De nieuwe horigheid

Big data rukken op: het verzamelen van informatie, om daar vervolgens algoritmes op los te laten die tot beter onderbouwde beslissingen zouden komen dan wijzelf. Er gaat van alles mis bij al die mooie technologische dromen. Zo wordt de informatie in kwestie bepaald niet altijd netjes verzameld. Veel datasporen worden aan mensen onttrokken zonder dat wij daar weet van hebben, laat staan dat we grip hebben op wat er vervolgens mee gebeurt.

Intussen hebben de beslissingen die uit die algoritmes komen rollen – gewoonlijk heel soft als ‘suggesties’, ‘aanwijzingen’ of ‘indicaties’ betiteld – geregeld zeer verstrekkende gevolgen. U komt helaas niet in aanmerking voor een lening bij ons. Of: uw auto lijkt ons te duur voor uw inkomen. Wij denken op grond van uw profiel dat wij uw sollicitatie afwijzen. De Belastingdienst zet uw toeslag voor kinderopvang stop, want u lijkt ons een fraudegeval. Of Jeugdzorg ziet ‘signalen’ van ‘vermoedens van’ kindermishandeling, en zet een vlaggetje bij uw gezin.

Nu willen de entrepreneurs ook de kunsten in. Journalist en programmamaker Jaïr Tchong beschreef de plannen die het Belgische PXL-Music vorige week op een congres van de Vereniging Nederlandse Poppodia en Festivals presenteerde. Prachtige vergezichten, werkelijk waar: op grond van de data van bezoekers (hun Google-gebruik, waar ze kwamen, waar ze naar luisterden, wat ze verder zoal deden) en de gegevens van zalen zelf (hoeveel mensen kunnen erin, hoeveel kaarten verkopen ze bij elk optreden) hoopt PXL-Music de zaalprogrammeurs te kunnen voorspellen welke acts tot volle zalen leiden en welke acts ze beter niet kunnen boeken. Naïef-optimistisch meldde de spreker dat podia zo minder missers zouden hebben, en dan dus fijn meer geld zouden overhouden voor experimenten.

Tchong zag het al voor zich.

Wie had, met zo’n algoritme in de hand, in ’s hemelsnaam ooit het prille Nirvana geboekt? En was het niet raar dat podia én bezoekers voor deze vermeende, gladgestreken slimheid al hun data moesten afstaan aan een bedrijfje dat hen vervolgens wilde aansturen en daar een verdienmodel op wilde bouwen?

Denk aan hoe restaurantsite Iens, ooit begonnen als een ‘handige’ beslishulp voor wie buiten de deur wilde eten, gaandeweg dictatoriale trekjes kreeg. Zo verdwenen restaurants met uitmuntende reviews miraculeus in de krochten van Iens wanneer ze Iens geen reclamegeld betaalden. ‘Maffiapraktijken,’ oordeelden de restauranthouders terecht.

Ik realiseerde me dat er een droom aan gruzels lag. Ooit beloofde internet de middle man overbodig te maken: je kon voortaan je muziek rechtstreeks bij je favoriete artiest kopen, zelf je reis boeken, of een boek uit de VS importeren. Veel tussenhandelaren zijn inmiddels verdwenen. Maar nu wordt er, beetje bij beetje, een bovenlaag van handelaars in big data gemetseld, die zelfstandige bedrijven – inclusief hun klanten – horig tracht te maken.

 

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    Helemaal eens!
    Zou er al een plugin zijn ontwikkeld die ruis in de data veroorzaakt? Dat zou een mooie toevoeging zijn bovenop Ghostery en uBlock origin (deze plugins helpen denk ik nauwelijks tegen dataverzameling).

  2. 2

    De kinderopvang (en wellicht ook de basisschool) moet straks ook gaan bijhouden hoeveel kinderen er gevaccineerd zijn en hoeveel niet. Heel nobel natuurlijk. Maar misschien ontstaat er straks een nieuwe klasse mensen, die gediscrimineerd zullen worden… want ze vormen toch een risico…

    In 1943 stak een groep verzetstrijders in Amsterdam het Bevolkingsregister in brand, omdat de bezetter wel heel makkelijk mensen kon opsporen met die gegevens. Misschien wordt het tijd om ook eens wat datacenters te saboteren.

  3. 3

    “Veel tussenhandelaren zijn inmiddels verdwenen.”
    Vooral omdat anderen semi-monopolisten zijn geworden (Amazon, Bol, Aliexpress).

  4. 5

    Piekfijn eens!!!

    Al kreeg je persoonlijke pas om te pinnen, wist je toch allang dat er helemaal geen prive meer is.
    Zelfs al koop je bijv. leuke bankstel of nieuwe behangen of nieuwe keuken, hangen al die neuzen van belasting al je gegevens wat je allemaal heb gekocht.

    Bijv. als ik zo graag adoptie dove kinderen uit India wil nemen, zeggen ze natuurlijk: Hoe betaal je om voor hen te zorgen?
    Bijv. ik ken dove echtpaar in Nederland die dove kinderen in tijdelijke verblijf nemen wegens noodgeval en of door kinderbescherming, hebben ze al enorme huis en verheerlijken ze voor hun huis dankzij kinderbijslagen en of bepaalde bedragen subsidie voor dove kinderen maar ze gaan elke jaar naar Tropisch landen. Hoe ik kom te weten, zie je gewoon op FB.
    Ook doventolken zijn allemaal ZZP-ers, maar sommige vervalsen zelf om KM te vergroten om hun zakken te vullen, oweeeee ze gaan elke jaar 4 keer per jaar op vakantie. ‘T zalige ZZP-ers. Hun uurtarief is abnormaal hoog, niet erg gewoon al zie je hun Linkedin;
    Ook veel ZZP-ers gebruiken hun certificaten NIET , maar volledig Bachelor of HBO of Universiteit alsof ze allemaal voltijds daar hebben gezeten, is het ook zoiets vervalsing.
    Gebarendocenten hebben absoluut alleen certificaten van bepaalde opleidingen, maar ze melden wel op UvA….nou hé, ik ken een paar gebarendocenten die niet echt Hogere opleiders zijn, en verdienen ze ballen eurrrrreaaauuuuoooooooooo.
    Daar kun je toch niet van te maken he.

    Helemaal dankzij internet en pas heb je geen prive leven meer

    Internet; social media maakt je er zelf sowieso Crazy-psychopatisch van, bah bah! Helemaal griezelig!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren