Gedoe in de coalitie hoeft geen probleem te zijn

De coalitiepartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie hebben gedurende Rutte III meermaals en over diverse onderwerpen in de clinch gelegen. Menig keer werd dan gesproken over een potentiële kabinetscrisis. Terwijl deze incidenten juist ook bij kunnen dragen aan behoud van het electoraat van deze partijen, een analyse van bestuurskundige Aron van Balveren. Na maanden van onderhandelen presenteerden VVD, D66, CDA en ChristenUnie op 15 december het nieuwe regeerakkoord: ‘omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’. Sceptici stelden nog tijdens de formatie dat de kans groot is dat de regeringsperiode van kabinet Rutte IV niet zo lang gaat duren. Want zijn de tegenstellingen tussen de politieke partijen niet enorm groot, en scheerde het kabinet Rutte III niet al een aantal keer langs de rand van de afgrond voordat het uiteindelijk ten val kwam? Discussie, onenigheid en perikelen rondom (het oplossen van) het stikstofprobleem, het kinderpardon en het klimaatakkoord. Een drietal voorbeelden van onderwerpen waarbij sprake was van een botsing tussen de coalitiepartijen in Rutte III. Deze voorbeelden zijn in de afgelopen jaren breed uitgemeten in de media. Gesuggereerd werd dat deze gebeurtenissen zo maar eens zouden kunnen leiden tot een kabinetscrisis. De termen ‘bijna-crisis’ en ‘de rand van de afgrond’ vielen. De vraag is of deze botsingen daadwerkelijk de potentie hadden om een val van het kabinet te kunnen veroorzaken, of dat dit juist onderdeel is van een gezamenlijke politieke strategie om electoraal te kunnen overleven als regeringspartijen? Regeren kost vaak zetels, tenzij.. 16 maart 2017. Een historisch slechte uitslag bij de Tweede Kamerverkiezingen voor de PvdA. Van 38 naar 9 zetels. De PvdA lijkt afgestraft te zijn voor het voeren van beleid met de VVD in kabinet Rutte II. Waar een aantal jaar geleden nog de kracht van het compromis werd benadrukt door Diederik Samsom, lijkt de PvdA onder andere afgerekend te zijn op het feit dat de partij verzand is in haar compromissen met de VVD en zo haar sociaaldemocratische identiteit verloren heeft. Lodewijk Asscher gaf in dagblad Trouw (2019) aan dat de PVDA in de periodes dat regeringsverantwoordelijkheid werd gedragen niet alleen de te sluiten compromissen verdedigd werden, maar dat de PvdA ook één werd met deze compromissen. Deze uitslag staat niet op zichzelf. Een breed gedragen academische bevinding is dat regeren vaak zetels kost (Nannestad & Paldon, 2002). Dit geldt met name voor de juniorpartner in de coalitie (Kluver & Spoon, 2020). Zo ook in Nederland: eerder verloren de VVD (in 1986, 1989 en 2006), D66 (in 1998 en 2006), de PvdA (in 2010) en het CDA (in 2012) zetels na meegeregeerd te hebben. Deze gedachte zal ook VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in 2017 bezig gehouden hebben tijdens de formatie in aanloop naar het kabinet Rutte III. Waar de PvdA in kabinet Rutte II vooral bezig was met het uitleggen van compromissen, lijken de huidige regeringspartijen een andere politieke strategie te hanteren: het uitvergroten van tegenstellingen binnen een coalitie met als doel het verstevigen van de eigen politieke identiteit. Dit naast, of voorafgaand aan, de compromissen die gesloten zijn of worden tussen deze partijen. Dit sluit aan bij de stelling van politicoloog Hjermitslev (2018) dat regeringspartijen kunnen proberen om de verwachte electorale afstraffing te minimaliseren, onder andere door en public een politieke strijd te voeren. Deze stelling wordt bevestigd door het gegeven dat de enige juniorpartner sinds 1981 die niet verloor bij de volgende verkiezingen, de VVD onder leiding van Frits Bolkestein, oppositie voerde tegen het ‘eigen’ kabinet (Elsevier, 2021). ‘Klimaatdrammer’, kinderpardon en stikstofprobleem Voorbeelden om bovengenoemde stelling in meer of mindere mate kracht bij te zetten zijn te vinden in de politieke discussie rondom de drie onderwerpen genoemd in de inleiding: het klimaatakkoord, het kinderpardon en het stikstofprobleem. Aan de hand van een destijds actuele kop uit de media, als ook een beschrijving van de discussie worden deze voorbeelden uiteengezet. Januari 2019: ‘VVD: ‘nee’ tegen klimaatakkoord. Dijkhoff haalt uit naar ‘drammer’ Rob Jetten’ (De Telegraaf) Op 21 december 2018 presenteerde Ed Nijpels, voorzitter van het Klimaatberaad, het ontwerp van het Klimaatakkoord aan het kabinet. Even daarna geeft Klaas Dijkhoff als fractievoorzitter van de VVD een interview aan De Telegraaf. Hij noemt de fractievoorzitter van coalitiegenoot D66, Rob Jetten, een ‘klimaatdrammer’ en is kritisch op het akkoord. Dit als reactie op de zorgen vanuit het land of de verschillende maatregelen ten behoeve van het klimaat wel haalbaar en vooral, betaalbaar zijn. Politiek verslaggevers geven aan dat dit een spannend onderwerp gaat worden voor het kabinet en dat de uitspraak van Dijkhoff voor wrevel zorgt in het kabinet (NOS, 2019; Parool, 2019). Echter, door deze uitspraak kon niet alleen de VVD zich profileren als dé partij die de zorgen van Nederlanders omtrent het klimaatakkoord omarmde en adresseerde. Het was ook een uitstekende gelegenheid voor Rob Jetten en D66 om hun status als dé klimaatpoliticus- en partij van Nederland te bevestigen. Jetten heeft de typering ‘klimaatdrammer’ zelfs als een geuzennaam omarmd (De Telegraaf, 2019). Ondertussen gaat het kabinet gestaag verder met het uitwerken van het klimaatakkoord, waar de coalitiepartijen uiteindelijk lovend over zijn (Tweede Kamer, 2019). Januari 2019: ‘Kabinet voorkomt crisis na akkoord over kinderpardon’ (Trouw) ‘De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie scheerde rakelings langs de afgrond’, aldus dagblad Trouw. Drie – á vierhonderd kinderen in Nederland wachten op een pardon om niet uitgezet te worden. De ChristenUnie geeft bij monde van kamerlid Joel Voordewind aan onmiddellijk te willen stoppen met het uitzetten van kinderen. Klaas Dijkhoff van de VVD geeft aan zich aan het coalitieakkoord te willen houden. Het CDA maakt een plotselinge draai, de partij wil nu ook meer kinderen laten blijven. NOS spreekt van een crisissfeer (2019). Uiteindelijk wordt de impasse doorbroken en sluiten de coalitiepartijen een compromis: het kinderpardon wordt soepeler, maar het asielbeleid strenger. September 2019: ‘D66 wil veestapel halveren: drastische afname stikstofuitstoot’ (Algemeen Dagblad) D66 wil het aantal varkens en kippen rigoureus terugbrengen, zodat Nederland kan voldoen aan de internationale regels omtrent stikstof. De partij stelt bij monde van kamerlid Tjeerd de Jong dat de landbouw voor een groot deel verantwoordelijk is voor de overschrijding van de uitstoot van stikstof. Dit tegen het zere been van CDA fractievoorzitter Pieter Heerma. ‘Geen boeren, geen eten’, aldus Heerma. Ook leidt de uitspraak van De Jong tot ergernis bij Landbouwminister Carola Schouten (RTL Nieuws, 2019). Ondertussen werkt de commissie Remkes door aan een rapport met mogelijke oplossingen voor het stikstofprobleem. De coalitiepartijen verdedigen in de Tweede Kamer gezamenlijk de brief die het kabinet naar de kamer stuurt als reactie op dat rapport (Algemeen Dagblad, 2020). Waarbij D66 zich eerder dus wel heeft kunnen profileren als de partij die klimaat hoog in het vaandel heeft staan, en CDA als partij die opkomt voor de boeren. Rutte IV De nadere blik op bovengenoemde voorbeelden doet de suggestie wekken dat de Kamerfracties van de coalitiepartijen deelnemend aan het kabinet Rutte III meer bezig zijn met het benadrukken van de eigen politieke identiteit en daarmee ook het verschil met de andere coalitiepartijen. Dit ten opzichte van de coalitiepartijen in het kabinet Rutte II. Het kabinet Rutte III is, met de verkiezingen in zicht, gevallen ten gevolge van de toeslagenaffaire. Ondanks deze affaire was van een electorale val tijdens de verkiezingen in maart geen sprake. Alleen het CDA verloor vier van de negentien zetels. De vier coalitiepartijen wisten gezamenlijk een meerderheid te behouden. Uiteraard zijn er vele factoren van invloed op de keuze om niet meer op een partij te willen stemmen (de zogenoemde ‘pull-factoren’), of juist wel op een (andere) partij te stemmen (‘push-factoren’). Denk ook aan de invloed van bijvoorbeeld de coronacrisis (Atteveldt et al, 2021). Maar in lijn met de bevinding van Hjermitslev (2018) zou het, al dan niet bewust, meer benadrukken van de eigen politieke identiteit en het publiek ‘uitvechten’ van politieke robbertjes bij hebben kunnen dragen aan het behoud van de gezamenlijke meerderheid. Dit is ook iets om in het achterhoofd te houden wanneer bij het kabinet Rutte IV in de media weer gesproken wordt over een ‘crisis’. Aron van Balveren is docent bestuurskunde aan Avans Hogeschool

Foto: Ministerie van Buitenlandse Zaken (cc)

Wie was het meest succesvol aan de onderhandelingstafel?

ANALYSE - door Simon Otjes (eerder verschenen bij Stuk Rood Vlees)

Het regeerakkoord ligt er. Na een formatie van negen maanden zijn VVD, D66, CDA en ChristenUnie eruit. We hebben het eindresultaat van de onderhandelingen. Een cruciale vraag voor politicologen is wie daar de meeste invloed op heeft kunnen uitoefenen. Journalisten stellen al de vraag: heeft de VVD niet te veel weggegeven? Volgens de Telegraaf ademt het akkoord D66. Kunnen we een beeld krijgen van welke partij aan het langste eind getrokken heeft? En kunnen we een beeld krijgen van onder welke voorwaarden een partij succes boekt?

Het meten van onderhandelingssucces

Papier is geduldig. Vage formuleringen kunnen veel conflicten afdekken. Ook dit akkoord blinkt daarin uit: “We bezinnen ons op de positie van het lokale bestuur en de positie van de burgemeester daarbinnen om het toekomstbestendig te maken.” Tussen de partijen die de burgemeester in huidige vorm willen behouden en de partijen die een directer democratisch mandaat willen, is hier een wazig compromis gesloten. Bovendien worden sommige beslissingen uitgesteld in verband met de nieuwe bestuurscultuur.

De financiële paragraaf van het regeerakkoord is een stuk preciezer. De coalitiepartijen committeren zich aan bepaalde bedragen. Bovendien: partijen hebben ook bij de doorrekening hun programma in eenzelfde mal aangeboden. Die twee, de programma’s en het regeerakkoord, zijn zo direct te vergelijken. Deze financiële paragraaf bevat het overgrote deel van het akkoord: klimaat, economie, zorg, onderwijs veel van deze voornemens hebben financiële implicaties, maar zelfs de rol van de Tweede Kamer staat in de budgettaire bijlage.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour | Personeelsbeleid van anderen

Partijen moeten zich niet met personeelsbeleid van anderen bemoeien.

Deze geprikkelde reactie van Mark Rutte komt nadat Gert-Jan Segers van de Christen Unie heeft gezegd niet meer met hem, maar nog wel met zijn partij te willen samen werken. Dezelfde Mark Rutte dus die een paar dagen lang ontkende over een ‘functie elders‘ voor Pieter Omtzigt te hebben gesproken met de verkenners voor de formatie van een nieuwe regering. Hoeveel boter heb je dan op je hoofd? De hele boterberg van de jaren ’60 en ’70?

Foto: Roel Wijnants (cc)

De ChristenUnie heeft wèl een sleutel tot de formatie in handen

COLUMN - De formatie lijkt een patstelling, ook nadat Kaag dit weekend met haar ogen knipperde. Maar is het niet. Vijf middenpartijen kunnen alleen bewegen door hun verlies te nemen en weigeren dat allemaal. Maar de zesde partij heeft de oplossing in handen. Door een stap te zetten waarbij ze zelf wint, kan ze de formatie vlot trekken. Het probleem is dat ze niet bij machte lijkt haar macht ook echt te gebruiken.

Vijf partijen hebben zichzelf in een positie gemanoeuvreerd, waar ze niet zonder gezichtsverlies uitkomen. Dat geldt voor VVD en CDA als ze alsnog met GroenLinks en de PvdA gaan onderhandelen. Dat geldt voor de PvdA en GroenLinks als ze elkaar loslaten. En dat geldt voor D66 als ze alsnog met de ChristenUnie om tafel gaat.

Diezelfde posities zetten zich voort in het alternatief dat Kaag dit weekend nogmaals aanhaalde. Een zespartijenkabinet met ChristenUnie, maar dus ook met de PvdA en GroenLinks. Een optie waarvan Rutte eerder heeft aangegeven daar niets in te zien. Meer partijen dan nodig voor een meerderheid en niet stabiel (waarmee hij niet op het CDA doelt). Maar waarmee hij vooral zegt niet met links te willen. En dat is precies wat Kaag wel blijft willen.

Foto: PhareannaH[berhabuk] (cc)

Hoe PvdA, GroenLinks en de ChristenUnie Rutte schaak kunnen zetten

COLUMN - Drie kleine partijen hebben samen veel macht. Samen kunnen ze het richtingloze voorspel voor het echte onderhandelen een duwtje geven, zodat de formatie eindelijk kan starten. Dan moeten Segers, Ploumen en Klaver samen wel iets doen wat ze niet gewend zijn: hun macht gebruiken.

Over rechts of met de SP

Laten we eerst kijken naar wat er op de flanken mogelijk is aan meerderheidscoalities, want op die laatste is Rutte nog steeds uit. In theorie is er over rechts, hoe onwaarschijnlijk ook, nog wel iets mogelijk. Een coalitie van 6 partijen, bestaande uit VVD (34), CDA (15-1), PVV (17), FvD (8-3), Ja21 (3) en de SGP (3) heeft op dit moment 76 Tweede kamerzetels. Als Maxime Verhagen nog partijleider was geweest, had hij het zeker geprobeerd. Maar los van de door diverse partijen uitgesloten PVV en FvD zitten er met het CDA en FvD twee instabiele partijen tussen. En oud zeer kan samenwerking tussen FvD en Ja21 in de weg zitten. Al met al weinig kansrijk.

Iets minder onrealistisch lijkt een optie met de SP. Voor de VVD zou dat samengaan met CDA en D66. Maar dan zou iemand een onwillige SP, een instabiel CDA en twee (neo)liberale partijen bijeen moeten brengen. En ze komen in de Eerste Kamer ook nog veel zetels tekort. Een eerste inhoudelijke verkenning over prangende sociaal economische thema’s – denk aan de woningmarkt en de arbeidsmarkt – zal snel de laatste blijken.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Fossielvrij NL (cc)

Klimaat: doorrekeningen verkiezingsprogramma’s door PBL

ANALYSE - Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft ook dit keer de verkiezingsprogramma’s van verschillende politieke partijen doorgerekend. Dit keer hebben slechts zes partijen hun verkiezingsprogramma laten doorrekenen door PBL, terwijl er 10 meedoen aan de doorrekening van het Centraal Planbureau (CPB). Ter vergelijking in 2017 deden 7 politieke partijen mee. In 2017 haakte het CDA af, dit keer de VVD. Daarnaast doet de Vrijzinnige Partij dit keer niet mee aan de Tweede Kamerverkiezingen. Hierbij een poging tot duiding van het boekwerk dat PBL heeft afgeleverd, waarbij ik deze constatering van het CPB-directeur Pieter Hasekamp in het achterhoofd hou:

Vrijwel alle partijen vergroten de overheidsuitgaven en geven een impuls aan de economie. Daarnaast zien we dat alle partijen de lasten voor bedrijven verhogen en dat de meeste partijen financiële lasten verschuiven naar toekomstige generaties.”

Want als er één onderwerp is waarin Nederlandse politici al jaren de rekening doorschuiven naar toekomstige generaties dan is het klimaatbeleid, want Nederland is een trage starter op het gebied van klimaatbeleid. Als politieke partijen dan nu de financiële kosten van hun beleid naar de toekomst schuiven hoop je dat dat gepaard gaat met goed milieu- en klimaatbeleid, zodat dat deel van rekening voor toekomstige generaties lager wordt.

Foto: -JvL- (cc)

Waar zijn de dissidenten als je ze nodig hebt?

Gert-Jan Segers en Joël Voordewind  (beiden van de ChristenUnie) zagen zich blijkbaar genoodzaakt verantwoording af te leggen over het stemgedrag van de CU-fractie tijdens de laatste plenaire vergadering voor het zomerreces van de Tweede Kamer.

De gehele CU-fractie stemde tegen de Motie van het lid Azarkan (“verzoekt de regering om 500 van de meest kwetsbare vluchtelingenkinderen op te nemen in Nederland“) en ook tegen de Nader gewijzigde motie van het lid Jasper van Dijk c.s. (“verzoekt de regering, uiterlijk 1 augustus met een voorstel te komen om een aantal weeskinderen in Nederland te herplaatsen“).

Op de website van de CU legt Joël Voordewind uit waarom de CU tegen de moties stemde. Hij herhaalt grotendeels wat hij 7 mei ook al in zijn blog schreef en kern van zijn betoog is dat het compromis dat in het kabinet is gesloten (Nederland betaalt mee aan de opvang van vluchtelingen kinderen op het Griekse vasteland) het meest haalbare is gezien de minderheidspositie van de CU.

CU-fractieleider Gert-Jan Segers reageerde in het Nederlands Dagblad (achter betaalmuur) ook op de kritische reacties die de partij moest incasseren. “Het is zo’n moment waarop je weet dat je niet voor de bloemen de politiek bent ingegaan”, schrijft hij in zijn column en beroept zich op de verantwoordelijkheid die een partij als coalitiepartner en stelt:

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: Twitter Trends 2019 (cc)

Op naar een nieuw kinderpardon

OPINIE - Beter laat dan nooit, zullen we maar zeggen. De druk vanuit de (lokale) achterban werd D66, de ChristenUnie en het CDA uiteindelijk te veel. De regeringspartijen voelden zich schoorvoetend gedwongen het enige juiste te doen: het kinderpardon versoepelen, zodat er ook daadwerkelijk kinderen door gepardonneerd worden. Wel zo handig. En laat het dan vervolgens maar aan de VVD over om er een ‘eigen vluchteling eerst’-feestje van te maken door 250 vluchtelingen minder dan beloofd uit het buitenland te halen. Vluchtelingen die speciaal door UNHCR zijn uitgekozen omdat hun situatie het meest schrijnend is. Want je moet er toch iets voor terug krijgen hè, en doe dan maar iets waaruit blijkt dat je toch nog steeds een partij van klootzakken bent voor je klootzakkenachterban. Zo blijft het een beetje overzichtelijk.

Maar goed, we klagen uiteraard niet, want het netto resultaat is positief. Toch, linkse deugers als we zijn, kijken we ook even naar de toekomst, want dit nooit meer. Net zoals met dat vorige kinderpardon, ook dat nooit meer. En dat ervoor. Of in ieder geval niet deze kabinetsperiode. Of zoiets.

Want hoe gaan we voorkomen dat deze situatie nog een keer gaat optreden? Nou, door extra geld aan de IND te geven, natuurlijk. De organisatie krijgt er 13 miljoen bij om de achterstanden weg te werken. En achterstanden zijn er. Een asielzoeker die nu in Nederland aankomt zou zes dagen na binnenkomst een eerste gesprek moeten hebben, maar heeft dat eerste gesprek nu in mei 2020, toevalligerwijs nét het moment waarop de kids zo lekker aan het wortelen zijn in Nederland. En het is natuurlijk goedkoper, iemand een jaar lang onderdak en eten geven, dan voldoende personeel aan te nemen. Dat ook.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Klimaatakkoord: PVV en FvD naaien De Burger gerust mee

Sargasso staat voor hopeloze nuance, maar soms moet je gewoon man en paard benoemen. Zoals welke partijen willens en wetens een betere verdeling van de lasten van het klimaatakkoord afwijzen. Want vergeet niet dat dit, in tegenstelling tot klimaatverandering, wél een politieke keuze is.



Dat de coalitie en de gezagsgetrouwe christenfundamentalisten van de SGP eensgezind zijn in het belasten van de burger in plaats van het bedrijfsleven (hoi Klaas!) weten we natuurlijk al, maar de rol van de overige partijen is ook interessant. Vooral de rol van de PVV en het FvD vallen hierin op. Aan de ene kant roepen dat ze vinden dat De Burger onevenredig belast wordt, maar aan de andere kant gewoon keihard elk voorstel tot een betere verdeling afserveren en zelf met niets komen ter vervanging. Zo kennen we onze populistjes weer: hard schreeuwen, maar als puntje bij paaltje komt toch gewoon aan de leiband van de industrie lopen.

En ja, je kan tegenwerpen dat deze partijen tegen de “klimaathysterie” in het algemeen zijn, maar dat laat onverlet dat ze dan nog zouden kunnen proberen de gevolgen van deze onzinnige fait accompli voor hun achterban te verzachten. Maar nee, zelfs dat is ze te veel gevraagd. Doe dan zoals de SP: wijs het klimaatakkoord principieel af, maar laat wel merken dat je pal staat voor je achterban en niet voor de belangen van de industrie. Of kom met een amendement of wetsvoorstel voor afschaffen van de energiebelasting en de opslag duurzame energie.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Roel Wijnants (cc)

Een motie, afgestemd in de formatie

OPINIE - We hebben een blik door een kier van de geschiedenis op de formatie-onderhandelingen van het huidige kabinet gekregen. Als we er doorheen gluren, begrijpen we waarom die zo lang heeft geduurd.

De ChristenUnie krijgt het recht om een motie in te dienen die de regering oproept de moorden in Armenië officieel ‘genocide’ te noemen – en geen kwestie. De VVD wilde er nooit aan, maar Joel Voordewind krijgt toestemming zonder dat de coalitie barst. Nu ben ik te weinig historicus om inhoudelijke uitspraken te doen, ik beperk me hier tot het politieke pardon voor Voordewind om met deze motie geschiedenis te schrijven. Een motie. Radio 1 had er een item over, Voordewind mocht het zelf even komen uitleggen.

Hij meldde natuurlijk niet dat een motie geen amendement is – deze regering kan de motie naast zich neerleggen, overdenken, in een lade schuiven en wachten. Heel lang wachten terwijl Rutte overgaat tot de orde van de dag. Een motie roept op en blijkens de gevoeligheden, heel bijbels, gegeven dit kabinet in de woestijn. Kwalijker is dat deze motie onderwerp van gesprek was tijdens de formatie.

Tot op dat micro-niveau worden afspraken met coalitiefracties afgestemd en de Kamer aan de regering gebonden. Onderwerpen zijn taboe, moties onderwerp van afstemming, de controlerende taak van de Kamer op specifieke punten op sterk water gezet om hommeles te voorkomen. Met zo’n kleine meerderheid is elke motie die niet is afgekaart een potentiële motie van wantrouwen of aanleiding tot breuk. Nu gaat deze over een historische gebeurtenis, ben ik toch benieuwd welke wezenlijkere onderwerpen zijn toegedekt.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende