Deze zomer bespreekt Marc van Oostendorp elke donderdag een gratis te downloaden meesterwerk uit de Nederlandse geschiedenis. Deze week: 'Het huis Lauernesse' van A.L.G. Bosboom-Toussaint, uit 1840. Een moeder ging niet lekker dood, aan het begin van de zestiende eeuw. De reformatie kwam over Nederland beuken en scheurde gezinnen uit elkaar. De een raakte er door Luther van overtuigd dat de kerk terug moest naar de wortels, de ander dacht dat de enige hoop voor de mensheid lag in een strenger katholicisme. En de verbitterde ruzies die dat opleverde werden tot aan het bed van moeder met fysiek geweld uitgevochten. Lees toch allemaal Het huis Lauernesse van de schrijfster A.L.G. ('Truitje') Bosboom-Toussaint! Het beschrijft hoe verwarrend en angstaanjagend die reformatie was, hoe moeilijk het was voor allebei de partijen – van de Utrechtse vrouw die stiekem een katholieke priester ontving omdat haar bekeerde man het niet mocht weten, tot en met haar zus die moest toezien hoe haar man, Jan de Bakker, op de brandstapel werd gegooid vanwege Luthersanisme. Het doet wat de mooiste romans doen: het laat je alle kanten van het verhaal zien en werkt vooral daarom zo hartverscheurend. Een goede romanschrijver begrijpt iedereen, hoe oneens ze het ook met elkaar zijn.
“Schokkend nieuws. En dan nu over naar jou, Jeroen, wat denkt de “man in de straat” van dit onderzoek? Vinden ze zichzelf ook incapabel?”
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
OPINIE - Natuurlijk staat een promotor ook als co-auteur op een proefschrift. Dat hoort bij het hele proces, vindt onderzoeker Edwin Horlings.
Universitair hoofddocent Paul Nieuwenburg beklaagt zich in het NRC Handelsblad van 29 juni 2013 over promotoren die worden opgevoerd als co-auteur van een proefschrift. Een proefschrift is een individuele proeve van bekwaamheid, meent hij. Er zijn andere manieren voor promotoren om de publicatielijst op peil te houden.
In zijn oproep tot een verbod laat hij echter zien de wetenschap buiten zijn eigen vak niet te kennen. Hij verwart onderzoek met schrijven, gaat voorbij aan het feit dat onderzoek in grote delen van de wetenschap draait om teams en consortia en geeft een incorrect beeld van de rol van de promotor.
Hij verwart onderzoek met schrijven. Onderzoek is alles van het eerste idee tot de definitieve tekst. Het betreft ook het organiseren van toegang tot kostbare apparatuur, het verzamelen van geld, gegevens, patiënten en andere middelen, het organiseren en aansturen van partners in andere groepen en instituten, het ontwerpen van nieuwe methoden en technieken en uiteindelijk ook het schrijven van het artikel of boek.
Zelfstandig is niet hetzelfde als alleen. Wetenschap is steeds vaker teamwork. Het werken in teams en consortia wordt belangrijker naarmate het resultaat sterker afhangt van het samenbrengen van verschillende soorten expertise, van toegang tot onderzoeksdata en kostbare apparatuur en van gelijktijdig onderzoek door verschillende onderzoekers naar hetzelfde complexe probleem. Dat zie je bijvoorbeeld sterk in de medische wetenschappen en in de toegepaste natuurwetenschappen, maar ook steeds vaker in de sociale wetenschappen. Niet alle vakgebieden zijn zo collectief georganiseerd. In wiskunde en geschiedenis draait het nog altijd om het werk van individuele wetenschappers. En in de filosofie, natuurlijk.
COLUMN - Over wetenschap op het randje, of er overheen.
Ik zat alleen op mijn chique kamer op de Groningse universiteit. Ik had de deur extra goed dichtgedaan en mijn bureau extra goed opgeruimd. Alles moest netjes en overzichtelijk zijn. Geen troep. Ik opende het bestand met de gegevens die ik had ingevoerd en maakte van een onverwachte 2 een 4 en een eindje verder in de matrix van een 3 een 5. Het voelde niet goed. Ik keek angstig om me heen. De gegevens dansten voor mijn ogen. Als de resultaten nét niet zijn wat je zo vurig had gehoopt; als dit al je derde experiment is over dit onderwerp en die andere twee wel goed zijn gelukt; als je weet dat elders op de wereld andere onderzoekers ook met dit soort experimenten bezig zijn en wel succes hebben – dan kun je de resultaten toch wel een klein beetje aanpassen?
Aan het woord is – u raadt het al – Diederik Stapel, in zijn egodocument Ontsporing. Wat hij deed was duidelijk over het randje, ook in sociaal opzicht, omdat hij in zijn val een heel rijtje jonge collega’s meetrok. De ernst daarvan lijkt hij niet te beseffen. In de verklaring die hij op TV voorlas ging het vooral over hemzelf en zijn te verschijnen boek. De excuses aan zijn collega’s klonken vlak en plichtmatig.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
“Israël woedend”
COLUMN - Het wordt hoog tijd dat we netjes gecompenseerd gaan worden voor de overlast van onze brommende medeburger.
Je komt ‘m wel eens tegen bij het stoplicht: ‘de eerlijke brommer-sticker’, een plaatje van een brommer (eigenlijk meer een scooter) met de uitlaat die recht in het gezicht van de bestuurder blaast. Bedacht door iemand die onbekend wil blijven. Ik vraag me altijd af wat de brommer- en scooterrijders denken als ze de sticker zien. Zouden ze weten met hoeveel ellende ze hun stadsgenoten opzadelen? Zouden ze weten dat fietsers achter hen meer fijnstof binnenkrijgen van een scooter dan een vrachtwagen, en dat ze daarmee een nog grotere kans op kanker lopen dan gedacht werd? Zouden ze doorhebben dat ze hun medeweggebruiker veel te vaak in gevaar brengen, dat ze met stip op één staan in de top tien van meest irritante geluidsbronnen?
Voor mij als econoom is de sticker naast een grap ook een symbool voor de oplossing: breng de schade aan derden (in jargon: de externaliteit) in rekening bij de overlastgever. Hierbij een driestappenplan, succes gegarandeerd.
Stap 1: Schat de schade. Idealiter tel je de gezondheidsschade door de fijnstof, ongevallen en geluidshinder bij elkaar op, maar dit lijkt me een herculeswerk. Je zult alle medische kosten, kosten van hulpdiensten en het misgelopen inkomen van gedupeerden (waaronder tienduizenden slapelozen) in kaart moeten brengen. Een snellere manier is om even per email aan alle Amsterdammers – excuses voor de hoofdstedelijke bias – te vragen hoeveel zij gecompenseerd zouden willen worden voor alle overlast die scooteraars over hen uitkieperen. Ik schat dat daar gemiddeld minstens 100 euro per Amsterdammer per jaar uit zou komen, wat de schade voor de 800.000 Amsterdammers tezamen op 80 miljoen euro zou brengen.
ACHTERGROND - De onthullingen van klokkenluider Snowden over de ongehinderde toegang van inlichtingendiensten tot alle mogelijke persoonlijke gegevens heeft het Europarlement op scherp gezet bij de aanpassing van de Data Protection Regulation. Kritisch commentaar van wetenschappers en archivarissen zou daardoor wel eens minder aandacht kunnen krijgen.
De behandeling van de nieuwe richtlijn is vanwege het grote aantal amendementen over de zomer heen getild. In Straatsburg heeft het Europees Parlement (EP) in zijn laatste vergadering nog wel een resolutie aangenomen met scherpe kritiek op PRISM. Het EP wil volledige openheid van de Amerikanen en dreigt de overdracht van persoonlijke gegevens op te schorten. De grote verontwaardiging over de Amerikaanse spionage kan bij de parlementariërs tot een extra kritische houding leiden bij het vernieuwen van de Europese privacy-richtlijn. Ze worden daarbij van twee kanten bestookt met commentaar op het oorspronkelijke voorstel van de Justitiecommissie. Aan de ene kant is er terechte kritiek van burgerrechtenorganisaties die vinden dat het voorstel niet ver genoeg gaat. Aan de andere kant zijn er de internetbedrijven en hun lobbyisten die de vrijhandel in de digitale wereld zo veel mogelijk intact willen laten en die niet gediend zijn van strenge voorwaarden inzake cookies, en de opslag en handel in persoonsgegevens voor commerciële doeleinden.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Wie zei dat de Rooms-Katholieke kerk niet meegaat met de tijd?
DATA - Gemeenten halen sinds 2008 25 procent meer aan belastingen binnen. De grootste stijgers binnen de gemeentelijke belastingen zijn de toeristenbelasting en de parkeerbelasting. Maar de OZB blijft de belangrijkste belasting voor gemeenten.
In 2008 haalden gemeenten in totaal 3536 miljoen euro binnen aan gemeentelijke belastingen, in 2013 verwachten zij in totaal 4449 miljoen euro binnen te halen. Dat is een stijging van 25 procent, terwijl in die periode de inflatie ongeveer 7 procent was. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. De grootste bijdrager aan die totale inkomsten is de onroerendezaakbelasting voor eigenaren (2738 miljoen in 2013). Parkeerbelasting (inclusief parkeerboetes) staat met 645 miljoen in 2013 op nummer 3, toeristenbelasting met 162 miljoen in 2013 op nummer 4.
Snelste stijger
De toeristenbelasting is van alle ‘belangrijke gemeentelijke heffingen’ het snelst gestegen de afgelopen vijf jaar, meldt het CBS. In 2013 halen gemeenten naar verwachting 36 procent meer binnen aan toeristenbelasting dan in 2008. Dat komt vooral door tariefverhogingen, maar ook doordat méér gemeenten toeristenbelasting zijn gaan heffen. Toename van hotelovernachtingen door toeristen speelt slechts een beperkte rol in de toename van de gemeentelijke inkomsten, volgens het CBS.
Amsterdam heeft van alle gemeenten de hoogste inkomsten uit toeristenbelasting, bijna 37 miljoen euro in 2013. Dat is ook niet zo gek, want van Amsterdam heeft ook de grootste toeristenstroom van Nederland. Jaarlijks bezoeken zo’n 5 miljoen toeristen de stad.
Uit het artikel: ‘Meanwhile, in the U.S., where the population is little less than four times the size of Germany’s, well, we can get to 85 in just one sitting, thank you very much. 84 shots fired at one murder suspect in Harlem, another 90 shot at one fleeing unarmed man in Los Angeles. And that was just April. So we bring you Germany’s shot total in case you forgot about America shoots itself in the foot with its manic love of guns.’
Je hebt twee banen nodig (62 uur 74 uur) om het kloppend te maken.
(via Brechtje)
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.