Een taal van God, een taal van het volk en een taal van de elite

Wat is een taal? Is het vooral een woordenboek en een grammatica – iets dat je kunt opsluiten in een bandje? Of is het vooral iets dat behoort tot een taalgemeenschap? En wie kan het ’t best voor het zeggen hebben in een taal? Het ongeorganiseerde zootje sprekers van die taal, of liever taalwetenschappers en andere deskundigen? De geschiedenis heeft een experiment gedaan om de antwoorden op die vraag te vinden, laat de Spaanse socioloog Roberto Garvía zien in zijn nieuwe boek Esperanto and Its Rivals. Aan het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw kwamen er een taalbewegingen op die pleitten voor kunstmatige internationale hulptalen. De drie grootste van die bewegingen – de voorstanders van respectievelijk het Volapük, het Esperanto en het Ido – hadden heel verschillende ideeën over wat een taal eigenlijk was en wat de functie ervan zou zijn. Uit het verloop van die strijd kunnen we veel afleiden van hoe een taal werkt, hoe we een taal kunnen maken en beïnvloeden, en wie de baas is van de taal.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Schaamte steekt overal de kop op

, door

RECENSIE - Vaste lezers van Sargasso zal de naam Aart G. Broek mogelijk bekend voorkomen. De literatuurkenner, sociaal-wetenschapper en organisatiedeskundige publiceerde in 2016 een aantal columns op dit weblog.

Deze en andere columns verschenen dit najaar in de bundel ‘Schaamrood – Aantekeningen over angst, agressie en ambitie’ bij uitgeverij In de Knipscheer, gespecialiseerd in uitgaves op het gebied van Afro-Caraïbische lectuur, met name pöezie.

Het boekje is bedoeld als opvolger van de tien jaar eerder verschenen essaybundel ‘De terreur van de schaamte‘, waarin Broek al eens zijn opvatting uiteenzette dat allerlei uitingen van agressie terug te voeren vallen op gevoelens van vernedering, krenking en schaamte. Of het nu terrorisme betreft, of asociaal en crimineel gedrag van allochtone hangjongeren of de verbeten manier waarop organisaties en bestuurders zich ingraven bij interne en externe kritiek op het functioneren, steeds is schaamte het hoofdmotief, aldus Broek.

In ‘Schaamrood’ werkt hij dezelfde these nog eens uit in een waaier aan thema’s. De brede interesse van de auteur komt de variëteit daarbij ten goede: nu eens gaat het over de beweegredenen van jihadgangers, dan weer over falende megaprojecten, om het vervolgens over Antilliaans verzet tegen Nederlandse koloniale arrogantie te hebben.

De lezer hoeft zich dan ook nergens te vervelen. Zou het ene opstel hem niet kunnen bekoren, dan vindt ‘ie elders vast wel iets van zijn gading. Anderzijds lijkt de bundel daardoor een werkelijke eenheid te ontberen, al zal dat ook komen door de aard van het werk. Columns zijn nu eenmaal gelegenheidsgeschriften.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

Big Brother Award 2017

, door

De Belastingdienst, Focum en Translink zijn genomineerd voor de Big Brother Awards Expertprijs.

De uitreiking van de Big Brother Awards is op 11 december in de Stadsschouwburg Amsterdam tijdens een wervelende theatervoorstelling onder leiding van Oscar Kocken en Cripta Scheepers.

De Belastingdienst
Van ongeoorloofd gebruik van de gegevens van snelwegcamera’s tot het schenden van de privacy ten behoeve van “innovatie”: de Belastingdienst bleek dit jaar niet te vertrouwen. Expert Bart de Koning: “De Belastingdienst is de grootste informatiefabriek van Nederland. Vergeet de politiestaat. Welkom in de belastingstaat.“

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Neutraal

, door

Politie en Justitie zaaien twijfel over de neutraliteit en objectiviteit die we van deze instanties in een rechtsstaat mogen verwachten:

  • De politie toont sympathie voor de snelwegblokkade in Friesland die mensen het recht op een (reeds toegestane) demonstratie ontneemt (en krijgt daar dan ook nog steun voor uit de politiek).
  • Het OM erkent fouten bij de aanlevering van bewijsmateriaal in de zaak Mitch Henriquez.
  • De Haagse imam die een omstreden gebiedsverbod aanvocht krijgt geen inzage in het politierapport dat moet aantonen dat hij haat predikt.
  • 26 politiemedewerkers – veelal van niet-westerse afkomst – hebben een ‘zwartboek’ samengesteld waarin persoonlijke verhalen zijn opgetekend over uitsluiting en discriminatie binnen de Nationale Politie.

    • Als je dit in korte tijd langs ziet komen, is het dan vreemd dat een Rotterdamse agente die haar hoofddoek wil blijven dragen het argument van de korpsleiding aanvecht die de hoofddoek verbiedt omdat ze ‘neutraal’ moet zijn?

    Foto: copyright ok. Gecheckt 22-04-2022

    De copyrightmaffia

    , door

    LONGREAD - Laat ik beginnen te stellen dat ondernemers betaald moeten worden voor hun werk. Ik heb zelf ook parttime wat gefreelancet en weet dat het irritant is als mensen gratis van je diensten gebruik willen maken. Dat moet niet. Ik gun ook iedere fotograaf en iedere illustrator zijn eerlijk verdiende boterham.

    Maar de crux zit ‘em in de woorden ‘eerlijk verdiend’. Op een ander weblog waar ik voor schrijf, Vrij-Zinnig, hebben we alle afbeeldingen bij oude artikelen weg moeten halen. De aanleiding daarvoor is dat Vrij-Zinnig, zoals wel meer blogs, een tijd geleden te maken heeft gehad met intimidatiepraktijken van de copyrightmaffia. In dit geval met een kantoor juristen dat geld verdient door websites van burgers te bestoken met claims over geschonden copyright en door met veel intimidatie draconische bedragen van hen te eisen.

    Een dikke claim om een oud plaatje

    Wat was het geval? Bij een artikel over GroenLinks had een auteur een plaatje gezet van Jolande Sap. Een plaatje dat hij gevonden had bij een digitaal artikel in een van de grootste Nederlandse dagbladen, waarbij als bronvermelding stond dat de afbeelding eigendom was van GroenLinks, die als beleid hanteert dat haar afbeeldingen kosteloos te gebruiken zijn om het publieke debat te ondersteunen tenzij anders wordt vermeld.

    Waan van de dag

    SG-café zondag 26-11-2017

    , door

    Dit is het Sargasso-café van zondag 26-11-2017. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.

    Foto: Joan (cc)

    Kunst op Zondag | Tentegenovertoonstelling III

    , door

    Ook deze Kunst op Zondag is geïnspireerd door een van de reacties op ‘Tentegenovertentoonstelling’, dat handelde over het naast of tegenover elkaar geëxposeerde werk van verschillende kunstenaars, uit verschillende tijden en/of stromingen.

    Vorige week namen we drie keer een paus naar aanleiding van deze reactie. Nu maken we dankbaar gebruik van de de andere reactie:

    Het zou misschien wel interessant zijn om het werk van Charlotte Salomon te zien naast de schilderijen van Keith Haring. Beiden leefden voor hun schilderwerk, en bij beiden kon je op hun werk zien wat hen bezig hield, allebei figuratief. En beiden stierven tragisch jong. En ze waren allebei, als ik dat woord mag gebruiken, gepassioneerd bezig met hun schilderwerk.

    Tja, welke kunstenaar leeft niet voor zijn/haar werk. Bij Salomon en Haring kun je ook stellen dat hun werk een middel was de aldoor aanwezige dood te trotseren.

    Charlotte Salomon kwam uit een familie waar zelfmoord erfelijk leek te zijn (haar moeder, een tante, haar oma en drie andere familieleden doodden zichzelf), ze vermoordde haar grootvader met een omelet, leefde onder de continue dreiging van de Holocaust en werd zelf op 26-jarige leeftijd in Auschwitz vergast. Ze had nu 100 kunnen zijn.

    Foto: Guy Renard (cc)

    Mitch Henriquez

    , door

    OPINIE - Het is maar goed dat ik nog geen kinderbijbel voor mijn dochter heb gekocht, want ik begrijp dat er een kleine revisie van de geschiedenis zit aan te komen, als ik tenminste het OM moet volgen in de zaak tegen de twee agenten die betrokken waren bij de dood van Mitch Henriquez.

    Zoals u wellicht weet, acht het OM de twee betrokken agenten niet schuldig aan moord, noch aan doodslag, noch aan dood door schuld, noch aan (zware) mishandeling de dood tot gevolg hebbend, maar slechts aan mishandeling, omdat het geweld dat zij bij de veelbesproken aanhouding hebben gebruikt disproportioneel was. Dat disproportionele geweld kan volgens het OM niet aangewezen worden als de oorzaak van Henriquez’ dood, ook al is Henriquez’ dood niet denkbaar zonder die aanhouding.

    Het scharnierpunt van deze redenering heeft de naam ‘acuut stress syndroom’ gekregen. Dat is een situatie waarin iemand in dermate grote stress komt te verkeren dat de hoeveelheid stresshormonen die het lichaam aanmaakt, te groot wordt en tot hartritmestoornissen leidt. En daar kun je aan overlijden.

    De truc is nu dat het acute stress syndroom zowel veroorzaakt kan zijn door het disproportionele geweld van de agenten als door het hevige verzet van Henriquez zelf. In ieder geval is het optreden van het syndroom geen noodzakelijk gevolg van de toepassing van (disproportioneel) geweld en in dat geval kunnen de agenten niet meer als de veroorzakers van diens dood worden aangewezen.

    Waan van de dag

    SG-café zaterdag 25-11-2017

    , door

    Dit is het Sargasso-café van zaterdag 25-11-2017. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.

    Waan van de dag

    SG-café vrijdag 24-11-2017

    , door

    Dit is het Sargasso-café van vrijdag 24-11-2017. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.

    Vorige Volgende