Het gevecht om de Barents Zee
De Russische trawler Elektron die illegaal viste in de Noorse wateren rondom Spitsbergen is inmiddels ontsnapt aan de Noorse marine (Aftenposten.no). Het conflict tussen Noorwegen en Rusland om de Barents Zee duurt echter nog voort. Het gaat in dit conflict niet alleen om visgronden maar ook om olie- en gasvelden (BBC): onze schaarser wordende natuurlijke hulpbronnen.
De kiem van dit conflict stamt uit 1920 toen via het Svalbard-verdrag Spitsbergen aan Noorwegen toekwam. Het unieke van dit verdrag is dat het “on a footing of absolute equality” andere landen ook het recht geeft om op Spitsbergen mijnbouwstoffen en andere natuurlijke hulpbronnen te exploiteren. Later claimde Noorwegen echter wel een exclusive economic zone (EEZ) van 200 nautische mijlen rondom de eilanden ten behoeve van de visvangst. Rusland heeft dit altijd bestreden, zij vindt dat in het toekennen van visgronden ook moet worden gekeken naar de behoefte van een land en niet alleen de geografie. Norway argues that the delimitation must be based upon geographic circumstances without taking into account differences in population size, economic factors, or other unrelated issues. (The Dispute over the Barents Sea)
Wellicht hebben de Noren inclusief Spitsbergen wel onevenredig veel visgronden (EEZ Norway map)? Maar hoeveel extra visgronden heeft het reusachtige Rusland nu nodig voor haar slinkende bevolking van máár 143 miljoen mensen? Een lichtpuntje is wellicht het smeltende poolijs. In de New York Times stond vorige week een artikel over het verdwijnende zeeijs rondom de Noordpool waardoor o.a. nieuwe visgronden ontstaan: As Polar Ice Turns to Water, Dreams of Treasure Abound [sargasso1, sargasso1]
Hoog tijd voor weer wat nieuws uit de Sargasso-zee. Phillip Wells: blogger op 
It would have been easy to miss those tiny flashes of light in the corner of my eye. And it would have been impossible to hear the faraway sound of sporadic clapping over the engine din. A couple miles out, one could not be quite sure what they are. Dolphins? Fish? One look through the binoculars and it is clear these were living things which I have never seen before. They are mobula rays. 
Wie Darwin’s Nightmare bekijkt ziet ontluisterende beelden vol geweld, uitbuiting en vernietiging. De documenatire is overweldigend, maar het totaalbeeld is te complex om met één beschuldigende vinger te kunnen wijzen naar de oorzaak van de ellende. Vijftig jaar geleden gooiden koloniale visserij-ambtenaren met alle goede bedoelingen een emmertje jonge nijlbaarsjes in het Victoriameer (overigens tegen het advies van ecologen in). Lang gebeurde er niets, maar toen opeens explodeerde de nijlbaarspopulatie en vrat alle endemische vissoorten op. In de jaren tachtig van de vorige eeuw lagen de gevangen nijlbaarsen nog op straat weg te rotten omdat niemand ze wilden eten. Inmiddels is de lokale bevolking de vis wel gaan eten, maar is ook een lucratieve export naar Europa opgang gekomen. De overgang van een rurale naar een urbane (export-)economie verloopt in het Tanziaanse Mwanza (eufemistisch gezegd) nou niet bepaald soepel. Iedereen speelt zijn of haar eigen rol in dit ecologische en sociale drama en probeert het spreekwoordelijke hoofd boven water te houden. Darwin’s Nightmare vertelt niet alleen het verhaal van hoe visfilets van Afrika naar Europa worden gevlogen, maar ook hoe met diezelfde vliegtuigen wapens Afrika worden binnengevlogen en hoe een visindustrie een samenleving volledig ontwricht. 
– Ik wilde eigenlijk niet weer een heel artikel aan de tweedelige soja-documentaire van de Keuringsdienst van Waarde wijden (waarvan vanavond 