Kunst op Zondag | verkent musea online

Door de verlenging van de lockdown blijven de musea voorlopig t/m 2 maart 2021 dicht. De honger naar kunst en cultuur neemt hierdoor verder toe. Museummedewerkers werken sinds het begin van de corona-pandemie intensief aan alternatieven. Als kunstliefhebber kun je nu in talrijke musea virtuele rondleidingen volgen, online de collectie bekijken of podcasts beluisteren. Uit dit wekelijks groeiende aanbod heb ik voor Kunst op Zondag een eerste selectie gemaakt. Ik wens je veel online plezier. “Cultuur biedt ons interpretatiekaders. En meer dan dat, ze biedt ook veerkracht.” uitspraak: Lotte Jensen, hoogleraar Nederlandse literatuur en cultuurgeschiedenis bron:Radboud Recharge 14.1.2021 © Bea Ros  

Door: Foto: WilmaTakesaBreak bezoek musea online © foto Wilma Lankhorst

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update december 2020

DATA - Weer een jaar voorbij, weer een jaar met doorgaande opwarming. Kijkend naar alle datasets bij de meeste net niet het warmste jaar. Ook in onze samenvatting komt 2020 net op de tweede plaats, na 2016. Met de kanttekening dat 2020 geen El Nino kende en 2016 wel.

Hier weer de maandelijkse update van ons overzicht.


Binnenkort weer een nieuwe versie daarvan. Want een van de meest wezenlijke reeksen die we gebruiken, die van de Britten, krijgt een upgrade en gaat van Hadcrut4 naar Hadcrut5. En helaas, uit alle verbeteringen komt naar voren dat het toch iets meer opgewarmd is dan ze tot nu toe konden zien.

Uit de reeks visualisaties die ik elders maak van alle individuele sets, haal ik graag dit keer het decenniumoverzicht van de Berkeley Earth (ook wel BEST) klimaatdataset naar voren.

Deze dataset was oorspronkelijk opgezet door een groep wetenschappers die twijfelden aan de kwaliteit van bestaande datasets. Sterker nog, ze hadden het vermoeden dat die opwarming waar de anderen het over hadden, helemaal niet significant zou zijn. Tot ze klaar waren met hun werk.

Verder is het misschien goed om te melden dat het KNMI voor Nederland overgestapt is naar het nieuwe normaal. Het KNMI hanteert altijd een periode van 30 jaar als referentie voor uitspraken als “November was 0,2 graden warmer dan normaal”. Iedere tien jaar schuift die periode mee. Dus nu gaan we naar 1991-2020.
Het probleem daarmee is dat vanaf nu de uitspraak is “Maand x is 0,4 graden warmer dan normaal” waar het met dezelfde waarde vorig jaar nog iets als “Maand x is 0,8 graden warmer dan normaal” zou zijn geweest. Het nieuwe normaal wekt dan de indruk dat het wel meevalt, als je niet weet waar die vandaan komt.
Daarom voor bij de discussie met ome Henk bij de eerstvolgende verjaardag zonder lockdown bijgaande tabel.

Foto: David Olimpio (cc)

Bernie Sanders staat ergens voor, ook als hij zit

De wanten van een zittende Bernie Sanders gaan de wereld over. Modeblad Vogue schreef er een stuk over, en vele ‘handverwarmende’ verhalen doen de ronde. Over dat het een zelfgemaakt cadeautje was van een fan, en dat hij ze ooit uitleende aan iemand die het koud had, bijvoorbeeld.

Ook Nu.nl maakte er een filmpje over en noemde het ‘Hilariteit om gebreide wanten Sanders‘, met een slapstickmelodietje eronder. Wat hebben ze het mis. Want Sanders wanten gingen niet viraal omdat ze hilarisch waren, maar omdat ze ergens voor stonden. Voor integriteit en vastberadenheid, bijvoorbeeld. Stug vasthouden aan je eigen koers, jezelf blijven en wél in contact staan met je kiezers, en weten wat zij willen. Voor no-nonsense (‘I was just sitting there trying to keep warm‘). Allemaal dingen die we vaak in politici missen.

Dáárom heeft iedereen het over Sanders’ wanten, en niet over de Hungergames-speld van Lady Gaga, of bij welk duur atelier die en die jurk is gekocht. En tegelijkertijd is het feit dat Bernie Sanders dit voor elkaar kan krijgen door gewoon op een stoeltje plaats te nemen bij de inauguratie – en die inauguratie qua aandacht bijna overschaduwt – een belangrijke boodschap aan Biden: Neem ons serieus, want anders…

Closing Time | The Longest Johns

Zelfs mensen die niet op Twitter zitten hebben allicht iets meegekregen van de iconische foto van Bernie Sanders tijdens de inauguratie van Joe Biden en Kamala Harris. Bernie zit vastberaden en goed ingepakt, met door een fan gebreide wanten, in zijn eentje op het podium. Al snel verscheen hij in talloze situaties geshopt. Iemand maakte een website waarmee je Bernie op een willekeurige plek in Google Street View kunt zetten.

Foto: dhyanji (cc)

Rode lippen prikkelen extreemrechts in Portugal

ELDERS - Zondag houdt Portugal ondanks een strengere lockdown presidentsverkiezingen.

Zittend president Marcel Rebelo de Sousa hoeft zich geen zorgen te maken. Hij staat in de peilingen met cijfers tussen de 60% en 70% op eenzame hoogte en zal zeer waarschijnlijk volgende week aan zijn tweede termijn kunnen beginnen. De verkiezingsstrijd tussen de kansloze andere kandidaten gaat dus vooral over de onderlinge verhoudingen tussen de partijen links en rechts van de Sousa’s sociaaldemocratische partij (PSD), ondanks de naam een centrum-rechtse partij.

Er wordt vooral uitgekeken naar de resultaten van André Ventura, de leider van de nieuwe rechts-populistische partij Chega! (Genoeg!). Hij heeft het nog niet verder gebracht dan één zetel in het parlement en twee in het regionale parlement van de Azoren. De polls geven hem nu 10%. Ventura veroorzaakte deze week ophef aan de andere kant van het politieke spectrum met een poging de kandidaat van het Linkse Blok Marisa Matias onderuit te halen op haar uiterlijk. ‘Zij doet het qua imago niet zo goed, met al die rode lippenstift, alsof het een grap is’, zei hij op een campagnebijeenkomst. Er kwam onmiddellijk een Twitterstorm op gang met de hashtag #VermelhoEmBelém (Rood in Belém, het presidentiële paleis). De naaste concurrent van Matias, voormalig Europarlementslid Ana Gomes (Socialistische Partij), reageerde solidair met een video waarin zij haar lippen rood verft. Een stroom van reacties kwam op gang waarin de mysogynie van Ventura aan de kaak werd gesteld. Ventura is ook niet de enige. In een onderzoek van de Europese Interparlementaire Unie meldt meer dan tweederde van de vrouwelijke parlementariërs en medewerkers dat zij in hun werk aangesproken worden op hun uiterlijk of genderstereotypen.

Foto: The Integer Club (cc)

Gods schaduw

RECENSIE - Plots lijkt er iets mis te gaan. Na honderd pagina’s over de voorouders en de jonge jaren van sultan Selim moet de lezer onverwacht 150 pagina’s tot zich nemen over Columbus, de val van Granada, de ontdekking van Amerika en ga zo maar door. Pas daarna, rond pagina 250, pakt Alan Mikhail de draad weer op en komt Selim ‘de Grimmige’ aan de macht. Wat Mikhail de lezer (klaarblijkelijk) duidelijk wil duidelijk maken is dat de ontdekking van Amerika niet los kan worden gezien van de strijd van de Europeanen tegen de islam. Hij zal uitleggen hoe dat écht zit.

Voor wie een beetje ingevoerd is in de geschiedenis van Europa rond 1500, is dat een open deur. Iedereen weet dat Columbus zijn gevaarlijke plan om naar het Westen te varen, om zo het oosten te bereiken, aan het Spaanse koningspaar Ferdinand en Isabella probeerde te verkopen door te stellen dat hij zo contact kon leggen met de tegenstanders van de islam in Oost-Azië, waardoor de aartsvijand van Spanje ingesloten zouden worden. Columbus werd daarbij, zo blijkt uit zijn overvloedige papieren, gedreven door zijn obsessie om in navolging van de Portugezen grote ontdekkingen te doen. Hij schreef over zeereizen, getuigenverklaringen, kaarten, astronomie – maar vrijwel geen woord over de islam. Maar volgens Mikhail was Columbus een echte moslimhater. Al in zijn inleiding noemt hij Columbus een matamoros, een ‘morendoder’, en voegt daaraan toe (p.12):

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: mystic_mabel (cc)

Zoek de fraude hogerop

COLUMN - De misstanden die boven water zijn gekomen bij de toeslagenaffaire zijn heftig. Mensen werden op grond van hun ‘on-Nederlandse’ achternaam als verdacht bestempeld, en kregen dat zelf niet te horen – zodat ze zich niet konden verdedigen. Ze werden geregeld al als fraudeur aangemerkt indien ze niet alle papieren konden aanleveren die de fiscus van hen vorderde – ongeacht hoe absurd die eis soms ook was. Zo moesten sommige ouders presentielijsten van de kinderopvang overleggen: met wie was hun kindje daar op dag X of Y geweest?

Daarbovenop ging de Belastingdienst zelf zich illegaal gedragen. Toen de dienst op het matje werd geroepen door de controlerende macht, maakten medewerkers dossiers kwijt, logen soms in de rechtbank, of hield stukken voor de Kamer achter.

Aan zulk gedrag ligt niet alleen discriminatie ten grondslag. Het is ook, vrees ik, gemakzucht: het was zo makkelijk om deze ouders het leven zuur te maken, en ze vervolgengs op te jagen. Ze moesten alles terugbetalen, zonder pardon en zonder betalingsregeling, want het waren immers fraudeurs. Dus kwamen er incassokosten bovenop, plus rente en de kosten van deurwaarders, beslagleggingen en executieverkopen. Een advocaat hadden ze zelden. Een geslagen hond laat zich makkelijk pakken: die kan geen kant meer op.

Closing Time | My Baby Just Cares For Me (Live at Montreux)

De song My Baby Just Cares For Me van Nina Simone die kende ik wel. Dat was in 1988 opeens een grote hit.

Dus ja, ik wist zo’n beetje de tekst nog wel en hoe dat pianoloopje ging. Maar toen zag ik hoe Nina Simone dat nummer speelde in Montreux. En ze doet zo’n beetje alles met die song en die piano. Ze verklassiekt de song, ze rockt ‘m, ze doet er grappig mee, ze doet er speels mee, ze keert ‘m binnenstebuiten, ze neemt een loopje met hem, ze aait ‘m, geeft hem een tik, kietelt ‘m, laat ‘m verdwalen tussen de toetsen, ze plaagt hem, dresseert hem, ze verpakt ‘m, ze wijst ‘m de weg naar de afsluitende noten. Kortgezegd: de jazzuitvoering.

Poetry du Jour | The Hill We Climb

VIDEO - When day comes, we ask ourselves where can we find light in this never-ending shade?
The loss we carry, a sea we must wade.
We’ve braved the belly of the beast.
We’ve learned that quiet isn’t always peace,
and the norms and notions of what “just” is isn’t always justice.
And yet, the dawn is ours before we knew it.
Somehow we do it.
Somehow we’ve weathered and witnessed a nation that isn’t broken,
but simply unfinished.
We, the successors of a country and a time where a skinny Black girl descended from slaves and raised by a single mother can dream of becoming president, only to find herself reciting for one.

Closing Time | Belief Defect

“A soundtrack for this apocalyptic time, an uncompromising reflection on the state of mankind and its uncertain future” – deze muziek is gemaakt in 2020, vraag je? Nee, in 2017. Het waren toen ook al donkere tijden hè. Dit nummer staat op het album Decadent Yet Depraved.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende