Kanker en Calvijn

ONDERZOEK - Het is een vraag die af en toe voorbij komt als je in het adressenboekje van de nieuwsredacties zit: we hebben nog een gaatje voor een lollig item, dus, meneer de taalgeleerde, hoe komt het dat wij Nederlanders met ziekten schelden? Andere volken doen dat ook niet? Een Franse hooligan heeft het toch ook niet over een putain de cancre? Het klassieke antwoord, in 2000 door Piet van Sterkenburg uitgewerkt in zijn standaardstudie Vloeken, is dat het iets met het calvinisme te maken heeft. Volgens dat geloof is ziekte een straf van God, en die straf wenst de Nederlander zijn medemens dus toe als hij zich een beetje kwaad maakt. Maar klopt dat eigenlijk wel? De Leuvense taalkundige Tom Ruette zocht het uit en schreef er een artikel ( € ) over.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Eric Heupel (cc)

PIEEEEP!

Piep! (Foto: flickr/markuz)

Theo Bor, baas van de Bond tegen Vloeken vindt dat vloeken en schelden op tv in Nederland, net als in de VS, moet worden weggepiept. Zijn uitspraken komen op het moment dat juist in de VS het vloek- en scheldverbod opnieuw wordt bekeken. Volgens de rechter daar is het verbod vaag en een onnodige beperking van de vrijheid van meningsuiting. Bor vindt dat onzin: “Wij staan ook achter vrijheid van meningsuiting, maar vloeken en schelden op tv kwetst christenen onnodig”.

Waarom schelden specifiek christenen zou moeten kwetsen is mij onduidelijk, maar Bor heeft zijn wetenschappelijk niet te verantwoorden conclusies al klaar: “Verbaal geweld mondt uiteindelijk altijd uit in fysiek geweld”. Aha, dus als ik maar vaak genoeg “godverdomme” roep sla ik iemand op z’n bek. Tegen zulke kleuterlogica kan niemand op.

Nee meneer Bor, vloeken helpt tegen pijn en vloeken helpt je stress te verminderen.

Daarnaast is het wegpiepen van scheldwoorden totaal onproductief. En om dat te illustreren een heel onschuldig Sesamstaat-filmpje. Of toch niet?

Foto: Eric Heupel (cc)

Bond tegen het vloeken-ergernissen

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag voor Rubenski, atheïstisch weblogger, over de Bond tegen het vloeken.

Wanneer je door de stationshallen van Amsterdam Centraal dwaalt, kunnen ze je niet ontgaan: de posters van de Bond tegen het vloeken. Vroeger werd opgeroepen om geen naprater te worden ? vloeken was kennelijk aangeleerd ? nu luidt de boodschap dat als er een vloek valt, er iets breekt. Persoonlijk wind ik me nogal op over deze betuttelende christenpropaganda. Oproepen tot respectvol taalgebruik, prima, maar hou het geloof er alsjeblieft buiten.

Het zou té makkelijk zijn om mijn persoonlijke frustraties en problemen met de christelijke boodschap van de Bond te verpakken in een venijnig stukje. In plaats daarvan belde ik de Bond op en stelde de directeur, Rijk van de Poll, enkele vragen. Wat wil de Bond nu precies? En komt de Bond ook op voor bijvoorbeeld gekwetste moslims?

Wat is de doelstelling van de Bond tegen het vloeken?
De Bond is in 1917 opgericht, en stelt zich tot doel om het vloeken te bestrijden. Onder vloeken wordt vooral verstaan het misbruiken van de naam van god. Deze naam is heilig en heeft veel betekenis voor gelovigen. Misbruik van de naam van god kwetst hen, iets wat voor veel ongelovigen vaak moeilijk te begrijpen is. De Bond probeert mensen te overtuigen dat sommige dingen die zij zeggen kwetsend kunnen zijn voor anderen. Om dit te bereiken geven wij voorlichting op scholen en organiseren wij postercampagnes.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.