Tweedelingen in Europa

Vandaag een bijdrage van Bert van den Braak, medewerker van het Parlementair Documentatie Centrum van de Universiteit Leiden en verbonden aan het Montesquieu Instituut. De bijdrage is ook op het blog van het instituut te lezen. De recente verkiezingen in Zweden leidden tot een parlement waarin geen van de twee grote blokken een meerderheid behaalde. In het Verenigd Koninkrijk was eerder dit jaar voor het eerst sinds lang sprake van een 'hung parliament', een 'onbesliste uitslag. Kabinetsformatie in België en Nederland is en blijft traditioneel moeilijk. En in Duitsland kalven de centrumpartijen steeds meer af, waarbij de komst van een nieuwe rechtse partij vooral een bedreiging is voor de CDU. Los daarvan is steeds meer sprake van tweedelingen. Soms, zoals in Griekenland en Spanje, was dat traditioneel al zo, maar het verschijnsel lijkt sterker te worden. Daar waar twee grote blokken tegenover elkaar staan en een (nieuwe) derde partij sterk opkomt, wordt regeringsvorming per definitie moeilijker. De komst van de extreemrechtse Zweden Democraten is daarvan een goed voorbeeld. Daaruit zijn twee conclusies te trekken. Ten eerste: welk kiesstelsel een land ook heeft, er is geen zekerheid voor het tot stand komen van een duidelijke parlementaire meerderheid. Ten tweede: polarisatie biedt kansen aan kleine en soms extreme partijen om grote invloed uit te oefenen.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Moet ons parlement kleiner?

Vroeger was alles beter, toch? (Foto: flickr/nationaalarchief)Eén van de plannen van Rutte I is het aantal kamerleden terugbrengen van 150 naar 100 leden. Dat alles om het volk het idee te geven dat de bureaucratie wordt aangepakt.

Hoe erg die parlementaire bureaucratie is wordt snel duidelijk als je de verschillende parlementen in de ons omringende landen afzet tegenover onze 225 parlementariërs. Dat zijn er 150 in de Tweede Kamer en 75 in de Eerste kamer.
Tijd dus voor een lijstje:

  • Groot-Brittannië: 1372 (650/722). 44.543 inwoners per zetel
  • Duitsland: 598. 137.675 inwoners per zetel
  • Frankrijk: 923 577/346). 69.402 inwoners per zetel
  • België: 224 (150/74). 48.337 inwoners per zetel
  • Ierland: 226 (166/60). 19.782 inwoners per zetel
  • Litouwen: 141. 23.612 inwoners per zetel
  • Zweden: 349. 26.878 inwoners per zetel

Erg? Mwah. In Nederland is de verhouding ongeveer 73.860 inwoners per zetel. In bovenstaande – willekeurige – lijstje heeft alleen Duitsland een relatief kleiner parlement. Nu is zo’n vergelijking natuurlijk niet zaligmakend, de rechtgeaarde aanhanger van de kleine overheid zal ongetwijfeld vinden dat de parlementen in die landen ook te groot zijn, maar het zegt toch in ieder geval dat het Nederlandse parlement niet buitensporig groot is, en misschien wel relatief klein.

Een ander punt dat regelmatig boven komt drijven in de hedendaagse politiek is de kloof tussen burger en politicus. Die is te groot. Denken de partijen die dit voorstel steunen nu echt dat door het aantal parlementariërs te verlagen, en dus de werkdruk te verhogen, die kloof wordt verkleind? Onwaarschijnlijk. Sterker nog, de band van de parlementariërs met de samenleving zal verder onder druk gezet worden. Alle parlementariërs krijgen meer macht, en zullen meer worden bespeeld door lobbyisten. De feitelijke kiesdrempel (1 zetel) wordt verhoogd en kleinere partijen krijgen relatief minder macht omdat ons systeem van restzetels grote partijen bevoordeeld.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Politieke betrokkenheid

[qvdd]

Niet alleen dat er op het hoogste ministeriële niveau over de mogelijke strafvervolging van mijn cliënt is gesproken, maar bovendien dat er sprake is geweest van inhoudelijk politieke betrokkenheid bij de beslissing om tot vervolging over te gaan.

De Telegraaf concludeert op basis van interne emails dat minister Hisch Ballin persoonlijk betrokken was bij de keuze Wilders wel of niet te vervolgen. Wilders’ advocaat Moszkowicz grijpt dit aan om de claim dat dit een politiek proces is kracht bij te zetten. Het OM reageert nuchter:

De minister is politieke verantwoordelijk voor het OM. Hij wordt regelmatig naar de Kamer geroepen om uit te leggen waarom gevoelige zaken wel of niet worden vervolgd. Als OM moet je hem natuurlijk wel vertellen wat je van plan bent te gaan doen. De wet heeft ook geregeld dat als de minister het niet eens is met het OM, hij een aanwijzing kan geven om toch anders te handelen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zinvolle geschiedschrijving?

Vanaf het begin van de 19e eeuw ontstond de moderne geschiedschrijving. De vader van de moderne geschiedschrijving Leopold Ranke (1795-1886) stelde dat iedere tijd een eigen uniciteit heeft. Als gelovig man stelde hij vast dat mensen voor de ogen van God gelijk zijn. Historici mogen dan ook geen ‘rechtertje spelen’ door mensen te veroordelen, maar moeten het verleden laten zien zoals het was. Zonder opsmuk, zonder veroordeling, zo nauwgezet mogelijk het verleden reconstrueren. Wat Ranke verstond onder geschiedenis is wat we tegenwoordig politieke geschiedenis noemen. Denk bijvoorbeeld aan: de geschiedenis van staten, koningen en diplomaten. Eind 19e eeuw verbreedde ‘de politieke geschiedenis’ zich naar ‘het politieke’. Tegenwoordig wordt gezegd dat geschiedenis om een drietal redenen nut kan hebben. Ter versterking van een nationale identiteit, ter lering of ter vermaak.

Als we de geschiedenis gebruiken om een identiteit te vormen, heeft dat niet alleen de consequentie dat we mensen insluiten, maar ook dat we mensen uitsluiten. Immers, we sluiten alle nieuwkomers die geen deel uitmaakten van ons verleden uit. De historicus kan aantonen dat geschiedenis een voortdurend proces is met iedere zoveel jaar wisselende waarden en normen. Zelfs koningen, talen en naties komen en gaan. Volgens mij moeten historici de geschiedenis niet gebruiken om een nationale identiteit te promoten. Het doel van geschiedenis is sinds Ranke de reconstructie van het verleden zoals het was, niet de constructie van een denkbeeldig gemeenschappelijk verleden.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Een gestrekt been voor het landsbelang

Wat is in hemelsnaam in het landsbelang? Een stem op het CDA is een stem in het landsbelang. Daar komt het volgens Camiel Eurlings, voormalig CDA-kroonprins, op neer. Ons land heeft ons nodig, sprak hij zijn partijgenoten zelfvoldaan toe. Tja. Waar zouden we zijn zonder de trein het CDA? Als de partij maar in het kabinet zit, komt het wel goed. Met de PVV regeren? Liever niet. Maar ja, het landsbelang roept! Het salueren van een ‘At Your Service’ richting Verhagen was het gestrekte been waarover de tegenstanders gevloerd werden.

Half augustus sprak CDA-‘mastodont’ Herman Wijffels zich ook nog uit voor het landsbelang. Maar tegen de coalitie waar ‘Us Camielke’ zo’n fervente voorstander van is. “Geplande coalitie tegen landsbelang“, kopte de Volkskrant bij een interview met de oud-informateur van Balkenende IV. Wijffels zette in zijn redenering in elk geval nog Nederland centraal en daarna zijn eigen partij. In het landsbelang lijkt veel geoorloofd. All’s fair in love & politics. Waar ligt volgens jou de grens?

Ligt de grens bij een hoge bonus bij de ING (in het landsbelang volgens Wim Kok van de PvdA)? Bij het inperken van de vrijheid van meningsuiting (volgens voormalig CDA-minister Hans van den Broek)? In het voetbal schuift de communis opinio over het landsbelang inmiddels op. We tolereren niet alles meer. Trapte voetballer Nigel de Jong in de WK-finale nog blijmoedig bijna een Spanjaard doormidden, inmiddels is hij vanwege het veroorzaken van een dubbele beenbreuk geschorst voor twee kwalificatieduels van Oranje. Handelt bondscoach Bert van Marwijk hiermee wél of juist níet in het landsbelang?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Begrijpen de rechters waar het Wilders om gaat?

Geert Wilders (Foto: FLickr/pietplaat)De wraking van de rechtbank lijkt een onvoorzien obstakel in het proces tegen Geert Wilders. Maar was dit echt niet te voorzien? Was het beroep dat Wilders op zijn zwijgrecht deed niet voorzien? Waarom probeerde de voorzitter van de rechtbank Wilders uit te tent te lokken met een verwijzing naar zijn reputatie dat hij discussie uit de weg gaat?

Wilders heeft vanaf het moment dat het Gerechtshof hem alsnog liet vervolgen, na het aanvankelijke sepot van het OM, gezegd dat het hier om een politiek proces gaat. De uitvoerige toelichting van het hof heeft daar ongetwijfeld een rol in gespeeld. Als je die leest lijkt het alsof er maar één uitspraak mogelijk is: schuldig. Conclusie van de verdachte: er is verdeeldheid in justitiële sferen en de groep die mij wil zien hangen heeft de tolerante partij gecorrigeerd. Dit riekt naar een politieke beslissing.

In de korte inleiding die Wilders vanmorgen uitsprak heeft hij daar opnieuw op gewezen. Niet hij staat terecht, maar de vrijheid van meningsuiting. Hij zal het niet met zoveel woorden uitspreken dat hij de rechters in het verlengde ziet van van zijn politieke tegenstanders. Maar zodra hij daarvoor een aanwijzing vond heeft hij er uiteraard meteen gebruik van gemaakt (het is ook nog maar de vraag of die wraking een idee van zijn advocaat was; gezien het feit dat deze er niet direct op in ging en gezien zijn argumentatie later dat de schijn van partijdigheid moet worden aangetoond bij de verdachte lijkt het er op dat Geert zelf er mee gekomen is, maar dit terzijde).

