Kunst op Zondag | ontdekt Dordtse kamer in ’t rond

Tijdens een ‘Rondje Dordt’ ontdekte ik een bijzondere schildering: een kamer in ’t rond. Dit fenomeen is te zien in een speciaal ontworpen kamer in het museumrestaurant ‘Art & Dining’ van het Dordrechts Museum. In dit museumrestaurant met de oude boogramen, hangt altijd een selectie uit de kunstcollectie van het museum. Ook tijdens de huidige coronabeperkingen kun je de unieke kamer in ’t rond en de geselecteerde kunstwerken zien. [caption id="attachment_329713" align="aligncenter" width="450"] Kamer in ' t rond, museumrestaurant van het Dordrechts Museum © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Een kamer in ’t rond Wat is een ‘een kamer in ’t rond’? Dit is een serie schilderingen op behang die op bestelling precies passend in de kamerbetimmering werd gemaakt. Ik kende dit type schilderingen niet. Het doet me wel denken aan de kunstkamer, een genre uit het begin van de zeventiende eeuw die vooral in Antwerpen (de zuidelijke Nederlanden) voorkwam. Er zijn wel enkele verschillen: In een kunstkamer hangen zijn de vier kamerwanden vol met verschillende kunstwerken en schilderijen van allerlei kunstenaars. Bij een kamer in het ’t rond zijn de werken door een of in dit geval twee samenwerkende kunstenaars gemaakt met een verbindend thema. Een tweede verschil is dat de schilderingen voor een kamer in ’t rond op behang én precies passend op maat zijn gemaakt voor een specifieke ruimte. [caption id="attachment_329702" align="aligncenter" width="450"] Fragment uit schildering in de 'kamer in t rond' Dordrechts Museum © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Er staat niet bij welk tafereel door welke broer is geschilderd. Er zijn zeegezichten, landschappen en stadsbeelden afgebeeld. Op sommige doeken staan enkele figuren die een verhaal vertellen. De Dordtse kamer aan de Groenmarkt De serie behangselschilderingen die je nu in het museumrestaurant kunt zien, zijn gemaakt door de Dordtse schilders Abraham (1753-1826) en Jacob (1756 -1815) van Strij. De twee broers hebben deze behangselschilderingen in de achttiende eeuw gemaakt voor een pand aan de Groenmarkt in Dordrecht. In 2005 kreeg het Dordrechts Museum de unieke kans om deze serie originele behangselschilderingen te kopen. Samen met een architectenbureau heeft het museumteam op basis van archiefstukken van de gebroeders van Strij de kamer nagebouwd in het museumrestaurant. Het fijne van dit besluit is dat de serie ook te zien is als het museum gesloten is. Op deze manier kunnen nog meer mensen van dit bijzondere stukje geschiedenis uit Dordrecht genieten. [caption id="attachment_329715" align="aligncenter" width="450"] Fragment uit een van de schilderingen van 'kamer in 't rond' Dordrechts Museum © foto Wilma Lankhorst.[/caption] De gebroeders van Strij De broers Abraham en Jacob van Strij komen uit een kunstzinnige familie. Hun vader Leendert van Strij was tekenaar en een bekende Dordtse schilder. De eerste teken- en schilderlessen kregen de broers van hun vader. Daarna ging Abraham in de leer bij Dortse (interieur)schilder Joris Ponse (1723-1783). Daarna vertrok hij naar Antwerpen, daar studeerde Abraham aan de Antwerpse schilderacademie. In 1774 woonde en werkte hij weer in zijn geboortestad en werd hij medeoprichter van Teekengenootschap Picture.  Net als vader Leendert, begon Abraham als decoratief schilder van panelen en behangsels. Later schilderde hij ook portretten, landschappen en intérieurscènes. Voor dit laatstgenoemde genre liet hij zich inspireren door zeventiende-eeuwse meesters zoals Pieter de Hooch. In 1783 trouwde Abraham met Sophia Catharina Vermeulen. Hun zoon Abraham junior werd ook kunstschilder in Dordrecht. Het Dordrechts Museum heeft zeker tien werken van Abraham senior in haar collectie. [caption id="attachment_329700" align="aligncenter" width="450"] Sfeerbeeld 'kamer in t rond' van Dordrechts Museum © foto Wilma L.[/caption] Jacob van Strij Jacob van Strij was de tweede zoon van Leendert van Strij en Catharina Snak. Net als zijn oudere broer Abraham kreeg hij de eerste teken- en schilderlessen van zijn vader. Na deze introductiejaren vertrok Jacob in 1774 naar Antwerpen. Hier volgde hij twee jaar lessen op de schilderacademie. Hij kreeg onder andere les bij de Antwerpse schilder Andreas (Andries) Lens (1739-1822).  Ook Jacob ging na zijn opleiding in Antwerpen terug naar zijn geboortestad. Hier ontwikkelde hij zich tot landschapsschilder. Hij imiteerde onder andere werk van die andere bekende Dordrechtse landschapsschilder Aelbert Cuyp (1620-1691). Net als zijn broer maakte Jacob ook verschillende behangselschilderingen voor opdrachtgevers uit Dordrecht. Soms alleen en soms samen met zijn broer Abraham. Op kerstavond, 24 december 1786 gaf Jacob zijn ja-woord aan de in Nijmegen geboren Magdalena Cornelia van Rijndorp (1765-1841). Hun zoon Hendrik Johannes van Strij (1790-1818) werd in de voetsporen van zijn vader, oom en grootvader ook kunstschilder. [caption id="attachment_329712" align="aligncenter" width="450"] Diep geworteld (2014-2020) installatie van glas en berkenbomen © Maria Roosen © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Museumtuin Voor het Dordrechts Museum ligt een lommerrijke museumtuin. Hierin staan onder andere ruim driehonderd jaar oude platanen. Met een QR-code kun je meer te weten komen over de meer dan 250 jaar oude bomen in Dordrecht. Daartoe behoren ook deze platanen. Van recentere datum is het werk van Maria Roosen (Oisterwijk, 1957) ‘diep geworteld’ (2014-2020). Diep geworteld is een installatie van gewassen (berken)bomen met daarop elementen van geblazen, gespiegeld glas. Roosen werkt voor haar glaselementen samen met glasblazers uit Tsjechië. Tijdens haar verblijven in Tsjechië maakt ze verkenningstochten door de natuur. Al wandelend door de bossen ontdekte ze talrijke berkenbomen, paddenstoelen en elfenbankjes. In de herfst ontspringen op de stammen, takken en stronken van bomen zwammen in allerlei kleuren. Deze indrukken inspireerden Roosen onder andere voor het werk dat je hier in de tuin ziet. [caption id="attachment_329699" align="aligncenter" width="450"] Tuin Dordrechts Museum © gedicht Jan Eijkelboom © foto Wilma L.[/caption] *Diep geworteld is ook de naam van de tentoonstelling die in december 2020 werd bezocht door Prinses Beatrix. Diep geworteld is georganiseerd ter ere van het 50-jarig jubileum van de Bomenstichting. Prinses Beatrix is sinds 1992 beschermvrouw van deze stichting. In deze expositie krijg je een overzicht van bomen in de Nederlandse schilderkunst van de zestiende eeuw tot nu. Volg hier de tien minutenrondleiding met conservator Quirine van der Meer Mohr door de tentoonstelling Diep Geworteld. © tekst en fotografie Wilma Lankhorst © gebruik van de afbeeldingen met toestemming van het Dordrechts Museum. Ontdek hier het Dordrechts Museum thuismuseum

Door: Foto: Sfeerbeeld van de 'kamer in t rond' in het Dordrechts Museum © foto Wilma Lankhorst.

Closing Time | Paradise

Is dit nou luisteraartje tergen? Een liedje vals jengelend laten beginnen en dan in de zang je slissen beslist niet verdoezelen. Haast een statement. En dan verder met een dameskoortje in het refrein en willekeurige, lijkt het, gitaaruitbarstingen. Maar alles bij elkaar levert het een song op die blijft fascineren. Het Australische  Tropical Fuck Storm is geen band die de noten netjes tussen de balken plaatst. Ze mikken, zeker niet met hun naam, op airplay op de radio en facebook zal ook wel een probleem hebben met het woord ‘fuck’. Maar ze gaan hun eigen gang. Niet een liedje dat ik elke dag wil horen, daarvoor is het te ongemakkelijk,  maar de eigenzinnigheid en het dwarse kan ik erg waarderen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: restroom (bewerkt) via Pixabay

Weg met hij, leve zij

COLUMN - In de discussie over persoonlijk voornaamwoorden zijn er twee partijen: de een vindt dat alles bij het oude moet blijven, er zijn twee persoonlijk voornaamwoorden voor de derde persoon enkelvoud, hij en zij en dat moet altijd zo blijven. De andere groep vindt dat de verzameling voornaamwoorden moet worden uitgebreid met bijvoorbeeld hen of die, om niet-binaire mensen mee aan te duiden. De afgelopen weken kon je verschillende mensen in de media horen hannesen omdat de media-persoonlijkheid Raven van Dorst zich had geout als non-binair, en mensen nu dus over hen moesten spreken.

