WW: Mantel der Onzichtbaarheid uit vloeistof

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland. In één van de beste afleveringen van de radioshow This American Life vraagt schrijver en komiek John Hodgman zichzelf en mensen om hem heen de eeuwenoude en fundamentele vraag: Onzichtbaarheid of vliegen? Deze twee superkrachten staan al sinds mensenheugenis op het verlanglijstje van dromers wereldwijd. Maar sinds de gebroeders Wright in 1903 een vliegmachine de lucht inkregen behoort de magische mogelijkheid tot vliegen tot een ieders arsenaal. Het is weliswaar niet Superman-vliegen, maar toch tamelijk indrukwekkend (Komiek Louis CK merkte overigens uiterst komisch op dat we ons best wel wat meer bewust mogen zijn van 'Miracle of Human Flight'). Van onzichtbaarheid lijkt daarentegen tot nu toe nog weinig terechtgekomen. Maar achter de schermen werken wetenschappers al jaren aan onzichtbaarheids- mantels, zoals die onder andere zijn voorgesteld in Griekse mythen, door E.R. Burroughs en laatstelijk door J.K. Rowling. Deze mantels zullen gemaakt worden van zogenaamde metamaterialen.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Mojib Latif misbruikt door klimaatontkenners

Nu de vorst op het Noordelijk Halfrond wat langer aanhoudt dan we de afgelopen jaren gewend waren weten klimaatontkenners het onderzoek van een gerenommeerd klimaatwetenschapper succesvol in de media te spinnen. Mojib Latif van het Leibniz Institute is co-auteur van een in 2008 gepubliceerd Nature-artikel getiteld: Advancing decadal-scale climate prediction in the North Atlantic sector. Op basis van onderzoek aan de variatie in zeewater oppervlakte-temperatuur wordt in het artikel geconcludeerd dat door natuurlijke variaties in de North Atlantic en tropical Pacific de komende tien jaar antropogene temperatuurstijging tijdelijk teniet wordt gedaan. In de Noord-Atlantische regio zal tijdelijk een lichte afkoeling worden waargenomen en in de tropische Pacifische regio een stabilisatie. Zijn boodschap is helder: variatie in de oceaan overroelt tijdelijk de temperatuurstijging, waarschijnlijk niet langer dan 10 jaar.

Mojib Latif, wiens onderzoeksresultaten ook worden gebruikt door het IPCC, is een van de honderden wetenschappers die continu bijdragen aan het vergroten van onze kennis van het klimaat op aarde. Ook hij is ervan overtuigd dat antropogene stijging van de CO2 concentratie in de atmosfeer leidt tot een mondiale temperatuurstijging. Helaas wordt Latif nu door de klimaatontkenners naar voren geschoven als zijnde de boodschapper van de zo vurig verlangde global cooling. Deze groep mensen die doorgaans alle positieve feedbacks bagatelliseren zijn opeens heel erg gelovig in één specifieke negatieve feedback: de variatie in zeewatertemperatuur. In de Guardian verwoordt Latif zijn ontsteltenis: “It comes as a surprise to me that people would try to use my statements to try to dispute the nature of global warming. I believe in manmade global warming”. Hoe frusterend moet het dan zijn om te zien dat jouw wetenschappelijke onderzoek en genuanceerde interpretaties worden misbruikt voor het produceren van tendentieuze quatsch door een stel beroepsfarizeeërs en er onnozele interpretaties in de sensatiemedia opduiken die uit jouw naam een Kleine IJstijd van 30 jaar voorspellen?! Tamelijk storend, lijkt mij zo, maar dat is de prijs die we betalen in een wereld waar iedere gek zijn zeepkist heeft.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gödel redt De Speld uit zwart gat

Elke week maakt GeenCommentaar ruimte voor een artikel van de satirische website de Speld! Nieuws zonder de ‘feitish’ van de reguliere media.

Gat waar server tijdelijk was (Foto: De Speld)

Bij het publiceren van een nieuw artikel heeft De Speld vandaag een klassieke fout gemaakt, waardoor de website enkele lange uren niet bereikbaar was. Dankzij de inspanningen van de wetenschapper Kurt Gödel is alles weer in orde gekomen. Bron van het disfunctioneren is een artikel getiteld ‘PVV hekelt rectificatie artikel PVV na klachten PVV’. Hierin wordt op hilarische wijze de verwachte respons op de niet-bestaande rectificatie van het eerdere artikel ‘PVV vestigt aandacht op duistere kant Shaffy’ uiteengezet. Na het drukken op de ‘Publiceer’-knop verdween de gehele server echter uit het wereldwijde digitale pretpark.

“Een typisch geval van zelfreferentie,” aldus Kurt Gödel, befaamd wiskundige en logicus. “Mijn voorganger Bertrand Russel heeft met zijn paradox al aangetoond dat alles wat aan zichzelf refereert, automatisch in het niets verdwijnt. De publicatie van het artikel resulteerde in een Escheriaans Droste-effect, hetgeen de spontane creatie van een plaatselijk zwart gat ten gevolge had.”

Door het artikelen te herordenen in eerste-, tweede- en derdegraads artikelen, wist de logicus de paradox op te heffen. De Speld is Kurt Gödel dankbaar voor het feit dat hij, ondanks de intensieve voorbereidingen op zijn 32e sterfdag, bereid was te hulp te schieten.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

WW: Kepler vindt vijf nieuwe buren

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

De Kepler-sonde (Foto: NASA/geen copyright)

Langzaam aan, beetje bij beetje maar gestaag wordt er door astronomen gewerkt aan een antwoord op één van de Grote Vragen: zijn we alleen in het universum of hebben we buren? Alle speculaties en berekeningen ten spijt is er eigenlijk maar één manier waarop we zeker weten hoe de zaken ervoor staan, we zullen het met onze eigen ogen moeten zien. Empirisch bewijs van buitenaards leven dus. Geen gemakkelijke opgave, gesteld dat het voorlopig nog wel even buiten ons bereik zal blijven om zelfs maar naar de meest dichtstbijzijnde sterren te reizen. De aanpak die astronomen nu voor handen hebben gaat dan ook niet uit van dichtbij zijn maar van heel goed kijken. Om precies en ver te kunnen kijken bouwen de heren en dames sterrenkundigen aan de ene kant steeds grotere telescopen en lanceren ze aan de andere kant steeds betere telescopen de ruimte in, waar ze geen last hebben van lichtvervuiling en dampkringen.

In mei 2009 werd de Kepler sonde gelanceerd door NASA. Deze satelliet bestaat uit een hele grote telescoop die gebruikt wordt om exoplaneten te ontdekken. Exoplaneten zijn planeten die horen bij andere sterren dan onze zon en aangezien al het bekende leven zich tot nu toe op planeten bevindt is het een zinnige eerste stap om naar nieuw leven te zoeken (hoewel het volgens sommigen waarschijnlijker is dat buitenaardsen op de manen van die exoplaneten zullen leven).

Tot op heden werden exoplaneten ontdekt door te zoeken naar zogenaamde ‘wobbelende’ sterren. Door de aantrekkingskracht van hun planeten draaien deze sterren niet geheel rond hun eigen as maar wiebelen ze een beetje heen en weer (zoals een kogelslingeraar ook niet geheel rond zijn as draait). Dit is alleen merkbaar het geval als de exoplaneet erg groot is. De planeten die tot nu toe gevonden zijn (bijvoorbeeld door de Hubble telescoop) zijn dan ook van het formaat Jupiter en dus niet bewoonbaar voor Aarde-achtig leven. De zoektocht naar exoplaneten is tot nu toe erg succesvol. Er zijn inmiddels al meer dan 400 (grote) exoplaneten ontdekt.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De nieuwe hard drug – gierenhersens

Een kop waar alleen een moeder van kan houden (Foto: Flickr/usr.c)

In theorie zou je denken dat de gieren, van al de vele verschillende diersoorten in Afrika, het beste opgewassen zouden zijn tegen de komst van de moderne wereld. Gieren zijn opportunisten, die genadeloos alles opeten wat ze tegenkomen, onsympathieke beesten, de meer gespierde, beter bewapende en beter vliegende tegenhangers van onze kraaien. Instinctief is het makkelijk om te geloven dat mooie, majesteitelijke dieren sneller uitsterven dan deze vliegende doodgravers. De gier is in Afrika echter sterk bedreigd, en misschien wel juist door zijn reputatie als handige linkmiechel.

Gieren staan er namelijk bekend om dat ze heel snel lijken kunnen vinden. Ze vliegen hoog over de savanne, en zien, met hun goede ogen, van kilometers afstand al dode of stervende dieren. Ze zijn er vaak zo snel bij, dat het geloof post heeft gevat dat ze in de toekomst kunnen kijken.

Er is een categorie drugs die de mentale helderheid tijdelijk versterkt. Cocaine kan hiertoe gerekend worden. Gierenhersens zijn, volgens de hype, een nog net iets sterkere drug. Het roken van gierenhersens zou volgens de verkopers niet alleen de helderheid verhogen, maar de roker ook de helderziendheid van de gier geven. Duizenden Afrikanen hopen deze claim te gebruiken om met wedden op sportevenementen en dergelijke zich aan hun ellende te ontworstelen. Een levendige handel in gierenhersens dreigt de komende jaren de gier in Afrika tot aan de rand van de uitsterving te drijven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

WW: Hoe nuttig ben jij in het verleden?

De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.

Tijdreizen met een machine, dan niet vergeten je poster erin te plakken (Foto: Flickr/Thunderchild tm)

Het is een ietwat nerderig, maar daarom zeker niet minder leuk gedachtenexperiment: wat moet je doen in het geval je teruggestuurd (of geworpen) wordt in de tijd? Welke technische en wetenschappelijke kennis bezit je die je nuttig kan gebruiken of verspreiden onder de onwetende bewoners van het verleden? Een probleem is natuurlijk dat heel veel technische kennis pas nuttig bij een zekere ontwikkeldheid van de wereld. Zo heb ik aan mijn basis-programmeerkennis niet veel als ik teruggeworpen wordt voor 1950, laat staan als ik in de prehistorie belandt.

Deze vraag bewoog Alex Marchand om een quiz te maken waarmee je kan testen tot welk niveau je de mensheid technologisch kan verlichten. Haal je het tot de Middeleeuwen of kom je niet verder dan wat stokjes tegen elkaar wrijven voor wat warmte? Test het zelf!

Daarnaast is bij topatoco.com een poster te krijgen die onmisbaar is voor iedere tijdreiziger. Op deze poster staan een aantal erg handige technologische weetjes die van pas komen als je teruggeworpen wordt naar minder geavanceerde tijden. Plak de poster aan de binnenkant van je tijdmachine!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De hoax die climate gate heet – intermezzo

Al Gore als draak? (Foto: Flickr/wstera2)

Fox News GeenStijl heeft de kwalijke rol op zich genomen om in het debat aan de klimaatsceptische kant van het spectrum te gaan staan. Ze kunnen zich dan wel altijd achter de bedrijfsfilosofie ’tendentieus, ongefundeerd en nodeloos kwetsend’ verschuilen, maar een groot deel van hun lezers slikt de informatie die de site verspreidt als zoete koek.

Zo ook dit artikel, waarin de site roept dat de klimaathoax al maar groter wordt. Volgens de site is het belangrijkste adviesorgaan van de Nieuw-Zeelandse overheid onder vuur komen te liggen wegens het manipuleren van data.

En dat klopt, er is informatie aangepast. Maar dit waren wel wetenschappelijk verantwoorde correcties, omdat de meetstations bijvoorbeeld verplaatst waren van zeeniveau naar ruim 100 meter boven zeeniveau. Dat levert significante temperatuurschommelingen op, waar gecorrigeerd voor moet worden, en dat is iets wat de critici – waarschijnlijk bewust – niet doen. Ze vergelijken dus oudere meetreeksen op zeeniveau (warmer) met nieuwe (kouder), en concluderen dat er geen temperatuurstijging was, terwijl die er wel was, gecamoufleerd door de verhuizing.

Deze informatie was al bekend op het moment dat GeenStijl haar stukje schreef, en dus kan geconcludeerd worden dat de site bewust bezig is slechts een kant van het verhaal te vertellen. ‘Fair and Balanced‘, zoals het hoort te zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De hoax die climate gate heet (2)

Al Gore als draak? (Foto: Flickr/wstera2)

Het gonst op het internet nog steeds over “climate gate”, een stel gestolen emails van de Climate Research Unit van de East Anglia universiteit. Die zouden aantonen dat de – al dan niet door mensen veroorzaakte – opwarming van de aarde een hoax is. De beschuldigingen focussen zich op een aantal emails.

In een serie kijkt GeenCommentaar naar de volgens de klimaatsceptici meest in het oog springende emails. Vandaag is dat de beschuldiging dat klimaat-sceptici het werken onmogelijk werd gemaakt, en specifiek naar deze quote:

“I can’t see either of these papers being in the next IPCC report. Kevin and I will keep them out somehow ? even if we have to redefine what the peer-review literature is!”

Deze quote is van Michael Mann, de maker van de hockey stick-grafiek, en komt uit deze mail, en op het eerste gezicht lijkt het inderdaad alsof er het een en ander wordt tegengewerkt.

Maar aan deze quote is wel het een en ander vooraf gegaan. De betrokken wetenschappers vertrouwen de onpartijdigheid van het blad Geophysical Research Letters (GRL) niet meer, omdat er in de periode daarvoor een aantal klimaatsceptische artikelen waren verschenen. Deze artikelen hadden moeten sneuvelen in het peer-review proces. En dat verontrustte de wetenschappers, want er was een campagne gaande waarin sceptici hun eigen “wetenschappelijke” bladen gebruikten waar ze zonder een al te lastige peer-review hun stukken konden plaatsen en in redacties van klimaatbladen binnen probeerden te komen. Zo was het blad “Climate Research” al ten prooi gevallen aan een sceptische – en blijkbaar onwetenschappelijke – redactie. Ook daar verschenen artikelen die de wetenschappelijke toets der kritiek niet konden weerstaan.

Vorige Volgende