Groter denken, kleiner doen

een gastbijdrage van Joyce Hes Groter denken, kleiner doen. Dat was de titel van de oproep van Herman Tjeenk Willink in 2019. Het is nuttig dit boekje er even bij te pakken nu hij tot informateur is benoemd en mede als belangrijke opdracht heeft in zijn verkenning de noodzaak van een verandering van de bestuurscultuur en de relatie parlement en kabinet mee te nemen. In zijn visie op een democratie die er toe doet, geeft de huidige informateur duidelijk aan dat de BV Nederland het failliet betekent van de democratische rechtsorde (pag 19), een opvatting waartegen hij zich, naar eigen zeggen sinds de tweede helft van de jaren tachtig heeft verzet. Het accent lag, aldus Tjeenk Willink, op wat de overheid om financiële redenen niet meer zou kunnen doen, niet op wat de overheid in een democratische rechtsorde wel móet doen (pag 17). Er is inmiddels een chronisch gebrek aan reflectie, vindt hij. De terugtred van de overheid betekende feitelijke verwaarlozing van de politieke functie. Die functie houdt volgens TW in: Het steeds opnieuw bepalen wat algemeen belang vereist, het expliciet toedelen van waarden en keuzes maken (pag 23). Belangrijk vindt hij ook dat we meer oog hebben voor het zogenaamde ‘republikeinse’ burgerschap in de zin van de gezamenlijke inzet van burgers voor de Res publica. Volgens hem waren de liberalen na de ontzuiling te zeer gefixeerd op de markt en het individu. Het marktdenken staat haaks op het politieke, omdat het gericht is op het individu en niet op de samenleving; omdat het gericht is op de korte termijn en niet op de toekomst; omdat het gericht is op uniformering en niet op diversiteit; omdat het gericht is op kwantiteit en niet op kwaliteit; omdat het financieel-economisch en niet sociaal-cultureel  van aard is (pag 111). Politici moeten burgers serieuzer nemen, burgers zijn meer dan consumenten. Initiatiefnemers voelen zich vaak tegengewerkt door ambtenaren en toezichthouders (pag 59). Herman Tjeenk Willink maakt in zijn oproep gebruik van de term ‘een vernieuwd sociaal contract’, waarin ook informatierechten van de burger worden opgenomen. Tja, en aan wie denken we dan als we dit alles lezen? Jazeker, ook aan Kim Putters van het Sociaal Cultureel Planbureau die over de noodzaak van een – uitdrukkelijk tweezijdig – vernieuwd sociaal contract  spreekt. Maar ik bedoel hier: Degene over wie het na het per ongeluk openbaar worden van de notities van verkenner Ollongren steeds is gegaan: Pieter Omtzigt. Hij lijkt wel verdwenen uit het maatschappelijk en politiek discours sinds Pasen en sinds er toch weer een begin is gemaakt met verkenningen richting een nieuw te vormen kabinet waarin, zo lijkt het, de VVD en zeker Rutte toch weer niet is weg te denken. Omtzigt staat precies voor die tegenmacht en dat  type overheid en burgerschap waar Tjeenk Willink op doelt. Juist Omtzigt heeft alle tools in handen om een draai te geven aan een andere invulling van onze parlementaire democratie en doet daar in zijn boek: Een nieuw sociaal contract, 10 suggesties voor, allemaal even zinnig. Er zijn voorstellen die snel verwezenlijkbaar zijn zoals: Instelling van een Commissie Rijksuitgaven als controle-instituut, verbeterde bemensing van de Kamer  ten behoeve van het volgen van het hele wetgevingsproces, bestuursrechtspraak moet onafhankelijker worden van burger en overheid,  transparantie waar het gaat om met welke ambtenaar de burger contact heeft (gehad), een speciale belastingombudsman, meer denktanks en minder overheersing van modellen… Mijn idee zou zijn: Vraag aan Pieter Omtzigt of hij huis en haard even wil verlaten om aan de hand van zijn voorstellen uit Een nieuw sociaal contract, een notitie en discussiestuk te maken, wat besproken kan worden met de fracties uit de Tweede Kamer, zowel de kleine als de grote. Laat hen reageren op dat stuk. En kijk dan welke partijen serieus ingaan op de voorstellen en die ook eventueel zouden willen uitvoeren… Grote kans dat de VVD daar niet bij zit, de VVD van BV Nederland, de VVD van het marktdenken, de VVD die niet echt uitblinkt door reflectie. Ik zou nu zeggen: Pieter, jij stond de afgelopen weken zo centraal, met het verhaal over je positie elders. Jij spreekt de taal van Tjeenk Willink. Jij hoort nu in het midden van die parlementaire democratie te staan, die  zichzelf opnieuw wil uitvinden. Ere wie ere toekomt!! Dit stuk verscheen eerder op het blog van Joyce Hes.

