Stemgedrag gemeenteraadsleden

Een beetje betrokken burger wil een weloverwogen keuze maken bij de verkiezingen. Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer zijn stemwijzers en nieuws over politieke partijen volop te vinden. Zelfs het stemgedrag van politieke partijen in Eerste en Tweede Kamer is niet zo heel moeilijk te vinden. Met de gemeenteraadsverkiezingen in zicht (14, 15 en 16 maart) kan een nieuwsgierige kiezer de website van zijn/haar gemeente napluizen, op zoek naar de prestaties van de raadsleden. Ook onderzoekers en journalisten zullen de komende tijd gemeentelijke websites raadplegen. Probeert u het ook eens. Kies willekeurig een tiental gemeenten en probeer het stemgedrag van de raadsleden eens te vinden. Grote kans dat u na drie tot vier gemeenten het bijltje er al bij neer gooit. Hoe komt dat? Een onderzoek van acht jaar geleden bracht aan het licht  dat het vinden van raadsinformatie tijdrovend is. Vooral omdat in veel gevallen de gemeentelijke websites weinig gebruiksvriendelijk bleken. Bij de helft van het aantal (77) onderzochte gemeenten kost het minimaal 5 klikken voordat een bezoeker bij de raadsinformatie terechtkomt. De onderzoekers constateerden dat er geen eenduidige benamingen voor notulen of verslagen van de raadsvergaderingen werden gehanteerd.  Bij de ene gemeente waren de stukken voor de gemeenteraadsvergaderingen verborgen onder ‘Politieke dag’, een andere gemeente had het onder gebracht bij ‘Politieke Maandag’. Weer een ander vond ‘Politieke Markt’ wel een aardige verzamelplaats voor agenda’s en notulen. Het ontbrak aan een open, gestructureerde machine-leesbare standaard waarmee raadsinformatie gebruikersvriendelijk werd aangeboden. Slechts 13 van de 77 onderzochte gemeenten hebben een open data portaal maar raadsinformatie is daar geen onderdeel van. Het stemgedrag van raadsleden was nog lastiger te vinden. Bij slechts één gemeente waren de stemuitslagen per raadslid te zien. Bij 25% van de onderzochte gemeenten waren de stemmingen in de raad niet terug te vinden. Bij elf gemeenten waren de stemverhoudingen alleen terug te vinden in de besluitenlijsten. Bij zestien andere gemeenten moesten de notulen er op nageslagen worden. De stemuitslagen woeden op verschillen manieren weergegeven. Sommige gemeenten gaven alleen de verhouding voor en tegen aan. Andere gemeenten lieten de stemverhoudingen per partij zien. In  meeste gevallen was die informatie uitsluitend te vinden in de notulen of de besluitenlijsten. Het onderzoek leidde tot Kamervragen. De toenmalige minister van Binnenlandse Zaken was niet van plan in de autonomie van de gemeente te treden  en verklaarde zich niet bereid “om een landelijk model op te zetten voor het verstrekken van toegankelijke en gebruiksvriendelijke informatie over de gemeenteraad, waaronder ten minste het verstrekken van notulen van raadsvergaderingen, besluitenlijsten van de raad en het stemgedrag van raadsleden.” Wij dachten dat onderzoek opnieuw te doen. Hoe open en toegankelijk zijn gemeentelijke websites als je wilt weten 1) In hoeveel stappen (klikken) ben je bij welke politieke partijen en raadsleden er in de raad zitten? 2) Is te zien hoe raadsleden stemmen? 3) Zijn raadsagenda's en verslagen (notulen) makkelijk vindbaar? Na 22 websites bezocht te hebben werd al snel duidelijk dat het nog steeds een tijdrovend klusje is bij diverse onderdelen van de raadsinformatie te komen. Welke partijen en welke mensen er in de gemeenteraad zitten blijkt bij de 22 gemeenten vlot vindbaar (gemiddeld 2 klikken). Maar voor het stemgedrag van de raadsleden stemmen en de raadsagenda's en verslagen (notulen) waren gemiddeld vijf tot meer stappen nodig. Bij 17 van de 22 gemeenten is zo’n zoektocht ook erg gebruiksonvriendelijk ingericht. In 2014  had alleen Tytsjerksteradiel als enige gemeente in het onderzoek van destijds een aparte toepassing om stemuitslagen per raadslid te zien. Klik hier op ‘Wie is wie’ en klik daar op ‘raadsleden’. Klik vervolgens op een foto van een raadslid. Inmiddels zijn dat er veel meer. De gemeente Amsterdam stapte in 2017 over op zo’n systeem. Klik hier op ‘raadsinformatie’.  Klik dan op ‘De raad’, klik op foto van een raadslid en klik op “Wilt u zien wat ik heb gestemd?” Wat opvalt is dat gemeenten die eenzelfde raadsinformatiesysteem (software) gebruiken, blijkbaar verschillende features hebben afgenomen. Zo troffen we een aantal gemeenten die dezelfde software gebruiken als  Amsterdam en Tytsjerksteradiel, maar niet het stemgedrag van de raadsleden presenteren. Wie het stemgedrag van partijen en/of individuele raadsleden op onderwerpen wil vinden, zal daar meer dan een dagtaak aan hebben. Dat is overigens bij Eerste en Tweede Kamer ook zo. De burger die in een gemeente woont waar de raadsinformatie overzichtelijk en gebruiksvriendelijk op de website staat, kunnen de beloftevolle propaganda van verkiezingsprogramma’s naast zich neerleggen. Zijn/haar keuze is redelijk makkelijk te bepalen op de politieke prestaties van de afgelopen vier jaar. Hoe zit dat in uw gemeente? In hoeveel stappen (klikken) bent  u bij 1 - welke politieke partijen en raadsleden zitten er in de raad 2 – Het stemgedrag van de raadsleden 3 – De notulen van raadsvergaderingen

Door: Foto: Flickr ianus raadzaal Gemeenteraad Werkendam CC BY-NC-SA 2.0.
Foto: Eric Heupel (cc)

Quote van de Dag: Duaal stelsel

“De raadsleden zijn niet assertief genoeg. Ze vragen te weinig informatie uit het ambtenarencorps. Dat resulteert al snel in een kennisachterstand op wethouders en burgemeester. De controlerende taak komt dan in het gedrang.”

Volgens bestuursdeskundige Jan Rietman van de Radboud Universiteit Nijmegen gaat het nog niet lekker met het zeven jaar geleden ingevoerde bestuursstelsel in de gemeenten.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.