Stembusrevoluties

Hoe heeft het rechtspopulisme toch zo kunnen gedijen? Tom van Doormaal gaat een aantal verklaringen af en concludeert: het ligt toch vooral aan de politiek. Faalt ons politieke midden? Eerst hadden we het Brexit referendum, vervolgens een merkwaardige verkiezing van een zekere Trump. Ook wij gaan “ons land terug veroveren”, meende Geert Wilders, en andere populisten in Europa met hem. In Oostenrijk, in Duitsland, in Frankrijk. In Italië, zou een populistische revolutie kunnen plaatsvinden. Kunnen we verklaringen vinden? Ik hoor en lees er een paar.

Door: Foto: Marc Wathieu (cc)
Foto: DonkeyHotey (cc)

Trump en de onderschatte factor

, door

COLUMN - Donald Trump is gekozen tot Amerikaans president. CNN noemt 24 theorieën over hoe dit kon gebeuren. Het is nog te vroeg voor wetenschappelijke resultaten en het was vast een combinatie van factoren. Wel valt op dat CNN één factor niet noemt. Een factor die vaak wordt onderschat.

“De democraten mogen hopen dat Trump zich niet kandidaat stelt.” Dit zei ik in 2011 bij een lunch met deels buitenlandse collega’s. Ze keken me meewarig aan. Die jonge Hollander had duidelijk geen kijk op Amerikaanse politiek. De Californische hoogleraar aan tafel legde me geduldig uit dat niemand Trump serieus nam. Trump stelde zich toen niet kandidaat; wel bij de verkiezingen erna.

Bij die verkiezingen, begin deze maand, zag ik Trump het eerlijk gezegd niet redden tegen Clinton. Door te weinig zijn kernboodschap uit te dragen in de campagne had hij zijn kansen niet gemaximaliseerd. Hij leek steun tekort te komen. Uiteindelijk haalde hij 47% van de stemmen. Minder dan Clinton, maar – door het hem welgezinde getrapte kiesstelsel – genoeg voor de winst.

Wereldbeeld

Hoe kreeg Trump die steun? Allereerst doordat het land verdeeld is in twee kampen die de laatste decennia uit elkaar zijn gegroeid. Wie er ook op het stembiljet staat, het belangrijkste is van welke partij hij of zij is. Exitpolls tonen dat 84% van de liberals op Clinton stemde, en 89% van de Democraten. Omgekeerd koos 81% van de conservatives voor Trump, en 90% van de Republikeinen.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Waan van de dag

Rutte feliciteert vs. Merkel feliciteert

, door

Het verschil tussen beide boodschappen is schrijnend. Ja, Nederland is een klein kutland, maar dat heeft ons er in het verleden nooit van weerhouden een met de vinger richting andere landen te wijzen. Nu… Niks.

Foto: Opgelet, onderstaande tekst kan sporen van ironie bevatten

KRAS | Fascinatie

, door

Had Hillary Clinton de Amerikaanse verkiezingen gewonnen, dan was er nu even geen nieuws meer uit dat land geweest. Maar ’s werelds fascinatie met Donald Trump is zo groot dat er nog geen krant zonder hem voorbij kan gaan. Hij is hotter dan de volgende aflevering van Game of Thrones.

Wat mij dan weer fascineert is dat dezelfde media die hem als een pathologische leugenaar ontmaskerden, wél zijn verkiezingsbeloften voor waar lijken te verslijten. Het is een aandoenlijke behoefte aan houvast waarvan zeker is dat die niet bestaat. Het is zelfs de vraag of Trump Amerika weer groots gaat maken.

Foto: Adrian Gray (cc)

Zoek een wijze president

, door

We zijn nog steeds in shock. Hoe kunnen de V.S. een president kiezen, die zo slecht gekwalificeerd is voor de functie? Het probleem is alleen wel dat Donald Trump hard onderweg is naar dat presidentschap. Het boos, gechoqueerd of verdrietig zijn heeft geen zin.

Laten we eerst nog eens even kijken naar de spelregels. Het is wel geconstateerd, maar niemand ligt erg wakker van het feit dat Clinton Trump heeft verslagen in het aantal uitgebrachte stemmen. Hoe kan dat in een democratisch systeem van meeste stemmen gelden?

Kennelijk zijn we daar aan gewend: in 2000, in de strijd tussen George Bush en Al Gore gebeurde dat ook. Toch is het merkwaardig en een rare hik in de procedure dat dit kan.

Het college van kiesmannen

Bron voor dit fenomeen is de Federale Conventie van 1787, m.n. The Records. Ik heb de notulen van de Framers van de Constitutie er niet zelf op nageslagen, maar beroep mij op een handzaam boekje van Robert A. Dahl, met de sprekende titel: “How democratic is the American Constitution?”

Dahl schildert de inspanningen bij het vormgeven van de constitutie. Hoe een executieve macht in de vorm van een president te kiezen, was een moeilijke puzzel. Uiteindelijk kwam daar het college van kiesmannen uit voort: het ‘electoral college’. Maar waarom? Dahl:

Quote du Jour

Quote du Jour | “A very unusual situation”

, door

I think he’s in a very unusual situation, He would basically put his children out of work, and they’d have to go start a whole new business, and that would set up new problems.

Tot nu toe is het de gewoonte in de VS, dat als je president wordt, je je zakelijke belangen onderbrengt in een zogenaamde “blind trust”. Zo’n trust, die compleet onafhankelijk is, behartigt je belangen terwijl je president bent, om mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen. Met bovenstaande uitspraak zet Rudolph Giuliani, topadviseur voor de aankomende president van de VS, de deur wagenwijd open voor corruptie.

Foto: DonkeyHotey (cc)

Kunnen we niet zonder populisme?

, door

COLUMN - Populisme: el pueblo unido

Wat verklaart het succes van Trump? Is het zijn racisme en zijn seksisme, die de boze witte mannen een stem hebben gegeven? Of is het ruraal Amerika dat zijn woede over de eigen wanhopige toestand tot uitdrukking heeft willen brengen over de gevestigde orde die hen in de steek heeft gelaten? Er spelen vast allerlei factoren een rol in de opkomst van het populisme, ook in Europa, maar volgens mij blijft één factor daarbij onterecht onderbelicht.

De aantrekkingskracht van het populisme, puur op zichzelf.

Nu is een probleem met praten over populisme altijd dat de term allerlei betekenissen kent, die niet altijd nauwkeurig uit elkaar worden gehaald. Vaak wordt hij gebruikt om politieke retoriek te benoemen die men te simpel vindt: ‘makkelijke oplossingen’ voor ‘ingewikkelde problemen’. Als zodanig is het alleen een scheldwoord; het is niet waar ik het over wil hebben.

De democratie is vervelend

Maar er is ook het populisme als een ideologie: de opvatting dat het volk een eenheid is, met specifieke eigen belangen en een specifieke eigen wil. De belangen en de wil van de individuen zijn daar nog niet eens ondergeschikt aan: ze zijn hetzelfde. Eindeloos vergaderen is daarom ook eigenlijk niet nodig; je hebt alleen een ‘sterke’ man nodig die het allemaal gaat ‘regelen’.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022 copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Geen bal op tv | Donald Trump, Biff Tannen en Jeff Tweedy

, door

“Let’s go to John King at the magic wall”, zei de presentator van CNN tegen me. Ik ging mee. We hadden net een KEY RACE ALERT gehad met de MAJOR PROJECTIONS IN THE BALANCE OF POWER in de staten die TOO EARLY TOO CALL waren. Het nieuws was dus dat het te vroeg was om er iets over te zeggen. De KEY RACE ALERT had een eigen bumper inclusief gezwollen voice-over die vertelde dat we ontzettend belangrijke informatie zouden krijgen over deze dag der dagen. Ik begon zelf ook tegen mevrouw Molovich te schreeuwen dat ik EVEN NAAR DE KEUKEN ging om EEN KOP LIFE CHANGING KOFFIE te zetten.

Ik zei het al eerder: we zijn onszelf kapot aan het amuseren. Ik zag nu aan de gezichten van de presentatoren dat ze willoze passagiers waren in de achtbaan die ze zelf hadden gebouwd. Ze konden niks anders dan meebewegen. Op en neer en heen en weer. Rechtstreeks de afgrond in. De rem was zoek.

John King kon op zijn magic wall precies zien welke kleur de staten kregen. In real time. Bloedstollend. En terwijl de presentator steeds stevige conclusies trok, hield John King voortdurend een flinke slag om de arm. Want ja, heel Florida kleurde rood, echter: in Palm Beach en in Miami County waren nog maar 25% van de stemmen geteld en percentueel gezien had Clinton daar een flinke voorsprong. Dus als ze die percentuele voorsprong kon vasthouden, dan zou Florida ongetwijfeld naar Clinton gaan.

Waan van de dag

Amerikaanse klimaatzaak stap verder

, door

NIEUWS - De Amerikaanse staat is donderdag in het ongelijk gesteld door de rechter. Dat betekent dat de klimaatrechtszaak die is aangespannen door een groep kinderen, vertegenwoordigt door Our Children’s Trust, door kan gaan. De rechtszaak is aangespannen tegen president Obama, maar bij aantreden van Trump zal hij automatisch de gedaagde worden. De kinderen zijn van mening dat de regering hun grondwettelijke rechten op vrijheid en bezit bedreigt door te weinig te ondernemen om klimaatverandering tegen te gaan.

Waan van de dag

De haat wordt nu in het openbaar beleden

, door

Twitteraar Shaun King verzamelt incidenten begaan door Trumpfans een dag na diens verkiezingsoverwinning. Een kleine greep:

He started yelling at [a smaller Asian woman…] He said: “We won. Now get the fuck out of my country.”

Parents at Shasta High School in Redding California just wrote me and said white kids brought “deportation letters” for Latino students.

Can’t wait until your ‘marriage’ is overturned by a real president. Gay families = burn in hell. Trump 2016.

Foto: IoSonoUnaFotoCamera (cc)

Het loopt wel los met die Trump; toch?

, door

De VS hebben Richard Nixon overleefd, dus zal het met Trump ook wel meevallen. Maar helemaal gerust ben ik er toch niet op.

Briljante visie van Sarah Palin: “we gaan hand in hand met Brexit.”

Dat zegt ze niet omdat de V.S. ook lid van de EU zijn, maar omdat de wereld wordt beschouwd als de status quo versus de rebellie daartegen. Dat is ook wat boeit na een doorwaakte nacht: wat betekent de overwinning van Trump voor onze eigen politiek en de EU? Dat we zijn verlost van een polariserend moddergevecht?

Kijk naar de overwinningsspeech van president-elect Trump. Ik was tevreden met zijn saaie rust: hij deed alles wat nodig was, feliciteerde Hillary met haar campagne en prees haar zelfs en dankte haar voor ‘public service’, gedurende vele jaren. Dat gaf wel een beetje onrust onder zijn gehoor.

Chaotisch programma?

President-elect Trump gaf kort aan wat hij ging doen.

Hij is gek op handel, dus hij wil met iedereen eerlijk zaken doen.

Hij wil de binnensteden en de infrastructuur opknappen en daarmee banen scheppen.

Hij wil voor iedereen president zijn en goede verhoudingen met de hele wereld.

Dat is nog niet zo’n slecht lijstje; dat de V.S. aanvallen van isolationisme heeft, is niet gek, na jaren pogingen de wereld te bepalen en regimes te veranderen. (Irak, Libië, Egypte, Afghanistan) De verwaarloosde infrastructuur vraagt inderdaad aandacht en opknappen daarvan lijkt economisch van belang en goed voor de werkgelegenheid. De verzoenende toon was voor het eerst presidentieel.

Waan van de dag

Trumps honderd dagen-plan

, door

Menigeen denkt dat het nog totaal onbekend is wat Trump gaat doen, maar tijdens zijn toespraak in Gettysburg had hij al een programma uitgezet.

Het is vrijwel alles wat je van een Tea Party-kabinet zou verwachten, plus een aantal punten waar een linkse populist zich ook wel in zou kunnen vinden. (Grappen over ‘nationaal-socialisme’ kunt u kwijt in de reaguurpanelen).

Ruim baan voor vervuilende industrie, gas en kolen, minder regulering; zoveel mogelijk belastingverlaging en -kortingen, alles terugdraaien wat Obama gedaan heeft, ultrarechtse rechters benoemen, en meer militarisering van de politie om ‘bendes’ op te rollen en op te sluiten.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende