En langzaam begint Nederland zich te verdelen in kampen voor en tegen de verhoging van AOW. Zelf ben ik tegen, zoals ik hier al beargumenteerd heb, onder andere omdat ik denk dat de AOW in verband met de vergrijzing geen probleem is. Maar wat wél een serieus vergrijzingsprobleem is is de te verwachten stijging van de zorgkosten. Dat heeft te maken met twee factoren. In de eerste plaats omdat er meer oude mensen zullen zijn - die ook nog eens steeds langer blijven leven - en oude mensen gemiddeld veel meer zorgkosten hebben. Het tweede probleem is dat door de technologische vooruitgang er weliswaar steeds nieuwe methodes worden ontwikkeld om mensen langer in leven te houden, maar dat deze methodes ook vaak steeds duurder worden. Dat brengt dus een vervelende vraag naar boven: hoeveel moet de maatschappij nog investeren in het verlengen van het leven van een 95-jarige? Gaan we uit van het ultieme solidariteitsprincipe, dan kunnen we verwachten dat de zorgkosten komende decennia behoorlijk gaan stijgen. Het alternatief is ergens een grens te stellen. Maar welke politicus of opiniemaker zou het aandurven om een maximum besteding/leeftijdsformule op te stellen? Zo iemand zou onmiddelijk worden neergesabeld en neergezet als een harteloze technocraat. En dus blijven we ons maar blindstaren op de AOW, terwijl een grotere financiele tijdbom onder onze maatschappij wordt genegeerd.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
De FNV ageert continu tegen de plannen van het kabinet om de AOW leeftijd te verhogen. De SER, waarin het FNV ook vertegenwoordigd is, zal uiterlijk 1 oktober 2009 advies uitbrengen aan het kabinet. Als de SER niet met een aantrekkelijk alternatief komt dat 4 miljard euro oplevert, dan gaan de plannen van het kabinet door. Door de continue aandacht van de vakbond maken ze hun achterban alvast warm voor massale acties. Heeft de FNV met de kritiek op de eventuele verhoging van de AOW leeftijd een punt? Zijn er alternatieven te bedenken?
Terechte kritiek?
De kritiek die de FNV levert is terecht. De FNV stelt dat de verhoging de mensen met de laagste opleiding het hardste treft. Dat klopt. Mensen met een lage opleiding leven gemiddeld korter en brengen hun laatste jaren door in een gemiddeld slechtere gezondheid. Daarnaast zijn zij eerder begonnen met werken en kunnen daardoor van minder ‘gezonde’ vrije tijd genieten dan hun geleerde medemens. De vakbond stelt vast dat de huidige AOW leeftijd voor mensen met een zwaar beroep en een lage scholing nu al niet gehaald wordt. Immers, van de 64-jarigen werkt op dit moment een schamele 13%. Het lijkt daarom nuttiger de groep 55-plussers aan het werk te krijgen en te houden.
Crosspost: Het nu volgende stuk verschijnt simultaan op Sargasso en GeenCommentaar.
Beste politieke jongerenorganisaties DWARS, JOVD en JD.
Via deze ietwat onsympathieke weg wil ik graag antwoorden op jullie oproep aan mij en 250.000 andere jonge FNV-leden om ons lidmaatschap van deze vakbond op te zeggen. Dit omdat de FNV zich verzet tegen de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67 jaar.
Ik zal geen gehoor geven aan jullie oproep. Dat heeft een aantal redenen, die ik graag zou willen toelichten.
1. Er is geen AOW-probleem. Zoals Bert de Vries, oud-fractievoorzitter van het CDA in zijn boek “Overmoed en onbehagen” ons uitstekend voorrekent, kunnen de stijgende AOW-kosten de komende jaren gemakkelijk worden betaald uit de extra belastingen die binnenkomen door het uitkeren van de pensioenen aan diezelfde ouderen. Nu weet ik ook wel dat die pensioenfondsen recent flinke klappen hebben gehad, maar als je bedenkt dat de vergrijzingspiek in 2040 zal zijn hebben die nog wel even de tijd om zich te herstellen. Als jullie werkelijk op zoek zijn naar een vergrijzingsprobleem, kijk dan eens naar de erg snel stijgende zorgkosten. Dàt is een echt probleem, waarover gediscussieerd moet worden. Maar dat zal een behoorlijk zware en onaangename discussie worden, vol met vragen als “hoe lang moet je iemand in leven houden?”. Veel plezier ermee.
2. Het helpt geen donder tegen de economische crisis. Dat wil zeggen, het zou een beetje helpen als we de huidige 65-ers meteen zouden dwingen nog twee jaar langer door te werken. Maar ik geloof er geen barst van dat we dat gaan doen. Waarschijnlijk zal iedereen boven de 50 worden ontzien. Balkenende leidde het al een beetje in in zijn toespraak: “Deze hervormingen zijn noodzakelijk en solidair. Maar we beseffen dat ze ingrijpend zijn voor mensen. Daarom voert het kabinet ze vanaf 2011 zorgvuldig en geleidelijk in.” Het zou ook wel een beetje bot zijn als mijn collega die over twee weken met pensioen gaat en haar huis met oog op de wereldreis al heeft verkocht nu wordt gedwongen nog twee jaar door te werken. Met andere woorden, deze maatregel gaat pas over een jaar of 15 iets opleveren.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
CNV voorzitter René Paas zegt morgen in een interview dat, wat het CNV betreft, de AOW leeftijd naar 67 jaar kan. Waar de collega;s van de FNV nog mordicus tegen zijn, maakt Paas de ruimte om te verkennen wat er zoal mogelijk is qua hervorming van het arbeidsstelsel. En dat is belangrijk, want er zijn prangende zaken die al te lang zijn blijven liggen, zoals de kosten van de vergrijzing die moeten worden opgevangen. En bij voorkeur niet alleen door de jongere generaties.
In de reacties bij het nieuwsbericht met de uitspraak van Paas -even tussen de typische Telegraaf reacties doorlezen- vind je regelmatig een aantal standaard vakbondsreflexen terug: “Ammennooitniet”. “Ik heb er xx jaar voor gewerkt, mag ik niet van een oude dag genieten”. “Wij hebben dit land opgebouwd na de oorlog”. etc etc.
Een van de primaire bestaansredenen van vakbonden is echter solidariteit. Tussen werkenden en niet werkenden, tussen hoog- en laagopgeleiden, maar ook tussen jong en oud. De vraag is alleen of de vakbonden in staat zijn om beide te vertegenwoordigen.
Jong en oud hebben andere belangen, de wereld van de werkende ‘jongere’ is radicaal anders dan die van de bijna gepensioneerde babyboomer: Werkenden brengen de AOW op, maar de hoeveelheid werkenden neemt af en de hoeveelheid gepensioneerden neemt explosief toe. Het aantal banen voor het pensioen verschilt enorm, evenals de loyaliteit aan een werkgever. Jonge werknemers zijn bijvoorbeeld vaak niet meer gebonden aan een bepaalde sector en worden gedwongen hun pensioen mee te nemen naar het volgende sector pensioenfonds. Keer op keer op keer, met alle nadelige gevolgen. Kennelijk geldt de keuzevrijheid die we als consument zo nodig hebben, niet voor financiële producten. De vakbonden zijn zich overigens wel bewust van deze, en andere, problemen en zien ook wel dat er veranderd zal moeten worden om de arbeidsmarkt draaiende te houden.
De woensdagmiddag is op GeenCommentaar Wondere Woensdagmiddag. Met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland.
In een geweldig, nog geen vier minuten durend, praatje op de TED website legt biochemicus Gregory Petsko uit waarom onderzoek naar mogelijke behandeling van Alzheimer en Parkinson zo belangrijk is: we staan aan de vooravond van een wereldwijde epidemie.
Belangrijkste oorzaak van deze epidemie is onze toegenomen welvaart en daarmee gepaard gaande vergrijzing. Interessant feitje verteld door Petsko: iedere dag wordt de gemiddelde leeftijd vijf uur verlengd. Waar de bevolkingspiramides in vroeger tijden inderdaad nog piramides genoemd mochten worden, worden deze nu steeds meer kolommen of neigen ze zelfs omgekeerde piramides. Vergelijk bijvoorbeeld de bevolkinspiramide van Angola met die van Australië of België.
Het grote probleem is dat het risico op Parkinson en Alzheimer voorbij de 65 jaar exponentieel groeit. In 2050 zullen er volgens de berekeningen 32 miljoen 80-plussers zijn, waarvan de helft aan Alzheimer zal leiden. Nog eens 3 miljoen zullen de ziekte van Parkinson hebben. In Nederland zullen de verhoudingen, ondanks het liberale euthanasiebeleid, wel niet heel anders gaan liggen.
De kosten van behandeling en opvang van de patienten zal in de ettelijke miljarden gaan lopen. Uit verschillende hoeken komen voorspellingen dat de zorg al ver voor 2050 onbetaalbaar wordt.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
In Duitsland gaan stemmen op om iedereen vanaf de geboorte stemrecht te geven. Bijna 50 Duitse parlementariërs steunen zo’n voorstel. De reden lijkt de vergrijzing te zijn. In 2050 zal meer dan de helft van de kiesgerechtigden gepensioneerd zijn. Gevreesd wordt dat deze generatie de jongere zal ‘leegplunderen’.
Nu moeten we die 50 parlementariërs niet al te serieus nemen. Het aantal valt wel mee op een parlement van bijna 600 leden. 50 Nederlandse parlementariërs zou een stuk schokkender zijn. Ondanks dat zijn er ook prominenten die het voorstel steunen, zoals de ex-president Roman Herzog.
De ouders zouden moeten stemmen voor de kinderen. Er is begrijpelijkerwijs flink wat kritiek op het voorstel. “Het kiesrecht is niet bedoeld om een specifieke belangengroep invloed te verschaffen”, zegt de minister van Familiezaken, Ursula von der Leyen terecht.
Want dat doe je met het voorstel uiteraard. Ouders met kinderen worden zo bevoordeeld en een andere, ook in Duitsland steeds groter wordende, groep benadeel je: alleenstaanden en stellen zonder kinderen.
Een onzalig voorstel, als je het mij vraagt. In Duitsland kan ik de situatie niet helemaal goed inschatten, maar in Nederland lijkt het me potentieel rampzalig. Niet alleen geef je meer macht aan ‘de jeugd’ (lees: ouders tot halverwege de 40), je geeft ook meer macht aan groepen met veel kinderen. In Nederland zijn dat over het algemeen nog altijd de gelovigen (gereformeerden en moslims). Het electoraat van de SGP zou met zo’n systeem zo maar eens anderhalf keer groter kunnen worden. En als we iets niet kan gebruiken is kunstmatig meer religie in het parlement. Ook lager opgeleiden hebben relatief meer kinderen.
