Loopt Nederland leeg?
ANALYSE - Flip van Dyke analyseert op zijn blog de meest recente migratiecijfers van het CBS.
Gemeenten halen sinds 2008 25 procent meer aan belastingen binnen. De grootste stijgers binnen de gemeentelijke belastingen zijn de toeristenbelasting en de parkeerbelasting. Maar de OZB blijft de belangrijkste belasting voor gemeenten. In 2008 haalden gemeenten in totaal 3536 miljoen euro binnen aan gemeentelijke belastingen, in 2013 verwachten zij in totaal 4449 miljoen euro binnen te halen. Dat is een stijging van 25 procent, terwijl in die periode de inflatie ongeveer 7 procent was. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. De grootste bijdrager aan die totale inkomsten is de onroerendezaakbelasting voor eigenaren (2738 miljoen in 2013). Parkeerbelasting (inclusief parkeerboetes) staat met 645 miljoen in 2013 op nummer 3, toeristenbelasting met 162 miljoen in 2013 op nummer 4.
ANALYSE - Flip van Dyke analyseert op zijn blog de meest recente migratiecijfers van het CBS.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
ACHTERGROND - Hordes studenten halen een diploma in bedrijfskunde, ‘want dat is zo lekker breed.’ Maar is er wel werk voor al die mensen?
‘Bedrijfskunde en administratie populairst in hoger onderwijs,’ kopte een persbericht van het CBS deze week, om de nieuwe publicatie “Jaarboek Onderwijs in cijfers 2012” (pdf) aan te kondigen. Dat was voor mij geen nieuws: de faculteit economie en bedrijfskunde van de universiteit waar ik studeerde was enorm, en de UB werd in tentamentijd overspoeld door mensen met boeken over organisatiestructuren, marketing en financial accounting.
In 2011 studeerden er maar liefst 3500 masterstudenten bedrijfskunde af. Maar is er wel plek op de arbeidsmarkt voor al die bedrijfskundigen?
Bron: CBS Jaarboek Onderwijs in cijfers 2012, p.102.
Demografie
‘Voor de studierichting bedrijfskunde bestaat er een demografisch probleem,’ legt Frank Steenkamp, hoofdredacteur van de Keuzegids uit. ‘Het is een vak dat enorm gegroeid is aan het eind van de jaren ’80. De mensen die toen afstudeerden zijn nu aan het werk en blijven dat nog wel een tijdje. Als bedrijven de komende tijd niet groeien, en misschien zelfs krimpen, zullen er weinig vacatures ontstaan.’ Dat geldt in mindere mate voor economiestudenten, die in de CBS-cijfers ook onder bedrijfskunde/administratie zijn geschaard. Met name universitair geschoolde economen hebben nog best een aardig baanperspectief de komende jaren.
DATA -
Ok, ze vormen dan wel niet de grootste groep autochtoon-allochtone paren, maar de stijging is wel het meest in het oog springend. Tussen 2001 en 2011 nam het aantal Thais-Nederlandse paren in Nederland toe van 2.800 tot 5.700. In die jaren is ook het aantal gemengde relaties tussen een Nederlander en iemand uit de voormalige Sovjet-Unie meer dan verdubbeld, van 3.500 naar 7.300. Dat schrijft het CBS vandaag.
Voordat iemand begint te roepen dat het net zo goed kan zijn dat Nederlandse vrouwen een Thaise man in huis halen: Thais-Nederlandse paren bestaan voor 95 procent uit een huwelijk tussen een autochtone man en een Thaise vrouw. Ook bij relaties tussen een autochtoon en een partner uit het voormalig Oostblok gaat het overwegend om een autochtone man en een buitenlandse partner. Het CBS schrijft er niet bij wat het leeftijdsverschil tussen de partners is. Dit staat helaas ook in geen van de tabellen in Statline dus verifiëren kan ik het niet, maar laat ik het zo zeggen, het zou me niets verbazen als de meeste mannen een stuk ouder zijn dan hun Oostblokbruid.
Ons land kent overigens 4,2 miljoen stelletjes waarvan er 3,3 miljoen getrouwd zijn en 800.000 ‘hokken’ zoals mijn oma zou hebben gezegd. 175.000 paren bestaan uit een autochtoon en een allochtoon uit een westers land, bij 90.000 stellen bestaat een helft uit een autochtoon die in een niet-westers land is geboren. De meeste van deze paren zijn Surinaams-Nederlands, gevolgd door Antilliaans/Arubaans-Nederlandse paren. De Thaise bruiden vormen de derde grootste groep.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
DATA - 
De kans dat je huwelijk voortijdig strandt was in 2010 36,2 procent. Dit blijkt een uit analyse door ANP en Sargasso.nl van cijfers die woensdag verschenen bij het CBS. De kans op een scheiding was nog nooit zo groot. Het percentage is in de afgelopen tien jaar gestaag omhoog gegaan. Alleen in 2009 was er een lichte afname.
,,Een deel van de stijging in 2010 kan verklaard worden door ‘opgespaarde’ scheidingen,” zegt Anke Mulder, voorzitter van de Vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators. ,,In 2009 zag je dat mensen hun scheiding even opschortten omdat zij vreesden hun huis niet kwijt te kunnen raken. Wachten tot de huizenmarkt aantrekt lijkt nu geen nut meer te hebben dus besluiten mensen uiteindelijk toch uit elkaar te gaan. Maar het is giswerk of dit de hele stijging verklaart.”
,,Het stijgende scheidingspercentage is een veel langere tendens”, zegt familiemediator Joppe van der Poel. ,,We gaan Amerika achterna, met scheidingspercentages van 50 procent.”
De gemiddelde huwelijksduur op het moment van scheiden neemt al tientallen jaren toe. Op dit moment hebben scheidende mensen gemiddeld 14,4 jaar huwelijk achter de rug op het moment van scheiden, eveneens een recordhoogte. Hand in hand hiermee gaat de gemiddelde leeftijd waarop mensen scheiden. Die neemt ook geleidelijk toe. Mannen waren in 2010 gemiddeld 45,6 jaar oud op het moment van scheiden, vrouwen gemiddeld 42,4.
Twee keer per jaar staan daklozen in de warme belangstelling van de media: de kerstdagen en de vorstperiode. De rest van het jaar haalt dakloosheid alleen het nieuws als er ergens wordt geprotesteerd tegen de vestiging van een opvanghuis. Nieuws dat hooguit de lokale katernen van dagbladen haalt.
De extra publiciteit wordt mede gegenereeerd door persberichten van gemeenten en hulpverleningsorganisaties. Zodra het woord “Elfstedentocht’ valt, is er een kans reclame te maken voor inspanningen om Nederland daklozenvrij te maken. Dat lukt aardig, afgaande op de berichtgeving rond de winteropvang voor daklozen. Van de 18 duizend daklozen die het CBS in 2009 telde, zijn er enkele honderden over.
Het CBS lokaliseerde 6.500 daklozen in de vier grote steden. In Den Haag kwamen 100 daklozen op de winteropvang af, in Amsterdam zorgden 170 daklozen voor extra drukte. Utrecht doet boven de 101 reguliere bedden wat extra matrassen erbij. Een Rotterdams wethouder vertelt tegen een reporter van de NOS dat van de 2500 daklozen er nog maar 20 over zijn. Toch is de winteropvang door 248 mensen bezocht.
Waar zijn de overige 5.881 grootstedelijke daklozen van het CBS gebleven?
Buiten de grote steden telde het CBS 11.200 daklozen. Een Groningse buurtagent plaatst een twitteroproep en vraagt burgers te helpen zoeken naar bevriezende dak- en thuislozen. In Breda zijn 60 bedden beschikbaar, maar die krijgt men nooit vol, aldus een medewerker. Bergen op Zoom breidt de capaciteit uit van 18 naar 24 matrassen. In Arnhem zoekt het Rode Kruis naar kleumende daklozen. In het Drentse Nieuw Amsterdam plaatste het Leger des Heils wel 6 extra bedden bij. In Den Bosch zijn 30 bedden beschikbaar, waar 5 euro voor betaald moet worden.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Het percentage mensen dat in armoede leeft loopt op, becijferde het SCP onlangs. Het is daarom wenselijk te kijken naar de opbouw van het sociaal minimum en arbeid niet als panacee voor armoede te zien. Dat stelt SCP-onderzoeker Cok Vrooman in reactie op de vele vragen die hij kreeg naar aanleiding van het recente Armoedesignalement.
In zijn column in Trouw stelde Sylvain Ephimenco onlangs dat men door het woord ‘armoede’ voor Nederland te gebruiken het begrip devalueert, en dat deel van de wereldbevolking schoffeert dat onder de ‘echte’ armoedegrens leeft. Hij illustreerde dit door te berekenen dat Pakistani van de armoedenorm van de Wereldbank maandelijks 42 liter melk kunnen kopen, of 76 halve broden, 96 kilo aardappelen of 511 eieren. Gebruikt men de Nederlandse armoedenorm van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), dan kan een alleenstaande zich in ons land volgens Ephimenco iedere maand maar liefst 1008 liter melk, 1559 halve broden, 1512 kilo aardappelen of 7984 eieren veroorloven.
Dit was één van de vele commentaren op de uitkomsten van het recente Armoedesignalement 2011. Het contrast met een aantal reacties die we op het SCP van ‘Nederlandse armen’ ontvingen was opmerkelijk. Daarin werd ons regelmatig voorgerekend dat de armoedegrens die we hanteren in hun geval te laag zou zijn, bijvoorbeeld omdat men meer huur betaalt dan wij veronderstellen. Het is daarom nuttig kort op een rij te zetten wat armoede naar Nederlandse maatstaven inhoudt, en wat we hiervan empirisch weten.
Onze levensverwachting stijgt maar door, meldt het CBS. Voor pasgeborenen nam de verwachting sterk toe, voor 65-plussers uiteraard wat minder. Maar ook onder de ouderen is een stijgende trend waar te nemen. De kans dat een 65-plusser 100 wordt is de afgelopen tien jaar verdubbeld.
Goed om te lezen, want zo weten we ook of er een kans is dat het nog wat wordt met de vergrijzing.
DATA - Die kans op vergrijzing is één van de redenen waarom kabinet Rutte zo dapper bezuinigt. Het kabinet is er van overtuigd zo aan een solide toekomst te bouwen. Die overtuiging had elk kabinet wel. Laten we eens de statistieken van het CBS naast de tijdlijn van de na-oorlogse kabinetten leggen..We zien dan dat er een continu stijgende lijn is, die echter wel wat dipjes en perioden van lage groei vertoont. Voor de details: ga naar dit exceldocument.
De levensverwachting steeg na kabinetten Beel I en Drees I. De eerste jaren van wederopbouw leek een positieve invloed te hebben op de levensverwachting. Maar in de navolgende kabinetten, Drees II en III, stagneert de stijging. Bij mannen wat langer, dan bij vrouwen.
Voor vrouwen steeg de levensverwachting sterk onder de kabinetten De Quay en Marijnen. Maar voor mannen zag het er een stuk beroerder uit. Zulke dipjes zagen we ook onder de kabinetten De Jong en Biesheuvel. Pas onder Den Uyl steeg de levensverwachting voor mannen en vrouwen gestaag, een verschijnsel dat daarna alleen nog voorkwam onder Van Agt I, Kok I en Balkenende II en IV.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
DATA - We worden steeds ouder. Dat is geen verrassing, maar het tempo waarmee dat gaat was de afgelopen 10 jaar verbijsterend hoog, blijkt vandaag uit cijfers van het CBS.
De levensverwachting was voor vrouwen die 50 jaar geleden werden geboren 72,6 jaar en voor mannen 71 jaar. Zes jaar later –toen de AOW werd ingevoerd- was de leeftijd bij vrouwen al 1,5 jaar hoger. Bij mannen steeg die veel minder: 0,7 jaar. Het luidde een periode in waarin de levensverwachting van vrouwen steeds steeg, maar die van mannen, tot halverwege de jaren zeventig, gelijk bleef. In 2000 was die 80,6 jaar en van een babymeisje vorig jaar geboren is de verwachting dat zij maar liefst 82,7 jaar gaat worden. Jongetjes worden naar verwachting vier jaar minder oud, maar die hebben in de verwachting een enorme sprong gemaakt de afgelopen 10 jaar van 3,3 jaar. Die zeer forse stijging komt doordat er steeds meer mensen heel oud worden.
In 1956 had een 65-jarige vrouw nog een levensverwachting van 15,3 jaar. Dat is nu 6 jaar meer. Anders gezegd: vrouwen die vorig jaar 65 zijn geworden worden gemiddeld 86,2 jaar oud. Bij mannen zien we een spectaculaire stijging de afgelopen 10 jaar: van 15,7 naar 18 jaar, waarmee ze evengoed nog 3,2 jaar achterlopen op vrouwen. Een zeker niet onbelangrijke troost voor mannen is dat zij een betere gezondheid hebben dan vrouwen:
DATA -
Op deze plek verschijnt elke dinsdag, of vaker als we iets leuks tegenkomen, een ‘cijferbrij’. Interessante data die het net niet tot een verhaal gehaald hebben, leuke feiten en opvallende statistieken passeren hierin de revue. Waarom? Omdat cijfers ook best leuk kunnen zijn.
‘525 faillissementen’ kopte het CBS afgelopen vrijdag in een webartikel. Elke maand publiceert het CBS cijfers over uitgesproken faillissementen (eenmanszaken uitgesloten). Best interessant, maar is 525 nou veel? Het is crisistijd, de faillissementen zullen maand over maand wel toenemen, dacht ik.
Hieronder staan de faillissementscijfers van de afgelopen twee jaar op een rijtje. In die tijd fluctueerden de faillissementen nogal, maar schrikbarende toenames zijn er niet. Er lijkt eerder een afname in de lijn te zitten.
Leuke conclusie, maar het CBS tovert een interessante ‘maar’ uit de hoge hoed: het aantal faillissementen van oktober mag dan wel ongeveer even hoog zijn als het aantal van september, maar dit zegt niets over het aantal faillissementen. Huh? Wat zegt het dan? Nou, het aantal faillissementen hangt meer af van het aantal zittingsdagen van de rechtbank dan van het aantal bedrijven dat over de kop gaat. ,,Eigenlijk kun je dus beter kwartaalcijfers bekijken.”
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
DATA - Een gastbijdrage van Flip Vandyke. Lees meer op zijn weblog, Landgenoten of Buitenlui?
De PVV kreeg vorige week veel aandacht met de uitspraak van Wilders in De Telegraaf dat hij vond dat de zgn. ‘derde generatie’ niet tot de autochtonen moet worden gerekend, maar tot de allochtonen. Op Nu.nl weidde PVV-Tweedekamerlid Joram van Klaveren, die kennelijk belast is met de uitwerking van dit voorstel, nog wat nader over dit idee uit.
Hoon was zijn deel, want hoeveel generaties denkt de PVV die etikettering eigenlijk vol te houden; wordt met deze verruiming niet een groot deel van de autochtonen ineens tot ‘allochtoon’ bestempeld; en wanneer geldt iemand dan wel of niet als ‘allochtoon’? Smalend werd de vergelijking getrokken met de Neurenberger Rassenwetten. Dat lijkt een goedkope sneer, maar zo gek is die vergelijking nu ook weer niet, gezien de absurde constructies waarmee iemand als ‘allochtoon’ wordt geclassificeerd. Bovendien dringt de vraag zich op hoe koosjer de motieven van de PVV zijn in deze. Gaat het er niet vooral om, allochtonen in het verdachtenbankje te houden?
Afgelopen maandag reageerde Van Klaveren op de kritiek met een artikel op het fanblog van dit Kabinet: De Dagelijkse Standaard. Op zijn verweer valt echter wel het een en ’t ander af te dingen.

Westerse allochtonen?
Als je statistiek bedrijft, ontkom je niet aan grove generalisaties en vreemde paraplubegrippen – dat begrijpt op een enkel PVV-kamerlid na een kind. Maar wat het CBS doet met allochtonen, gaat alle begrip te boven.
Allochtonen – mensen van wie tenminste één ouder in het buitenland is geboren, aldus het CBS (wij zwaaien even naar het voltallige Koninklijk Huis) – worden onderverdeeld in westerse en niet-westerse allochtonen. Wat meteen opvalt, is dat mensen uit het grootste moslimland ter wereld, Indonesië, westerse allochtonen zijn. Want, zegt het CBS, het gaat vooral om mensen die in het voormalig Nederlands-Indië zijn geboren.
Maar mensen die in onze voormalige kolonie Suriname zijn geboren, zijn niet-westerse allochtonen en mensen die van de Antillen komen en dus rijksgenoten zijn, zijn eveneens niet-westers. Vanwaar die voorkeur voor Indonesiërs? Dat heeft te maken met hun sociaal-economische en sociaal-culturele positie. Plat gezegd: een centenkwestie, net als voor Japanners. Chinezen daarentegen, een ondernemend volk dat niet snel bij de Sociale Dienst aanklopt en al minstens zestig jaar de natie voedt met emmers nasi goreng, zijn weer niet-westers. Sambal bij?
Wat levert dat nu op, die onderverdeling in westerse en niet-westerse allochtonen? Een Chinese restauranthouder en een Marokkaanse imam: één pot nat. Een Poolse vrachtwagenchauffeur en een Japans directielid: één pot nat. Een Molukse ex-treinkaper en een Franse hoogleraar: één pot nat. Ik ben geen statisticus maar het lijkt me lastig zinvolle gegevens te extraheren uit dit soort indelingen. Het wordt me ook niet heel erg duidelijk waar ze voor dienen.