Rechts beleid: morgen lossen we het echt op

Rechts houdt van daadkracht. Grenzen dicht, harder straffen, minder regels. Maar zodra een serieus probleem vraagt dat de eigen achterban of gevestigde belangen iets moeten inleveren, verandert die daadkracht tegenwoordig opvallend vaak in uitstel. Neem stikstof. Jarenlang werd geprobeerd ruimte te creëren zonder eerst de uitstoot voldoende terug te brengen. Nadat de rechter daar een einde aan maakte, bleef de politieke reflex bestaan: zoek vooral een manier waarop boeren minder snel hoeven te veranderen. Onder BBB-minister Femke Wiersma kwam er vervolgens een wetsvoorstel om de bestaande stikstofdoelen te vervangen. De Raad van State waarschuwde dat dit voorstel verplichtingen vooruit naar 2035 schuift en onvoldoende waarborgen bevat voor tijdige maatregelen. Bij klimaat zien we hetzelfde patroon. Het PBL constateerde in september 2026 dat de geraamde emissiedaling richting 2030 inmiddels drie jaar stagneert en noemt politieke impasses expliciet als oorzaak. De kans dat Nederland het wettelijke klimaatdoel voor 2030 haalt, is inmiddels kleiner dan vijf procent. Ook de hypotheekrenteaftrek illustreert de selectieve voorzichtigheid. De VVD wil er nog altijd niet aan tornen, juist omdat afbouw huiseigenaren direct geld kost. De partij noemt behoud van de aftrek tegenwoordig zelfs onderdeel van de gewenste “rust in de portemonnee”. Groningen laat zien wat langdurig uitstel kan kosten. De parlementaire enquêtecommissie concludeerde dat de belangen van Groningers structureel zijn genegeerd en dat geld dominant was in de besluitvorming over de gaswinning. Decennialang was stoppen te duur, te lastig of te ingrijpend. Uiteindelijk werd de schade alleen groter. Intussen heeft rechts een politiek veel aantrekkelijker onderwerp gevonden voor de onvrede over vastgelopen publieke problemen: migratie. De PVV legt de koppeling zeer expliciet. Wilders schrijft dat Nederlanders geen woning kunnen vinden terwijl asielzoekers volgens hem wél een woning krijgen. Ook de VVD zet sterk in op het afschaffen van voorrang voor statushouders. Migratie verhoogt uiteraard de woningvraag, alleen verklaart zij geen decennia van tekortschietende woningbouw, fiscaal beleid rond koopwoningen en een vastgelopen sociale huursector, in een tijd waar de VVD bijna constant aan de macht is geweest. Ter verhouding: volgens het CBS ging in 2021 zes procent van de vrijgekomen corporatiewoningen naar huishoudens met statushouders. Zo ontstaat een handig politiek patroon. Hervormingen die gevestigde belangen pijn doen worden vertraagd, afgezwakt of teruggedraaid. De problemen blijven bestaan en worden duurder. Vervolgens verschuift het politieke debat naar de mensen die er het makkelijkst verantwoordelijk voor kunnen worden gehouden: asielzoekers, statushouders en andere migranten. Wie jarenlang de verbouwing tegenhoudt, kan daarna natuurlijk altijd klagen over de nieuwe bewoners.

Door: Foto: Jackie Alexander on Unsplash
Foto: حثل on Unsplash

De politie-iftar: etnisch profileren met dadels

, door

Vanaf 1 januari organiseert de politie geen religieuze bijeenkomsten meer voor buitenstaanders. Geen kerstvieringen, geen Chanoeka en vooral, want daar ging de politieke ophef over, geen iftars meer.

Ik rouw er niet om.

Want laten we vooral niet doen alsof de politie zulke bijeenkomsten organiseerde uit louter warme belangstelling voor andermans geloof en de ‘band met de buurt’. De politie zegt het zelf: contact met religieuze gemeenschappen is ook nuttig om “signalen uit die gemeenschap op te halen”. De minister noemde eerder eveneens het “preventief signalen oppikken” als onderdeel van dit soort professioneel politiewerk. Vertrouwen winnen, contacten opbouwen, informatie krijgen. Ogen en oren in de gemeenschap dus, en daarmee ook een vorm van surveillance.

Daar zit sowieso iets bedenkelijk aan. Zeker wanneer juist islamitische gemeenschappen al jarenlang als veiligheidsrisico worden benaderd, en dit soort evenementen vooral op die groepen worden gericht, want het werkt repressie in de hand. Tien gemeenten kregen dit jaar nog boetes wegens het illegaal verwerken van informatie over islamitische mensen, na jarenlang heimelijk onderzoek naar moslimgemeenschappen. Profilering langs religieuze en daarmee vaak ook etnische lijnen heeft in Nederland bepaald geen theoretisch karakter.

Het ironische is dat juist de anti-islamhoek dit kennelijk niet zag. FVD maakte dit voorjaar een punt van politie-iftars en de azan, en in het verleden noemde Wilders het ’theedrinken’ met extremisten. En dat terwijl je, als je moslims toch voortdurend als potentiële bron van problemen beschouwt, nauwelijks een handiger constructie kunt bedenken dan ze zelf uitnodigen, eten voorschotelen, vertrouwen winnen en ondertussen “signalen ophalen”.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Waan van de dag

Trump: hoe koop je een democratie?

, door

Donald Trump heeft een nieuwe verkiezingsbelofte: als de Republikeinen in november het Huis én de Senaat behouden, krijgt iedere volwassen Amerikaan 5.000 dollar. Kosten: ruim een biljoen dollar. Financiering: onduidelijk. Voorwaarde: de juiste partij moet winnen.

Daarmee wordt de interessantere vraag inmiddels niet eens meer wat zo’n stunt kost, maar of hij legaal is. Juristen wijzen erop dat het mogelijk buiten de Amerikaanse regels tegen verkiezingsomkoping valt, omdat Trump niemand letterlijk betaalt voor zijn individuele stem, en dat het kan worden gelezen als het aankondigen van een belastingverlaging.

Foto: Ana Bórquez on Unsplash

Extreemrechts kan ook verliezen

, door

Een nipte meerderheid van de kiezers in Zweden voorkomt regeringsdeelname van de extreemrechtse Zweden Democraten (SD). Met alle stemmen geteld staat het linkse blok van Sociaaldemocraten, Links, Groenen en Centrumpartij nu op 176 zetels. Het rechtse blok blijft steken op 173 zetels. Premier Ulf Kristersson (Moderaten) van de zittende rechtse minderheidsregering had aangekondigd dat hij wel met de SD wilde praten over regeringsdeelname. Hij wordt nu waarschijnlijk vervangen door Magdalena Andersson, leider van de Sociaaldemocraten. Daarvoor zullen nog lastige coalitiebesprekingen gevoerd moeten worden. Een linkse minderheidsregering, zoals eerder vertoond, kan ook de uitkomst worden als Links en de Centrumpartij het de andere partijen te moeilijk gaan maken om een meerderheidscoalitie te vormen.

Vier jaar geleden was het verkiezingsresultaat precies omgekeerd. Het centrumrechtse blok won nipt van het linkse blok met 176 tegen 173 zetels. Hoewel de Sociaaldemocraten ook toen de grootste partij werden met 30% van de stemmen, passeerde de SD met meer dan 20% de Moderaten (19%) en werd extreemrechts zo de tweede partij; dit zorgde voor een herschikking van rechts en maakte de weg vrij voor de regering-Kristersson met gedoogsteun van de SD. Nu blijven de Moderaten ongeveer gelijk. De SD gaat terug van 20,5% naar 16,9%.

Foto: APB 2026 scherm afbeelding Debat direct Tweede Kamer

Algemene Politieke Beschouwingen zonder traditionele aftrap van wantrouwen

, door

Na de rijtoer, de hoedjes, troonrede en balkonscene toog de Tweede Kamer gisteren aan het serieuze werk: de Algemene Politieke Beschouwingen (APB).

Daarmee waren we nog niet van de gebruikelijke tradities af. Zo was daar de traditie dat de grootste oppositiepartij de aftrap mocht verrichten. Dat werd deze keer niet heer Wilders, die tot zijn chagrijn de beurt aan heer Klaver moest laten. Wilders kwam pas als derde aan de beurt.

Daarmee verviel ook de door Wilders in 2007 opgetuigde traditie van de motie van wantrouwen jegens het kabinet. We halen het verslag er even bij en zien dat Klaver een hand uitsteekt naar het kabinet:

Als ik op alle punten zou zeggen “daar valt niet over te praten”, dan moet ik een motie van wantrouwen indienen. Dat ga ik niet doen. Ik zou het een schande vinden als dit kabinet valt.

Als tweede kwam heer Paternotte aan de beurt, die het natuurlijk was opgevallen dat de traditie van een motie van wantrouwen bij het begin van de APB tot zijn genoegen is komen te vrvallen:

De heer Paternotte (D66):
Voorzitter, dank u wel. Het is natuurlijk jarenlang zo geweest dat de Algemene Beschouwingen begonnen met de heer Wilders, die hier dan een uurtje stond te tieren en soms zelfs meteen een motie van wantrouwen op tafel legde. Nu begon het met anderhalf uur Klaver, die letterlijk zei: ik ga géén motie van wantrouwen indienen. Het was ook nog eens een stuk vrolijker dan we eerder hebben gezien, dus volgens mij is dit al een veel positievere start van de Algemene Beschouwingen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Quote du Jour

Quote du Jour | Een begrafenis met eer

, door

QUOTE - Het kon niet op, op de begrafenis van de voor genocide veroordeelde oorlogsmisdadiger Mladic. Het hoofd van de orthodoxe kerk leidde de dienst, ministers uit Servië zaten vooraan in de kerk, naast hoge piefen uit het Servische deel van Bosnië. Hij werd begraven met militaire eer – alsof hij niet verantwoordelijk was voor de eerste genocide op het Europese continent sinds de Tweede Wereldoorlog. Het was het schaamteloos vereren van een ‘held’, in plaats van met gepaste schaamte en berouw terugkijken op de wandaden gepleegd in naam van het Servische volk.

Foto: SnapSaga on Unsplash

Indonesië koloniseert West-Papoea met veel geweld

, door

Het Indonesische leger heeft op West-Papoea, het voormalige Nederlands Nieuw Guinea, een klopjacht geopend op leden van het West-Papoea Nationaal Bevrijdingsleger die zondag vijf wegenbouwvakkers hebben gedood. Volgens het Bevrijdingsleger werkten ze voor de Indonesische inlichtingendienst. In juli werd een Amerikaanse piloot in de hooglanden van West-Papoea gedood. Hij zou betrokken geweest zijn bij het transport van militairen naar het gebied waar de opstandelingen opereren. Eerder dit jaar werden acht mensen gedood, volgens Indonesië burgers op zoek naar goud, volgens het Bevrijdingsleger undercover medewerkers van het Indonesische leger. Volgens Paula Makabory van de overkoepelende United Liberation Movement for West Papua is van de kant van Indonesië sprake van een toename van buitengerechtelijke executies en het gebruik van drones en landmijnen in burgergebieden. Met vertegenwoordigers van andere bewegingen in de Pacific riep zij op tot onderzoek van de VN Hoge Commissaris voor de Mensenrechten. Indonesië heeft tot nu toe een bezoek van de Hoge Commissaris afgehouden. 

Human Right Watch (HRW) rapporteerde dit voorjaar over een escalatie van het conflict. ‘Militairen dringen door tot in afgelegen gebieden en vestigen militaire buitenposten in dorpen van de inheemse bevolking om controle over deze afgelegen regio’s te verkrijgen. Militaire operaties in deze gebieden worden gekenmerkt door het gebruik van antipersoneelsmijnen of boobytraps en door technologieën voor luchtoorlogvoering, waaronder bewapende drones en gevechtsvliegtuigen. De grootschalige structurele uitbreiding van de Indonesische strijdkrachten (TNI) onder het bewind van president Prabowo Subianto heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor systematische landroof in Merauke, Biak-Numfor, Intan Jaya en andere geografische gebieden die van economisch belang zijn.’

Foto: Ben Wicks on Unsplash

Geopolitiek voor kleuters

, door

Daadkracht betekent in de internationale politiek steeds vaker: iets zichtbaars doen, liefst onmiddellijk, en de vraag of het ook werkt naar achteren schuiven.

Italië levert een fraai voorbeeld. Na de massale migratie naar Ceuta voerde het grenscontroles in voor reizigers uit Spanje. Spanje antwoordde met controles op reizigers uit Italië. Inmiddels zijn beide maatregelen verlengd. Italië zegt verdere migratie vanuit Ceuta te willen voorkomen. Alleen ligt Ceuta buiten Schengen en worden reizigers van daar naar het Spaanse vasteland al gecontroleerd. De Italiaanse maatregel plaatste dus vooral nog zinloos een hek achter een bestaand hek. In de naam van daadkracht.

Duitsland doet ook een duit in het zakje. Het controleert sinds 2024 zijn landgrenzen en heeft alweer een verlenging tot maart 2027 aangekondigd. Die controles veroorzaken rond grensovergangen forse files. Bij de A3/A12 bij Emmerich zijn aan het einde van zulke files ernstige ongelukken gebeurd, met gewonden en meerdere doden. Grensgemeenten hebben daar herhaaldelijk voor gewaarschuwd. Toch gaan de controles door.

De verhouding tussen middel en resultaat raakt zo steeds verder uit beeld. Zolang de regering maar kan laten zien dat ze optreedt. Donald Trump beheerst die bestuursstijl als geen ander. De Golf van Mexico werd voor de Amerikaanse overheid de Gulf of America en Lake Ontario heet inmiddels Lake America.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: IoSonoUnaFotoCamera (cc)

Trump maakt eindelijk serieus werk van diversiteit

, door

Donald Trump heeft DEI (Diversity, Equity, and Inclusion) zo ongeveer tot staatsvijand verklaard. Mensen moeten worden aangenomen op kwaliteit, ervaring en verdienste, in plaats van op allerlei andere eigenschappen die toevallig goed uitkomen.

Een nobel uitgangspunt. Alleen lijkt zijn eigen regering te zijn samengesteld door iemand die deze memo niet heeft ontvangen. Trump bracht een hedgefondsmanager naar Financiën, een televisiegezicht naar Defensie, een complotdenker naar Volksgezondheid en een voormalig worstelbestuurder naar Onderwijs. Ook elders kregen televisiepersoonlijkheden, miljardairs, politieke activisten en trouwe bondgenoten toegang tot functies waarvoor vroeger zoiets bekrompens als relevante ervaring en bestuurlijke competentie werd verlangd.

Eigenlijk is de regering-Trump daarmee een indrukwekkend DEI-project. De Diversity zit wel goed. Trump rekruteert uit zeer uiteenlopende beroepsgroepen. Mensen uit de televisie-, worstel-, hedgefonds-, complot- en miljardairssector zijn eindelijk fatsoenlijk vertegenwoordigd in het landsbestuur. Vooral het glazen plafond voor Fox News-medewerkers heeft flinke barsten opgelopen.

Ook aan Equity is gedacht. Sommige kandidaten beginnen nu eenmaal met een achterstand omdat ze relevante ervaring, bestuurlijke kwaliteiten of intellectuele bagage missen. In een inclusieve organisatie laat je zulke mensen natuurlijk niet vallen. Je kijkt naar wat ze wél meebrengen. Bekendheid bijvoorbeeld. Geld. Een groot bereik op sociale media. Of het talent om Donald Trump in iedere denkbare situatie gelijk te geven.

Foto: WikiImages on Pixabay

Ethiopië betrokken bij de oorlog in Soedan

, door

Het heeft er alle schijn van dat Ethiopië een van de strijdende partijen in Soedan de kans heeft geboden de zuidelijk stad Geisan te veroveren. Geisan ligt vlak bij Ethiopië in een gebied dat onder controle staat van het Soedanese leger. Half augustus doken er berichten op dat de stad is ingenomen door troepen van de coalitie die onder leiding staat van de RSF (Rapid Support Forces), gesteund door de Emiraten. Gegeven het ontbreken van een route uit door RSF gecontroleerd gebied naar Geisan concludeert Sudan War Monitor dat de aanvallende troepen vanuit Ethiopisch grondgebied kwamen en niet via door het leger gecontroleerde gebieden in het zuidwesten of noorden oprukten. 

Ethiopië heeft alle betrokkenheid ontkend. Maar Addis-Abeba gaf onlangs wel ruimte aan een conferentie van de oppositie tegen het Soedanese regeringsleger SAF (Sudanese Armed Forces), dat gesteund wordt door Egypte. Die eindigde met een verklaring waarin een dialoog met SAF-leider Al Burhan werd afgewezen. Deze week kwamen er berichten naar buiten over een grootscheepse troepenconcentratie met bevoorradingsvoertuigen aan de noordelijke grens van Ethiopië.

Wat de situatie extra brandbaar maakt is het onopgeloste conflict tussen Ethiopië en Egypte over het water van de Nijl (foto). Na de bouw van de omstreden Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD) kondigde de Ethiopische minister Minister Habtamu Itefa Gelata onlangs aan dat het land nog drie andere dammen wil bouwen in de blauwe Nijl, de tak van de rivier die uit Ethiopië stroomt naar Soedan en Egypte. Vanuit Egypte kwamen woedende reacties. Het land ziet dat de zoetwatervoorziening van meer dan 110 miljoen Egyptenaren bedreigd. In Ethiopië spelen naast water nog andere belangen. De Ethiopische politieke analist Jamal Ali Bashir omschreef de GERD als een “strategisch” ontwikkelingsproject. “Naast het voorzien van de plattelandsbevolking van elektriciteit, zal de GERD de industriële sector een goedkope energiebron bieden.” En het land kan elektriciteit exporteren. Het conflict over de dammen in de Nijl zit inmiddels muurvast. ‘Bijna tien jaar onderhandelingen met Ethiopië over een alomvattend Nijlcontract, met tientallen bijeenkomsten in Caïro, Addis Abeba en Khartoem, hebben de Egyptenaren niets opgeleverd,’ schrijft Al Majalla, een in Londen gevestigde en vanuit Saoedi-Arabië gefinancierde Arabische krant.  ‘Ook de bemiddeling door de VS en de Afrikaanse Unie is mislukt. Als gevolg hiervan heeft Caïro het vertrouwen in diplomatie verloren.’ Volgens Cairo hecht Addis Abeba meer belang aan het gebruik van de Nijl als wapen dan aan de opwekking van elektriciteit. Dit zou de toenemende retoriek van Egypte kunnen verklaren. Zou dat voor Egypte een extra stimulans kunnen zijn om de SAF te steunen tegen de RSF indringers vanuit Ethiopië? 

