Gemeenten: meer vrijheid om te beleggen?

Appelbomen in Grouw, dik 600 euro per bewoner kwijt (Foto: Flickr/Sybren Stüvel)

Gemeenten, provincies en waterschappen hebben in totaal een bedrag van 225,8 miljoen euro uitstaan bij de banken Lehman Brothers, Landsbanki Islands en Kaupthing HF Investment Bank, meldt Binnenlands Bestuur. Dat is veel geld, maar ook weer niet zoveel dat een van hen dreigt om te vallen. Kennelijk zit er bij decentrale overheden zoveel geld opgepot dat het verlies van zo’n bedrag de normale gang van zaken niet raakt.

Al die overheden houden zich – zo valt te hopen – netjes aan de Wet financiering decentrale overheden (wet FiDO). Die werd in het leven geroepen nadat de provincie Zuid-Holland voor dik twintig miljoen euro de boot in ging in de Ceteco-affaire, in de nasleep waarvan bleek dat er bijna een miljard uitstond of aan toezeggingen gedaan was.

Vorig jaar al vroeg PvdA-kamerlid Pierre Heijnen zich af of de wet FiDO niet openingen liet voor een nieuw debacle, maar zijn twijfels werden weggewoven. Het kader werkte. Sterker nog, lagere overheden vonden dat ze wel wat meer autonomie mochten krijgen. Daar ging de discussie over.

En daar moet de discussie over blijven gaan, als het aan de Vereniging Nederlandse Gemeenten ligt. Toen Wouter Bos vorige week suggereerde dat de teugels strakker aangetrokken moesten worden, reageerde de VNG prompt dat dit paniekvoetbal was. Tsja, zo kun je natuurlijk redeneren. Een kwart miljard kwijtraken is geen ramp, daar hoef je heus je financiële beleid niet voor aan te passen.

  1. 3

    Nu het toch om peanuts gaat: diverse overheden hebben zelf aan diverse media hun IJslandsaldi opgebiecht voor een totaal van 237,4 miljoen euro.
    In het genoemde overzicht is onder andere de provincie Zeeland weggelaten.

    Het kabinet heeft in het regeerakkooord vastgelegd de eigen vermogens van de provincies met 3 miljoen af te romen. Daarziet het kabinet nu dan eindelijk kans toe, hoewel dat af te romen bedrag dus zeer waarschijnlijk tot het verdampte deel gaat behoren.
    Zo heeft niemand er wat aan.

    Van alle kantenwordt beweerd dat de gang van zaken legaal en volstrekt normaal is. Een provincie krijgt het totale bedrag om een weg aan te leggen, in de praktijk hoeft het niet ineens helemaal aan de aannemers en uitvoerders te worden betaald, dus zet men een gedeelte weg om er wat rente van te trekken.
    Zoveel, dat je je afvraagt waar dat hele Provinciefonds nog voor nodig is.

    Misschien kan het vanaf nu wat anders. Het eigen vermogen is zo groot, dat het Rijk wel over kan gaan tot een manier van subsidieverstrekking die in veel andere, particuliere gevaalen gewoon is: een voorschot en de rest bij behalen van de doelen.
    Zolang het Rijk nog niet alles hoeft uit te betalen kunnen ze het wegzetten en de rente gebruiken om de staatsschuld binnen de perken te houden.

  2. 4

    De schuldigen van deze malvestaties moeten ontslagen worden en als afschrikking allemaal strafrechtelijk vervolgd worden.

    Vervolgens moeten we een WET maken die 10 jaar dwangarbeid stelt op het verkwisten van “gemeenschaps geld”, het verbeurd verklaren van alle goederen van deze persoon, het ontnemen van het Nederlandschap en ontzegging uit publiekelijk ambd tot in 10e generatie.

    :)

  3. 6

    @outsider – Nee, daar heb jij gelijk in. Geld voor gehandicapten? Lekker op een gammele bank in IJsland zetten en dan tegen de gehandicapte zeggen dat er geen geld is.

    En kom je dan te kort, dan zijn er belastingverhogingen die ze even kunnen doorvoeren.

    Klein vraagje maar: wat is de overheid nou eigenlijk wel? Niet voor de burger, da’s duidelijk. Dus laten we die instellingen dan maar opheffen, dat scheelt in ieder geval veel geld.

  4. 7

    Vraag ik mij vervolgens toch even af, waarom de gementebelastingen bij mij in de gemeente dan toch elk jaar weer omhoog moeten om de begroting sluitend te krijgen…..? Verkeerde bank? Aandelen Fortis?

  5. 8

    HEt is natuurlijk niet zo dat een gemeente niet mag sparen. 5 jaar 1 miljoen opzij zetten voor een nieuwe sporthal is niet ‘stelen van de burger’, dat is verstandig met geld omgaan.

  6. 9

    @5: “hoeveel winst lokale overheden hebben gemaakt met elders beleggen dan bij de staat”. Hoeveel winst men dacht te behalen vooral. Naar nu blijkt draaien al die goede deals uit op verlies. De winst (rente) is verdwenen, net zoals de inleg.

    @6: van financiën heb je duidelijk geen kaas gegeten, maar waarom je dat gebrek aan kennis hier zo duidelijk probeert te etaleren, is mij een raadsel. Je voorstel om de liquiditeitspositie van onze overheden totaal af te breken is uiterst gevaarlijk en een recept voor ambtenarenonlusten, die geen loon meer uitbetaald kunnen krijgen, voor een totale stop op aanleg en onderhoud van wegen, omdat geen aannemer dat werk doet als hij niet betaald kan worden (of alleen als er toevallig die dag geld binnen is gekomen), voor het faillissement van noodlijdende banken (zonder goede liquiditeitspositie kan ook onze minister van Financiën geen geld lenen op de internationale markt), enz, enz.

    Als je dan toch zo met de gehandicapten begaan bent, zou je voor het tegenovergestelde moeten pleiten dan wat je in de praktijk doet. Er is de laatste decennia enorm op de gehandicaptenzorg bezuinigd. Als onze overheden meer geld in kas hadden, was dat niet nodig geweest.

  7. 10

    @9: Om te beginnen heb jij geen kaas gegeten van het begrip ironie. Daarnaast is gebleken dat men steenrijk is, miljarden belegd. Dus waarom heeft men dan geen geld voor gehandicapten? Kennelijk moet je hogere wiskunde hebben gehad om dat te begrijpen. Ik snap het in ieder geval niet. En veel meer mensen snappen het niet. Allemaal stommelingen natuurlijk.

  8. 11

    @10: mijn reactie was anders heel ironisch bedoeld.

    Er is helemaal niet gebleken, dat men steenrijk is en het geld, waar we het hier over hebben, was ook niet belegd, maar stond op rekeningen op IJslandse banken. Het geld staat op gewone rekeningen, omdat ´men´ er blijkbaar snel over moet kunnen beschikken. Belegd geld (in aandelen dus) kun je niet zo maar opnemen. Aan het begin van iedere maand ben ik ook steenrijk, maar aan het eind van de maand is dat een stuk minder. Daar hoef je geen hogere wiskunde voor te kennen. Dat is slechts een kwestie van je gezond verstand gebruiken. Dat je geen verstand van financiën hebt, maakt je niet stom trouwens, het betekent slechts, dat je daar geen kaas van hebt gegeten.

  9. 12

    @11: Belegd geld (in aandelen dus) kun je niet zo maar opnemen.

    Van financiën heb je duidelijk geen kaas gegeten, maar waarom je dat gebrek aan kennis hier zo duidelijk probeert te etaleren, is mij een raadsel.

    Natuurlijk moet de liquiditeitspositie van de overheid afgebouwd worden, er wordt toch amper iets nuttigs mee gedaan.

    En ambtenaarsonlusten … vanachter hun werkplek achter t raam met de auto/bus en wat spandoeken naar het malieveld. Nou nou spannend hoor. Zo’n 70% kan volgens mij direct vertrekken (zijn toch voornamelijk ambtenaren-controle baantjes), de rest langzamerhand (goedbetaald) afbouwen.

  10. 13

    @12: wanneer je niet aan weet te geven, wat er mis is met de door jou geciteerde zin, neem ik het kopieer en plakwerk van je tweede zin niet serieus. Ik geef zelf in mijn reactie ook aan, waarom Jan Jaap´s idee, dat onze overheid steenrijk is en het geld voor eigen winsten op schimmige buitenlandse banken zet, niet juist is.

    En aan vage populistische oneliners (“Natuurlijk moet de liquiditeitspositie van de overheid afgebouwd worden, er wordt toch amper iets nuttigs mee gedaan”) heb je in dat geval ook niet veel. Als je dat roept, zul je concreet aan moeten geven, welke rekeningen die overheid volgens jou volgende maand niet hoeft te betalen. Dat er wellicht nauwelijks iets nuttigs mee gedaan wordt, is een heel andere discussie. Maar als je de liquiditeitspositie af wil bouwen, suggereer je, dat de overheid bepaalde rekeningen niet hoeft te betalen.

    Ook je uitlatingen over de ambtenaren doen het goed bij het simpele volk, maar doen je nick geen eer aan. Kropotkin was namelijk een slimme jongen, die zijn stellingen wel probeerde te onderbouwen en die niet probeerde gemakkelijk te scoren met wat oneliners. Je kunt wel roepen, dat 70% van de ambtenaren direct kan verdwijnen, maar dat zul je toch via parlementaire weg moeten bereiken. er zijn diverse partijen, die dat roepen en riepen. Die partijen hebben ons land in de laatste 50 jaar het merendeel van de tijd geregeerd en hebben dus volop kansen gehad om het aantal ambtenaren te reduceren, maar zijn daar niet in geslaagd. Of je opmerking daarmee onzin is of eens stemadvies tegen CDA en VVD mag ieder voor zich uitmaken. En, zoals je zelf ook al aangeeft, het ontslag van die ambtenaren levert nauwelijks financiële besparingen op (zou de eerste tijd zelfs gemakkelijk meer geld kunnen kosten dan opleveren).