Klimaatverandering droeg bij aan lage waterstanden in Europese rivieren

Het kabinet wil honderden miljoenen weghalen uit een pot die was bedoeld voor droogtemaatregelen, om daarmee achterstallig onderhoud aan infrastructuur te betalen. Een slecht idee. Watertekorten in droge zomers, zoals we die dit jaar hebben gehad, zullen in de toekomst verder toenemen. Niet alleen door grotere neerslagtekorten, met name als gevolg van meer verdamping bij hogere temperaturen, maar ook door lage waterstanden in de grote rivieren. Klimaatverandering droeg afgelopen zomer al bij aan de lage waterstanden in een groot deel van Europa. [caption id="attachment_370918" align="alignnone" width="1024"] Debiet in Europese rivieren in juli 2026 t.o.v. het gemiddelde voor die maand over 1992 – 2020. Bron: Copernicus Climate Change Service.[/caption] Begin deze maand werd een preprint gepubliceerd van een attributiestudie over die lage waterstanden. De publicatie is nog niet peer reviewed, en dus is een kleine slag om de arm op zijn plaats. Maar ik verwacht niet dat de conclusies heel anders uit zullen vallen na de peer  review. In grote delen van Europa was het afgelopen zomer uitzonderlijk droog, met lage waterstanden tot gevolg. De afbeelding hieronder geeft, voor augustus 2025 tot juli 2026, de afwijking ten opzichte van het gemiddelde over de periode 1980-2025 van de waterafvoer in vijf grote rivieren: de Rijn, de Elbe, de Rhône, de Po en de Donau. In alle vijf was de afvoer, en dus ook de waterstand, sinds afgelopen voorjaar veel lager dan normaal. Volgens het onderzoek was de afvoer door klimaatverandering 26 tot 38% lager in vier van die vijf rivieren: de Rijn, de Rhône, de Po en de Donau. [caption id="attachment_370917" align="alignnone" width="442"] Afvoer van Rijn, Elbe, Rhône, Po en Donau van augustus 2025 – juli 2026, t.o.v. het gemiddelde over 1980 – 2025. Bron: Kettaren et al., supporting information.[/caption] De onderzoeksmethode Eerst nog iets over de gebruikte onderzoeksmethode. Het is een werkwijze die vaker wordt toegepast in attributiestudies. Het begint met het identificeren van de grootschalige meteorologische situatie, met name het patroon in de atmosferische circulatie, van waaruit het extreme weer ontstaat. Vervolgens wordt die meteorologische toestand nagebootst in een weer- of een regionaal klimaatmodel, zowel in het huidige als in het pre-industriële klimaat. Op die manier kan wat er werkelijk gebeurd is, vergeleken worden met wat er in een vergelijkbare situatie gebeurd zou zijn in het koudere klimaat van anderhalve eeuw geleden. Op voorwaarde dat de simulatie in het huidige klimaat goed overeenstemt met wat er werkelijk gebeurde, natuurlijk. Want anders is het model niet geschikt voor zo’n vergelijking. In deze studie werd nog een tweede model gebruikt: een hydrologisch model dat de door het klimaatmodel berekende neerslag en verdamping vertaalde naar debieten in rivieren. Voor dit onderzoek zijn de simulaties uitgevoerd voor een periode van meerdere jaren. Zo’n lange aanloop is hier nodig omdat verdamping en neerslag over een lange periode invloed hebben op de hydrologische toestand, zoals de grondwaterstand, en daarmee ook op het peil in rivieren. Wil je het precies formuleren, dan moet je zeggen dat dit onderzoek het effect laat zien van de opwarming in een specifieke meteorologische situatie. Het model berekent aspecten als temperatuur, bewolking, verdamping en neerslag in die situatie. Die zijn goed te modelleren, omdat ze worden bepaald door basale natuurwetten. Maar het mogelijke effect van veranderingen in de grootschalige atmosferische circulatie door klimaatverandering wordt niet in beeld gebracht. De circulatie wordt immers opgelegd aan het model. Het totale effect van klimaatverandering kan dus over- of onderschat worden in het onderzoek. In dit geval is een onderschatting aannemelijker, omdat er aanwijzingen zijn dat weerpatronen persistenter worden. Het warme en droge weer dat we afgelopen zomer hadden kan in een warmer klimaat dus langer aanhouden. Het spreekt voor zich dat het peil in de rivieren verder daalt naarmate een droge periode langer duurt. Maar het effect van klimaatverandering is nog te onzeker om het te kunnen kwantificeren. Resultaten [caption id="attachment_370920" align="alignnone" width="777"] Invloed van klimaatverandering op het debiet van Europese rivieren in juli 2026 volgens simulaties van Kettaren et al. Negatieve waarden geven een lager debiet weer door opwarming, positieve waarden een hoger.[/caption] Zoals te zien in de afbeelding hierboven had klimaatverandering een aanzienlijke invloed op de afvoer en daarmee de waterstand in rivieren in grote delen van Europa. Door de Rijn, de Rhône, de Po en de Donau stroomde aanzienlijk minder water als gevolg van klimaatverandering. In de Rijn bij Lobith zo’n 25% minder, volgens de simulaties van dit onderzoek. In de Elbe was de invloed veel kleiner, van licht negatief tot licht positief. Opwarming zorgde zowel voor minder neerslag als voor meer verdamping in de meteorologische omstandigheden van afgelopen juli en de maanden daarvoor. De mate waarin ze bijdroegen is niet op te maken uit de onderzoeksresultaten. Wel is duidelijk dat ze per rivier en van plaats tot plaats verschillen. Voor de Rijn bij Lobith speelt de verdamping een belangrijke rol. Hoe zit het met smeltwater? Smeltwater wordt niet genoemd in het artikel van Kettaren et al. Het gebruikte hydrologische model neemt accumulatie en smelt van sneeuw wel mee, maar de dynamiek van gletsjers niet. Ik weet niet waarom smeltwater niet wordt genoemd. Mogelijk is de jaarlijkse variatie kleiner dan die van de factoren die wel worden genoemd, of vereist het veel extra onderzoek om de invloed ervan uit de resultaten te filteren. In dat laatste geval zou er mogelijk ooit een aparte publicatie over kunnen komen. Hoe dan ook, voor de lange termijn is smeltwater wel degelijk relevant. Ik besteed er daarom toch wat aandacht aan, waarbij ik me concentreer op de Rijn. We zullen in de toekomst minder kunnen rekenen op de Alpen als buffer voor onze watervoorziening. Het grootste deel van die buffer wordt gevormd door sneeuw die in de winter valt en in het voorjaar of de vroege zomer daarop weer smelt. Gemiddeld over de lange termijn bestaat 34% van het water in de Rijn bij Lobith uit smeltwater van sneeuw, volgens een recent rapport van de Internationale Commissie ter Bescherming van de Rijn. Logischerwijs is dat smeltwater niet gelijkmatig over het jaar verdeeld. Vanaf eind april neem de hoeveelheid snel toe, met een piek rond begin juni, gevolgd door een vrij snelle afname in de zomermaanden. In een warmer klimaat zal er minder neerslag vallen als sneeuw en zal bovendien het smeltseizoen vroeger beginnen. De smeltwaterpiek zal daardoor lager worden en eerder in het jaar vallen. Het aandeel van smeltwater van gletsjers is veel kleiner: gemiddeld maar 1% van het water dat bij Lobith Nederland binnenkomt. Maar toch is het niet verwaarloosbaar. In een extreem droge zomer, zoals die van dit jaar, kan dat aandeel oplopen tot 17%. Dit smeltwater komt later in het seizoen: van juli tot en met september. Gletsjers verliezen massa door de opwarming, en dat levert op dit moment extra water op. [caption id="attachment_370921" align="alignnone" width="500"] Massaverlies van gletsjers in de Zwitserse Alpen vanaf 2000. Bron: ETH Zürich.[/caption] De gletsjers in de Zwitserse Alpen verloren deze zomer ongeveer 5,5% van hun massa. In het hele Alpengebied zijn gletsjers de afgelopen decennia al 60% van hun massa kwijtgeraakt. We zullen dus niet heel lang meer kunnen rekenen op extra smeltwater van gletsjers. Waarna we in een verdere toekomst niet of nauwelijks water van die gletsjers krijgen in het seizoen waarin we dat goed zouden kunnen gebruiken: de zomer. Hogere pieken, diepere dalen De totale hoeveelheid water die in de toekomst in een jaar door de Rijn zal stromen, zal niet heel veel veranderen. Een toename is waarschijnlijker dan een afname. De verdeling over het jaar zal veel ingrijpender veranderen: meer water in de winter, en minder in de zomer. Zowel hoge als lage waterstanden zullen dus extremer worden. In Nederland hebben we de afgelopen tijd vooral aandacht gehad voor de overstromingsrisico’s. Maar we zullen ook moeten anticiperen op watertekorten. Het lage water van afgelopen zomer was nu nog extreem, maar het zal in de toekomst vaker voorkomen en soms nog extremer worden. Vooralsnog lijkt dat inzicht niet te zijn doorgedrongen tot het Nederlandse kabinet.

Door: Foto: Droogte in Europa, zomer 2026. Bron: Copernicus Climate Change Service.

Closing Time | Gerrit zingt niet

Nee, hij vertelt een verhaal. En nog een deprimerend verhaal ook. Wellicht niet de beste keuze, want jullie komen hier waarschijnlijk voor een leuk deuntje (of wat teringherrie) voor het slapen gaan. Maar het is wel een belangrijk verhaal, want we moeten gewoon zsm stoppen met het verbranden van meuk. Doen we morgen weer muziek!

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: "Droogte" by Raverken is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Water is de nieuwe olie

ACHTERGROND - door Bart Ossendrijver

Via een installatie wordt in een gortdroge woestijn water gevangen, zo uit de lucht. Het klinkt als een handige gadget uit een sciencefictionfilm, maar het instrument bestaat echt. Scheikundige en Nobelprijswinnaar Omar Yaghi maakte het vernuftige apparaat en legt in het NRC uit hoe het werkt. Het systeem bestaat uit MOF’s: metaal-organische raamwerken die een poreuze spons vormen en H2O moleculen uit de lucht trekken. De installatie voegt nog wat mineralen toe en klaar is kees: het water is geschikt om te drinken. Als het mogelijk is de installatie op te schalen, kan het duizenden liters schoon drinkwater per dag oogsten. Daarmee kan technologie als deze een rol spelen in het oplossen van het nijpende wereldwijde watertekort.

Ook in Nederland hebben we te maken met een groeiend (drink)waterprobleem. In 2023 doken we samen met geowetenschapper Michelle van Vliet (UU) in de complexiteit van het watersysteem. Dat er waterschaarste is, werd in 2018 door een grote droogte duidelijk. Maar het Nederlandse watertekort ontstaat door een ingewikkelde samenkomst van een historisch té snel waterafvoersysteem, een stijgende vraag door bevolkingsgroei en vervuiling van onze bronnen. Het is duidelijk dat de grootte van de tekorten zal toenemen. Een eenduidige oplossing is er niet, misschien is daarom zelfs in Nederland een technologie die water uit de lucht vangt een welkome uitvinding.

Foto: Robert de Bock (cc)

Het effect van droogte op binnenlandse migratie

ONDERZOEK - Bij migratie denken we vooral aan mensen die naar een ander land verhuizen, of zelfs een ander continent. Mensen die hun vertrouwde omgeving verlaten, om elders een nieuw bestaan op te bouwen. Die associatie hebben we niet zo snel bij iemand die binnen ons kleine landje verhuist. Al was dat in het verleden wel anders. Toen Philips begin vorige eeuw arbeiders vanuit onder meer Drenthe naar Eindhoven haalde, begonnen die wel degelijk aan een nieuw, totaal ander leven. En ook in de dorpen waar nieuwe wijken voor die arbeiders werden gebouwd – inmiddels zijn die allemaal opgeslokt door de stad Eindhoven – vond men de komst van zoveel nieuwelingen ingrijpend. Ook al omdat ze protestant waren, of zelfs onkerkelijk. Een bijdrage van Hans Custers.

Ook binnenlandse migratie kan dus meer om het lijf hebben dan een keer met een verhuisbusje naar de andere kant van het land rijden, en wat verder moeten reizen voor familiebezoeken. Zeker in grotere landen, met een minder goede infrastructuur en voor mensen met minder middelen om te reizen. Maar de stap om binnen eigen land een nieuw bestaan te zoeken blijft natuurlijk minder groot dan emigratie naar het buitenland. Wereldwijd is er dan ook veel meer binnenlandse dan internationale migratie. Wel zijn er aanwijzingen dat migranten naar andere landen en continenten vaak al eerder in hun eigen land zijn gemigreerd.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Open klimaatdiscussie zomer 2026

OPROEP - Nu het klimaat deze zomer vrijwel dagelijks in het nieuws is en de toename van extreem zomerweer op allerlei manieren in de wereld zichtbaar en voelbaar is, nodigt het weblog ‘Klimaatveranda’ de lezers uit dit in een open discussie te bespreken.

Goed opstapje voor het gesprek zijn enkele opmerkingen die klimaatwetenschapper Kate Marvel op Bluesky over deze ontwikkelingen maakte.

Meedoen aan de open discussie Zomer 2026 doe je hier.

Foto: dom fellowes (cc)

Sicilië zucht onder droogte en hitte

NIEUWS - Terwijl wappies en ontkenners de Nederlandse trappen van de macht bestijgen, teistert een hittegolf Zuid-Europa en Noord-Afrika. Op Sicilië is het gebrek aan water zo erg dat de oogsten verdorren en men het vee maar gaat slachten. Toeristen worden weggestuurd.

In het Middellandse zeegebied is het op dit moment veertig graden. In Griekenland was het zo heet dat men het Parthenon sloot voor bezoekers. Op het eiland Sicilië is tachtig procent van de graanoogst rond Caltanisetta and Enna mislukt en kan men nauwelijks meer hooi aanleggen om het vee te voederen.

Geen regen

Een woordvoerder voor de Italiaanse boerenlobby Coldiretti luidt de noodklok, zo meldt The Times. Zonder hooi of water om hun dieren in stand te houden gaan veehouders er uit pure noodzaak maar toe over hun dieren te slachten.

Zelfs gewassen als olijven, amandelen en woestijnvijgen, die niet veel water nodig hebben, zijn noodlijdend. Het probleem is dat het al maanden niet geregend heeft.

Sicilië ligt in een Europese brandhaard. Drie jaar terug rees het kwik zelfs tot 48,8°C. Leidingwater staat op dit moment op rantsoen en wordt nog slechts twee tot drie maal per week geleverd. In de kustplaats Agrigento, waar zich een tempelcomplex van Griekse oorsprong bevindt, worden toeristen geweigerd in de lokale Bed & Breakfasts, omdat men hen niet van water kan voorzien.

Foto: Feed My Starving Children (FMSC) (cc)

Klimaatverandering hoofdoorzaak van droogte in Hoorn van Afrika

Temperatuurverloop in Mogadishu, Somalië. Bron: Ed Hawkins showyourstripes.info.

Sinds het najaar van 2020 heeft de Hoorn van Afrika te kampen met ernstige droogte. Dat leidt tot onder meer misoogsten en veesterfte, ondervoeding, vluchtelingenstromen en oplopende conflicten. De regio is een van de armste ter wereld en bijzonder kwetsbaar voor extreem weer en klimaatverandering, onder meer omdat een aanzienlijk deel van de bevolking leeft als kleinschalige boer of als nomadische veehouder. Eind april publiceerde World Weather Attribution (WWA) een attributie-onderzoek naar de droogte. Negentien onderzoekers uit zeven landen werkten mee aan dit onderzoek. Vanuit Nederland waren er bijdragen van het KNMI, de universiteiten van Utrecht en Twente en het Rode Kruis Klimaatcentrum in Den Haag. WWA is in 2014 opgericht met als doel om relatief snel uitspraken te kunnen doen over een eventuele menselijke invloed op klimaatgerelateerde rampen. Er is een vaste procedure ontwikkeld om dit soort onderzoek uit te voeren.

Het resultaat van de studie is schokkend: de extreme droogte is grotendeels toe te schrijven aan de opwarming van het klimaat. De kans op een droogte van deze omvang is door de opwarming zeker honderd keer zo groot geworden. Met daarbij wel de kanttekening dat dit de conclusie is van het klimatologische deel van het verhaal. Want het rapport gaat ook uitgebreid in op de context waarin de droogte zich afspeelt. Die context heeft veel invloed op de kwetsbaarheid van de bevolking en de economie en dus op de uiteindelijke gevolgen.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du Jour | Heel vervelend

De hoogste baas van onze strijdkrachten vindt het heel vervelend, maar

“We moeten blijven oefenen om klaar te zijn voor crises en om onze mensen op te leiden”

Drie natuurgebieden staan in de fik omdat daar waarschijnlijk door defensie pyrotechnische hulpmiddelen zijn gebruikt, midden in een code oranje wegens ‘hoog gevaar’ op brand, met enorme schade tot gevolg voor natuur en mens. En dan te bedenken dat onze militairen 10 jaar geleden nog ‘pang, pang’ riepen tijdens oefeningen, althans als ze een semi-automatisch geweer nadeden. Anders gewoon ‘pang’ natuurlijk. Of ‘ratatatata’. Konden ze daar niet een paar weekjes naar terug?

Foto: Alabama Extension (cc)

Hitte en droogte in landen rond de Middellandse Zee

In Girona, een stad in het noordoosten van Spanje, heeft de rivier de Onya dermate lage waterstanden bereikt dat besloten is de vissen er uit te halen. Ze zijn met kleine elektrische schokken verdoofd voordat ze in plastic zakken werden overgebracht naar de rivier de Ter, 10 km verderop. Elders worden vissen gedood ter voorkoming van besmetting van het drinkwater. Spanje heeft 36 opeenvolgende maanden te weinig regen gehad. Reservoirs zijn gemiddeld op 50% van hun capaciteit, maar in de noordoostelijke regio van Catalonië en de zuidelijke regio van Andalusië is het niveau gedaald tot ongeveer 25%.

Spanje wapent zich voor een nieuwe zomer met een verzengende hitte nu de temperaturen al in april tegen de 40 graden lopen. Spaanse meteorologen zien een zeer warme en droge luchtmassa uit Afrika het land binnenkomen. Daarbij komt een stabiele atmosfeer, wat neerkomt op onveranderlijk weer, en een sterke zonnenschijn. Men spreekt van ‘een thermische bergkam – of golf van hoge temperaturen – die zich uitstrekt van Afrika tot het Iberisch schiereiland.‘  De gemiddelde temperatuur in Spanje is sinds de pre-industriële tijd (1850 tot 1900) met 1,7 graden Celsius (ºC) gestegen, waarvan 1,3ºC in de afgelopen 60 jaar, zo werd al in 2021 gemeld in een klimaatrapport. In het slechtste geval kan de gemiddelde temperatuur volgens dat rapport in Spanje aan het einde van de eeuw met 5ºC stijgen.

Foto: Sander Weeteling on Unsplash

“Voor mij zijn technologische oplossingen een last resort”

INTERVIEW - door Laura Mol

Al eeuwenlang proberen we het land met dijken, molens en deltawerken te beschermen tegen het water. Maar er loert ook een ander gevaar. Het grondwaterpeil is te laag en natuurwater is vervuild. Hoe voorkomen we een watercrisis?

Het lijkt misschien een beetje gek om na een natte herfst stil te staan bij de waterproblemen die we in Nederland hebben. Toch is het volgens experts twee voor twaalf. We hebben steeds meer last van lange droge periodes waardoor er een tekort aan regenwater dreigt. Bovendien is het Nederlandse water sterk vervuild. Volgens hydroloog dr. Niko Wanders (UU) moeten we aan droogte werken als het nat is. We spreken hem in aanloop naar het Science Café over water op 24 mei én omdat hij recent een grote beurs ontving voor zijn onderzoek naar meerjarige droogte.

Niko, gefeliciteerd met het binnenhalen van je beurs. Waarom is dit project zo belangrijk?

“Sinds 2018 hebben we, met uitzondering van 2021, bijzonder droge zomers gehad. Dat is natuurlijk zorgwekkend. Wij willen uitzoeken wat de impact is van meerdere droge jaren achter elkaar, wat dat doet met de natuur en het grondwater. Daarnaast willen we in kaart brengen hoe ons eigen watergebruik daar invloed op heeft.”

Experts spreken van meerdere watercrises. Er is droogte, maar we hebben ook te maken met sterk vervuild water, door het gebruik van pesticiden bijvoorbeeld. Is er een verband tussen droogte en waterkwaliteit?

“Tot op zekere hoogte wel. Als het in een bepaald gebied te droog is, wordt de concentratie slechte stoffen hoger en dus nog schadelijker voor de natuur. Er is tegenwoordig ook veel discussie over het grondwaterpeil. Dat hebben we historisch gezien altijd laag gehouden, omdat we droge grond beschikbaar willen houden voor de landbouw. Maar het zorgt er ook voor dat regenwater in natuurgebieden snel wegstroomt, omdat het grondwater in het gebied eromheen laag is. Water stroomt nu eenmaal van hoog naar laag. En dus worden natuurgebieden droger.”

Droogte wordt ook wel een onzichtbaar probleem genoemd. Waarom?

“Dat komt omdat het merendeel van ons water in de grond zit. En dát is het water dat we in ons dagelijks leven gebruiken. Om te drinken, om akkers mee te besproeien, of om van alles mee te produceren. Het zichtbare water in rivieren en sloten gebruiken we bijna niet. Wanneer de waterreserves opraken, het grondwater zakt of wanneer water verontreinigd is, dan zien we dat niet. Droogte komt heel langzaam, als je het eenmaal doorhebt, dan is het al veel te laat.”

Voelen beleidsmakers en politici dat er iets moet gebeuren?

“Het besef begint te komen. Het kost veel tijd om maatregelen te implementeren, maar het moet veel sneller. Ik moet wel zeggen dat er in 2022 minder problemen waren dan in 2018, terwijl het neerslagtekort even groot was. Dus de maatregelen die toen genomen zijn, hebben enig effect. Maar de veranderingen moeten structureel zijn. Het grondwaterpeil moet omhoog. Dat betekent vernatting van veen- en weidegebied. Vroeger dachten we dat alles maakbaar was, nu moeten we meebewegen met de natuur. Dat betekent soms natuurgebied of landbouwgrond opgeven en sloten dempen. We moeten minder gericht zijn op het afvoeren van water, en er alles aan doen om het vast te houden.”

Zijn er technologische oplossingen die een uitweg kunnen bieden, bijvoorbeeld het ontzilten van zeewater dat we als drinkwater kunnen gebruiken?

“Voor mij zijn technologische oplossingen een last resort. Dat doe je alleen als je alle andere oplossingen al hebt geprobeerd. Het ontzilten van zeewater is bovendien helemaal niet duurzaam. Het kost heel veel energie, stoot CO2 uit, en is hartstikke duur.”

Wat kunnen wij zelf betekenen in de watercrisis?

“We moeten met z’n allen minder water gaan gebruiken. Alleen dan kunnen we voorkomen dat er drastische maatregelen moeten worden genomen. Maar dat gaat niet vanzelf. Ik zou ervoor willen pleiten om een prijskaartje te hangen aan overmatig watergebruik. Begrijp me niet verkeerd, schoon drinkwater is noodzakelijk voor ieder huishouden en het is ook belangrijk dat het betaalbaar blijft. Volgens de WHO is er per huishouden 50 tot 100 liter water nodig. Nou, laten we in Nederland een maximum van 120 liter aanhouden. We zouden ervoor kunnen kiezen dat je voor iedere liter meer een hoger tarief betaalt. Er zou ook wetgeving kunnen komen die ons verplicht om regenwater van het dak op te vangen. Zo’n wet hebben ze in België. Schoon water is schaars en daar mogen we met z’n allen best weleens wat vaker bij stilstaan.”

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Jeremy Brooks (cc)

Kunst op Zondag | Water naar de zee

Hoe nietig een mens wel is, valt af te meten aan de hoeveelheid water die een mens naar zee kan dragen.

Het zou in een flesje kunnen.

U zag Wim T. Schippers op 6 december 1963 een flesje Green Spot limonade leeggieten in de Noordzee bij Petten. Een ‘waarachtig oninteressant feit’, speciaal voor de pers ‘herhaalde daad die eerder plaatsvond op 29 oktober 1961’.

Dat kon toen nog: een Amerikaans product in zee flikkeren.

De Amerikanen hielpen niet alleen ons land te bevrijden van de Duitse bezetters, maar overspoelden ons land ook met een tsunami aan Amerikaanse waar.
Inmiddels weten we dat je niet zomaar alles in zee kan storten zonder onze habitat in gevaar te brengen. Kunnen we dan nog wel water naar de zee dragen? Jawel….

Geïnspireerd door het werk van Richard Long (‘art made by walking in landscapes’) schonk kunstenaar Bruno van den Elshout zich in het Kröller-Müller Museum een glas water in, liep nog even langs de aldaar tentoongestelde werken van Richard Long (From the River, Wood Line en Stone Line), verliet het museum en liep, met het glas water, in vijf dagen naar het Haagse Zuiderstrand om daar het glas leeg te drinken.

Foto: Erik de Haan (cc)

Het water zakt!

Onze rivieren zijn gekanaliseerd, meren uitgegraven en polders drooggelegd. In Nederland hebben we enorme infrastructuren rondom onze waterwegen gerealiseerd. Maar blijven we meester over het water nu we vaker te maken krijgen met periodes van aanhoudende droogte? En de zeespiegel stijgt? Volgens hydroloog Nico Wanders staan we voor een lastige keuze.

“Help, het water zakt!” zal je niet zo snel horen. In tegenstelling tot een stijgende zeespiegel is droogte een sluipende natuurramp. Droogte is een heel langzaam proces dat tegelijkertijd langdurige en soms onomkeerbare gevolgen heeft. De gortdroge zomer van 2018 kun jij je bijvoorbeeld misschien niet meer herinneren, maar de natuur is daar pas net van bijgekomen. Volgens hydroloog Nico Wanders (UU) moeten we ons in Nederland dan ook niet alleen zorgen maken over een stijgende zeespiegel, maar des te meer over watertekorten.

Ook natte gebieden hebben last van droogte

Bij droogte moet je waarschijnlijk eerder denken aan warme oorden en uitgestrekte zoutvlakten dan aan ons eigen kikkerlandje. Maar “een woestijn is geen droogte”, legt Wanders uit, “dat is een natuurverschijnsel”. Je spreekt van droogte op het moment dat er voor een langere periode minder water is dan normaal het geval is binnen een groot gebied.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Volgende