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Shubham Dhage on Unsplash

De politiek-economische sfeer van het internet

, door

LONGREAD - Op 17 augustus 1982 werd de eerste Compact Disc gemaakt, door Polygram, een bedrijfsonderdeel van Philips. Daar was decennia aan onderzoek voor nodig geweest, onder andere in het NatLab van Philips in Waalre. Er was veel tijd en geld geïnvesteerd en dat resulteerde uiteindelijk in een vernieuwend product dat z’n weg vond op de consumentenmarkt. De CD werd een succes. Het werd de nieuwe standaard als opslagmedium voor muziek.

De CD was op dat moment een belangrijke innovatie en de investeringen die daaraan vooraf gingen moesten natuurlijk terugverdiend worden. De adviesprijs van één CD, met meestal een klein uur aan muziek, was bijna veertig gulden. Twee keer zoveel als de LP. Een speler kosten vele honderden guldens. Consumenten moesten daar dus wel iets voor willen neerleggen. Gezien het succes van de CD waren ze daar echter graag toe bereid. In 2007, 25 jaar na de introductie, waren er zo’n 200 miljard CD’s verkocht.

De CD heeft zich op de consumentenmarkt dus ruimschoots terugverdiend. Het is daarmee ook een illustratie van hoe het kapitalisme in die jaren werkt. Innovatieve technologiebedrijven investeren in onderzoek en productiefaciliteiten en ontwikkelen nieuwe technieken. Dat leidt tot nieuwe producten die op de consumentenmarkt verkocht kunnen worden. Daarmee worden de investeringen terugverdient en wordt er, als het mee zit, nog jaren winst gemaakt.

Foto: UX Gun on Unsplash

Over bewapening hebben we het niet meer

, door

COLUMN - Het minderheidskabinet-Jetten worstelde met het rondkrijgen van de begroting voor volgend jaar. In de berichtgeving krijgen we een beeld van een strijd tussen VVD, die partijen aan haar rechterzijde tegemoet wil komen en CDA/D66 die PRO mee willen krijgen. Sociale zekerheidsuitgaven spelen een belangrijke rol, belastingen ook. Maar veel details krijgen we niet. Waar je weinig over hoort zijn de stijgende uitgaven voor Defensie om tegemoet te komen aan de NAVO-afspraken conform Trumps eis: 5% van het BNP moet naar de oorlog. Als er al naar verwezen wordt is het in verhullende termen, zoals de extra belasting die het CDA voorstelt als ‘vrijheidsbijdrage’. Waar het echt om gaat zijn miljardeninvesteringen in de wapenindustrie die niet ter discussie staan. En die dus niet of nauwelijks in de openbaarheid komen.

Eerder schreef de NRC dat het Nederlandse ministerie van Defensie bezig is in een ijltempo geld uit te geven, maar steeds minder informatie vrij geeft over waar al deze miljarden aan worden besteed. ‘In 2021 kreeg minder dan de helft (43 procent) van alle materieelprojecten het stempel ‘vertrouwelijk’; dit jaar was dat driekwart (76 procent).’ De redenen zijn zowel commercieel (bescherming van de onderhandelingspositie) als operationeel (de vijand niet informeren). Defensie probeert het zichzelf zo gemakkelijk mogelijk te maken. De grens voor uitgaven waarboven melding moet worden gemaakt aan de Kamer wordt verhoogd, aanbestedingsregels worden soepel gehanteerd. Dat leidde tot kritiek van de Algemene Rekenkamer die constateerde dat van de in totaal 4,4 miljard euro aan „fouten en onzekerheden” die de Rekenkamer vond in de door Defensie aangegane verplichtingen 3,6 miljard direct was gegund, zonder voldoende onderbouwing. De Rekenkamer is al jaren kritisch op Defensie. Dit jaar kapittelde voorzitter Pieter Duisenberg minister van Defensie Dilan Yesilgöz omdat zij volgens hem de onvolkomenheden niet serieus genoeg neemt. “Dat de verantwoordelijke minister defensief reageert en deze bevinding niet erkent, is niet goed voor een lerende overheid”, zei Duisenberg.

Volgende