COLUMN - De ‘je’ in de titel slaat in dit geval op de Servische regering. Er is daar natuurlijk een bloederige oorlog geweest in de jaren negentig. Het verhaal is de meeste lezers waarschijnlijk bekend: verschillende deelrepublieken wilden het federatieve Joegoslavië verlaten. In Joegoslavië had de kliek van Slobodan Milosevic de macht gegrepen, en wilde kost wat kost die macht behouden. Toen het niet lukte om het land bij elkaar te houden, moesten deelrepublieken die de onafhankelijkheid uitriepen met geweld veroverd worden – in ieder geval de delen waar Serviërs woonden, want als er dan geen Joegoslavië kon zijn, dan toch ten minste een Groot-Servië.
Die oorlog duurde tot halverwege de jaren 90, met de genocide in Srebrenica als tragisch dieptepunt. Vervolgens herhaalde de geschiedenis zich nog een keer eind 99 in Kosovo – waar de Servische agressie uiteindelijk mede door bombardementen van de NAVO een halt toe werd geroepen. De nationalistische waanzin eiste het leven van naar schatting 130.000 a 140.000 levens, waarvan een groot deel burgers.
De vraag is dan: waar zet je je als Servische regering voor in, 25 a 30 jaar later? Je kan je energie besteden aan het verbeteren van de verstoorde relaties met buurlanden. Het opsporen van nog voortvluchtige oorlogsmisdadigers uit die tijd. Het werken aan de relatie met Europa, omdat Servië toe wil treden tot de EU (werkt vast beter dan spelletjes te spelen en te voetjevrijen met de Russen).
Maar de prioriteit bij de minister van justitie in Servië lag enkel dagen geleden blijkbaar nog bij: gratie voor Ratko Mladic. U weet wel, de (of in ieder geval ‘een’) slager van de Balkan. Medeverantwoordelijk voor de genocide in Srebrenica. Veroordeeld door het Joegoslaviëtribunaal voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide.
Ik zou andere prioriteiten kiezen als ik hen was…
Dit artikel is een paar dagen geleden geschreven en reeds ingehaald door de actualiteit. Bleek het niet alleen vanuit ethisch oogpunt, maar ook vanuit praktisch oogpunt niet zo’n goede move.
Reacties (4)
Ach, de herhaaldelijke verzoeken om gratie op deze gronden in 2025 en eerder dit jaar lijken me meer ‘ophefwaardig’ dan deze laatste.
Het geeft vooral aan dat de wonden niet zijn geheeld en door de politiek actief open worden gehouden. En dat het nog steeds een kruitvat is.
In een verrechtsend Europa is dat nogal zorgwekkend.
In deze oorlog is het hebben van een goed PR-bureau in Washington essentieel geweest. De Bosniërs en de Kroaten (en na hen de Albanese Kosovaren) hadden dat uitstekend geregeld. Hún oorlogsmisdaden waren echter gelijkwaardig. Het Tribunaal heeft wat betreft de na te streven onafhankelijkheid gefaald. Het was overwinnaarsrechtspraak.
Nee, dat is echt onvergelijkbaar. In het aantal gemaakte slachtoffers, de aard van de oorlogsvoering (het kapotschieten van steden met artillerie zoals in Vukovar of Dubrovnik, Sarajevo zelfs jarenlang; bewuste genocide in Bosnië) en de doelen van de oorlog (offensief/gebiedsuitbreiding vs defensief) is er toch echt een verschil tussen wat Servië op zijn kerfstok heeft versus de andere gebieden/volkeren.
Los van het feit dat oorlog altijd smerig is en dat aan alle zijden oorlogsmisdaden zijn begaan. Los van dat alle partijen dubieuze leiders hadden, en bijvoorbeeld een Kroaat als Tudjman ook voor het tribunaal zou zijn gedaagd als hij lang genoeg geleefd had.
Er is maar één partij in het conflict veroordeeld voor genocide en dat heeft niets met vooringenomenheid van het tribunaal te maken (mag best wel een bronvermelding bij trouwens, bij zo’n claim).