Modi onder druk door jongerenprotesten

De aandeelhouders van Shell krijgen dit jaar meer dividend. Het olie-en gasbedrijf maakte het afgelopen kwartaal 12,1 miljard dollar winst. In dezelfde periode vorig jaar was dat 5,4 miljard. De winst is te danken aan de voortdurende oorlog in het Midden-Oosten. De ongebreidelde exploitatie van fossiele brandstoffen levert elders ook andere verhalen op.

Al 13 jaar lang laden Britse tankers Angolese ruwe olie, waarbij ze een spoor van systematische en routinematige verwoesting achterlaten. Uit een analyse van satellietbeelden blijkt dat er bij een specifiek deel van de Angolese zeebodem een enorme hoeveelheid olie is gelekt over een oppervlakte die minstens negen keer zo groot is als Londen, zo berichten de Britse onderzoeksjournalisten van Declassified UK. Een expert schat de verspilling op 4,5 miljoen vaten, wat zeer dicht in de buurt komt van de hoeveelheid olie die vrijkwam bij de Deepwater Horizon-ramp in 2010 in de Golf van Mexico, tot nu toe de grootste bekende olieramp. De verspilde olie verstopt netten van de Angolese vissers. ‘Bovendien vergiftigt ze de vis waarvan de gemeenschappen in de noordelijke provincies Zaire en Cabinda afhankelijk zijn om te overleven. Velen eten dagenlang niets, terwijl anderen zich gedwongen voelen om het giftige voedsel toch te consumeren. Hierdoor worden de bewoners blootgesteld aan stoffen die mogelijk kankerverwekkend zijn en maag-darmklachten veroorzaken. Ook het giftige waterstofsulfide dat vrijkomt bij de oliewinning vormt een gevaar voor de gezondheid; het dringt door in bananengewassen en is schadelijk bij inademing. De zwavelachtige geur veroorzaakt misselijkheid en braken.’ De oliemaatschappijen zijn zich van geen kwaad bewust. Ze schrijven de olielekken toe aan natuurlijke bronnen. ‘ExxonMobil heeft de relevante autoriteiten ingeschakeld, blijft het gebied in de gaten houden en evalueert de beschikbare gegevens.’ 

Indonesiërs gaan massaal de straat op om de regering te dwingen de noodtoestand af te kondigen vanwege de voortdurende bosbranden. Ze zien het als een falen van hun regering om branden in regenwouden te stoppen, die hun land in een misselijkmakende nevel hebben gehuld. Het is deze week twee jaar geleden dat Prabowo Subianto geïnstalleerd werd als president. Toen hij nog in de oppositie zat stelde hij dezelfde eisen aan zijn voorgangers. Nu is hij vooral druk met de onderwaardering van de economie van zijn land door de Amerikaanse financiële dienstverlener voor beleggers MSCI (Morgan Stanley Capital International).

„Ik heb het recht om te ademen”, stond er op een spandoek tijdens een demonstratie in de Indonesische hoofdstad Jakarta. „Blus de branden onmiddellijk!” De bosbranden zijn de ergste in jaren. Eerder dit jaar viel er minder regen tijdens de doorgaans natte maanden die aan april voorafgaan; volgens experts is dit te wijten aan zowel de opwarming van de aarde als het klimaatverschijnsel El Niño. Volgens het ministerie van Volksgezondheid hebben meer dan 306.309 inwoners van de zeven Indonesische provincies die het zwaarst door de rook zijn getroffen, de afgelopen twee maanden acute luchtwegaandoeningen opgelopen. Bijna de helft daarvan – 146.037 gevallen – betrof kinderen onder de 10 jaar. De smog veroorzaakt ook overlast in de buurlanden Singapore en Maleisië. Prabowo zegt dat het bluswerk een topprioriteit is voor zijn regering. Hij doet nog geen beroep op hulp van zijn buren. Uiteindelijk kan volgens hem alleen regen soelaas bieden. Het afzien van ingrijpender maatregelen onder het regime van de noodtoestand zou te maken hebben met de keuze van de regering om lastige vragen over de verantwoordelijkheid te vermijden. 

Voor de vijfde dag op rij demonstreren Albaniërs, onder leiding van studenten, in de hoofdstad Tirana om premier Edi Rama tot aftreden te dwingen.De protesten zijn een voortzetting van de ‘flamingobeweging‘ die eerder dit jaar tot massale protesten leidde tegen de corrupte regering. Die begonnen nadat Rama een natuurbeschermingsgebied, het eilandje Sazan voor de kust bij Vlora, opofferde voor de goede betrekkingen met de familie Trump

Het ‘flamingoprotest’ is uitgelopen op een bredere beweging tegen Rama en het gehele Albanese politieke systeem. De jongeren zijn vooral ontevreden over het banentekort. Veel studenten die zijn afgestudeerd komen niet aan het werk en ze vinden de kosten van het onderwijs te hoog.

De politie treedt keihard op, niet alleen met traangas en pepperspray maar ook met rubberen kogels die rechtstreeks op demonstranten worden afgeschoten. Ook twee journalisten raakten gewond.  Vanuit Albanië bericht Vincent Yüsui van Gerven Oei op zijn blog The Albanian Mechanism: ‘De afgelopen dagen hebben demonstranten, journalisten en burgerrechtenactivisten talloze gevallen gedocumenteerd van willekeurig, extreem geweld door Albanese staatstroepen tegen ongewapende en vaak minderjarige demonstranten. Hiermee maken zij zich op een grootschalige en ongekende wijze schuldig aan schendingen van zowel de Albanese als de internationale wetgeving. Er zijn videobeelden waarop te zien is hoe politieagenten demonstranten slaan, zelfs nadat zij al zijn aangehouden. Ook is er sprake van bestraffende mishandelingen, enkel omdat mensen door een politieafzetting renden. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de politie beveiligingscamera’s heeft afgedekt op plekken waar zij arrestanten naartoe brengt.’ De politie overtreedt meerdere wettelijke bepalingen, constateert Van Gerven Oei. Ook is er sprake van ‘niet-geïdentificeerde agenten of agenten in burger die zich niet bekendmaken voordat zij demonstranten intimideren, treiteren of met geweld aanhouden, om hen vervolgens in ongemarkeerde witte of zwarte busjes af te voeren naar politiebureaus.’ Onder die niet-geïdentificeerde agenten zouden personen zitten ‘met criminele banden die worden ingelijfd bij de staatspolitie om het “vuile” werk op te knappen’. Van Gerven Oei verwijst hierbij naar wat hij eerder schreef over de inzet van criminele netwerken tijdens verkiezingen.