Door: Foto: Matty Ring (cc)

Quote du Jour | Personeelsbeleid van anderen

Partijen moeten zich niet met personeelsbeleid van anderen bemoeien.

Deze geprikkelde reactie van Mark Rutte komt nadat Gert-Jan Segers van de Christen Unie heeft gezegd niet meer met hem, maar nog wel met zijn partij te willen samen werken. Dezelfde Mark Rutte dus die een paar dagen lang ontkende over een ‘functie elders‘ voor Pieter Omtzigt te hebben gesproken met de verkenners voor de formatie van een nieuwe regering. Hoeveel boter heb je dan op je hoofd? De hele boterberg van de jaren ’60 en ’70?

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: Twitter profielfoto.

Pieter als premier

COLUMN - een gastbijdrage van Joyce Hes

Het ondenkbare denkbaar maken, dat zouden scenarioschrijvers en kunstenaars kunnen doen als welkome aanvulling op de corona-aanpak van virologen en epidemiologen, aldus Ramsey Nasr in Buitenhof.

Gestimuleerd door zijn oproep, dacht ik, wat zou er gebeuren als de veelbesproken Pieter Omtzigt in plaats van Mark Rutte premier werd?
Niet eens zo gek gedacht want als we Maurice de Hond mogen geloven had Pieter als hij zich voor de verkiezingen had afgesplitst van de CDA fractie en voor zichzelf was begonnen 23 zetels gehad.

Iffyhistory maar toch. Dan waren de zetels voor hem wellicht van de VVD afgegaan en/of van het CDA natuurlijk en in elk geval zat hij dan met de verkenners aan tafel. Wat zeg ik, was hij misschien zelf een verkenner geworden in plaats dat er zoals nu over hem werd geroddeld ( ik kan het niet anders zien) door het verkennersteam in een per ongeluk aan de openbaarheid prijsgegeven notitie.

De vraag: wat moeten we met Pieter, was dan geworden: Pieter hoe zie jij de toekomst van Nederland en hoe wil jij van een onbetrouwbare overheid naar een betrouwbare komen?
Wijffels noemde het in hetzelfde Buitenhof een keuze voor een ouderwetse industriële bestuursstijl gericht op control en command of een open bestuursstijl waarin we de verhouding overheid/burger anders vorm gaan geven.

Foto: © Sargasso

Kan de Tweede Kamer meer volksvertegenwoordiging zijn?

ANALYSE - Onze democratie noemt men wel een representatieve, of indirecte democratie. Onze regering legt wetsvoorstellen niet direct aan de bevolking voor, maar aan de Tweede Kamer die ons representeert. Geen directe, maar indirecte democratie. Of eigenlijk toch niet, want er zit nog een laagje tussen. Een laagje dat nog meer afstand schept tussen de kiezer en dat wetsvoorstel: de politieke partij. Daarover dit tweede deel in de serie politiek zonder partijen.

Politieke partijen bepalen wie er op de kieslijsten komen en spelen dus een centrale rol bij de vraag wie het woord voert in de Tweede Kamer. Partijen zetten vacatures uit, stellen profielen op, selecteren de mensen en bepalen de lijstvolgorde.

Dat ook de politieke partij nog een rol speelt in de overdracht van de ‘wil van het volk’ betekent dat we eigenlijk over een indirecte indirecte democratie moeten spreken. Het betekent ook dat we de Tweede Kamer beter een partijvertegenwoordiging kunnen hebben. Kamerleden zitten daar namens hun partij. Het is geen volksvertegenwoordiging.

Pieter Omtzigt

Toch kun je best betogen dat zich onder die partijvertegenwoordigers, kamerleden bevinden die ook volksvertegenwoordiger zijn. Het klassieke hedendaagse voorbeeld is Pieter Omtzigt. Hij kwam in 2003 de Tweede Kamer binnen als partijvertegenwoordiger op nummer 51 op de lijst. Met een schamele 1010 stemmen. Hij kroop omhoog op de lijst, naar 37 in 2006, naar 29 in 2010. En toen vond de partij het genoeg.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

As Soennah moskee verliest ANBI status

De Haagse As-Soennah moskee verliest per 2 juli haar ANBI status. Dit nadat Pieter Omtzigt (CDA) daarover Kamervragen had gesteld, na negatieve berichtgeving van NRC en Nieuwsuur.

Een van de voorwaarden voor ANBI status is publicatie van een financieel jaaroverzicht op een voor ieder toegankelijke website. De stichting achter de moskee heeft dat verzuimd.

Foto: mystic_mabel (cc)

Waarom heeft Pieter Omtzigt zo’n moeite met lezen?

FACTCHECK - CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt stelde onlangs vragen aan de staatssecretaris over de ANBI-status van godsdienstige instellingen. Via Twitter maakt hij duidelijk dat hij de antwoorden volstrekt misinterpreteert.

“Nogal schokkend”, zo noemt Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt (CDA) de antwoorden van de staatssecretaris Menno Snel van Financiën op zijn vragen over de ANBI-status van de as-Soennah moskee in Den Haag.

ANBI staat voor ‘Algemeen Nut Beogende Instellingen’ en giften daaraan mogen voor 52% van de belasting worden afgetrokken. Veel kerken en andere godsdienstige verenigingen hebben zo’n ANBI-status, en Omtzigt probeert nu de geesten rijp te maken om moskeeën die foute ideeën verkondigen via intrekking van hun ANBI-status in de portemonnee te treffen.

Directe aanleiding vormt de recente berichtgeving over de as-Soennah moskee. Die zou in videopreken vrouwenbesnijdenis aanbevelen. Ook zou een Koeweitse prediker tijdens een lezing in de moskee de jihad in Syrië hebben aanbevolen. De prediker zou zijn verbonden aan een Koeweitse stichting die een paar jaar terug nog op een Amerikaanse lijst stond van financiers van terreurorganisaties; en de as-Soennah moskee financiële steun hebben gegeven bij de aankoop van een pand.

As-Soennah

Het stichtingsbestuur van de as-Soennah moskee zegt bij monde van haar voorzitter zich niet in het geschetste beeld te herkennen. Zij ontkent met klem geld te hebben ontvangen van Revival of Islamic Heritage Society (RHIS). De uitspraken van RIHS-kopstuk Othman al Khamees zouden zijn gedaan op vragen die moskeebezoekers aan hem hadden gesteld, en geheel voor zijn rekening komen.

Foto: Twitter profielfoto.

Feit of fabel: investeringen van pensioenfondsen

ANALYSE - Pieter Omtzigt (CDA) gaf op Twitter aan dat Nederlandse pensioenfondsen voor minder dan 15% in Nederland zitten. Dat was volgens hem tien jaar geleden ongeveer 50%. (bron) Is dat waar? Ja en nee.

‘NL pensioenfondsen zitten voor minder dan 15% in NL.’

De Nederlandsche Bank  publiceert gegevens over de ‘uiteenzettingen van Nederlandse financiële instellingen in het buitenland. Volgens DNB beheerde Nederlandse pensioenfondsen in het tweede kwartaal van 2012 (meest recent beschikbaar) 950 miljard euro. 133 mld euro daarvan ‘zat’ in Nederland, dat is 14%.

 ‘Was tien jaar geleden ongeveer 50%.’

Uitleg

Het CBS publiceert historische gegevens over de beleggingen van pensioenfondsen. Het CBS onderscheidt verschillende categorieën van beleggingen, de belangrijkste zijn ‘aandelen’ en ‘obligaties’, overige categorieën zijn onder andere vastgoed en hypotheken.  Deze categorieën worden weer verdeeld naar binnen- en buitenland.*

61% van de totale beleggingen van pensioenfondsen was in 2002 in het buitenland belegd. Het percentage beleggingen in Nederland bedroeg dus 39% en geen 50%.

In het kader van de huidige discussie (moeten pensioenfondsen investeren in snelwegen / scholen?)  is het belangrijk om te realiseren dat pensioenfondsen eerder niet dit soort projecten investeerden, maar in Nederlandse bedrijven via obligaties en aandelen (nog even los van staatsobligaties). Veel van dit soort bedrijven (met hoge omzet) opereren wereldwijd.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Pieter Omtzigt legt woordvoerderschap dossier MH17 neer

Pieter Omtzigt legt het woordvoerderschap over uit de lucht geschoten MH17 neer. Het eigenzinnige CDA-kamerlid raakte afgelopen weekend in opspraak nadat NRC onthulde dat hij tijdens een panelbijeenkomst over de juridische kwesties van de zaak, niet enkel spreektijd voor een nogal dubieuze getuige zou hebben geregeld, maar deze ook nog zou hebben gecoached.

De Oekraïner verklaarde op de bijeenkomst dat hij andere vliegtuigen in de lucht had zien vliegen toen de MH17 neerstortte. Hij was volgens NRC op dat moment echter elders in Oekraïne en vernam dit van zijn vrouw.

Foto: Eric Heupel (cc)

Het verhaal achter de tweets: in de trein met het CDA

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag Chris Aalberts met de zesde in een serie analyses van politieke tweets.

Twitter!

Veel CDA-Kamerleden hadden dinsdagochtend treinproblemen. Mirjam Sterk: “De ANWB verwachtte gisteren een normale avondspits van 170 km. Daar hebben we dus ook niks aan #fail ik pak de trein!” Eddy van Hijum vervolgt: “De trein voert ons door winterse landschappen. Moet vanwege sein/wisselstoring wel omreizen.” Enige tijd later: “Van Amersfoort tot Schiphol staan in een overvolle trein. Komt humeur niet ten goede.” En ook Pieter Omtzigt moet omreizen: “We gaan het proberen: met de trein van Enschede naar Den Haag. Dat gaat via Schiphol zie ik nu. #NSexcursie” Van Hijum twittert terug: “@PieterOmtzigt Goeie reis, als je te laat komt weet ik waar het aan ligt #ns”

Niet veel later heeft Mirjam Sterk zich bedacht: “Toch maar auto na bericht problemen ns bij Gouda. Nu bijna in DH.” Jack Biskop is ook onderweg: “De bus is laat. Hopelijk niet te laat voor de trein. Daar-is-ie!” En Gerda Verburg: “Een veetransport, zo vol met dieren als deze trein met mensen, was allang van de weg gehaald.” En dan Bas Jan van Bochove: “Veel mensen reizen via Schiphol naar Den Haag. Gouda ligt eruit. Hier nog geen veetransport.” En enkele minuten later: “O ja, nog even voor de trouwe volgers: we hebben wel vertraging.” En inmiddels heeft Jack Biskop zijn trein gemist: “Grrrrrr. Trein niet vertraagd, bus wel. Wachten op volgende aansluiting.” En een uur later: “Misschien haal ik Den Haag nog wel op tijd. Go Go NS!”

‘Overheid kende gevaren luchtruim Oekraïne voor ramp MH17’

Zo bericht nu.nl.

Want een Nederlandse diplomaat zou aan verschillende ministeries hebben doorgegeven dat een paar dagen voordat MH17 werd neergehaald, ook een Oekraïens transportvliegtuig dat op meerdere kilometers hoogte vloog werd neergeschoten.

En dus krijgen we nu Kamervragen van Pieter Omtzigt (CDA) en Sjoerd Sjoerdsma (D66).

Echter, dat neergeschoten Oekraïense transporttoestel was toentertijd algemene kennis: iedereen wist ervan – en dus ook de luchtvaartmaatschappijen die zogenaamd niet geïnformeerd zouden zijn.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.