Over bewapening hebben we het niet meer

Het minderheidskabinet-Jetten worstelde met het rondkrijgen van de begroting voor volgend jaar. In de berichtgeving krijgen we een beeld van een strijd tussen VVD, die partijen aan haar rechterzijde tegemoet wil komen en CDA/D66 die PRO mee willen krijgen. Sociale zekerheidsuitgaven spelen een belangrijke rol, belastingen ook. Maar veel details krijgen we niet. Waar je weinig over hoort zijn de stijgende uitgaven voor Defensie om tegemoet te komen aan de NAVO-afspraken conform Trumps eis: 5% van het BNP moet naar de oorlog. Als er al naar verwezen wordt is het in verhullende termen, zoals de extra belasting die het CDA voorstelt als 'vrijheidsbijdrage'. Waar het echt om gaat zijn miljardeninvesteringen in de wapenindustrie die niet ter discussie staan. En die dus niet of nauwelijks in de openbaarheid komen. Eerder schreef de NRC dat het Nederlandse ministerie van Defensie bezig is in een ijltempo geld uit te geven, maar steeds minder informatie vrij geeft over waar al deze miljarden aan worden besteed. 'In 2021 kreeg minder dan de helft (43 procent) van alle materieelprojecten het stempel ‘vertrouwelijk’; dit jaar was dat driekwart (76 procent).' De redenen zijn zowel commercieel (bescherming van de onderhandelingspositie) als operationeel (de vijand niet informeren). Defensie probeert het zichzelf zo gemakkelijk mogelijk te maken. De grens voor uitgaven waarboven melding moet worden gemaakt aan de Kamer wordt verhoogd, aanbestedingsregels worden soepel gehanteerd. Dat leidde tot kritiek van de Algemene Rekenkamer die constateerde dat van de in totaal 4,4 miljard euro aan „fouten en onzekerheden” die de Rekenkamer vond in de door Defensie aangegane verplichtingen 3,6 miljard direct was gegund, zonder voldoende onderbouwing. De Rekenkamer is al jaren kritisch op Defensie. Dit jaar kapittelde voorzitter Pieter Duisenberg minister van Defensie Dilan Yesilgöz omdat zij volgens hem de onvolkomenheden niet serieus genoeg neemt. "Dat de verantwoordelijke minister defensief reageert en deze bevinding niet erkent, is niet goed voor een lerende overheid", zei Duisenberg. Het gebrek aan openbaarheid bij Defensie heeft natuurlijk alles te maken met de aard van het bedrijf. Het ligt hier allemaal veel gevoeliger dan bij andere ministeries. Dat Defensie veel informatie als vertrouwelijk bestempelt is begrijpelijk. Maar hoever mag dat gaan? PRO-Kamerlid Kati Piri wilde ter voorbereiding van een Commissievergadering weten welke projecten er bij Defensie op de rol stonden. Zij werd geconfronteerd met een lading plannen die allemaal het etiket 'vertrouwelijk' hadden gekregen. „Ik dacht: hoe ga ik in godsnaam dit debat doen?” De Kamer wordt wel geïnformeerd. Kamerleden krijgen inzage in als 'vertrouwelijk' bestempelde stukken. Maar ze mogen er niet in het openbaar over debatteren. Voor burgers blijft alles verborgen. En in de debatten over de begroting zijn Kamerleden inzake uitgaven voor de bewapening dus met handen en voeten gebonden. Dit raakt de democratie op een gevoelige wijze. Wat hier gebeurt is dat een enorme stijging van de staatsuitgaven feitelijk buiten het openbare debat wordt gehouden. Dat onze volksvertegenwoordigers hun mond moeten houden en dat burgers, die het uiteindelijk zullen moeten betalen, helemaal niets te horen krijgen en afgeleid worden met een onsje meer of minder belasting of eigen risico bij de zorgverzekering.

Door: Foto: UX Gun on Unsplash
Foto: UN International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (cc)

Het is maar waar je je voor in wil zetten…

COLUMN - De ‘je’ in de titel slaat in dit geval op de Servische regering. Er is daar natuurlijk een bloederige oorlog geweest in de jaren negentig. Het verhaal is de meeste lezers waarschijnlijk bekend: verschillende deelrepublieken wilden het federatieve Joegoslavië verlaten. In Joegoslavië had de kliek van Slobodan Milosevic de macht gegrepen, en wilde kost wat kost die macht behouden. Toen het niet lukte om het land bij elkaar te houden, moesten deelrepublieken die de onafhankelijkheid uitriepen met geweld veroverd worden – in ieder geval de delen waar Serviërs woonden, want als er dan geen Joegoslavië kon zijn, dan toch ten minste een Groot-Servië.

Die oorlog duurde tot halverwege de jaren 90, met de genocide in Srebrenica als tragisch dieptepunt. Vervolgens herhaalde de geschiedenis zich nog een keer eind 99 in Kosovo – waar de Servische agressie uiteindelijk mede door bombardementen van de NAVO een halt toe werd geroepen. De nationalistische waanzin eiste het leven van naar schatting 130.000 a 140.000 levens, waarvan een groot deel burgers.

De vraag is dan: waar zet je je als Servische regering voor in, 25 a 30 jaar later? Je kan je energie besteden aan het verbeteren van de verstoorde relaties met buurlanden. Het opsporen van nog voortvluchtige oorlogsmisdadigers uit die tijd. Het werken aan de relatie met Europa, omdat Servië toe wil treden tot de EU (werkt vast beter dan spelletjes te spelen en te voetjevrijen met de Russen).

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Quote du Jour | De brandstichter als verkeersregelaar

How the U.S. Navy Is Helping Get Oil Through the Strait of Hormuz

With Iran making ship traffic perilous, a U.S. operation offers a way out for some energy exports, stealthily shepherding tankers on dangerous journeys.

Aldus de New York Times. Zelden zat er zoveel framing in zo weinig tekst. Iran “makes ship traffic perilous”. Iran maakt het gevaarlijk. De Verenigde Staten daarentegen “help”, “offer a way out” en “shepherd” tankers. De ene partij bedreigt, de andere helpt en beschermt.

Foto: Josh Reid on Unsplash

IJsland staat weer voor de deur van de EU

Morgen mogen de IJslanders zich in een referendum uitspreken over een mogelijke hervatting van de onderhandelingen met Brussel over het EU-lidmaatschap. In 2015 waren de gesprekken afgebroken door de toenmalige eurosceptische regering. Sinds Trump Groenland bedreigt en de geopolitieke spanningen in het gebied rond de Noordpool sterk stijgen is de discussie over aansluiting bij de EU weer opgelaaid. De regering heeft bij het uitschrijven van het referendum nadrukkelijk aangegeven dat het alleen gaat over onderhandelingen en dat de uitkomst tezijnertijd in een nieuw referendum zal worden voorgelegd aan de bevolking. Maar de oppositie schreeuwt nu al moord en brand met de door Groenland geïnspireerde leus: ‘Iceland is not for sale’.

IJsland is al jaren verbonden met Europa. Het land maakt deel uit van de Schengenzone, de EER (Europese Economische Ruimte) en de EVA (Europese Handelsassociatie). Qua handel en reizen volgt het land Europese regels en wetgeving, echter zonder er over mee te mogen praten. Net als Noorwegen. Voor beide landen is het visserijbeleid tot nu toe de belangrijkste reden om geen lid te worden. De tegenstanders van aansluiting bij de EU verzetten zich er tegen omdat het land dan onderworpen zou worden aan visquota en visserijbeheerregels die door de EU worden vastgesteld, en het zou gedeelde toegang tot bepaalde wateren moeten accepteren. De visserijsector en de vissersgemeenschappen zouden aanzienlijke verliezen kunnen lijden. De EU Commissaris voor de Visserij Costas Kadis heeft al laten weten dat er ruimte is voor uitzonderingen. Een aanbeveling aan de IJslanders om voor hervatting van de onderhandelingen te stemmen. Maar het is de vraag hoever Costas Kadis van de huidige EU-leden mag gaan. 

Foto: Yada Pongsirirushakun on Unsplash

Internationale solidariteit is zelfverdediging

Internationale solidariteit is ook een vorm van eigenbelang. Want wie elders opkomt voor vrijheid, democratie en menselijke waardigheid, verdedigt uiteindelijk ook de wereld waarin wij zelf willen leven. Dat geldt voor verschillende conflicten en politieke situaties, ook al zijn ze onderling niet met elkaar te vergelijken.

Cuba: solidariteit tegen isolatie

Cuba is al decennialang het onderwerp van internationale solidariteitscampagnes. Vooral de Amerikaanse economische blokkade heeft geleid tot steunacties vanuit allerlei landen. Artsen, hulpverleners, maatschappelijke organisaties en politieke bewegingen hebben zich uitgesproken tegen het isolement van het eiland.

Trump valt Cuba aan met een olieboycot, sancties tegen Cubaanse leiders en strijdkrachten en geniepige pogingen van een speciale taskforce van de CIA om een ‘regime change’ te forceren. Vorige week volgden nieuwe sancties. De Amerikaanse ministeries van Financiën en Buitenlandse Zaken kondigden sancties aan tegen negen staatsbedrijven in de mijnbouw, metaalindustrie en bouwsector.  Vooralsnog weet Cuba stand te houden. Mede dankzij internationale solidariteit, die overigens niet beperkt zou moeten blijven tot de directe buren.

In Mexico worden herhaaldelijk grote solidariteitsprotesten voor Cuba gehouden. De Mexicanen roepen op de verstikkende sancties te beëindigen. Verder organiseren burgers inzamelingacties en worden hulpgoederen naar Cuba gestuurd, hoewel de Amerikaanse sancties dat wel lastiger maken.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du jour | Vergisrecht

QUOTE - Hoera! Soms doet onze landelijke politiek goede dingen, of in ieder geval, herstelt ze verkeerde. We krijgen een ‘vergisrecht‘, in het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Wat dat is?

De wet bouwt voort op de uitgangspunten van de Participatiewet in balans en moet gemeenten beter in staat stellen om proportioneel te handhaven. Bij besluiten kunnen zij straks nadrukkelijker rekening houden met de aard en ernst van een overtreding, de mate van verwijtbaarheid en de rol die de gemeente zelf heeft gespeeld bij het ontstaan van de situatie.

Nieuw is ook het zogenoemde ‘vergisrecht’: het recht op het maken van een vergissing. Hiermee moet worden voorkomen dat inwoners door een enkele fout in een onomkeerbare spiraal van schulden en problemen terechtkomen.

Foto: Directie Voorlichting (cc)

De asielknop bestaat vooral in verkiezingsprogramma’s

De Nederlandse politiek praat over asiel alsof ergens op het ministerie een grote draaiknop zit. Rechtsom draaien betekent minder vluchtelingen, nog iets verder rechtsom betekent grip en wanneer de knop maar streng genoeg naar rechts wordt afgesteld, kan ook de opvangcapaciteit omlaag. Dat de praktijk zich weinig aantrekt van dit bedieningspaneel, geldt in Den Haag vooral als een tijdelijk uitvoeringsprobleem.

De Migratieradar Asiel zomer 2026 van de IND schetst een ander beeld. De dienst ziet in de belangrijkste herkomstlanden geen reden om een daling van het aantal eerste asielaanvragen te verwachten. Als het gebruikelijke seizoenspatroon terugkeert, kan het aantal in mei tot en met augustus boven de 9.000 uitkomen. In dezelfde periode van 2025 waren het er 7.800. Daarmee zou het nog altijd onder 2024 (10.100) en 2023 (12.500) blijven, en dat is precies het punt: de aantallen bewegen op en neer om redenen die weinig van doen hebben met de stand van de Haagse knop.

Het is ook geen exacte voorspelling. De IND benadrukt terecht dat migratie door veel factoren wordt bepaald en dat aan de prognose geen rechten kunnen worden ontleend. Maar juist die onzekerheid is politiek relevant. De uitvoeringsdienst ziet geen empirische basis om nu alvast van een stevige daling uit te gaan. Een overheid die opvang, personeel en huisvesting afbouwt op basis van het gewenste effect van haar beleid, gokt met een keten die al jaren overbelast is.

Foto: Utenriksdepartementet UD (cc)

De genocide duurt voort – het wegkijken ook

De Amerikaanse president Trump is er niet in geslaagd de Israëlische regering mee te krijgen in zijn recente vredesplan (‘een historische doorbraak’) voor Gaza. Niemand is er verbaasd over. Sinds het ‘bestand’ in oktober inging, zijn ten minste 1222 mensen in Gaza gedood waaronder minstens 300 kinderen. Het Israëlische leger schuift de gele bestandslijn steeds verder op. Met de bouw van een aarden wal rond de puinhopen van eerder kapotgeschoten huizen drijft Israël de dakloze Palestijnen in een steeds kleiner gebied. Inmiddels heeft Israël naar eigen zeggen 65 procent van de Gazastrook ingenomen en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde in mei aan dat hij daar 70 procent van wil maken. Vorige maand kondigde de Israëlische minister van Defensie Katz aan dat er in het nieuw veroverde gebied weer Joodse nederzettingen kunnen worden gebouwd.

De moord op de Palestijnse bevolking gebeurt niet alleen met bombardementen en geweervuur van sluitschutters vanaf de aarden wal. Ook de vele niet-ontplofte explosieven die na jarenlang oorlog voeren door het hele gebied liggen, hebben al honderden slachtoffers gemaakt. Begin dit jaar waarschuwden artsen al voor de dodelijke gevolgen van infectieziekten, vooral onder kinderen. “Het gevaar schuilt in de verzwakte immuniteit van de bevolking in Gaza als gevolg van hongersnood, ondervoeding en het gebrek aan noodzakelijke vaccinaties, wat een ernstige bedreiging vormt voor het leven van de patiënten.” Een kinderarts: “Voedsel, onderdak, een beschermend gezin, gezondheidszorg en onderwijs. Dat zijn de vijf essentiële dingen die elk kind nodig heeft. En in Gaza is elk van deze zaken doelwit geweest.” Gynaecologen die tijdens de genocide in Gaza werkten, vertelden de organisatie dat alle vrouwen die ze behandelden – “zwanger of niet” – ondervoed waren. Anderen beschreven hun ervaringen bij terugkeer naar gezondheidsinstellingen die belegerd en geplunderd waren door Israëlische bezettingsmacht, wat de overtuiging bevestigde dat de Palestijnse gezondheidszorg zelf een doelwit is. De-Healthification heet Israëls ‘georkestreerde ineenstorting van het Palestijnse leven’ in een uitgebreide studie van Layth Malvis van het Georgetown University’s Center for Contemporary Arab Studies. Andere spreken van ‘medicide‘, langs de medische weg een bevolking uitmoorden. 

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Minister Memory 2026

Na de zomer het einde van kabinet Jetten

COLUMN - Onrust zaaien om de val van het kabinet te oogsten, is niet alleen aan het agro-industrieel complex voorbehouden. Er zijn een paar talkshows en interviewprogramma’s die er ook een handje van hebben. Maar waarom lenen toch niet als rechtsrevolutionair bekend staande gasten zich daarvoor?

In de zomereditie van Sven op 1, was emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis Joop van den Berg te gast. Bij Sargasso kennen we hem van ons zusterblog Montesquieu Instituut, mede door hem opgericht en tot op vandaag nog een van de auteurs. Sinds 2005 schrijft hij ook een tweewekelijkse column bij de website Parlement.com.

Bij Sven op 1 citeert de redactie Joop van den Berg in de kop van hun artikel:

Emeritus hoogleraar: ‘Einde kabinet-Jetten zit er dik in’

Joop van den Berg blijkt te reflecteren over of kabinet Jetten de komende Prinsjesdag (en daarop volgende debatten) in september zal doorkomen: “Ze komen in een hele lastige positie terecht in het najaar. Daarvan hangt af of ze enige toekomst hebben”

Joop van den Berg somt de inmiddels als bekend staande oorzaken voor een mogelijk debacle op.
– het kabinet heeft een minderheid in de Eerste en Tweede Kamer en heeft voor de financiële plannen dus steun nodig van een deel van de oppositie;
– het is geen hecht kabinet, waarin VVD versus D66, CDA “over een aantal dingen zeer verschillend denken.”
– als het kabinet dit jaar niet onderuit gaat, dan wel een jaar later, na de volgende Prinsjesdag. De VVD is immers de grote linkmiegel, die er op speculeert dat “na de statenverkiezingen er een meer rechtsgeoriënteerde Eerste Kamer komt”.
Joop van den Berg zei over dat laatste: “Dat denk ik, maar ik vind het wel een linke manier om de zaak naar de toekomst te verplaatsen. De begroting en het financiële kader zijn een ernstig conflictpunt”.

Foto: "Circular Polarisation difference" by nikozz is licensed under CC BY-NC-ND 2.0

‘Polarisatie’ is niet het probleem

De term ‘polarisatie’ suggereert twee kampen die zich van elkaar verwijderen en daarmee ongeveer evenveel verantwoordelijkheid dragen voor de groeiende afstand. De remedie ligt dan voor de hand: matiging, dialoog, een stap naar elkaar toe

Alleen beschrijft dat volgens politicoloog Petter Törnberg slecht wat er op dit moment werkelijk gebeurt. In een recente studie stelt hij dat de dominante ontwikkeling in westerse democratieën asymmetrisch is. Radicaal-rechts beweegt richting autoritarisme, normdoorbreking en uitsluiting, terwijl centrumrechtse en zelfs sociaaldemocratische partijen juist regelmatig naar rechts meebewegen in plaats van naar links.

Wie die ontwikkeling toch als ‘polarisatie’ beschrijft, maakt van radicalisering een afstandsprobleem. En afstand kun je verminderen door beide kanten te laten bewegen.

In theorie althans. In de praktijk is ook de druk om te bewegen asymmetrisch. Links moet de rechtse kiezer ‘begrijpen’, luisteren naar diens zorgen, de toon matigen, strenger worden op migratie en erkennen dat het op sommige onderwerpen misschien toch te ver naar links is doorgeschoten. De omgekeerde oproep klinkt aanzienlijk minder vaak. Radicaal-rechts wordt zelden gevraagd wat meer begrip op te brengen voor migranten, trans mensen of moslims om zo de polarisatie te verminderen. Blijkbaar is toenadering vooral de verantwoordelijkheid van degene van wie rechts verlangt dat hij opschuift.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Tarik Haiga on Unsplash

Ceuta: wanneer de complottheorie zo gek niet meer klinkt

Ik betrap mezelf de laatste dagen op iets waar ik doorgaans nogal allergisch voor ben: complotdenken. De enorme toestroom van migranten naar Ceuta zou volgens de officiële lezing zijn ontstaan door desinformatie op sociale media en mensensmokkelaars. Het verhaal dat de grens min of meer openstond verspreidde zich razendsnel, tienduizenden mensen kwamen in beweging en binnen enkele dagen zat Spanje met een humanitaire ramp. Maar delen van die uitleg lijken onwaarschijnlijk. Bijvoorbeeld mensensmokkelaars waren helemaal niet nodig. Marokkanen konden de grens prima zelf vinden. Het hele verhaal klinkt wat wankel.

Dat komt allereerst doordat Marokko dit kunstje eerder heeft vertoond. In 2021 liet het land tijdens een diplomatiek conflict met Spanje de grens bij Ceuta feitelijk los. Ongeveer 8.000 mensen konden in zeer korte tijd de enclave binnenkomen. De Europese politiek sprak destijds openlijk over het inzetten van migratie als drukmiddel. Zodra de diplomatieke druk op Rabat toenam, kwam ook de grensbewaking weer op gang.

Wie daardoor bij een nieuwe, plotselinge massale beweging richting precies diezelfde grens denkt: hé, wacht eens even, is dus nog niet onmiddellijk rijp voor een aluminium hoedje.

Daar komt het huidige politieke klimaat bij. Spanje behoort tot de Europese landen die zich het hardst tegen het Israëlische optreden in Gaza hebben uitgesproken. De Spaanse regering veroordeelde Israëlische aanvallen en bleef zich nadrukkelijk achter Palestijnse staatsvorming scharen. Marokko heeft juist nauwe relaties met Israël opgebouwd. En Spanje ligt binnen de EU onder een vergrootglas wegens haar ‘soepeler’ (lees: menselijker) migratiebeleid.

Foto: JF Martin on Unsplash

Is Cuba nog steeds niet gevallen?

Nee, het communistisch regime is nog steeds aan de macht in Cuba, ondanks alle pogingen van de VS om er een eind aan te maken. De bevolking lijdt onder schaarste op alle gebieden. De tekorten maken het leven van de meeste Cubanen zo langzamerhand onmogelijk. Het meest ingrijpend is het tekort aan olie. Venezuela, de belangrijkste leverancier tot voor kort, kan niets meer doen voor Cuba na de ontvoering van president Maduro en de daarop volgende ‘deal’ van Trump met de plaatsvervangende president Rodriguez. Sindsdien zijn door de VS nog weer nieuwe sancties afgekondigd tegen Cuba. De val van het regime lijkt een kwestie van tijd. Het land zit soms dagenlang zonder stroom, in de steden wordt geen vuilnis meer opgehaald, er zijn tekorten aan medicijnen en vele andere producten uit het buitenland sinds vliegverkeer door het gebrek aan kerosine sterk is afgenomen. Er komen ook geen toeristen meer, tot nu toe een van de belangrijkste inkomstenbronnen van het land. Onder Amerikaanse druk staakt de Spaanse hotelketen Meliá, de grootste buitenlandse exploitant van hotels op Cuba, nu al zijn activiteiten op Cuba.

In juni heeft de communistische partij een nieuw pakket maatregelen goedgekeurd, waarmee het land meer wil opschuiven in de richting van een vrijemarkteconomie. Het pakket is gericht is op het aantrekken van particuliere investeringen – niet alleen van kleine, maar ook van grote investeerders. De maatregelen maken de oprichting van particuliere banken mogelijk, het verstrekken van leningen door deze banken, nieuwe particuliere kanalen voor het versturen van geld vanuit het buitenland, de oprichting van particuliere wisselkantoren, de import van benodigdheden en brandstof door boeren, en de import en verkoop van brandstof door particulier kapitaal. Of dat veel gaat uithalen mag worden betwijfeld. Onderdeel van de nieuwe Amerikaanse sancties is het verstoren van het betalingsverkeer. Visa- en Mastercard-betalingen in Cuba zijn opgeschort nadat de sancties een buitenlandse bank ertoe hebben aangezet de banden met een door de staat gesteunde financiële instelling te verbreken.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende