De partij als paria

Deze maand zou Zweden vervroegde verkiezingen houden. Die zijn geannuleerd nadat zes politieke partijen alsnog een moeizaam akkoord bereikten. De partijen zijn tot elkaar veroordeeld vanwege hun cordon sanitaire rond de Zwedendemocraten. Dit stelselmatig buitensluiten van een partij komt in westerse democratieën regelmatig voor. Even wat Europese voorbeelden op een rij. De zes partijen weigeren stelselmatig elke politieke samenwerking met de Zwedendemocraten. Die situatie doet denken aan die van pariapartij Vlaams Belang bij onze zuiderburen. De uitsluiting van haar voorloper, Vlaams Blok, werd in 1989 zelfs formeel vastgelegd in een Cordon Sanitaire Protocol. Dat protocol stond vrijwel direct ter discussie en werd nu eens verworpen, dan weer hernieuwd. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht draaide het bij dat Cordon Sanitaire Protocol niet slechts om het voorkomen dat Vlaams Blok in de regering zou komen. Het was een plicht tot weigering van elke vorm van politieke samenwerking. Dus ook bijvoorbeeld steun aan wetsvoorstellen van Vlaams Blok. Die weigering gold op alle niveaus; niet alleen landelijk. Lokaal is er incidenteel van afgeweken.

Waar stond Mark Verheijen voor?

Bas Heijne:

Interessanter is de vraag waarom juist deze man als politieke belofte gold. Ambitieus, snel opgeklommen, grote toekomst binnen de partij – het is opvallend dat in de portretjes van de VVD’er die nu overal opduiken niets inhoudelijks wordt vermeld. Waar stond Mark Verheijen voor, behalve voor een nieuwe bioscoop van Piet van Pol? Wat waren zijn grootse plannen voor de partij waarin hij zo snel omhoog klom, wat wilde hij veranderen, wat was zijn – sorry, Mark – visie?

Ik ben er niet achtergekomen. Ik had Verheijen zijn dure wijn gegund wanneer dat tot een paar oorspronkelijke ideeën had geleid, maar ik heb ze niet kunnen vinden. De man van de toekomst was vooral een man van de partijlijn. Zijn bijzondere talenten waren de talenten van de zuivere carrière-politicus. Voor zo iemand is besturen ondergeschikt aan netwerken. Voor zo iemand is een dagje skûtsjesilen wel degelijk zinnige arbeid – want verder is er niet zoveel. […]

Wat de affaire-Verheijen en vooral het gedrag van Rutte en Zijlstra laten zien, is een politiek-bestuurlijke klasse die volledig op zichzelf betrokken is geraakt. Men vertegenwoordigt het volk niet, men vertegenwoordigt elkaar.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Einde Politiek Kwartier

COLUMN - Klokwerk sluit zijn columnreeks ‘Politiek Kwartier’ af, maar blijft schrijven.

Iets van twintig jaar geleden las ik toevallig als student Plato en de strijd tegen het democratische beest, een boekje van de Plato-vertaler Gerard Koolschijn.

En ik was verkocht. Veel van Plato zijn fundamentele kritiek op verschillende politieke systemen bleek zonder meer van toepassing op onze hedendaagse samenleving. Koolschijn plakt Plato’s citaten zo aan elkaar, dat het lijkt alsof hij schrijft over de Nederlandse politiek van vandaag de dag. En de kritiek is fundamenteel en dodelijk herkenbaar.

Plato is echter niet zozeer bekend geworden door zijn kritiek. Na dit boek las ik Plato’s hoofdwerk Politeia, dat vaak vertaald wordt als ‘de Staat’. Plato bespreekt hier zijn ideale staat. Politeia heeft daarbij een veel bredere focus dan alleen politiek. Het draait in dat werk ook om psychologie, ethica en metafysica. Maar de insteek is wel duidelijk een politieke. 

Plato stelt daarbij twee vragen:

  • Hoe kunnen wij een samenleving inrichten die het meest eerlijk is?
  • En is die samenleving dan ook de beste samenleving mogelijk?

In het boek moet het antwoord op vraag 1 dan het bewijs zijn dat het antwoord op vraag 2 een volmondig “ja” is. Eerlijk is het best. Maar… wat is eerlijk?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nieuw dieptepunt politieke participatie Nederland

DATA - Eergisteren zijn de nieuwe tellingen van het aantal leden van de politieke partijen door het DNPP bekend gemaakt. Met 295.326 leden op 1 januari 2015 is een nieuw dieptepunt bereikt. Met een daling van 4,4% ten opzichte van 2014 is de participatie op 2,2% uitgekomen. In absolute aantallen zaten de jaren 2000 t/m 2002 overigens nog lager.

Grootste verliezers zijn 50Plus, na hun groei in 2013 dus terugval, en VVD, CDA en PvdA.

Hier de totalen:

ledental_pp_1950_2015_475


Per partij de ontwikkeling vanaf 1978 1967:

leden_pp_1967_2015_475

En hier als percentage van de volwassen bevolking in NL (organisatiegraad). De donker gekleurde jaren zijn verkiezingsjaren.

pp_leden_deel_bevolking_1950_2015_475

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

VVD-burgemeester maakte er in Terschelling een potje van

De zoveelste integriteitsaffaire bij de VVD:

De gemeente Terschelling heeft een klokkenluider 155 duizend euro betaald om op te stappen. De klokkenluider, een accountant, maakte melding van een boekhoudschandaal. Ook waarschuwde hij voor financiële problemen rond een reorganisatie.

Het vertrek van de klokkenluider voltrok zich onder het bewind van de VVD’er Rob Bats, die onlangs afscheid nam als interim-burgemeester op Terschelling. Kort nadat de accountant had geweigerd om op verzoek van Bats een vordering ‘linksom of rechtsom’ aan te passen, zodat de burgemeester niet in de problemen zou komen bij de gemeenteraad, is hij met buitengewoon verlof gestuurd.

Volgens de gemeente moest de accountant weg omdat hij niet goed functioneerde. Uit documenten in bezit van de Volkskrant blijkt dat het hem zwaar werd aangerekend dat hij herhaaldelijk kritiek uitte. De gemeente verwachtte een ‘positieve grondhouding’. Zijn signalering dat er financiële problemen dreigden, werd gezien als een ‘directe aanval’ op leidinggevenden.

De problemen waarvoor de accountant waarschuwde, zijn inmiddels realiteit geworden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Si vis pacem, para bellum*

ELDERS - Ondanks het vredesakkoord in Oekraïne en de garanties voor bescherming door hun NATO-partners bereiden de Baltische staten zich voor op een oorlog.

In Estland, Letland en Litouwen is er weinig vertrouwen in de vreedzame bedoelingen van Rusland. De drie landen blijven hard werken aan de  versterking van hun legers. In Estland vond deze week aan de Russische grens een militaire parade plaats van de NATO met deelname van militairen uit de VS, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Spanje en de drie Baltische landen. Een teken van steun van de verdragspartners, maar zonder twijfel ook een provocatie in de ogen van het machtige buurland. Het geheel werd ondersteund door nieuwe forse anti-Russische uitspraken van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry. Moskou liegt, zei hij. De Russen voeren de grootste propaganda-oorlog sinds het einde van de koude oorlog. Wapenleveranties aan Oekraïne worden nog steeds overwogen in de VS. In de Baltische regio zal hij daarmee hoger scoren dan de EU-bondgenoten die zich aanzienlijk voorzichtiger opstellen.

De regering van Litouwen heeft gezien de toenemende spanningen besloten de dienstplicht weer in te voeren. Die was in 2008 afgeschaft, maar voor de versterking van het beroepsleger acht de Defensieraad van het land een paar duizend extra militairen noodzakelijk. Het parlement moet de maatregel nog goedkeuren. In Europa is de dienstplicht in de meeste landen afgeschaft. Het leger van Litouwen wilde zich verder graag versterken met Duitse pantserwagens. Duitsland is niet afkerig van hulp, ook al lijkt dat misschien zo, maar het land zegt op dit moment alle beschikbare voertuigen zelf nodig te hebben. De Duitse luchtmacht steunt Litouwen wel met patrouillevluchten in de regio. De bevolking van Litouwen wordt door de regering op het ergste voorbereid met een bijna honderd pagina’s dikke brochure ‘voor het geval dat….’ Paniekzaaierij, volgens sommigen. Een inval achten de meeste Litouwers onwaarschijnlijk.

Foto: Gerard Stolk (cc)

PS2015: Welke coalitie dan wel?

ACHTERGROND - Welke coalitie heeft straks wel een meerderheid in zowel Eerste als Tweede Kamer, vraagt Tom van der Meer zich af.

Wie het eerste verkiezingsdebat van PS2015 heeft gekeken, heeft gemerkt dat de campagne niet gaat over provinciale maar over nationale onderwerpen. En niet in de laatste plaats om de vraag of Rutte II – gesteund door VVD, PvdA en de ‘Constructieve 3’ – zijn meerderheid in de Eerste Kamer zal behouden.

Met een schuin oog op de peilingen concludeerden onder meer Brinkman (CDA), Kox (SP) en Faber (PVV) dat kiezers de verkiezingen van de Provinciale Staten gebruiken om af te rekenen met de zittende regering. Dat heet dan een ‘duidelijk signaal van de kiezer’.

Maar als de verkiezingen dan inderdaad genationaliseerd zijn, is het merkwaardig dat de werkelijke hamvraag dan niet wordt gesteld. Die hamvraag luidt: Wat dan wel?

Als Rutte II zou vallen, welk alternatief willen de oppositiepartijen dan bieden? Laten we even kijken naar de alternatieven.

Tweede Kamer

Wat vaak wordt vergeten, is dat in 2012 elke realistische coalitie deelname van zowel PvdA als VVD vereiste. Andere coalities waren inhoudelijk onmogelijk – zo stond de PVV stond na de val van Rutte I buitenspel – of vereisten minstens vier partijen om alleen al in de Tweede Kamer een meerderheid te halen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du jour | Vertrouwen

Vertrouwen vormt het uitgangspunt in de omgang van de overheid met burgers. De overheid is dienstbaar aan de burgers en aan hun vrijheden.

Volgens voorzitter Jan-Kees Wiebenga van de Commissie Integriteit van de VVD is dit één van de beginselen van de VVD. Mooie woorden, maar waar blijven de daden?

Opa Opstelten is nog erger dan de NSA en de pechvogels van onze maatschappij worden opgejaagd. Zijn dat getuigenissen van het vertrouwen van de overheid in de burger? Of heeft slechts een beperkt clubje mensen recht op dat vertrouwen?

VVD-politica al week vast wegens hennepteelt en witwassen

Zo meldt het NRC:

Tegen het gemeenteraadslid van de VVD uit Maarssen dat al werd verdacht van schending van haar ambtsgeheim bij een burgemeestersbenoeming, loopt nu ook strafrechtelijk onderzoek wegens grootschalige hennepteelt en witwassen. Ze zit al een week in voorlopige hechtenis, waar ze met niemand anders dan haar advocaat contact mag hebben.

En dus ‘start de VVD-campagne in mineur door integriteitsaffaires’, aldus de Volkskrant.

‘Meer straf en minder begrip voor criminelen,’ zeg ik altijd maar. (Maar dat VVD-campagnefilmpje lijkt nu van YouTube verdwenen te zijn…)

Mark Verheijen stapt op

Zo meldt nu.nl:

Verheijen zegt in een verklaring: “Een volksvertegenwoordiger kan alleen functioneren als zijn of haar integriteit niet ter discussie staat. Dat was bij mij helaas de afgelopen weken wel het geval. Dat was niet goed voor mijn partij, niet voor mij en niet voor het aanzien van de politiek. Ik heb daarom vandaag besloten mijn lidmaatschap van de Tweede Kamer neer te leggen.”

VVD-Fractievoorzitter Halbe Zijlstra noemt het een “logisch besluit”. “Voor Mark is dit een persoonlijk drama, maar op grond van het rapport van de integriteitscommissie en de publicaties van de laatste weken is dit een logisch besluit.”

VVD’er Verheijen regelde gratis verkiezingsfeest

Zo meldt het Ad:

VVD-Kamerlid Mark Verheijen heeft in 2012 een gratis verkiezingsfeestje geregeld voor premier Rutte op de Floriade in Venlo. De regeringspartij betaalde daar niets voor, terwijl de expositie sterk afhankelijk was van dergelijke inkomsten.

Verheijen, die recent nog in opspraak kwam vanwege zijn declaraties, was nauw betrokken bij de met belastinggeld gefinancierde Floriade. Hij beweerde zelf in 2012 dat er van een vriendendienst voor de VVD geen sprake was. Toen hij via Twitter de vraag kreeg wie de rekening betaalde voor de verkiezingsbijeenkomst op de tuinbouwexpositie, antwoordde de toenmalig gedeputeerde: ,,De VVD, je kunt congresfaciliteiten gewoon huren.”

De vereffenaar van de nu geliquideerde Floriade BV constateert na onderzoek van de administratie dat er helemaal geen factuur is verzonden voor de partijbijeenkomst met Rutte. Een woordvoerder van de regeringspartij bevestigt eveneens dat er niets is vergoed aan de commercieel gerunde Floriade. ,,We hebben alleen de aankleding van het podium betaald,” aldus de woordvoerder.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende