Stopt de oorlog in Oekraïne binnenkort?

De oorlog in Oekraïne is een uitputtingsoorlog. De oorlogvoerende landen proberen elkaar zoveel te beschadigen totdat er een opgeeft. De eisen van Rusland concentreren zich momenteel op capitulatie van de provincie Donetsk en het afzien van het NAVO-lidmaatschap. Oekraïne, dat jarenlang de overwinning opeiste, vraagt om een onmiddellijk staakt-het-vuren. Maakt een onderhandeld einde ook kans? Wat is te verwachten in de winter van 2026-27? Een beredeneerde gok van Kees Kalkman en Guido van Leemput over het verloop van de oorlog. In het vijfde oorlogsjaar zijn er twee fronten. Het gaat om het landfront en het luchtfront die relatief los van elkaar staan. Het eerste is het 1200 km lange front dat zich krult door het zuiden en oosten van Oekraïne en dat zo goed als vast zit. Het is de loopgravenoorlog van de 21e eeuw. Niemandsland, het gebied tussen de twee fronten, is anders dan in de 20e eeuw soms wel 20 km breed. Deze grijze zone wordt gecontroleerd door drones die iedereen die zich laat zien in groot gevaar brengt. Sneuvelen is dan heel dicht bij. Daarom ligt het vastgelopen front niet precies vast. Er is een ruime overloopzone. Om grondgebied te kunnen innemen moet de grijze zone opgeschoven worden. Dat is een bloedige operatie. Het luchtfront Oekraïne heeft de afgelopen ijskoude winter overleefd. De productie van elektriciteit en daarmee de militair-industriële productie heeft de ongenadige Russische luchtbombardementen doorstaan. Oekraïne is er zelfs in geslaagd een militair-industrieel complex op te bouwen dat een grote technologische vlucht heeft genomen met de ontwikkeling van drones voor de zeer nabije oorlog tot lange-afstandsdrones en raketten. Maar ook Rusland leert pijlsnel van de technologische ontwikkelingen. Een noviteit is de inzet van rondhangende drones die geen vaste koers hebben en toch hun doel vinden. De technische nieuwigheden zijn letterlijk niet van de lucht.  De zwakte van Oekraïne is het gebrek aan luchtafweer en vooral van PAC-3 Patriot afweerraketten. President Zelensky smeekt en bidt in de VS om Patriots. Ook als de VS zouden willen, gaat het niet meer. Ze zijn afgelopen zomer verschoten in de oorlog tegen Iran. Scenario’s Er zijn momenteel verschillende scenario’s denkbaar:. a. Rusland eist dat Oekraïne de provincie Donetsk opgeeft. Dat wordt geweigerd. Rusland gaat door tot dat gelukt is. Rusland stuurt nog tienduizenden arme drommels de grijze zone in om de frontlijn te verleggen. b. Rusland schiet de hele energie-infrastructuur van Oekraïne kapot waardoor het land in de kou komt te zitten en er geen wapenproductie of aanvoer van troepen en materieel naar het front is. Oekraïne schiet ook een massa drones en raketten op Russische infrastructuur af, maar het is de verwachting dat Rusland dat kan doorstaan. c. Naarmate de situatie aan deze fronten penibeler wordt komen onderhandelingsinitiatieven meer in beeld. Het is goed mogelijk dat een heel andere route uiteindelijk de echte zal blijken te zijn. Maar het kan ook dat er spoedig een einde komt. Er zijn nog steeds berichten over onderhandelingen op laag niveau of via de achterdeur, track 2 in diplomatenjargon. Daarnaast is het mogelijk dat Trump graag nog voor de Amerikaanse parlementsverkiezingen ‘een deal’ wil lanceren. Drie modellen Wat zijn de modellen die in overweging kunnen worden genomen voor de verdere toekomst? De uitkomst van de oorlog in Korea in 1953 wordt al jaren als een waarschijnlijk model gezien. Er werd in Korea in een staakt-het-vuren overeenkomst gesloten en daarna nooit meer een vredesakkoord. Dat duurt voort tot de dag van vandaag, 73 jaar. Het tweede model is dat van de deling van Duitsland tussen 1945 en 1989. Daarbij ontstonden twee staten, waarvan de DDR in 1989 door de BRD werd overgenomen. Oekraïne zou zich nu dan in de situatie van 1945 bevinden. Het deel dat sinds 2014 is bezet kan met Oost-Duitsland worden vergeleken. Tenslotte wordt al jarenlang gesproken van finlandisering. Nadat Finland in twee oorlogen met de Sovjet-Unie van 1939 tot 1944 een groot stuk van het grondgebied verloor (Karelië), bestond het succesvol voort als zelfstandig land. Een onafhankelijke republiek die op het westen was gericht maar een neutrale status had, totdat het als gevolg van de oorlog in Oekraïne onderdeel van de NAVO werd.. Deze drie zou je de 'optimistische scenario’s' kunnen noemen. Daarnaast is er het angstvisioen dat Oekraïne het meest noordelijke land van het Mondiale Zuiden (Global South) wordt. Daarbij variëren de voorbeelden van het lot van Afghanistan, tot dat van Libië en Syrië. Ook Israël wordt genoemd als westers fort in een vijandige omgeving, een egelstelling. Denktanks Nu de vijfde oorlogszomer in Oekraïne ten einde loopt, zijn er signalen van zeer verschillende kanten die kunnen wijzen op een omslag in het denken. Zo heeft de vroegere Oekraïense legerleider Zaluzhnyi – een politieke rivaal van president Zelensky – enkele interviews gehouden. In de Kyiv Independent waarschuwde hij tegen een te rooskleurige voorstelling van de Oekraïense situatie. De neiging van westerse analisten om aan te nemen dat ‘Rusland in feite de oorlog heeft verloren’ door de succesvolle Oekraïense aanvallen diep in Rusland is volgens hem een misrekening. Voortgang aan het front wordt eerder gemeten in meters dan in kilometers en tegen een prijs die niet opweegt tegen het behaalde strategische voordeel. De aanvallen in Rusland verstevigen wel de onderhandelingspositie van Oekraïne, maar geen van beide kanten is in staat een overwinning te behalen. Een ander opvallend geluid komt van enkele belangrijke denktanks, zoals de RAND Corporation uit de VS, de European Council on Foreign Relations en het Nederlandse Clingendael. Een werkgroep heeft een nota geschreven over de mogelijkheid om na een wapenstilstand een weg naar duurzame vrede te vinden en een nieuwe oorlog te voorkomen. Een van hun conclusies is dat de oorlog in Oekraïne uiteindelijk zal worden beëindigd met een wapenstilstand, maar dat zonder verdere afspraken de oorlogspartijen vast komen te zitten in een chaotische confrontatie met een open einde. Om dit te voorkomen hebben ze een concept bedacht dat ze de ‘gecontroleerde wanorde’ noemen. Het is gebaseerd op verificatie, certificatie en het stellen van voorwaarden, die voor de partijen prikkels moeten vormen om zich aan de overeenkomsten te houden . De ruimte ontbreekt hier om daar verder op in te gaan, maar enkele zaken zijn duidelijk. Deze instituten, die tot nu toe een belangrijke rol hebben gespeeld bij de westerse legitimatie van de oorlog, zien geen kans meer op een overwinning. Enkele malen wordt benadrukt dat in de eindsituatie Russische troepen een deel van Oekraïne zullen blijven bezetten en dat voor Oekraïne alleen een niet-militaire weg openstaat om de verloren gebieden terug te krijgen met diplomatieke middelen. Ook zien ze na een wapenstilstand geen plaats voor westerse troepen op Oekraïens grondgebied en westerse lange-afstandswapens die diep in Rusland kunnen aanvallen. Ze staan sceptisch tegenover ‘dubbelzinnige of niet-afdwingbare veiligheidsgaranties’. Er zitten in deze nota een aantal aspecten die goed sporen met voorstellen voor een vredesplan zoals wij die vorig jaar ook in het juni-nummer van VredesMagazine en voor de Nieuwe Vredesbeweging hebben gepresenteerd. De instituten lijken een ongewenste instabiele vorm van het Koreaanse model voor het meest waarschijnlijk te houden. Dit lijkt een goed moment voor de vredesbeweging om ons voorstel van vorig jaar uit de la te halen en op te frissen. Deze oorlog moet gestopt worden. Bron: European Council on Foreign Relations, Managed Disorder: The hard road to a modest peace with Russia after Ukraine. Juli 2026 [ overgenomen uit het VredesMagazine jrg. 19 nr. 4, september 2026]

Foto: Mohammed Abubakr on Pexels

Stop de oorlogskoers: Vrede op papier

Gisteren was de demonstratie “Stop de oorlogskoers”, georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden.

In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven “niet de veiligheid” bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen.

Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt.

En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Trump: hoe koop je een democratie?

Donald Trump heeft een nieuwe verkiezingsbelofte: als de Republikeinen in november het Huis én de Senaat behouden, krijgt iedere volwassen Amerikaan 5.000 dollar. Kosten: ruim een biljoen dollar. Financiering: onduidelijk. Voorwaarde: de juiste partij moet winnen.

Daarmee wordt de interessantere vraag inmiddels niet eens meer wat zo’n stunt kost, maar of hij legaal is. Juristen wijzen erop dat het mogelijk buiten de Amerikaanse regels tegen verkiezingsomkoping valt, omdat Trump niemand letterlijk betaalt voor zijn individuele stem, en dat het kan worden gelezen als het aankondigen van een belastingverlaging.

Foto: DFID - UK Department for International Development (cc)

Gevaarlijk spel van Keniase president

President William Ruto van Kenia wil buitenlanders weren uit de informele economie. Kleinschalige activiteiten zoals straathandel en kleine detailhandel zouden in de eerste plaats voorbehouden moeten blijven aan Keniaanse staatsburgers. Veel Kenianen hebben wel begrip voor de maatregel. Politiek econoom Sheila Owigo Olang stelt dat er weinig bewijs is dat erop wijst “dat het wegsturen van de handelaren er onmiddellijk toe zou leiden dat Keniaanse staatsburgers meer kansen krijgen.” Zij ziet in Ruto’s plan een populistisch gebaar in het zicht van de verkiezingen. Ook wordt gewezen op recente onlusten in Zuid-Afrika waar xenofobische demonstranten het hadden gemunt op migranten, vooral op kleine handelaren en winkeliers. Tot nu toe kende Kenia geen gewelddadig oproer tegen immigranten. Ruto zou dat met zijn actie wel kunnen uitlokken. 

De nieuwe maatregelen hebben voor veel onrust gezorgd onder kleine handelaren uit buurland Burundi. Honderden Burundezen zochten hulp en reisdocumenten bij hun ambassade in Nairobi, uit angst dat het nieuwe overheidsbeleid zou kunnen leiden tot uitzettingen of verdere intimidatie. Inmiddels heeft de regering een overbruggingstermijn van 90 dagen afgekondigd waarin de migranten er voor kunnen zorgen alsnog de juiste papieren voor hun verblijf te regelen. Maar volgens advocaat Waringa Wahome is het al te laat. Ze wijst op incidenten in Mathare, waarbij buitenlandse handelaren naar verluidt werden aangevallen en hun goederen werden meegenomen of vernietigd. Ook Wahome ziet in de maatregel geen oplossing voor de grote economische problemen waar het land voor staat. “De meerderheid van de Keniaanse jongeren is arm, werkloos en heeft geen hoop meer,” zei ze, wijzend op de stijgende kosten van levensonderhoud, de toenemende ongelijkheid, de krimpende ruimte voor het maatschappelijk middenveld en de zorgen over corruptie en publieke middelen. Jongeren ontvluchten de armoede door in te tekenen voor risicovolle banen in het buitenland waarvoor de regering bemiddeelt. Jongens worden gerecruiteerd door het Russische leger om te vechten in Oekraïne. Meisjes vinden emplooi als huishoudster bij rijke Saoedi’s waar ze mishandeld en verkracht worden.  Wahome: “De grootse retoriek van president Ruto kan slechts worden gezien als een uitspraak die bedoeld is om de aandacht af te leiden van de structurele economische plundering.” Enig tegenwicht kwam deze zomer van de vakbond van verpleegkundigen die het na een staking van 43 dagen eindelijk voor elkaar heeft gekregen dat een negen jaar geleden beloofde loonsverhoging is ingewilligd. Een dreigement van dokters dat ze ook zouden gaan staken gaf de doorslag. 

Foto: DennisM2 (cc)

Scheefwonen: Doorstromen naar nergens

Het kabinet heeft een nieuwe oplossing voor de woningnood: mensen die al een woning hebben meer laten betalen.

Volgens het nieuwe kabinetsplan moeten woningcorporaties huurders met een hoger inkomen voortaan ieder jaar verplicht 50 of 100 euro extra huur per maand laten betalen, totdat de maximale huur volgens het puntenstelsel is bereikt. Ongeveer 177.000 huishoudens zouden ervoor in aanmerking komen.

