Rubberen Rutte en het onbehoorlijke bestuur

OPINIE - Mark Rutte maakt zich schuldig aan onbehoorlijk bestuur.

Rutte kan opgelucht adem halen: het zorgplan is van tafel. Buiten het feit dat het een beschamende vertoning was, is het zorgfiasco het zoveelste voorbeeld van onbehoorlijk bestuur.

Een paar andere voorbeelden:

Er komt een dierenpolitie. Er komt geen dierenpolitie. Schade: tientallen miljoenen.

Je mag overal 130 kilometer per uur rijden. Oh nee, toch niet overal. Schade: tientallen miljoenen en een verkeersbordenwoud.

Er komt een wietpas. Of toch niet. Schade: onbekend, maar reken maar op rechtszaken.

We zijn tegen Europa, of nee toch voor. Schade: een gebutst imago in het buitenland.

Er komt een forenzentaks. Er komt geen forenzentaks. Schade: een hoop onrust en gebutst imago van de politiek.

We moeten naar Kunduz. We moeten niet naar Kunduz, want zinloos. Schade: tientallen miljoenen.

Vul het lijstje gerust aan in de comments.

Het punt is niet zozeer het lijstje, maar de trend. Het probleem is natuurlijk dat Rubberen Rutte zich wel heel soepel tegen andere politieke partijen vlijt wanneer het hem uitkomt. In een jaar tijd heeft hij al het bed gedeeld met PVV, SGP, D66, GroenLinks, ChristenUnie en nu PvdA. Rutte zit in een spagaat en die spagaat kan alleen overbrugd worden door concessies.

Maar dat mag geen rechtvaardiging zijn van slecht beleid en onbehoorlijk bestuur. Een weggevertje hier. Een douceurtje daar. Weet je waar dat naar riekt? Zuid-Europees cliëntelisme.

  1. 2

    Alles wat het hoger onderwijs betreft getuigt ook niet echt van consistentie: langstudeerdersboete ja/nee, gratis OV-kaart ja/nee, het is allemaal nogal wispelturig. Maar ik vind het ook oneerlijk om dat alleen aan Rutte toe te schrijven; met het continue gehijg van de media in je nek word je gewoon gedwongen om je met je beleid alleen op de korte termijn te richten.

    Ik zag het AD vandaag weer koppen over hoe de brand in de VVD doorwoedde. Waarop was het artikel gebaseerd? Fucking peilingen; alsof die de afgelopen tijd in Nederland (niet de VS) hun waarde hebben bewezen. In zo’n cultuur is het gewoon bijna onlogisch om beleid alleen voor de lange termijn op te stellen. Alles aan ‘rubberen Rutte’ toeschrijven is een miskenning van de aard van het probleem.

  2. 3

    Het heeft niet veel zin de flexibiliteit ter discussie te stellen. Politici in coalitieland moeten dat zijn, zeker als ze een beetje machtig worden. Bij het CDA was het vroeger niet anders.
    Er zijn andere dingen aan de orde, die de verklaring kunnen geven voor de hernieuwde formatie-narigheid. Ik noem:
    – de ideologische zekerheden van vroeger verdwijnen;
    – dat heeft te maken met de verwarring politiek en bestuur;
    – we verdelen minder, i.p.v. minder meer;
    – het neoliberalisme verhardt, ongegeneerd graaien kan en anarchisme bepleiten kan ook;
    – de kiezer is autonoom geworden, opgevoed door betere scholing en gedocumenteerd door internet;
    – de radiostilte doet geen goed, communicatie komt pas op gang na een paar uur lezen.
    Zo ging het precies: wittebroodsuren tijdens het framen van VVD en PvdA en daarna natte pleuris.
    Wat moet er wel? Ik denk dat de partijen uit hun cocon moeten komen. Paars werd mogelijk na jaren geheim contact tussen partijen: ideologische toenadering en praktische vertalingen daarvan lukken niet in een paar weken formeren.

  3. 4

    Wat jij ‘onbehoorlijk bestuur’ noemt is het gevolg van dat wij in een democratie leven met grote politieke meningsverschillen.

    In andere woorden, het is een afgeleide discussie: standvastigheid is geen kwaliteit op zich, maar staat of valt met de kwaliteit van het beleid dat zo ‘standvastig’ wordt doorgevoerd.

    Kijk naar het debat over de zorgpremie. Mensen willen alleen een stabiel bestuur als dat bestuur doet wat goed voor hen is. Het ene moment werden VVD en PvdA nog de hemel ingeprezen omdat ze zo snel en daadkrachtig hadden geformeerd, pijnpunten waren niet geschuwd. Nu is dat beeld volstrekt omgeslagen, omdat men één maatregel niet pruimt.

    Rutte wordt nu door slapheid verweten, maar ik zou niet weten wat hij anders had moeten doen gezien de politieke realiteit.

    Inhoudelijk weet ik best wat hij anders had moeten doen (paars plus ipv bruin, om maar wat te noemen), en in dat spel ontstaat dan dit soort warrig beleid, helaas maar waar.

  4. 6

    Maar dat is het juist. Het lijkt standvastig, maar er wordt niet aan vastgehouden als heet onder de voeten wordt.

    Rutte is behoorlijk zacht aangepakt tot nu toe. Dit weekend stond er wel een aardige column in NRC over waarom het Rutte nu zo aangewreven wordt. De schrijver wijt het aan Rutte-moeheid bij de pers. Rutte gebruikt de pers naar lieve lust, maar als er kritische noten te kraken zijn, geeft hij niet thuis. Hij heeft dus weinig krediet meer bij de vaderlandsche journalistiek.

    Het gaat mij om het flipfloppen. Concessies, a la, maar je kan overdrijven.

  5. 7

    @dmitri: maar ‘flipfloppen’ is niet te voorkomen door de gewijzigde politieke verhoudingen! Dat maakt de campagne die Samsom gevoerd heeft ook zo uitzonderlijk: hij heeft van te voren niets beloofd en heeft nu dus zijn handen vrij om afspraken te maken. Rutte heeft veel meer bagage, en heeft een harde campagne gevoerd, dus hij moet optisch een grotere draai maken.

    Maar wat is hier nu eigenlijk het probleem? Wat mij betreft niet de nieuwe afspraken, maar de harde campagne en het vorige kabinet.

    In het Nederlandse politieke stelsel heb je niets aan politici die geen compromissen kunnen sluiten met politieke tegenstanders. Wat belangrijk is, is de inhoud. Wat zijn de problemen, hoe moeten ze worden opgelost? Daar moet het debat over gaan, en als de overheid onbetrouwbaar wordt doordat een slecht plan (dierenpolitie) wordt teruggedraaid, dan moet het maar.

  6. 8

    Probleem is dat Rutte een hoop dingen doet die evident stom zijn. Duidelijkst zijn die 130 km/uur en de wietpas. Dat heeft weinig met politiek te maken en veel met boerenverstand. Zelfde met die zorgpremie. Waar slaat het op een inkomensafhankelijke zorgpremie in te voeren en tegelijk het tarief in de hoogste schijf te verlagen van 42% naar 38%?

    Met zaken rond de NAVO (Kunduz) en de EU is het dan weer bijna onvermijdelijk dat er een halfbakken gedrocht uitkomt, omdat er een enorme reeks binnenlandse en buitenlandse spelers zijn die allemaal iets in te brengen hebben.

  7. 9

    @Cerridwen: Rutte heeft het niet eens geprobeerd. En het is wel degelijk een probleem: er ontstaat grote onzekerheid. Mensen (maar ook bedrijven en grootschalige projecten) kunnen nergens op rekenen. Je maakt een mooie begroting, zodat je niet teveel uitgeeft, en ineens blijkt de overheid alles op z’n kop te zetten. Vervolgens probeer je je in te stellen op de nieuwe werkelijkheid, en terwijl je nog halverwege de aanpassingen bent roept de overheid: ‘oh nee, toch maar niet.’ Er is door die onzekerheid schade ontstaan, aan mensen en bedrijven en plannen. Er zijn mensen ontslagen, men heeft afgezien van investeringen, en achteraf was dat niet nodig geweest. En een deel daarvan is niet of slechts met zeer veel moeite te herstellen.

    In zeer uitzonderlijke situaties is dat onvermijdelijk, maar in de meeste niet, en de hoeveelheid incidenten van de laatste tijd is belachelijk. Zo waren in de meeste voorbeelden (waar ik de eigen bijdrage voor de GGZ en de culturele sector nog aan toe wil voegen) de bezwaren vooraf allang al duidelijk. En was het ook al duidelijk dat de invoeringstermijn onrealistisch was. Maar toch werd het doorgezet – tot de publieke wind ineens omsloeg en het weer net zo snel werd afgekapt. Dat is onbehoorlijk bestuur ja.

  8. 11

    @Inca: ik weet niet wat Rutte precies niet geprobeerd heeft, maar als je doelt op het flipfloppen: dat pleit juist voor hem. Je kan in de nieuwe situatie wel krampachtig vasthouden aan je campagne uitspraken, maar uiteindelijk moet er toch met de pvdA geregeerd worden (als je tenminste wil regeren, en dat lijkt me geen vraag bij de VVD), dus zul je uiteindelijk de draai moeten maken. Het is aan Rutte om zijn achterban wat realiteitszin bij te brengen zodat zij ook de draai kunnen maken.

    Over onbehoorlijk bestuur: ik blijf er bij dat dit komt door de ondoordachtheid van de maatregelen zelf, en niet door het weer intrekken onder invloed van een andere politieke werkelijkheid. Rutte I was een abominabel slecht kabinet, die een hoop schade heeft aangericht in de samenleving. Dat dit kabinet (en het lente akkoord) delen daarvan terugdraaien is alleen maar goed.

    De puntenwolken van Rutte I waren minstens zo slecht zo niet slechter dan de puntenwolken van Rutte II, maar toen hoorde je de Telegraaf en de media niet. 2x modaal was dan ook niet getroffen.

  9. 12

    Dat beleid gewijzigd wordt na verkiezingen, vind ik begrijpelijk.

    Ik verwijt Rutte dat hij voor zijn eerste kabinet niet gezocht heeft naar een stabiele meerderheid in de tweede kamer, maar alleen gezocht heeft naar de kleinst mogelijke meerderheid.

    Hiervoor heeft hij principes ingeleverd (flirten met de PVV, verdrag met België over de Hedwige-polder schenden).
    Met kunst- en vliegwerk heeft hij op cruciale momenten meerderheden verkregen voor zijn beleid (Groenlinks voor Kunduz bijvoorbeeld, De Robesin voor een stem in de 1e Kamer), niettemin was zijn kabinet instabiel.

  10. 13

    Ik heb een beetje gemengde gevoelens bij dit hele wel/niet inkomensafhankelijke zorgkosten verhaal. Enerzijds is het een teken dat de democratie werkt etc, een plan wordt afgeschoten door een groot deel van de bevolking en daar wordt naar geluisterd. Prima toch? Anderzijds, bekruipt me het gevoel dat alleen een bepaald deel van de bevolking dit soort invloed heeft, bij eerdere plannen/bezuinigingen gingen zelfs mensen de straat op maar werd er niks terug gedraaid. Lijkt er meer op dat er niet naar de kiezer is geluisterd maar dat er binnen de VVD top zoveel druk op Rutte is uitgeoefend. Dan is het juist geen democratisch hoogstandje maar lijkt het meer op een oligarchie waarin een kleine groep verenigd in de VVD top de macht heeft

  11. 14

    @13
    Als je de media achter je hebt krijg je een hoop gedaan. Niet dat de media onwelwillend staan tegenover pakweg schoonmakers of leraren in het speciaal onderwijs, maar dat is meer in termen van: “ach gut, kijk die mensen eens leuk demonstreren”.

    Maar als de opiniemakers zelf geraakt worden, berg je dan maar!

  12. 16

    @13: Enerzijds is het een teken dat de democratie werkt etc, een plan wordt afgeschoten door een groot deel van de bevolking en daar wordt naar geluisterd.

    Ik ben daar nog niet zo zeker van of we de afgelopen twee weken een werkende democratie hebben gezien. Was een groot deel van de bevolking tegen, of heeft de VVD hier naar een schreeuwende minderheid (die waarschijnlijk wel bestaat uit haar belangrijkste sponsors/propagandakanalen) zitten luisteren?

    Edit: Ik had je reactie misschien beter af kunnen lezen voor ik reageerde.

  13. 18

    Geschiedenis herhaald zich .. Misschien moet Nederland net als voor de tweede wereldoorlog maar weer meer gaan samenwerken met de Duitsland en Vlaams België . De economische chaos die men met de invoer van de Euro heeft ontketend is nog lang niet voorbij .

  14. 19

    @18 Herhaalt is met een T. Tweede Wereldoorlog met hoofdletters. Nederland was voor de Tweede Wereldoorlog neutraal, Duitsland bombardeerde haf België plat in de Eerste. Nederland werkt nu meer dan ooit samen met Duitsland en België; dat heet EU. De invoering van de Euro, tien jaar geleden, heeft geen economische chaos ontketend.

    Verder een prima reactie.

  15. 21

    @19 Nederland was voor de tweede wereldoorlog niet neutraal . Het kabinet Rutten van destijds misschien .Jij beweert dat er destijds niks gesmokkeld werd via belgie ?onzin

  16. 25

    @mclove

    Waar haal ik dit nou weer vandaan ?

    ‘The austerity measures that the European Commission, the IMF and the European Central Bank are imposing on some countries and advocating for others are dragging the whole of Europe into economic stagnation….

    These measures, far from re-establishing confidence in the financial markets, only serve to worsen imbalances and foster injustice. Workers and citizens are paying the price for a crisis they did not cause, in unemployment, falling wages and living standards and cuts in public services.’