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kabinetsformatie 2010: de poppetjes van Rutte I (deel 2)

Mark Rutte (Foto: Wikimedia Commons/Nick van Ormondt)Het leukste gezelschapsspel van Den Haag waren we hier half augustus al begonnen: formeren en poppetjes raden! De PVV gedoogt en moet het dus doen met de trekpoppen van de VVD en het CDA. We weten inmiddels dat het twaalf ministers worden, inclusief minister-president Rutte. We gaan maar even uit van groen licht door Ferrier en Koppejan.

De kabinetsleden van Rutte I: wie worden het? Raadt u even mee?

Kabinet Rutte-I

De opstelling:

  • Algemene Zaken – Mark Rutte (VVD)
  • Financiën – Jan Kees de Jager (CDA)
  • Buitenlandse Zaken – Hans van Baalen (VVD)
  • Sociale Zaken – Stef Blok (VVD)
  • Landbouw en Economische Zaken – Maxime Verhagen (CDA)
  • Veiligheid – Piet Hein Donner (CDA)
  • Immigratie en Integratie – Henk Kamp (VVD)
  • Volksgezondheid – Edith Schippers (VVD)
  • Onderwijs – Marja van Bijsterveldt (CDA)
  • Verkeer & Waterstaat – Helma Neppérus (VVD)
  • VROM – Theo Rietkerk (CDA)
  • Defensie – Sybrand van Haersma Buma (CDA)
  • Update:
    Stef Blok (VVD) schijnt fractievoorzitter te worden van de VVD. Dat gooit uiteraard alles door elkaar, tenzij Nicolai minister van SZW wordt… Speculeert u mee?

    Update 2:

    Lijstje RTL:

    Premier: Mark Rutte (VVD)
    Financiën: Jan Kees de Jager (CDA)
    Buitenlandse Zaken: Dick Berlijn (CDA)
    Sociale Zaken: Edith Schippers (VVD)
    Economische Zaken en Landbouw en vicepremier: Maxime Verhagen (CDA)
    Binnenlandse Zaken: Piet Hein Donner (CDA)
    Veiligheid: Ivo Opstelten (VVD)
    Immigratie/integratie: Sybrand van Haersma Buma (CDA)
    Volksgezondheid: Marja van Bijsterveldt of Gerda Verburg (CDA)
    Onderwijs: Uri Rosenthal (VVD)
    Ruimte: Melanie Schultz van Haegen (VVD)
    Defensie: Frank van Kappen (VVD)

    Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

    Het failliet van het rentmeesterschap

    De eerste die ik over het regeerakkoord hoorde, was Kees de Kort, vrijdagavond op BNR. De tweede was zaterdagochtend Barbara Baarsma in de Volkskrant (wie het artikel kan vinden: graag!), en de derde was Femke Halsema op radio 2 (vanaf ongeveer 12.15 – het programma moet snel online komen).
    Conclusies: in plaats van de huidige economische problemen te zien als indicatie voor een structureel probleem, heeft men in het regeerakkoord afgesproken dat er geen probleem is. De huizenmarkt, arbeidsmarkt, de pensioenen; alles is okay en de tijd heelt alle wonden. De pakweg dertig jaar neoliberaal economisch beleid, dat geleid heeft tot een economie die drijft op een kredietkurk wordt in stand gehouden, en er zullen geen structurele hervormingen plaatsvinden – die zijn immers niet nodig, de markt lost het allemaal vanzelf wel op.

    Dit is niet alleen ‘een gemiste kans’ (Halsema) omdat er in Nederland op dit moment, na het faillissement van DSB, de staatsteun aan ING en ABN-AMRO, de ontmanteling van Fortis en het instellen van de deeltijd-ww een breedgedragen maatschappelijk besef is van de noodzaak aan structurele hervormingen, het is ‘bühnebeleid’ (Baarsma). Het zijn ad-hoc afspraken die zijn gemaakt om een regering te vormen – goed voor de poppetjes Rutte, Verhagen en Wilders, maar met landsbelang heeft het niets te maken. ‘Met vrienden als Maxime, Geert en Mark heb je geen vijanden nodig.’ (De Kort)

    Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

    Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

    Steun ons!

    De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

    Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

    Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

    Quote van de Dag: Wilders-proces

    [qvdd]

    Vreselijke dag morgen: begin inhoudelijke zitting politiek proces. Met mij staat vrijh. v. meningsuiting van minstens 1.5 mln mensen terecht

    Aldus PVV-leider Geert Wilders op Twitter gisteren, over het proces dat vandaag begint. Vanwege het maken van vergelijking tussen de Koran en Hitler’s Mein Kampf wordt Wilders verdacht van groepsbelediging van moslims. De andere verdenkingen zijn: aanzetten tot haat en aanzetten tot discriminatie, zowel wegens ras als godsdienst.

    Bent u voor- of tegenstander van dit proces? En waarom?

    Vorige Volgende