Het idee is dat deze zogenaamde scheefwoners dan vanzelf doorstromen. Maar waarheen precies? Nederland heeft momenteel een woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Er zijn 427.000 woningvragers tegenover 43.000 beschikbare woningen. De overheid meldt zelf dat wachttijden voor sociale huur op sommige plekken inmiddels boven de tien jaar uitkomen.

Toch doet het begrip ‘scheefwonen’ alsof ergens buiten beeld een passende woning op deze mensen staat te wachten. Alsof iemand met een iets hoger inkomen alleen uit gemakzucht in zijn sociale huurwoning blijft zitten, terwijl betaalbare koopwoningen en middenhuur voor het oprapen liggen.

Zelfs de eerdere evaluatie van de inkomensafhankelijke huurverhoging biedt daarvoor nauwelijks steun. Mensen met hogere huren zeggen vaker dat ze willen verhuizen. Of ze vervolgens daadwerkelijk méér verhuizen, kon niet worden vastgesteld. De onderzoekers wijzen juist op de schaarste en hoge prijzen van koopwoningen en vrije huur als obstakel.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour | Een begrafenis met eer

QUOTE - Het kon niet op, op de begrafenis van de voor genocide veroordeelde oorlogsmisdadiger Mladic. Het hoofd van de orthodoxe kerk leidde de dienst, ministers uit Servië zaten vooraan in de kerk, naast hoge piefen uit het Servische deel van Bosnië. Hij werd begraven met militaire eer – alsof hij niet verantwoordelijk was voor de eerste genocide op het Europese continent sinds de Tweede Wereldoorlog. Het was het schaamteloos vereren van een ‘held’, in plaats van met gepaste schaamte en berouw terugkijken op de wandaden gepleegd in naam van het Servische volk.

Foto: Jackie Alexander on Unsplash

Rechts beleid: morgen lossen we het echt op

Rechts houdt van daadkracht. Grenzen dicht, harder straffen, minder regels. Maar zodra een serieus probleem vraagt dat de eigen achterban of gevestigde belangen iets moeten inleveren, verandert die daadkracht tegenwoordig opvallend vaak in uitstel.

Neem stikstof. Jarenlang werd geprobeerd ruimte te creëren zonder eerst de uitstoot voldoende terug te brengen. Nadat de rechter daar een einde aan maakte, bleef de politieke reflex bestaan: zoek vooral een manier waarop boeren minder snel hoeven te veranderen. Onder BBB-minister Femke Wiersma kwam er vervolgens een wetsvoorstel om de bestaande stikstofdoelen te vervangen. De Raad van State waarschuwde dat dit voorstel verplichtingen vooruit naar 2035 schuift en onvoldoende waarborgen bevat voor tijdige maatregelen.

Bij klimaat zien we hetzelfde patroon. Het PBL constateerde in september 2026 dat de geraamde emissiedaling richting 2030 inmiddels drie jaar stagneert en noemt politieke impasses expliciet als oorzaak. De kans dat Nederland het wettelijke klimaatdoel voor 2030 haalt, is inmiddels kleiner dan vijf procent.

Ook de hypotheekrenteaftrek illustreert de selectieve voorzichtigheid. De VVD wil er nog altijd niet aan tornen, juist omdat afbouw huiseigenaren direct geld kost. De partij noemt behoud van de aftrek tegenwoordig zelfs onderdeel van de gewenste “rust in de portemonnee”.

Groningen laat zien wat langdurig uitstel kan kosten. De parlementaire enquêtecommissie concludeerde dat de belangen van Groningers structureel zijn genegeerd en dat geld dominant was in de besluitvorming over de gaswinning. Decennialang was stoppen te duur, te lastig of te ingrijpend. Uiteindelijk werd de schade alleen groter.

Foto: حثل on Unsplash

De politie-iftar: etnisch profileren met dadels

Vanaf 1 januari organiseert de politie geen religieuze bijeenkomsten meer voor buitenstaanders. Geen kerstvieringen, geen Chanoeka en vooral, want daar ging de politieke ophef over, geen iftars meer.

Ik rouw er niet om.

Want laten we vooral niet doen alsof de politie zulke bijeenkomsten organiseerde uit louter warme belangstelling voor andermans geloof en de ‘band met de buurt’. De politie zegt het zelf: contact met religieuze gemeenschappen is ook nuttig om “signalen uit die gemeenschap op te halen”. De minister noemde eerder eveneens het “preventief signalen oppikken” als onderdeel van dit soort professioneel politiewerk. Vertrouwen winnen, contacten opbouwen, informatie krijgen. Ogen en oren in de gemeenschap dus, en daarmee ook een vorm van surveillance.

Daar zit sowieso iets bedenkelijk aan. Zeker wanneer juist islamitische gemeenschappen al jarenlang als veiligheidsrisico worden benaderd, en dit soort evenementen vooral op die groepen worden gericht, want het werkt repressie in de hand. Tien gemeenten kregen dit jaar nog boetes wegens het illegaal verwerken van informatie over islamitische mensen, na jarenlang heimelijk onderzoek naar moslimgemeenschappen. Profilering langs religieuze en daarmee vaak ook etnische lijnen heeft in Nederland bepaald geen theoretisch karakter.

Het ironische is dat juist de anti-islamhoek dit kennelijk niet zag. FVD maakte dit voorjaar een punt van politie-iftars en de azan, en in het verleden noemde Wilders het ’theedrinken’ met extremisten. En dat terwijl je, als je moslims toch voortdurend als potentiële bron van problemen beschouwt, nauwelijks een handiger constructie kunt bedenken dan ze zelf uitnodigen, eten voorschotelen, vertrouwen winnen en ondertussen “signalen ophalen”.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Ana Bórquez on Unsplash

Extreemrechts kan ook verliezen

Een nipte meerderheid van de kiezers in Zweden voorkomt regeringsdeelname van de extreemrechtse Zweden Democraten (SD). Met alle stemmen geteld staat het linkse blok van Sociaaldemocraten, Links, Groenen en Centrumpartij nu op 176 zetels. Het rechtse blok blijft steken op 173 zetels. Premier Ulf Kristersson (Moderaten) van de zittende rechtse minderheidsregering had aangekondigd dat hij wel met de SD wilde praten over regeringsdeelname. Hij wordt nu waarschijnlijk vervangen door Magdalena Andersson, leider van de Sociaaldemocraten. Daarvoor zullen nog lastige coalitiebesprekingen gevoerd moeten worden. Een linkse minderheidsregering, zoals eerder vertoond, kan ook de uitkomst worden als Links en de Centrumpartij het de andere partijen te moeilijk gaan maken om een meerderheidscoalitie te vormen.

Vier jaar geleden was het verkiezingsresultaat precies omgekeerd. Het centrumrechtse blok won nipt van het linkse blok met 176 tegen 173 zetels. Hoewel de Sociaaldemocraten ook toen de grootste partij werden met 30% van de stemmen, passeerde de SD met meer dan 20% de Moderaten (19%) en werd extreemrechts zo de tweede partij; dit zorgde voor een herschikking van rechts en maakte de weg vrij voor de regering-Kristersson met gedoogsteun van de SD. Nu blijven de Moderaten ongeveer gelijk. De SD gaat terug van 20,5% naar 16,9%.

Foto: APB 2026 scherm afbeelding Debat direct Tweede Kamer

Algemene Politieke Beschouwingen zonder traditionele aftrap van wantrouwen

Na de rijtoer, de hoedjes, troonrede en balkonscene toog de Tweede Kamer gisteren aan het serieuze werk: de Algemene Politieke Beschouwingen (APB).

Daarmee waren we nog niet van de gebruikelijke tradities af. Zo was daar de traditie dat de grootste oppositiepartij de aftrap mocht verrichten. Dat werd deze keer niet heer Wilders, die tot zijn chagrijn de beurt aan heer Klaver moest laten. Wilders kwam pas als derde aan de beurt.

Daarmee verviel ook de door Wilders in 2007 opgetuigde traditie van de motie van wantrouwen jegens het kabinet. We halen het verslag er even bij en zien dat Klaver een hand uitsteekt naar het kabinet:

Als ik op alle punten zou zeggen “daar valt niet over te praten”, dan moet ik een motie van wantrouwen indienen. Dat ga ik niet doen. Ik zou het een schande vinden als dit kabinet valt.

Als tweede kwam heer Paternotte aan de beurt, die het natuurlijk was opgevallen dat de traditie van een motie van wantrouwen bij het begin van de APB tot zijn genoegen is komen te vrvallen:

De heer Paternotte (D66):
Voorzitter, dank u wel. Het is natuurlijk jarenlang zo geweest dat de Algemene Beschouwingen begonnen met de heer Wilders, die hier dan een uurtje stond te tieren en soms zelfs meteen een motie van wantrouwen op tafel legde. Nu begon het met anderhalf uur Klaver, die letterlijk zei: ik ga géén motie van wantrouwen indienen. Het was ook nog eens een stuk vrolijker dan we eerder hebben gezien, dus volgens mij is dit al een veel positievere start van de Algemene Beschouwingen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: SnapSaga on Unsplash

Indonesië koloniseert West-Papoea met veel geweld

Het Indonesische leger heeft op West-Papoea, het voormalige Nederlands Nieuw Guinea, een klopjacht geopend op leden van het West-Papoea Nationaal Bevrijdingsleger die zondag vijf wegenbouwvakkers hebben gedood. Volgens het Bevrijdingsleger werkten ze voor de Indonesische inlichtingendienst. In juli werd een Amerikaanse piloot in de hooglanden van West-Papoea gedood. Hij zou betrokken geweest zijn bij het transport van militairen naar het gebied waar de opstandelingen opereren. Eerder dit jaar werden acht mensen gedood, volgens Indonesië burgers op zoek naar goud, volgens het Bevrijdingsleger undercover medewerkers van het Indonesische leger. Volgens Paula Makabory van de overkoepelende United Liberation Movement for West Papua is van de kant van Indonesië sprake van een toename van buitengerechtelijke executies en het gebruik van drones en landmijnen in burgergebieden. Met vertegenwoordigers van andere bewegingen in de Pacific riep zij op tot onderzoek van de VN Hoge Commissaris voor de Mensenrechten. Indonesië heeft tot nu toe een bezoek van de Hoge Commissaris afgehouden. 

Human Right Watch (HRW) rapporteerde dit voorjaar over een escalatie van het conflict. ‘Militairen dringen door tot in afgelegen gebieden en vestigen militaire buitenposten in dorpen van de inheemse bevolking om controle over deze afgelegen regio’s te verkrijgen. Militaire operaties in deze gebieden worden gekenmerkt door het gebruik van antipersoneelsmijnen of boobytraps en door technologieën voor luchtoorlogvoering, waaronder bewapende drones en gevechtsvliegtuigen. De grootschalige structurele uitbreiding van de Indonesische strijdkrachten (TNI) onder het bewind van president Prabowo Subianto heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor systematische landroof in Merauke, Biak-Numfor, Intan Jaya en andere geografische gebieden die van economisch belang zijn.’

Foto: Ben Wicks on Unsplash

Geopolitiek voor kleuters

Daadkracht betekent in de internationale politiek steeds vaker: iets zichtbaars doen, liefst onmiddellijk, en de vraag of het ook werkt naar achteren schuiven.

Italië levert een fraai voorbeeld. Na de massale migratie naar Ceuta voerde het grenscontroles in voor reizigers uit Spanje. Spanje antwoordde met controles op reizigers uit Italië. Inmiddels zijn beide maatregelen verlengd. Italië zegt verdere migratie vanuit Ceuta te willen voorkomen. Alleen ligt Ceuta buiten Schengen en worden reizigers van daar naar het Spaanse vasteland al gecontroleerd. De Italiaanse maatregel plaatste dus vooral nog zinloos een hek achter een bestaand hek. In de naam van daadkracht.

Duitsland doet ook een duit in het zakje. Het controleert sinds 2024 zijn landgrenzen en heeft alweer een verlenging tot maart 2027 aangekondigd. Die controles veroorzaken rond grensovergangen forse files. Bij de A3/A12 bij Emmerich zijn aan het einde van zulke files ernstige ongelukken gebeurd, met gewonden en meerdere doden. Grensgemeenten hebben daar herhaaldelijk voor gewaarschuwd. Toch gaan de controles door.

De verhouding tussen middel en resultaat raakt zo steeds verder uit beeld. Zolang de regering maar kan laten zien dat ze optreedt. Donald Trump beheerst die bestuursstijl als geen ander. De Golf van Mexico werd voor de Amerikaanse overheid de Gulf of America en Lake Ontario heet inmiddels Lake America.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Volgende