Oorlog bestaat niet meer

De introvertie van de Nederlandse politiek bepaalt de thema's die media en politici in de verkiezingscampagne bespelen: migratie, woningnood, minimumloon, zorg. Buitenlandbeleid komt niet aan de orde. Oorlog bestaat niet meer. Althans niet voor de parlementsverkiezingen. Nederland had de afgelopen jaren echter wel degelijk een aandeel in de oorlogen in Syrië, Irak, Afghanistan en Mali. Goed dus dat aftredend SP-Kamerlid Sadet Karabulut ons met een bundel van haar columns nog even herinnert aan de Nederlandse medeverantwoordelijkheid voor geweld, dood, honger en ellende elders in de wereld. Een pen tegen permanente oorlog heet de bundel van de woordvoerder van de SP voor Buitenlandse Zaken en Defensie die na vijftien jaar Kamerlidmaatschap afscheid neemt. In de columns en artikelen die ze de afgelopen jaren schreef voor dagbladen en Joop.nl zien we hoe Nederland, doorgaans onder Amerikaanse vlag, deelneemt aan verschillende gewapende conflicten. En vooral hoe het parlement over dit optreden telkens weer werd misleid. Aan de hand van Karabuluts pen breng ik enkele affaires in herinnering. Afghanistan O ja, Afghanistan. Ik kan me voorstellen dat de politici die hebben ingestemd met de Nederlandse bijdrage aan de oorlog daar dit onderwerp graag vergeten en het niet uit zichzelf naar voren zullen brengen in hun campagnes. 'We zijn constant voorgelogen', schrijft Karabulut. Over de Kunduz-missie bijvoorbeeld. Het zou gaan om de opleiding van politieagenten. Maar net als in de eerdere zogenaamde 'opbouw-missie' bleek deelname aan gewapende conflicten onvermijdelijk. Uit een opiniebijdrage in Trouw, 2018: De oorlog in Afghanistan heeft vooral tot veel ellende geleid. Honderdduizenden kwamen om en miljoenen sloegen noodgedwongen op de vlucht, ook naar Europa. Het geweld in Afghanistan neemt de laatste jaren bovendien alleen maar toe. Noemenswaardige, structurele resultaten zijn niet geboekt. Al Quaida, ooit de aanleiding voor deze oorlog is nog altijd in Afghanistan actief. Sterker nog, de nog radicalere variant daarvan, Islamitische Staat, heeft er voet aan de grond. En van de beloofde democratie is niets terechtgekomen. Hetzelfde geldt voor Irak. Een van de terugkerende stellingen van Karabulut is dan ook dat de oorlog tegen terreur niets goeds heeft opgeleverd. Alleen maar meer terreur. En winstgevende handel voor wapenfabrikanten. Syrië Nederland leverde voor meer dan 25 miljoen 'niet-letale' goederen aan islamitische strijdgroepen in Syrië. Die steun kwam terecht bij dubieuze groepen waarvan er een door het Nederlandse Openbaar Ministerie werd gekenmerkt als 'een criminele organisatie met terroristisch oogmerk'. De volkenrechtelijke schendingen die met Nederlandse hulp plaatsvonden konden in de Tweede Kamer pas aan de orde gesteld worden door nauwgezet onderzoek van journalisten van Trouw en Nieuwsuur. En nog nam de regering niet voor honderd procent afstand van deze praktijken. Irak Meer leugens en misleiding kwamen er van regeringszijde toen bekend werd wat de gevolgen zijn geweest van het bombardement van een Nederlandse F16 in 2015 op een munitieopslagplaats van IS in Hawija. Er vielen zeventig doden, wat jarenlang werd ontkend. Rutte verklaarde 'geen actieve herinnering' meer te hebben aan die periode. Beschikbare informatie van de Amerikanen was jarenlang genegeerd. Karabulut: Het jarenlange zwijgen over Hawija raakt aan de kern van de hedendaagse oorlogvoering, die meer en meer omgeven is met geheimhouding. Dit type oorlog, dat zich afspeelt uit het zicht van het parlement en de bevolking en zich daarmee aan serieuze verantwoording onttrekt, staat op gespannen voet met de democratie, die juist gebaat is bij transparantie. Kernwapens Eind oktober vorig jaar werd een VN-verdrag dat kernwapens verbiedt van kracht. Nederland heeft nog steeds een kernwapentaak. De wapens liggen opgeslagen in Volkel, zo wordt nu eindelijk openlijk toegegeven. Ondanks dat ook minister Blok ziet dat er massale steun in de bevolking bestaat voor kernontwapening weigert Nederland het VN-verdrag te ondertekenen en neemt ons land geen enkel initiatief om binnen het verband van de NAVO de ontwapening dichterbij te brengen. Karabulut: 'Het komt neer op een impliciete steun voor (de theorie van) de nieuwe Koude Oorlog.' Dat geldt ook voor de door Trump afgedwongen belofte aan de NAVO om 2% van het bbp te besteden aan Defensie die een nieuwe wapenwedloop op gang brengt. Sadet Karabulut heeft als Kamerlid een en andermaal de vraag aan de orde gesteld waar zo'n wapenwedloop toe moet leiden. Meer oorlog, meer terrorisme, meer vluchtelingen? Het zijn dwingende vragen die niet mogen ontbreken bij de verantwoording van partijen die volgende week opnieuw om onze gunst dingen. Ze worden helaas te weinig gesteld. Voor de kiezer die deze onderwerpen wel serieus neemt kan ik de bundel van Karabulut van harte aanbevelen. Sadet Karabulut, Een pen tegen permanente oorlog. Uitgeverij Aspekt, €17,95

Heeft het Amerikaanse leger niets gelezen?

OPINIE - ‘We are not nation building again, we are killing terrorists.’ Aldus president Donald Trump over de taak van het Amerikaanse leger in Afghanistan, tijdens een toespraak afgelopen week in Arlington, Virginia. De aanwezige militairen knikten instemmend. Ze hadden de buit al binnen.

Het belangrijkste nieuws voor hen was wat Trump kort daarvóór had gezegd: dat de Amerikanen zich niet zouden terugtrekken uit Afghanistan. Die belofte van Barack Obama was gelukkig van tafel. De klus daar is immers nog lang niet geklaard, en terugtrekken zou, in de huidige constellatie van krachten, neerkomen op een overwinning voor de Taliban. Het land zou dan (Trump waarschuwde ervoor) opnieuw een uitvalsbasis kunnen worden voor organisaties als IS. En bovendien, een nederlaag is voor het leger (ever since Vietnam) onacceptabel. Nu was er in elk geval tijd voor het regelen van een quasi-eervol vertrek, zoals in Irak, of wie weet voor een genadeklap. Trumps opmerkingen over hun komende taakinvulling namen ze op de koop toe.

Volgens insiders was het adviseur Nationale Veiligheid Herbert McMaster die Trump heeft overgehaald om zijn verkiezingsbelofte (‘weg uit Afghanistan!’) niet na te komen. De Washington Post wist zelfs te melden dat hij dat bereikte door de president een foto te laten zien van vrouwen in Kaboel, veertig jaar geleden, gekleed in minirokjes. Met de boodschap: zie je wel, het kan daar anders.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Eric Heupel (cc)

Voormalig ISI-generaal geeft kijkje in de keuken

Generaal Asad Durrani stond begin jaren negentig aan het hoofd van de Pakistaanse geheime dienst, de ISI. En hij is verrassend open over wat de dienst beoogt en haar strategie om dat te bereiken.

In twee televisie-interviews dit jaar (BBC’s Hardtalk, AJ’s Head to Head) geeft hij openlijk toe dat Pakistan gaandeweg de bezetting van Afghanistan door de NAVO dubbelspel is gaan spelen, en al jaren achter de rug van de Amerikanen om de Afghaanse Taliban steunt.

De belangen, doelen en strategieën van de VS en Pakistan komen nu eenmaal op tal van punten niet overeen, zegt Durrani. De VS ziet in Afghanistan graag een marionettenregime, zelfs als ze dat in de lucht moet houden met een militaire bezetting. Maar Pakistan heeft er geen belang bij de Taliban en allerlei andere stammen tegen zich in het harnas te jagen.

De generaal vermoedt dat de Pakistaanse geheime dienst tevens heel wel wist dat Osama bin Laden in Abottabad verbleef, en hem beschouwde als wisselgeld, om op het juiste moment uit te ruilen. Het alternatief is namelijk dat ze bij de ISI volstrekt incompetent zijn, en dat gelooft hij niet zo.

Dubbelspel hoort er bij. Iedereen doet het. Net als ‘false flag’-operaties. Pakistan is daarin geen uitzondering. Durrani haalt graag voormalig secretaris-generaal van de NAVO, baron George Robertson aan: “Als je niet in staat bent twee paarden tegelijkertijd te berijden, heb je niets in het circus te zoeken.”

Bitter Lake (Adam Curtis)

RECENSIE - Als Adam Curtis-fan zou ik Bitter Lake natuurlijk geweldig moeten vinden. In een promotiefilmpje belooft Curtis te zullen uitleggen waarom media en politiek geen coherente, eenduidige verhalen meer houden.

Wat volgt is echter een twee uur en zeventien minuten lange beeldmontage, waarin allerlei contextloos filmmateriaal van de recente oorlog in Afghanistan wordt afgewisseld met een grootse vertelling over hoe de Amerikanen vanaf Roosevelt in bed gingen liggen met de Saudi’s, en hoe dat verbond uiteindelijk de oorzaak is van alle hedendaagse wereldproblemen, reikend van het wereldwijde jihadisme tot en met de financiële crisis in 2008.

Ironisch genoeg wisselt Curtis dat af met kritiek op politici als Ronald Reagan en Tony Blair die de complexiteit van de moderne wereld terugbrachten tot morele fabels waarin de goeden tegen de kwaden strijden.

Het is een simplisme dat Curtis ook waarneemt in de oorlog in Afghanistan: iedereen die de wapens opnam tegen de Britten werd door het Britse leger eenvoudig gezien als ‘Taliban’, terwijl die Britten in feite de corrupte krijgsheren en politiemilities steun verleenden en daarom op verzet stuitten, om vervolgens gemanipuleerd en gebruikt te worden om decennialange vetes uit te vechten tussen stammen onderling.

Je zult mij niet horen zeggen dat een reductie van de complexiteit van de geschiedenis overbodig is wanneer je zoals Curtis een samenhangend, helder verhaal met een ideologische spits wilt vertellen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Quote du Jour | Chaos in Afghanistan

While in some areas the Afghan Local Police has done well in keeping insurgents at bay, in many cases, they have abused their power and have become a source of insecurity for the locals.

De huidige gevechten rond Kunduz halen de Nederlandse pers, maar het is de laatste paar maanden al onrustig in het land, analyseert Helena Malikyar. Uit het VN-rapport dat Malikyar aanhaalt blijkt dat Kunduz het heftigste strijdtoneel is en dat de regeringstroepen tweederde van de burgerdoden voor hun rekening nemen.

Oorlog in Afghanistan eist recordaantal burgerslachtoffers

Want ook al zijn ‘wij’ daar nu grotendeels weg, de gevechten gaan gewoon door:

Gevechten in Afghanistan hebben vorig jaar een record aantal burgers het leven gekost. In 2014 stierven 3.699 burgers door de oorlog tussen de Taliban en regeringstroepen en raakten 6.849 mensen gewond.

Om een idee te geven van de relatieve tol van de gevechten: Afghanistan heeft ongeveer twee keer zo veel inwoners als Nederland. Stel je ongeveer voor dat ieder jaar, nu al een dikke tien jaar op rij, zo’n 1500 Nederlanders een gewelddadige dood zouden sterven.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Volgende