Hoe naïef kan je zijn, Lubach?

Arjen Lubach vindt het eng dat Ongehoord Nederland mogelijk uit het publieke bestel verdwijnt nadat de zaak pas echt escaleerde vanwege de inhoud van een uitzending. Zijn angst: een toekomstige rechtse regering kan dat precedent gebruiken om linkse omroepen aan te pakken. Ik kijk Lubach vaak wat later, dus vergeef me dat ik zijn uitzending van maandag nu pas behandel. Zijn politieke conclusie is in ieder geval kinderlijk naïef. Rechts heeft namelijk helemaal geen precedent nodig om achter linkse omroepen aan te gaan. Lubach neemt ON! zelf nadrukkelijk niet in bescherming. De omroep was journalistiek al lang af. Er waren sancties, overtredingen van de journalistieke code en structurele problemen met feitencontrole en samenwerking. Volgens Lubach had ON! dáárop gepakt moeten worden. Zijn probleem is dat de zwaarste escalatie pas kwam nadat Joost Niemöller en zijn medewerkers in een uitzending positieve elementen uit een speech van Hitler probeerde te halen. Alleen: waarom zou dat eigenlijk zo erg zijn? Een samenleving mag ergens van schrikken. Sterker nog, soms is dat precies hoe een grens zichtbaar wordt. Jarenlang kun je discussiëren over journalistieke normen, incidenten, sancties en procedures, totdat er iets gebeurt waardoor ineens glashelder wordt waar al die regels voor bedoeld waren. Dat zo'n uitzending de druppel vormt, maakt de eerdere overtredingen niet minder relevant. Het maakt vooral duidelijk dat eindeloze tolerantie zelf ook een politieke keuze is. De tolerantieparadox Daar zit de tolerantieparadox die Lubach vrijwel omdraait. Een open samenleving hoeft mensen die haar normen ondermijnen niet onbeperkt te faciliteren uit angst anders zelf intolerant te worden. Ongehoord Nederland wordt bovendien niet verboden. Niemöller mag morgen weer een website beginnen, podcasts opnemen en nog honderd speeches van Hitler doorspitten op zoek naar pareltjes. De vraag is of de Nederlandse samenleving verplicht is daar een plek in het publieke omroepbestel en publiek geld voor beschikbaar te houden. Volgens Lubachs logica moeten we bijzonder voorzichtig zijn met zo'n grens, omdat een toekomstige rechtse regering hem tegen links zou kunnen gebruiken. Alsof die regering eerst onze toestemming nodig heeft. En alsof Lubachs veilige alternatief, de journalistieke code, rechts wél zal tegenhouden. Een groot deel van rechts Nederland vindt zulke journalistieke normen sowieso al links gelul of gezeik om niks: factchecks zijn bevooroordeeld, de NPO is links, vriendjespolitiek, dat doet toch iedereen, de journalistiek is links en regels over betrouwbaarheid en zorgvuldigheid worden al snel gezien als middelen waarmee het (linkse) establishment afwijkende (rechtse) meningen onderdrukt. Wie denkt dat een radicaal-rechtse regering straks eerbiedig zal zeggen dat BNNVARA helaas keurig aan de journalistieke code voldoet en daarom niet verboden kan worden, heeft de afgelopen jaren weinig opgelet. De Verenigde Staten vormen inmiddels één lange demonstratie van de zwakte van die redenering. Na de dood van Antonin Scalia nomineerde Obama in maart 2016 de gematigde Merrick Garland voor het Hooggerechtshof, als compromis om de Republikeinen tegemoet te komen. Die weigerden de benoeming zelfs maar te behandelen omdat het een verkiezingsjaar was. Vier jaar later overleed Ruth Bader Ginsburg enkele weken voor de verkiezingen en joegen dezelfde Republikeinen Amy Coney Barrett door de Senaat. Ze werd acht dagen voor de verkiezingsdag benoemd. De norm gold zolang hij rechts uitkwam. Hetzelfde zie je bij de media. Trump had geen eerdere Democratische aanval op Fox News nodig om publieke media en onwelgevallige omroepen aan te pakken. Precedenten zijn vooral belangrijk voor mensen die van plan zijn zich eraan te houden. En precies daarom is Lubachs angst zo naïef. Wie uit vrees voor toekomstig rechts misbruik weigert grenzen te stellen aan extreemrechts, bindt vooral zichzelf de handen. Want de andere partij heeft die gentlemen's agreement nooit ondertekend, en reken er maar op dat ze zich niet zullen inhouden. Als een toekomstige radicaal-rechtse regering BNNVARA, HUMAN, de VPRO of, reken er maar op, Lubach wil aanpakken, vindt ze wel een reden. Daarvoor hoeft Joost Niemöller eerst helemaal niets positiefs over Hitler te zeggen. Die wil is er al. Alleen de macht ontbreekt nog.

Foto: Frank Okay on Unsplash

De NPO moet juist uit botsende belangen bestaan

Volgens de commissie-Lenferink heeft de NPO te veel kapiteins, te veel deelbelangen en een te complexe structuur. Omroepen werken langs elkaar heen, bestuurders trekken aan hun eigen belang, sociale onveiligheid wordt onvoldoende aangepakt en de werkwijze van Ongehoord Nederland tast volgens de commissie de betrouwbaarheid van de publieke omroep aan.

En daar zit een interessante spanning. Want vrijwel alles wat het rapport beschrijft als bestuurlijk probleem, was ooit juist onderdeel van het ontwerp. De Nederlandse publieke omroep is historisch gebouwd als een gecontroleerde chaos van botsende belangen, stromingen, ideologieën en maatschappelijke zuilen. Katholieken, protestanten, socialisten, liberalen, jongerenomroepen, religieuze clubs, regionale geluiden en experimentele makers moesten allemaal een plek krijgen binnen hetzelfde publieke bestel. Juist omdat men wist dat media nooit neutraal zijn.

Dat systeem levert vanzelf frictie op. Omroepen concurreren met elkaar. Bestuurders trekken aan hun eigen belangen. Journalisten botsen over normen, toon en inhoud. Sommige clubs gedragen zich irritant, opportunistisch of activistisch. Dat hoort bijna onvermijdelijk bij een bestel dat pluriformiteit serieus neemt.

Het probleem is alleen dat pluriformiteit slecht past binnen modern rendementsdenken. De afgelopen jaren werd de NPO steeds sterker afgerekend op efficiency, bereik, bestuurbaarheid en meetbare “publieke waarde”. En precies daardoor leest het rapport ook minder als een neutrale analyse, en meer als de bestuurlijke opmaat voor een volgende centralisatieslag en bezuinigingsronde. Eerst wordt vastgesteld dat het bestel versnipperd, inefficiënt en vol conflicten is. Daarna volgt vanzelf de conclusie dat er meer centrale regie nodig is.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

NPO: Trek vergunning Ongehoord Nederland in

De Raad van Bestuur van de NPO vraagt staatssecretaris Gunay Uslu van Cultuur en Media om de voorlopige erkenning van omroep Ongehoord Nederland (ON!) in te trekken. Ondanks drie opgelegde sancties – onder meer wegens stelselmatige overtredingen van de Journalistieke Code NPO – geeft ON! nog steeds onvoldoende uitvoering aan de bereidheid tot samenwerking binnen het publieke omroepbestel. Daardoor kan de NPO niet meer volledig aan haar wettelijke taak voldoen. De NPO ziet nu geen andere mogelijkheid meer dan over te gaan tot het uiterste middel dat de wetgever de NPO heeft toegekend; een verzoek aan de staatssecretaris Cultuur en Media om de voorlopige erkenning in te trekken.

Foto: K@mphuis (cc)

Ongehoord

ANALYSE - Met enige verbazing las ik het bericht dat D66’er Tjeerd de Groot een journalist en cameraman van Ongehoord Nederland tegenover een aantal Tweede Kamer bezoekers voor “fascisten” uitmaakte. Wat niet verbaasde, was dat hij kort daarna zijn woorden introk. In dit land houden we van benoemen, behalve als het over extreemrechts gaat, want zodra je daar spijkers met koppen slaat, lopen ze zielig de uitzending uit, of doen zelfs aangifte, zoals bovengenoemde journalist Jonathan Krispijn vlak na het voorval deed. De slachtofferrol, die kennen ze op rechts wel.

Ja mensen, het echte slachtoffer is hier Krispijn en op Twitter liet hij weten dat de kwalificatie door De Groot hem echt pijn deed, want zijn “Joodse voorouders zijn slachtoffer geworden van echt fascisme”. Samen met zakelijk directeur van Ongehoord, Reinette Klever, deed hij aangifte. Het mooie van een aangifte is dat daar één en ander onder de loep genomen wordt, en ik dacht, laten we De Groot even helpen.

Het begin van Ongehoord Nederland

Ergens in 2019 kwamen 4 initiatiefnemers met het idee een omroep op te richten. Onder hen waren Joost Niemöller en Arnold Karskens. Beiden hebben journalistieke ervaring maar komen al jaren niet meer aan de bak in het reguliere circuit. De 2 anderen zijn ex VVD’er Ybeltje Berckmoes-Duindam en de PVV liefhebbende acteur en schrijver Haye van der Heijden.

Ongehoord

OPINIE - Ondanks 2 rechts georiënteerde omroepen (Powned en WNL), een eigen lijfblad (De Telegraf), een shitload aan websites (nee, die ga ik niet noemen, laat staan ernaar linken) en zelfs 2 politieke partijen die we gerust op het uiterst rechtse spectrum kunnen plaatsen, zijn er blijkbaar nog hele volksstammen die vinden dat het rechtse geluid niet gehoord wordt. Ongehoord Nederland krijgt er als het mee (of tegen) zit dus een nieuwe omroep bij.

Het linkse smaldeel van ons land krabde zich achter de oren bij dit nieuws. Wij zien al jaren met lede ogen aan dat het hele discours steeds verder naar rechts opschuift. Dat is een waarheid die niemand kan ontkennen, al gebeurt dat nog steeds volop. Ook bij op linkse leest geschoeide media zit tegenwoordig wel een klimaatontkenner, een hele of halve racist en krijgt de “ongehoorde, boze burger” ruimschoots aandacht, op het obsessieve af. Ook ik vroeg me af wat er dan precies ongehoord is gebleven.

Afgelopen weekend werd dat iets duidelijker. Mede-initiatiefnemer Haye van der Heyden gaf te kennen dat wat hem betreft ook een podium geboden moest worden aan holocaustontkenners en pedofielen. Oooowkeeeee.

Nu bleek dat toch niet zo’n hele slimme move, want een storm van kritiek raasde over het medialandschap. Een dag later nam hij zijn woorden terug en werd en passant uit de organisatie gesmeten. Nou ja, hij trad terug als bestuurslid of zoiets, maar zal nog wel aanblijven als adviseur en producent. Duidelijk een manoeuvre voor de bühne dus, want ze moeten natuurlijk wel eerst 50.000 leden zien te bemachtigen. Volgens de berichten ging dat behoorlijk de goede kant op, maar zo’n extreme uitspraak schrikt blijkbaar toch nog mensen af. Maar laten we eerlijk zijn, Joost Niemöller zit er nog gewoon, en die is dol op holocaustonkenners (lees hier meer over Irving).

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Geestelijke Gezondheidszorg

Op 1 januari 2020 treedt de nieuwe Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in werking. Die biedt familie en vrienden meer ingangen om mensen te laten opnemen van wie ze denken dat ze dreigen te ontsporen. Ondertussen is Arnold Karskens bezig met het aanleggen van een database van alle wappies van Nederland. Die twee dingen hebben niks met elkaar te maken, tenzij je een liefhebber bent van complottheorieën. En laat nou net…

Kortom: wie zit er werkelijk achter Ongehoord Nederland? Wie is de architect van het tekort aan publiek voor al die mensen die plofkijkers zoeken om hun mening tegenaan te parkeren? De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie zal het niet zijn, want die kampt al met een ledentekort. Dus ik denk dat het een realityformat van RTL is. Want zeg nou zelf, dat ze daarmee stoppen, dat gelooft toch niemand?

Foto: Beverly & Pack (cc)

Ongestoord Nederland

Ha, fijn, een nieuwe rechtse omroep. Dit keer wordt er eentje opgericht voor ‘Ongehoord Nederland’, net als de vorige twee initiatieven. Je weet wel, dat Nederland dat al jarenlang in elke actualiteitenrubriek en elke krant mag vertellen dat zijn (ja, meestal zijn) verhaal niet gehoord wordt. Dat je iets niet mag zeggen, omdat de media links is en de politiek ook. Althans daar slaat de naam op, volgens de initiatiefnemers.

Ik kan me moeilijk voorstellen dat ze niet ook hebben nagedacht over de andere betekenissen van het woord ‘ongehoord’. Zoals onbehoorlijk en onfatsoenlijk. Natuurlijk hebben ze dat. Wel intrigerend om te zien hoe je een racistische dogwhistle in je naam kan verwerken. Ja, wij zijn er ook voor jou, ‘rassenrealist’, ‘immigratierealist’, ‘klimaatrealist’ of wat voor een soort ‘realist’ dan ook. Maar goed, dat was zo ook wel duidelijk met oprichters als Joost Niemöller, Arnold Karskens en godbetert Ybeltje Berckmoes – die jarenlang in de Tweede Kamer ongehoord zat te wezen – aan boord.

Want natuurlijk gaat het ze niet om kunnen zeggen wat ze willen zeggen. Want dat kunnen en doen ze al. Het belangrijkste is dat ze het kunnen zeggen zonder dat het consequenties heeft. Dat een interviewer, in plaats van een kritische vraag, gewoon instemmend knikt als wordt beweerd dat zwarte mensen meer verkrachten, en dat dat komt doordat ze zwart zijn. Dat we overspoeld worden door buitenlanders en dat het hier Eurabië wordt. Of dat klimaatverandering niet bestaat, of geen ramp is. Jezelf lekker kunnen wentelen in een feitenvrije, kritiekloze omgeving.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.