In memoriam: Ben Hoogeboom (1953 – 2012)

ACHTERGROND - Om de dag verscheen op deze plek, om 11.00 uur, een stukje van Ben Hoogeboom. Afgelopen zondag 14 oktober 2012 is Ben overleden. Dit was zijn laatste stukje.

Ben is dood. Zomaar ineens. Hij heeft niks aangekondigd. Geruisloos heengegaan. Typisch Ben. Nooit iemand tot last. Negen dagen geleden schreef hij zijn laatste mailtje aan me. Afgelopen donderdag schreef hij zijn laatste stukje. Over de componist Samuel Barber. Ik hoorde het van Wouter, die ervan uitging dat ik het nieuws al wist. De zus van Ben had ons een mailtje gestuurd om het droeve nieuws te vertellen.

Ben was de eerste die ik vroeg om mee te doen aan Nurks. Hij was meteen enthousiast (hoewel hij over de naam zijn bedenkingen had). Zijn kennis van lettertypes en opmaak is trouwens van bepalend belang geweest voor de lay-out van Nurks. Zijn adviezen duldden geen tegenspraak: het enige lettertype dat in aanmerking kwam was de Georgia. Alle andere beschikbare lettertypes waren kinderachtige onzin.

Ik had Ben gevraagd of hij zijn serie over het fictieve dorp Dirkswoud op Nurks wilde plaatsen. Dat wilde hij wel. Maar daar bleef het niet bepaald bij. Hij schreef nog veel meer. Veel stukjes waarin hij zijn ongezouten mening zo scherp mogelijk verwoordde. En ongezouten meningen had hij. Vooral over religie. En over muziek. En over literatuur. En over kunst. Hij deinsde er niet voor terug om Picasso bijvoorbeeld een matig schilder te noemen die hooguit twee goede kunstwerken had gemaakt.

Hoewel ik zijn ongezouten meningen bijzonder smakelijk vond, las ik zijn verhalende stukjes veruit het liefst. Als chroniqueur van het fictieve stadje Dirkswoud en als chroniqueur van zijn eigen leven, steeg hij vaak tot grote hoogten. Zijn achteloze manier van schrijven, ontdaan van elke pretentie en dramatiek en met veel gevoel voor absurde details, hebben altijd een bijzonder opbeurende uitwerking op mij. Een verhaaltje van Ben brengt mij geheid in een goed humeur.

Depressies

Hij schreef al zijn stukjes volgens beproefd recept: een zin uit het stukje dat hij net geschreven had werd de titel van het volgende stukje. Zo’n stukje hoefde nooit langer dan een A4 te zijn. Op die manier heeft hij een spoor van blogs achter gelaten. Met talloze verhalen over Dirkswoud, over de vloekende pastoor Engelbertus de Zeeuw, over zijn leven met Alice, over zijn jeugd in Limmen, over zijn depressies, over zijn kwakkelende gezondheid, over zijn werk als zetter, over zijn heimwee, over zijn eetgewoontes, over de politiek, over religie, over de boeken die hij las en de muziek die hij luisterde.

Ben heeft niet zo’n gemakkelijk leven gehad. Tot zijn zeventiende liep hij fluitend door het bestaan rond, maar daarna kreeg hij last van depressies. Hij heeft vaak met de gedachte gespeeld zelfmoord te plegen. Gelukkig was de wandeltocht van de inrichting naar het spoor altijd zo lang dat hij steeds op zijn beslissing terugkwam. De laatste jaren had hij er geen last meer van. Hij was er overheen gegroeid, als het ware.

Met zijn lichamelijke gezondheid ging het dan weer minder. Op zijn webprofiel lezen wij het volgende: “Ik ben 59 jaar. Dat is een hele leeftijd als je zo’n veertien jaar geleden al een herseninfarctje hebt gehad en daarna nog eentje. Verdere ziektes: claudatio intermittens (etalagebenen), hartfalen, een zere rechterschouder en, sinds mijn zeventiende, last van depressies. Van die depressies heb ik godzijdank geen last meer. Sporten: ik schaak een beetje.”

Alice

Op internet leerde hij Alice kennen. Alice en hij deelden veel muzikale en literaire voorkeuren, een afkeer van religie en een kwakkelende gezondheid. Toen hij voor haar ging zorgen omdat ze terminale kanker had, begon hij een blog onder de schitterende titel ‘Gekreukten’, waarin hij dialogen voerde met Alice. Na haar dood ging hij daarmee door, met diep ontroerend resultaat.

Toen Alice was overleden, besloot ik dat het tijd was om Ben eens op te zoeken. Het werd, ondanks de droeve aanleiding, een vrolijke aangelegenheid. Dat kwam voor een groot deel door de aanwezigheid van mijn negen maanden oude zoon die de vrolijkheid zelve was (mijn zoon heeft goed volk altijd op waarde weten te schatten), maar voor een ander groot deel ook door de opgeruimde aard van Ben. Hij heeft zich, als ex-depressieveling, al lang verzoend met de dood. De dood is een klootzak waar je het nooit van kunt winnen. Het is het beste om je zo min mogelijk door hem te laten opnaaien

Ben zei geregeld tussen neus en lippen door dat het niet lang zou duren voordat hij zou dood gaan. Ik begreep dat hij gegronde redenen had om dat te kunnen beweren, toch dacht ik dat hij overdreef. Of, laat ik het zo zeggen: Ben deed er zo luchtig en nonchalant over dat ik me niet kon voorstellen dat Ben met zijn luchtige nonchalance er ineens niet meer zou zijn. Hij leek mee een gevalletje roestige wagens rijden het langst. Helaas had ik niet gelijk en is hij er nu toch echt niet meer.

Twee baarden

Toen ik vroeg of hij misschien zin had om zo nu en dan iets voor Sargasso te schrijven, stelde hij voor om een duocolumn te schrijven onder de titel ‘Twee baarden’. Om de dag een stukje. En elke titel was een zin uit het vorige stukje van de ander. Ik heb het een paar weken volgehouden. Hij ging er wel stug mee door. Zijn quasi-nonchalante strong opinions kwamen niet altijd even goed tot hun recht. Hij was er de man niet naar om zich daardoor uit het veld te laten slaan, maar pas toen hij besloot om het alleen nog maar over klassieke muziek te hebben, vond hij op Sargasso echt zijn draai. Helaas heeft dat niet echt lang mogen duren.

Geboren in 1953 te Limmen, gestorven in 2012 te Egmond aan Zee en geschreven op: ‘Ben liegt nooit’, Uw Kapelaan, Ben Opnieuw, Ben Je Beweegt!, Ben Twijfelt, Verhalen van Dirkswoud, Gedempth, Gekreukten, Nurks, Sargasso en Ben Bezint Zich.

Vaarwel,

Je Max

  1. 5

    Ook ik zal Ben en zijn stukjes over muziek missen: http://www.youtube.com/watch?v=vaDlo7rapvg

    Bois frissonnants, ciel étoilé,
    Mon bien-aimé s’en est allé,
    Emportant mon cœur désolé!

    Vents, que vos plaintives rumeurs,
    Que vos chants, rossignols charmeurs,
    Aillent lui dire que je meurs!

    Le premier soir qu’il vint ici
    Mon âme fut à sa merci.
    De fierté je n’eus plus souci.

    Mes regards étaient pleins d’aveux.
    Il me prit dans ses bras nerveux
    Et me baisa près des cheveux.

    J’en eus un grand frémissement;
    Et puis, je ne sais plus comment
    Il est devenu mon amant.

    Et, bien qu’il me fût inconnu,
    Je l’ai pressé sur mon sein nu
    Quand dans ma chambre il est venu.

    Je lui disais: « Tu m’aimeras
    Aussi longtemps que tu pourras! »
    Je ne dormais bien qu’en ses bras.

    Mais lui, sentant son cœur éteint,
    S’en est allé l’autre matin,
    Sans moi, dans un pays lointain.

    Puisque je n’ai plus mon ami,
    Je mourrai dans l’étang, parmi
    Les fleurs, sous le flot endormi.

    Au bruit du feuillage et des eaux,
    Je dirai ma peine aux oiseaux
    Et j’écarterai les roseaux.

    11 Sur le bord arrêtée, au vent
    Je dirai son nom, en rêvant
    Que là je l’attendis souvent.

    Et comme en un linceul doré,
    Dans mes cheveux défaits, au gré
    Du [flot]1 je m’abandonnerai.

    Les bonheurs passés verseront
    Leur douce lueur sur mon front;
    Et les joncs verts m’enlaceront.

    Et mon sein croira, frémissant
    Sous l’enlacement caressant,
    Subir l’étreinte de l’absent.

    Que mon dernier souffle, emporté
    Dans les parfums du vent d’été,
    Soit un soupir de volupté!

    Qu’il vole, papillon charmé
    Par l’attrait des roses de mai,
    Sur les lèvres du bien-aimé!

  2. 6

    Ja, bijzondere blogger die wat moeite had hier zijn draai te vinden maar altijd goed reageerde op de wat – oa mijn -zurige reacties. Volgens mij paste hij zijn schrijven daarna ook aan. Jammer dat het zo kort heeft geduurd. Maar onverwacht komt het toch niet. Hij had het al aangekondigd. Dank @Ben.

    Ik vraag me toch af @Max, wat er met al die sites gaat gebeuren. Wie ontfermt zich daarover? Of gaat dit naar de vergetelheid zoals zo veel op het internet? Hoe gaat dat eigenlijk op het net? Wat blijft en wat niet?

  3. 7

    @6 “Wie ontfermt zich daarover? Of gaat dit naar de vergetelheid zoals zo veel op het internet? Hoe gaat dat eigenlijk op het net? Wat blijft en wat niet?

    Alles wat op een bereikbare server blijft staan blijft daarmee toegankelijk op het internet. In het geval van de websites uit de OP zijn dat de servers van blogspot.nl. Het ligt aan hen of en wanneer ze die data wissen.

    edit: oh, en natuurlijk mijn condoleances. Had andere condoleanceposts al wel geplust.

  4. 8

    Wat een jammer en wat een gemis aan thema’s in het leven die er echt iets toe doen.
    Mensen als hij gunt men een eeuwig leven.
    Ik zal zijn schrijven missen en ik denk velen met mij.
    Met hem gaat ook een hele wereld aan grote kennis verloren.
    Wat een jammer, wat een jammer.
    Hierbij ook mijn droevige en welgemeende condoleance.
    Familie en vrienden wens ik alle sterkte en nieuwe veerkracht toe.

  5. 9

    Als ie komt komtie onverwacht en hup zo verdween ie in het niets. Dat was wel een érg korte kennismaking Ben. Helaas heb ik niets met klassiek maar je andere stukjes gingen er in als amandelspijs. Je geest zal eeuwig de wacht houden op het internet. Tot ziens!

    Benieuwd welke klassiek muziekstuk Ben heeft uitgekozen voor zijn uitvaart. Neem aan dat MaxM een uitnodiging heeft gekregen en daaraan dan een stukje wijdt als laatste eerbewijs…of is dan de privacy geschonden?

  6. 10

    Gek genoeg vind ik dit mooie, persoonlijke en waardige afscheid van Ben Hoogeboom alleen maar terug via de “uitgelicht” in dat akelige bewegende panel wat ik nog had moeten uitzetten en niet in de hoofdberichten. Wel een beetje mager voor een zo bijzonder mooi, uniek en goedaardig mens wiens stukjes ik de laatste tijd enorm ben gaan waarderen en die voor mij karakter en persoonlijkheid gaf aan Sargasso. Ik zal zijn bijdragen enorm missen en wens zijn vrienden en nabestaanden veel mooie herinneringen en sterkte.

    edit redactie: Helaas is dit een technische beperking. Als je een artikel permanent bovenaan wilt houden rechtsboven wordt het links verwijderd.

  7. 11

    Het overlijden van Ben Hoogenboom heeft mij getroffen, vanmorgen. Ik ben hem op Sargasso nogal eens in de haren gevlogen, en zoiets kan zich wreken.

    Hoogenboom heeft altijd uitvoerig en tolerant op mijn kritiek aan zijn adres gereageerd, een bejegening die mij schaars ten deel valt. Daar ben ik hem dankbaar voor en zal ik het niet vergeten.

    Dat hij in vrede rust. HPax.

  8. 12

    Lang leefde ik in de overtuiging dat Ben Hoogeboom een creatie van Max Molovich was. Molovich excelleerde jarenlang als blogger op verschillende sites, alwaar hij even verschillende schrijfstijlen bleek te beheersen. Aanvankelijk leek Hoogeboom mij even virtueel als zijn Dirkswoud, dat in 2010 ‘een afvaller die in de prijzen valt’ was in de tweede editie van de Blogparel.

    Ik wil daaraan niet meedoen, alsjeblieft. Ten eerste niet omdat ik niets geschreven heb dat duizenden anderen ook zouden kunnen schrijven. Ten tweede niet, omdat ik niet naar Amsterdam zal kunnen geraken als ik een boekenbon zou winnen”, schreef hij op Nurks.

    In een mail bedankte hij voor de eer, maar constateerde dat het Blogparelgedoe meer verkeer richting Dirkswoud genereerde en dat was een stimulans om er weer meer op te schrijven, zo deelde hij mee.
    Maar ook een nominatie in 2011 kon hem niet verleiden af te reizen naar de prijsuitreiking. Hij wilde niets met prijzen te maken hebben en wees tevens op zijn matige gezondheid, mailde hij mij.

    Een e-mail is natuurlijk ook virtualiteit, maar ik raakte overtuigd van zijn echte bestaan. Molovich kan veel, maar niet alles. Zo is hij de man er niet naar om in de jury van de Blogparel 2010 over zijn eigen werk te oordelen. Daar durf ik mijn hand voor in het vuur te steken.

    Het is erg jammer dat Hoogeboom maar zo kort bij Sargasso was. Ik vind dat hij aardig op dreef kwam met zijn componistenstukjes. Een bijzonder figuur in de blogwereld, met een unieke kwaliteit. Dit jaar is er helaas geen Blogparel en dus een passende gelegenheid om Hoogeboom een posthume award te geven, die hij even posthuum zal weigeren. Hoogebooms overlijden is jammer, erg jammer.

  9. 14

    Zo Ben je er nog en zo niet meer …
    Wanneer je je dat realiseert, treden er verbindende krachten op die de duimpjes omhoog doen gaan … ;-)
    Achter ieder schrijfsel en achter iedere reactie bevindt zich vlees, bewustzijn en bloed. Dat wordt wel eens onder-kent.

    Als muziekliefhebber kon ik zijn bijdragen erg waarderen.
    Ben is niet meer maar leeft nog voort in ons en in zijn stukjes …

  10. 15

    @9 Ben wordt in besloten familiekring begraven. Of gecremeerd. Dat zal het wel worden ja. Ben kennende worden er een aantal stukjes klassiek ten gehore gebracht die het crematorium sowieso heeft liggen. Want anders kan het alleen maar mis gaan, zo was zijn overtuiging. Daar zit ongetwijfeld Bach tussen.

  11. 16

    @iedereen Dank voor de reacties. Hartverwarmend om te lezen dat iedereen, ondanks het bloed dat sommige van zijn stukjes onder menig nagel vandaan haalden, Ben toch zo wisten te waarderen.

  12. 18

    Ik heb nogal hard op hem gehakt toen Ben net op sargasso kwam bloggen omdat zijn stukjes vaak begonnen met een (onnodige) uitsmijter van twijfelachtige historische correctheid, maar dat hij dat inzag en in latere stukjes minder deed is zeer te prijzen voor een man op leeftijd. Jammer dat hij er niet meer is.

  13. 19

    In Memoriam stukjes behoren tot mijn favoriete leeswaren. Het vat de mens samen op zijn best, en die positieve en condense samenvatting van de mens (volkomen onrealistisch natuurlijk) vind ik charmant. Iedereen zou op zijn 16e zijn eigen In Memoriam moeten schrijven, en dan leven naar je doodsadvertentie. Doorgaans zijn die fascinerend banaal, maar in dit geval schuilt er wel iets kleins en aandoenlijks in die anonieme mens.

  14. 20

    Hallo allemaal,
    Ik ben een zus van Ben. Wij hebben Ben in ons ouderlijk huis herdacht. Met muziek van Bach, van Byrd en met Bell Bottom Blues. Precies zoals hij dit in augustus 2012 heeft aangegeven in zijn blog:http://hoogeboom.blogspot.nl/2012/08/wil-ik-dood.html
    Geen toespraken maar met een paar voordrachten uit zijn blogverhalen. Hij zou het mooi hebben gevonden en precies genoeg. Hij leeft hier op het worldwideweb voor eeuwig voort!
    groet, Tineke