De ‘war on crime’ in Nederland

Hoe ziet misdaad in Nederland eruit en hoe bestrijd je het? Drie wetenschappers duiken de onderwereld in. De 'war on terror', 'war on drugs' en 'war on crime': als je kijkt naar de manier waarop we in Nederland over misdaad praten, lijkt het alsof we in een onveilig land wonen. Toch is het in Nederland nog nooit zo veilig geweest als nu. “Hoe veiliger het wordt, hoe hysterischer we omgaan met het laatste beetje misdaad”, stelt filosoof en jurist dr. mr. Marc Schuilenburg (VU). Samen met criminologen prof. dr. mr. Miranda Boone (UL) en dr. Damián Zaitch (UU) ging hij tijdens het Science Café in gesprek over de Nederlandse misdaad. Sancties en re-integratie Het aantal gevangenen in Nederland is de laatste decennia flink gedaald. "In vergelijking met het buitenland zijn er in Nederland zelfs erg weinig gedetineerden", licht Boone toe. Toch betekent dat niet direct dat er minder criminaliteit is. "We brengen steeds minder delicten voor de rechter. En bovendien worden er vaker maatregelen getroffen om mensen uit de gevangenis en in de samenleving te houden, zoals met een taakstraf."

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Luigi Caterino, flickr.com CC

Minder vaak gevangenisstraf opgelegd in Zweden

ELDERS - In Zweden zijn in 2014 minder mensen gevangen gezet dan in elk van de voorafgaande zestig jaren.

Het aantal mensen dat een gevangenisstraf kreeg opgelegd daalt al langer in Zweden. In 1989 gingen nog 15.000 mensen de bak in, vorig jaar waren dat er nog geen 9.000. Ook het aantal mensen met een voorwaardelijke straf daalde. De afname van gevangenisstraffen betrof alle soorten delicten, met uitzondering van de drugshandel. De straffen voor deze categorie misdaden worden wel korter.

De Zweedse trend is niet uniek. Ook in Duitsland en Nederland daalt het aantal opgelegde gevangenisstraffen. Maar in Zuid-Europa zien we nog geen afname. Zweden heeft een lange traditie in het bevorderen van terugkeer in de maatschappij in plaats van uitsluitend straffen. Die inzet heeft er ook toe geleid dat het aantal recidivisten laag is, ongeveer 40%. Dat is de helft van de percentages gevangenen die opnieuw in de fout vallen in veel andere Europese landen (in Nederland is dat 75%).

De World Prison Population List van 2013 laat de verschillen zien van het aantal gevangenen per land. Per 100.000 inwoners hield Zweden in dat jaar 67 mensen gevangen. Ook in andere landen van Noord-Europa zien we bescheiden aantallen met uitzondering van de Baltische landen (Estland 238, Letland en Litouwen meer dan 300). Bij de andere Europese landen springen het Verenigd Koninkrijk en Spanje er uit met resp. 148 en 147 gevangenen per 100.000 inwoners. Duitsland heeft er 79, Nederland 82, België 108. Buiten Europa zien we een absolute top in de Verenigde Staten. Eind 2011 zaten daar 2.239.751 mensen gevangen, dat is 716 op de 100.000 inwoners.

Foto: Eric Heupel (cc)

Drieslagwetgeving: het werkt, maar…

Striiiike! (Bron: Flickr/wolfheadfilms)

Onlangs lanceerde het wetenschappelijk bureau van de VVD, de Teldersstichting, het plan om ook in Nederland zogenaamde drieslagwetgeving in te voeren: na drie veroordelingen zou een misdadiger automatisch een veel hogere straf moeten krijgen. Het voorstel kreeg meteen flinke kritiek te verduren, onder andere omdat het buitengewoon slordig geformuleerd was. Maar de hamvraag – “Werkt het?” – bleef openstaan. Laat dat in Californië, waar ze zulk soort wetgeving hebben, nou net onderzocht zijn. Het online magazine Slate analyseerde het rapport. De conclusie? Ja, het werkt, maar… De wet, die een straf van 25 jaar verplicht stelt bij een derde veroordeling, verlaagde de recidieve na één misdaad met 14% en na twee met 28%. Indrukwekkende cijfers, waarbij wel moet worden opgemerkt dat het bekende waterbedeffect optrad: misdadigers met twee veroordelingen gingen deels naar een andere staat om hun criminele carrière voor te zetten.

Het grootste onverwachte effect blijkt echter te zijn dat de misdadigers met twee veroordelingen die besluiten door te gaan, veel gewelddadiger worden. Als je toch 25 jaar de bak in gaat, dan maar voor iets wat het waard is. En je bent ook bereid meer geweld te gebruiken als je gepakt dreigt te worden als je het risico loopt een dergelijk lange straf. Misdadigers die op twee slag staan blijken dan ook 20% gewelddadiger dan andere misdadigers.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.