Maar dat schiet allemaal natuurlijk niet op. Ik snap eigenlijk niet waarom er geen mensen zijn die pleiten voor niet drie persoonlijk voornaamwoorden, niet twee, maar slechts één. Een aantal progressieve media heeft de afgelopen tijd aangekondigd het aantal pronomina uit te breiden, terwijl het veel meer voor de hand zou liggen de verzameling juist in te krimpen.

Verplicht

Het is een van de absurditeiten van de Nederlandse taal dat je als je over iemand praat voortdurend het geslacht van die persoon moet noemen. Je hebt het over Anne de Vries, en omdat je in je tekst niet voortdurend Anne of De Vries wil zeggen, grijp je af en toe terug op een voornaamwoord. Maar waarom moet dat dan altijd hij of zij zijn? In welke context je het ook over Anne hebt – eigenaar van een doodgereden hond, winnaar van een puzzelwedstrijd, pleger van een terroristische aanslag –, altijd moet je als spreker weten wat Annes gender is. Ieder ander aspect van iemands identiteit – waar die is geboren, hoe oud die is, of die op mannen of vrouwen valt – kun je onbenoemd laten als je het niet relevant acht, maar geslacht moet.

Foto: LaVladina (cc)

Geheim

COLUMN - Met het in ontvangst nemen van je diploma in de gezondheidszorg teken je een onzichtbaar contract: het contract van geheimbewaarder. Patiënten komen naar jou toe met hun vertrouwelijke informatie, en praten daar vrijelijk over. Ze verwachten dat je je taak serieus neemt en je verdiept in de informatie: graag zien ze dat je je ingelezen hebt in hun dossier met wat er de afgelopen tijd gebeurd is. En terecht.

Wat samenvalt met die verwachting is dat je dit geheim houdt. Je verteld aan niemand dat dit deze patiënt was, met die geboortedatum, die daar woont: niets van dat alles.

Natuurlijk vertel ik thuis verhalen over patiënten aan mijn wederhelft, om mijn dag te bespreken, om mijn hoofd leeg te maken. Heel normaal. Alleen vertel ik daar dan geen details bij die de privacy van de patiënt kunnen schaden.

Genoeg binnenpretjes heb ik al gehad over de jaren heen, gniffelen om een grappige naam of combinatie van voornamen en daarmee initialen: het even opkijken als het een (semi) bekende Nederlander is waar je zorg voor mag dragen. Iedereen is mens, ieder heeft een lijf, die soms wat onderhoud nodig heeft. Wij zijn daarin de onpartijdige hulpverlener die dit mag ondersteunen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (cc)

Buiten de poort houden

‘Fort Europa’. Ooit een spookbeeld in debatten over het migratiebeleid. Inmiddels harde werkelijkheid. Met man en macht wordt langs de grenzen van de Europese Unie getracht vluchtelingen en economische migranten (het onderscheid telt nauwelijks meer) buiten de poort te houden. Gisteren stond hier een artikel van Nora Stel die schreef: ‘Dubbelzinnige wetten, ondoorzichtige beleidskaders, vrijblijvende afspraken en vage mandaten vormen steeds meer de kern van het Europese vluchtelingenbeleid en worden bewust in stand gehouden om vluchtelingen te ontmoedigen.’ En wie geen andere opties heeft of zich niet laat ontmoedigen wordt illegaal uitgezet, door de Europese grensbewakingsorganisatie Frontex en, als je die weet te vermijden, door de Griekse politie. Of door Kroatische agenten. Of door Spaanse militairen.

De Britse krant The Guardian meldt dat het afgelopen jaar naar schatting 40.000 mensen zijn tegengehouden. Bij de illegale pushbacks kwamen tweeduizend mensen om het leven. De analyse van The Guardian is gebaseerd op rapporten van VN-agentschappen, gecombineerd met een database met incidenten verzameld door niet-gouvernementele organisaties. Volgens hulporganisaties is met het ontstaan van Covid-19 de regelmaat en wreedheid van pushback-praktijken toegenomen. De Kroaten schijnen het wreedst op te treden. Agenten beroven, misbruiken en slaan vluchtelingen. Ook verklaren vluchtelingen dat de politie een rood kruis op hun hoofd spoot, zogenaamd om hen “te genezen van corona”.

Foto: European Parliament (cc)

Vluchtelingencrises – nonbeleid als afschrikpolitiek

ANALYSE - Dubbelzinnige wetten, ondoorzichtige beleidskaders, vrijblijvende afspraken en vage mandaten vormen steeds meer de kern van het Europese vluchtelingenbeleid en worden bewust in stand gehouden om vluchtelingen te ontmoedigen. Een gastbijdrage van Nora Stel (Assistant Professor International Conflict Analysis and Management, Radboud Universiteit Nijmegen), eerder verschenen bij Stuk Rood Vlees.

Het Europese vluchtelingenbeleid ligt onder vuur. Van de hel van kamp Moria op Lesbos tot de betrokkenheid van EU-grenswacht Frontex bij illegale ‘pushbacks’: mensrechtenschendingen lijken meer regel dan uitzondering in de pogingen van de EU om migratie te controleren.

Toch blijft het heersende idee dat dit uitwassen zijn die ontstaan ondanks en niet dankzij bestaand beleid. Dat komt omdat dat beleid in vaak technocratische termen wordt gegoten: ondanks paniek over een existentiële crisis regeert een gedepolitiseerd verhaal over het ‘managen’ van ‘vluchtelingenstromen.’ Ook wordt het relativiteitsprincipe er regelmatig bijgehaald. Het Europese vluchtelingenbeleid mag dan niet perfect zijn, het wordt gezien als consistenter en eerlijker dan in andere delen van de wereld.

De claim dat Europa’s vluchtelingenmanagement superieur is, is opmerkelijk en incorrect

Die overtuiging is op zich al opmerkelijk. Als ons vluchtelingenbeleid superieur is en de omgang met vluchtelingen elders niet aan onze standaarden voldoet, is het problematisch dat ons beleid grotendeels bestaat uit het (gewelddadig) afweren van vluchtelingen en het uitbesteden van opvang onder de noemer ‘perspectief in de regio.’

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: UNICEF Ethiopia (cc)

De hele wereld gaat ons aan

COLUMN - Moe zijn we ervan, het is welletjes geweest. We willen weer uit, vakantie vieren, op terrasjes hangen, flirten op straat, weg met die maskertjes, vrienden en familie zoenen en innig omhelzen. De hoogste tijd voor versoepelingen! Het gaat toch al beter?

De vaccinatiegraad in Nederland is echter laag, hoewel de inentingen gelukkig op stoom komen. Het is daarom zeer de vraag of ze ons in al die buitenlanden waar wij naar hunkeren, wel willen hebben: zij zijn weliswaar afgeschaald naar geel, maar Nederland zelf valt vooralsnog onder de dieprode gebieden. Ik zou ons niet graag over de vloer hebben.

Onderliggend tekent zich een breder probleem af: kortzichtigheid en zelfzucht. We lijken collectief te geloven dat, zodra we hier de boel enigszins op orde hebben, we het gewone leven kunnen oppakken. Alles als vanouds, niks meer aan het handje.

Maar als corona ons iets heeft geleerd, is het dit: de hele wereld gaat ons aan en no man is an island. We weten nu dat de hele wereld knarsend tot stand kan komen door een verkouden vleermuis die ergens in China uit een boom wordt gemept en vervolgens op een markt ter consumptie wordt aangeboden. Waarom houden we onszelf dan voor dat de huidige kwart miljoen nieuwe besmettingen per dag in India, nota bene vrijwel zeker een onderrapportage, ons niet aangaan? Waarom denken we onze ogen daarvoor te kunnen sluiten?

Closing Time | Je suis venue te dire que je m’en vais

Dat kon toen allemaal gewoon: rare kleren dragen bij een televisie-optreden. En dat je haren in je ogen hingen. En je liedje zingen met je handen in je zakken. Dat je verder geen danspasjes had, en gewoon op je plek bleef staan. Andere Tijden.  Jo Lemaire had in 1981 een hit met dit liedje van Serge Gainsbourg. Een chanson over een voorbije liefde waarin een dichtregel van Paul Verlaine geciteerd wordt.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende