Het optimisme van Jesse

COLUMN - Donderdag vond het eerste debat voor de Provinciale Statenverkiezingen plaats. Wat opviel is dat het over landelijk beleid ging, dat het prominent over klimaatbeleid ging en dat partijleiders openlijk over dit beleid onderhandelden. De kiezer kreeg op dat gebied heel concrete informatie.

“Ik ben onwijs optimistisch.” Dat waren de eerste woorden van GroenLinks-leider Jesse Klaver in het RTL-verkiezingsdebat, dat ‘klimaatverandering’ als eerste thema had. Klaver: “Aankomende zondag gaan er tienduizenden mensen hier in Amsterdam de straat op. Dus die aanpak van klimaatverandering gaat er (..) komen. De vraag is: hoever gaan wij eraan meewerken, als politici?”

D66-voorman Rob Jetten bleek zo mogelijk nog groener dan GroenLinks. Hij wilde geld dat we nu uitgeven aan gas en olie “investeren in bedrijven die (..) voor onze kinderen een schonere wereld achterlaten.” Sterker, hij probeerde hierin de leiding te nemen om, met Klaver, te gaan “zorgen dat we (..) vervuiling gaan belasten, dat we kolencentrales sluiten, (..) rekeningrijden kunnen invoeren.”

In tegenstelling tot Klaver had Jetten ook wat ‘rechtsere’ argumenten: “Als we vooroplopen, dan zijn het Nederlandse bedrijven die de innovatie uitvinden, die nieuwe banen creëren, zodat de hele wereld bij ons komt shoppen (..) We moeten vooroplopen voor de Nederlandse economie en de portemonnee van de mensen thuis.” Immers, nu kopen we Deense windmolens en Amerikaanse elektrische auto’s.

Eigendom

In een poging te voorkomen dat Jetten hem het ‘eigendom’ van ‘zijn’ beleidsonderwerp afpakte benadrukte Klaver hoe lang GroenLinks al op dit onderwerp hamert: “Al dertig jaar is GroenLinks bezig en zeggen we: ‘klimaatverandering moeten we aanpakken’ en nu zijn we bij een groot lijsttrekkersdebat en is het het eerste onderwerp van de avond en iedereen heeft het over klimaat.”

Toch wist Jetten hem gebrek aan consistentie aan te wrijven: Klaver “liep twee jaar geleden twee keer weg bij de kabinetsformatie omdat het op migratie onder de morele ondergrens zou zakken (..) Maar nu hoor ik hem zeggen: na die Eerste Kamerverkiezingen gaan we samenwerken om dat klimaatbeleid voor elkaar te krijgen. Ik ben (..) blij dat de heer Klaver nu het migratiebeleid van het kabinet steunt.”

Hierbij viel op wat Jetten niet noemde: dat D66 ervaring heeft met regeringsmacht en GroenLinks niet. Dat verschil in ervaring tussen de twee partijen zou wel eens cruciaal kunnen zijn voor een groot deel van de vele kiezers die zich zorgen maken om milieu – waarvan velen hun keuze door hun milieustandpunt zullen laten leiden doordat klimaatverandering zo centraal staat in deze campagne.

Intussen hield VVD-leider Klaas Dijkhoff zich wijselijk op de vlakte bij dit thema. Voor hem viel hier meer te verliezen dan te winnen. Jetten benoemde dat: Dijkhoff is “misschien een beetje bang (..) voor de kiezers die naar het FvD lopen, maar hij is eigenlijk groen.” Daarnaast claimde Jetten dat de VVD “langzaamaan in de groene stand” komt doordat de partij met zijn partij, D66, in één coalitie zit.

Onderhandelingen

Opmerkelijk was dat gespreksleider Frits Wester plots onderhandelingen opende. Hij richtte zijn blik op Klaver: “Meneer Klaver zei zojuist: ‘De nieuwe Eerste Kamer gaat Nederland groener maken.’ Dat zou (..) betekenen dat u (..) het kabinet (..) op onderdelen moet gaan steunen. Tegen welke prijs?” En, vervolgde Wester, “dan hoor ik daarna graag van meneer Dijkhoff of hij daarmee akkoord gaat.”

De achtergrond van Westers vraag is dat het er nu uitziet dat de regeringscoalitie haar meerderheid in de Eerste Kamer verliest. Het zal erom spannen of GroenLinks die coalitie in haar eentje alsnog aan een meerderheid kan helpen – in elk geval wat betreft haar groenere en linksere maatregelen – of dat er een zesde partij moet aanschuiven. Hoe dan ook, GroenLinks stevent af op een sleutelpositie.

Klaver peperde dit Dijkhoff maar eens in: “Na 20 maart zijn we nodig voor een meerderheid en kan het kabinet ook niet gaan shoppen (..) Dan zult u naar GroenLinks moeten kijken en dan is er dus niet zo heel veel keuze meer (..) De heer Dijkhoff kan ervoor weglopen maar ik beloof u één ding: we gaan de grote bedrijven laten betalen.” Bijzonder, openlijk onderhandelen in een verkiezingsdebat.

Een eis

Sterker, Klaver legde een eis op tafel: “Ik vind dat er een CO2-belasting moet komen.” Dit omdat het volgens hem de beste manier is “om ervoor te zorgen dat grote bedrijven in Nederland mee gaan betalen voor de aanpak van klimaatverandering. Zodat de rekening van burgers in Nederland op hun energie naar beneden kan (..) Als we dat niet doen, dan daalt het draagvlak in Nederland, en terecht.”

Dijkhoff hield de kaarten tegen de borst: “Als dat de beste manier is (..) sta ik daarvoor open. Maar we krijgen de cijfers van de doorrekening nog en dan zal ik kiezen wat het beste is.” En hij redde zich uit zijn benarde electorale positie op dit thema via een middenweg tussen enerzijds Klaver en Jetten, “die denken dat het een wedstrijd is,” en anderzijds FvD-leider Thierry “cherry picking” Baudet.

Kortom: het debat ging over de Senaat, niet over de Provinciale Staten. De openlijke onderhandeling maakte duidelijk dat GroenLinks, mits groot genoeg, de regering zal dwingen tot invoering van CO2-belasting, waardoor grote bedrijven meer betalen en kiezers minder. Invoering, na jaren van praten, zou een grote stap zijn. Als die boodschap blijft hangen kan ze Klaver veel stemmen opleveren.

Dan is hij ook na 20 maart “onwijs optimistisch.”

 

  1. 3

    “Ik ben onwijs optimistisch.” Een opmerkelijke opmerking voor een partij die vooral klimaatangst predikt.

    Maar waar is hij dan wel optimistisch over? Over het waanidee dat hij de rekening bij de bedrijven neer kan leggen en dan beweert dat zowel de werknemers als de afnemers van die bedrijven (alias de kiezer) dat niet voor hun kiezen krijgen krijgen? Over de toenemende energiearmoede in Nederland? Is hij misschien optimistisch over het feit dat FvD op 19 zetels in de peilingen staat en daarmee zijn partij inhaalt?

    De kiezer heeft nu via zijn energierekening ontdekt dat de klimaat transactie serieus geld gaat kosten en dan gaan de ambities van GroenLinks nog veel verder dan de al dure plannen van het kabinet. Mensen onder modaal of die werken in de industrie kunnen het zich financieel niet eens veroorloven om op de plannen van GroenLinks te stemmen. Zelfs de FNV begint achter de oren te krabben nu er echte banen op de tocht komen:

    https://www.parool.nl/amsterdam/personeel-hemwegcentrale-kwaad-om-poster-d66~a4624376/

    Hoe meer mensen dat allemaal gaan beseffen hoe minder van de virtuele zetels uit de peilingen ook echt bij GroenLinks zullen belanden. Het “optimisme” van Klaver lijkt daarmee toch een vooral een loze kreet voor de Buhne.

  2. 6

    @3 buiten propaganda (#4 en #5) ook een ronduit leugenachtige voorstelling van het programma van GroenLinks. Het is (en was altijd al) de partij die klimaat- (en milieu-)maatregelen combineerde met een eerlijke verdeling van de lasten, vooral ten bate van lage en middeninkomens, en ten koste van hogere inkomsten en belastingvrijstellingen voor het bedrijfsleven. Groen én Links. Zo moeilijk is het echt niet.

  3. 7

    @3: Zo moeilijk is het echt niet.

    Dat klopt, maar Le Retoudable is een smeerlap die bewust verdraait, liegt en ontkent. Iets wat hij al tijden doet en hoevaak men er ook tegenin gaat, hij gaat er stug mee door. Dan lijkt ‘smeerlap’ misschien een wat boude omschrijving, maar iemand die zo vaak consequent liegt en verdraait speelt niet anders dan een smerig spel.

  4. 11

    Een goed klimaatbeleid zou m.i. aan de volgende voorwaarden moeten voldoen: het moet de mens verder helpen, voor- en nadelen van het beleid moeten duidelijk worden beschreven, de doelstellingen moeten precies zijn. Is dit het geval bij het voorgestelde Nederlandse beleid?

  5. 13

    In de politiek kan je alles wensen en of benoemen als zijnde een oorzaak of een oplossing. En het gaat nog niet niet zover dat men de weermannen en vrouwen als schuldige aanwijst van het niet behalen van het (partij) doel : vanaf mei 2019 mag alleen een vastgestelde hoeveelheid regen s’nachts vallen tussen 02:00 uur en 06:30 uur. …. Zij hebben dan beloofd, een plan uiteen gezet en een doel, of het doel werkelijk uitkomt doet er niet toe, evenmin of het een realistisch plan is.

    Het klimaat is een echter reële bedreiging waarvan de oorzaak is te vinden in de genen van de mens. De mens is een “nemer”…. Alles wat op of over de aarde en het voortbestaan daarvan is onderhevig aan principes zoals o.a. mensenrechten. Politici dansen elkaar de tent uit als daaraan ook maar over wordt nagedacht. Evenals het woord discriminatie, wat gewoon in een verkeerde context wordt gebruikt: het objectief benoemen van natuurlijke verschillen en of kenmerken tussen mensen of hun cultuur is niet meer mogelijk.

    Er is een macht, die typisch menselijk is en die heet hebzucht, onze gehele economie draait hierop. En de grens tussen rijkdom en macht is dun. Het is dus de mens, zonder uitputtend te zijn die heerst over niet alleen de mens, maar over de gehele flora en fauna op onze planeet. Simpel gezegd wij als mens heersen over het wel en wee van moeder aarde, onder absoluut onze voorwaarden!

    Economie is de/onze drijfveer. En daarmede is het voortbestaan van moeder aarde het slachtoffer. En i.p.v. zuivere politiek, als volksvertegenwoordigers, te voeren, en het werkelijke probleem te benoemen zoeken we symptomatische uitvluchten en een woongebied buiten deze aarde. Het is niet een kwestie van “geven we de aarde op, of geven we deze door?”. Politieke correctheid is daarvan een voorbeeld. Daar draait het dus om macht en economie, want zelfs politieke partijen als GroenLinks of communisme kan, binnen de aangegeven menselijke kaders niet zonder macht en/of Geld.

    En voor economie (geld), en dus ook de politiek (macht) is die consument noodzakelijk, zij (moeten) elke dag een beetje meer kopen, het liefst meer dan gisteren.

    Een natuurlijk fenomeen ligt eveneens aan economische groei ten grondslag: toenemende bevolkingsgroei. Echter zonder de vraag of dat wel kan zonder op de aarde roofbouw te plegen. En zonder de vraag hoe we kunstmatig leven creëren of in stand houden. Het is een kwestie van tijd of de aarde is beroofd van al zijn natuurlijke bodemschatten, inclusief het verlies van flora en fauna! Uitwijken naar een andere planeet zal dan wel moeten! En met de meeste minachting naar wat de mensheid heeft vernietigd!

    De natuurlijke vijand van het milieu is niet de uitstoot en belasting van de aarde, maar de mens die onmiskenbaar zijn ” voor en door mensen uitgevonden rechten” laat gelden, de zelfbenoemde heerser op aarde! . En daarmede tevens zijn eigen toekomst, en die van de aarde, op het spel zet.

    Ook een menselijke trekje is geld en of macht consolideren, daar waar oorlogen ontstaan. De geschiedenisboeken staan er vol mee..
    Vandaar dat we het al even (langer) en als heerser op aarde volhouden. Je zou haast denken, is dit een bewuste maar niet erg efficiënte fout in het menselijke DNA ? Dit in het kader van respect naar de kringloop van de natuur.