Minder, minder, minder

'Ik ben noch optimistisch, noch pessimistisch, maar realistisch. We kunnen iets doen aan de opwarming van de aarde, maar dat vergt een heroïsch morele houding.' Met die woorden opende prof. dr. mr. Herman Philipse zijn betoog in de laatste lezing in de serie ‘Klimaatverandering’. Waar bestaat die heroïsch morele houding uit? Wat moeten we doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan, om zo versnelde klimaatveranderingen te voorkomen? Uitstoot verminderen In zijn eerste lezing liet Herman Philipse al zien wat ons te wachten staat. Wanneer de aarde een paar graden opwarmt, zal het klimaat op een voor de mensheid ingrijpende wijze veranderen. Vervolgens liet hij zien dat het klimaatprobleem een moreel probleem is, omgeven met allerlei moeilijkheden over hoe te handelen.

Foto: mariag. (cc)

BNP alleen niet juiste maatstaf voor welzijn

OPINIE - Is BNP nog wel de juiste maatstaf om welvaart en welzijn te meten? Rene Grotenhuis, onderzoeker en voorzitter van de Society for International Development, pleit voor andere methodes, waar duurzame groei, ongelijkheid en mondiale publieke goederen centraal staan. En ook voor Nederland zou dan het plaatje er heel anders uit komen te zien.

Ik geloof dat Henk Kamp heel graag Laura van Geest had willen knuffelen en dat hij in de ministerraad ook wel een polonaise had willen inzetten. 0,7% groei van het BNP in het vierde kwartaal, daar droom je toch van als minister van Economische Zaken na jaren van sombere berichten. De goddelijke kracht van het Gouden Kalf van de economische groei had zich uiteindelijk toch weer bewezen, ook de ongelovigen en zuurpruimen zouden nu toch moeten erkennen hoe heilzaam en succesvol dat BNP was.

Twee dagen eerder hadden in Amsterdam wetenschappers en beleidsmakers zich gebogen over de vraag hoe we iets nieuws konden verzinnen dat een beter beeld gaf van welvaart en welzijn dan dat BNP. Sinds de economische en financiële crisis van 2008 zijn steeds meer economen en beleidsmakers zich ervan bewust dat dat BNP ons vaak een rad voor ogen draait: dat fraaie cijfers van economische groei vaak verbergen dat het om gebakken lucht gaat van de virtuele economie en dat ze niet weergeven wat er in het leven van mensen speelt.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Elf Sternberg (cc)

Liever een grote auto dan een schone

ANALYSE - Automotoren worden zuiniger en schoner, waardoor ze minder CO2 uitstoten. Maar dit effect wordt tenietgedaan doordat auto’s steeds zwaarder worden.

Het had zo mooi kunnen zijn. De afgelopen tien jaar zijn auto’s veel efficiënter en zuiniger geworden.  Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid heeft onlangs becijferd dat de uitstoot van CO2 van personenauto’s tussen 2000 en 2011 bijna 10 procent is verminderd. Een flinke prestatie.

Personenauto’s zijn in grote mate verantwoordelijk voor de emissies van CO2 in het wegverkeer; ze nemen 62 procent voor hun rekening (2011). Wegverkeer als geheel is verantwoordelijk voor een vijfde van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Een daling van tien procent is dus een goed begin. Een nieuwe auto die in 2010 van de band rolde was twintig procent zuiniger dan een nieuwe auto in 2000.

Maar deze positieve effecten worden grotendeels teniet gedaan doordat we in steeds zwaardere auto’s gaan rijden.

Door het toegenomen gewicht neemt de uitstoot weer toe met 9 procent door het gewicht van de auto. Ook het gebruik van de airco zorgt voor een toename van 2 procent.

Auto’s zijn de afgelopen twaalf jaar namelijk gemiddeld 150 kilo zwaarder geworden, 1150 in plaats van 1000 kilo. ‘Auto’s zijn vooral zwaarder geworden door veiligheidsvoorzieningen. Het effect van een efficiëntere motor wordt daardoor kleiner,’ laat een woordvoerder van het Kennisinstituut voor Mobiliteit weten. Het gewicht van de airco blijkt geen grote invloed te hebben op de gewichtstoename.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Studie: 80% CO2 reductie in 2050 haalbaar

Vorig jaar deden de rijke landen op de G8-top in l’Aquila een halfbakken belofte dat ze de uitstoot van broeikasgassen tot 2050 met 80% zouden reduceren. De European Climate Foundation liet kennisinstituten als ECN, KEMA, University of Oxford maar ook grote energiebedrijven, netwerkbeheerders en consultancybureau McKinsey narekenen of dit haalbaar is met de bestaande technieken. Het antwoord was yes we can! Maar omstreden zaken als kernenergie en ondergrondse opslag van CO2 horen dan wel bij de samengestelde oplossing die met name voorziet in zonne-energie in het Zuiden en windenergie in het Noorden van Europa. Om de sterke fluctuaties in de opwekking op te vangen is een forse uitbreiding van het Europese energienetwerk nodig. Met name de verbinding Spanje-Frankrijk die nu nog slechts een capaciteit van 1 Gigawatt heeft zal naar 47 Gigawatt gegroeid moeten zijn in 2050. De jaarlijkse kosten van de Europese energievoorziening zullen stijgen van 30 miljard euro nu naar 65 miljard euro in 2025. Maar nog eens tien jaar wachten/twijfelen/discuzeuren maakt het alleen nog maar duurder: 80 miljard euro.

Dit plan gaat dus uit van bestaande technieken en neemt bijvoorbeeld het plan voor zonnecentrales in de Sahara (Desertec) niet mee. Dat maakt dat de cijfers in de ECF studie nog aan de conservatieve kant zijn: alle toekomstige innovatie zal het plan alleen maar makkelijker haalbaar en/of goedkoper maken. Lees meer op: het NRC, www.roadmap2050, download direct het rapport of bekijk de video:

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Indiase overheid: eet geen koe om klimaat

holycowDe Indiase minister van Milieu: Jairam Ramesh daagt de wereld uit het (goede) voorbeeld van miljoenen hindoes te volgen en voortaan geen rundvlees meer te eten om zo de CO2-uitstoot te verminderen (SMH). Ramesh heeft opzich wel een punt, de productie van 1 kilo steak zorgt voor min of meer vier maal zoveel CO2-uitstoot dan de productie van 1 kilo kipfilet (klikken scrollen). Maar als hindoe heeft hij natuurlijk wel makkelijk praten, hij heeft immers nog nooit het genot van een goede biefstuk geproefd. Hij weet niet wat ie mist?! Voor Argentijnen of Paraguayanen is een maaltijd zonder lap koeienvlees een vegetarische maaltijd (ook al eten ze kip of varken) dat is het andere extreem. Europeanen bevinden zich qua ‘roodvleeszucht’ gemiddeld ergens tussen latino’s en hindoes in. Voor een postmoderne flexitariër in Europa is het minderen van de ‘koeconsumptie’ een haalbare kaart. Eet bijvoorbeeld enkel nog Schotse Hooglander uit een natuurgebied bij u om de hoek: weinig CO2-miles en niet altijd beschikbaar zodat u vanzelf minder eet.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Dubieuze Europese investeringen in de Braziliaanse papierindustrie

Lokaalmondiaal belicht internationale onderwerpen vanuit het lokale en regionale perspectief. Hieronder treft u het artikel en de zojuist uitgebrachte documentaire over dubieuze Europese investeringen in de Braziliaanse papierindustrie. De documentaire werd gemaakt i.s.m. BothENDS.

In 2003 investeerde de Europese Investeringsbank (EIB) 110 miljoen dollar in Veracel. Dit bedrijf bouwt een papierpulpfabriek en legt eucaluptusplantages aan in Bahia, in het noorden van Brazilië. De komst van de fabriek zou voor veel werkgelegenheid zorgen en de regio een economische injectie geven. Sinds de komst van de fabriek trekken lokale boeren en actievoerders aan de noodklok. Volgens hen heeft de komst van Veracel een vernietigend effect op de regio.
eucalyptus brazil
Wie met een auto op verkenning gaat in de omgeving van Eunapolis (een stadje in het oosten van Bahia) zal zich van tijd tot tijd in Scandinavië wanen. Eucalyptusplantages strekken zich uit zover het oog rijkt, waardoor het landschap veel weg heeft van de eindeloze naaldbossen die je in Noord-Europa aantreft.

Ooit bestond hier alleen Atlantisch regenwoud, maar dat heeft in de loop van de afgelopen decennia plaats moeten maken voor de landbouw. Er is nog maar minder dan zes procent over van het oorspronkelijke regenwoud. De landbouw is in de afgelopen tien jaar op zijn beurt verdreven door de eucalyptusplantages. Alleen al in de gemeente Eunapolis beslaan ze 90% van alle landbouwgrond.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kaart – CO2 emissierechten

CO2rechten
CO2-emissierechten en -uitstoot van bedrijven in alle EU landen in één interactieve kaart. Grote bedrijven (in bepaalde sectoren) kregen de emissierechten van de overheid (gratis). Toen kwam de kredietcrisis waardoor sommige bedrijven minder uitstootten. Het verschil kunnen ze in principe verkopen = gratis geld. Zie regionale verschillen en zoom in tot op bedrijfsniveau: http://sandbag.org.uk/see

Quote du Jour | Vurig Pasen

“We hebben de warmste Pasen sinds 25 jaar!”

De roodharige weerman van het NOS-journaal, wiens naam mij even is ontschoten, zei het gisteren met een blijde glimlach richting kijkers. En mogelijk nog vrolijker voorspelde hij temperaturen van plus twintig voor de traditionele gang naar de meubelboulevards, dan wel vers geopende pretparken, die vandaag moet plaatsvinden.
Allemaal goed en wel, maar onze buismeteoroloog geeft geen enkele verklaring voor zoveelste weerrecord dat wordt gebroken. Moesten we vorig jaar de eieren nog her en der onder een pak sneeuw vandaan toveren, gisteren was het subtropisch ploeteren geblazen. Weer koren op de molen van de klimaatknuffelaars die elke opwarming vertalen in een paar centimeter zeestijging binnen nu en later.
Nu moet gezegd dat de CO2-uitstoot tijdens de paasdagen weer even flink piekt. Want in het niet-stedelijk gebied worden dan de paasvuren weer ontstoken. In Duitsland gebeurt dat traditioneel op paaszaterdag en we hadden gisteren oostenwind, dus NL werd zondag goed voorverwarmd door de oosterburen. Vandaag is het de beurt aan oost-Nederland waar hoog opgetaste bergen afval- snoeihout in de hens gaan. Vochtig hout wel te verstaan en dat betekent vooral veel rookgassen. Gecontroleerde bosbrandjes zeg maar, die volgens de overlevering symbool staan voor hernieuwde vruchtbaarheid bij plant, dier en mens. Zoals in Frankrijk nog steeds hele weilanden vol stoppels in de fik worden gezet, om de grond weer vruchtbaar te maken.
Uitgaanstip: doe vandaag een avondje Twente/Drente, want daar worden de plaatselijke warmterecords het paasvuur weer na aan de schenen gelegd. Roken toegestaan.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Yes, we can’t…

obama_cant1In Bonn, ten huize van het UNFCCC, proberen de delegaties die later dit jaar een klus te klaren hebben in Kopenhagen vast vrienden te worden. Het leverde een quote op die, lucky Obama, nog niet is opgepikt door de wereldmedia:

‘We can’t.’ Nauwelijks uit zijn context getrokken en een letterlijke uitspraak van Todd Stern, de klimaatgezant van Obama, bij de opening van de conferentie. Om uit te leggen waarom dit misschien wel het meest schokkende stukje wereldnieuws van 2009-tot-nog-toe is, moeten we even bij het begin beginnen:

Het is 2004, de wereld weet al ruim een eeuw, dankzij opper-Zweed Svante Arrhenius, dat klimaatverandering naakt. Amerika, onder Kyoto-abstinent Bush, heeft weinig meegekregen van de extreme hitte die het jaar ervoor 50.000 (bejaarde) Europeanen omlegde. Katrina zou pas een jaar later landfall maken – heel convenient voor de film van Gore.

In datzelfde jaar was het IPCC (lees de diplomatieke afvaardiging van de voltalige klimaatwetenschappelijke wereld) zo ver dat de huidige klimaatverandering is begonnen, alleen maar erger zal worden en van antropogene maak is. Het ijs van de Noordpool zou uiteindelijk zelfs volledig smelten, rond het jaar 2100.

Drie jaar later wees het gecombineerde werk van alle KNMI’s van de wereld een aanzienlijk grotere urgentie aan. Het nieuwe, Nobelprijswinnende IPCC-rapport werd gepubliceerd en de Noordpool zou al één grote binnenzee zijn, in september 2030, 70 jaar sneller dan kort te voren gedacht.

Vorige