Rusland is weer welkom in de olympische familie

Het IOC heeft de deur voor Rusland weer verder opengezet. Het Russische olympisch comité is voorlopig gerehabiliteerd, waardoor Russische sporters en ploegen weer richting internationale competities en uiteindelijk Los Angeles 2028 kunnen bewegen. Of dat straks ook weer met vlag, volkslied en nationale kleuren mag, moet nog worden beslist. Voorlopig heet het dus nog voorzichtigheid, maar laten we het voor het gemak 'gewenning' noemen. Aan de oorlog is intussen niets wezenlijks veranderd. Rusland voert nog altijd een bloedige aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De reden waarom Russische sporters en teams ooit werden geweerd, bestaat dus nog steeds. Alleen de bestuurlijke rek is eruit. De morele verontwaardiging heeft zijn houdbaarheidsdatum blijkbaar bereikt. Het IOC zal wijzen op neutraliteit. Sport mag niet worden gegijzeld door politiek, heet het dan. Maar die neutraliteit werkt opvallend vaak één kant op. Oekraïense sporters trainen in een land waarvan sportfaciliteiten zijn verwoest, waar ploeggenoten en familieleden aan het front zitten of zijn omgekomen, en waar een gewone voorbereiding al een privilege is geworden. World Athletics gebruikte precies dat argument vorige week nog om de uitsluiting van Rusland en Belarus te handhaven: er is geen tastbare beweging richting vrede en de positie van Oekraïense atleten is ernstig beschadigd. Het IOC kiest voor een andere logica. Niet de oorlog is doorslaggevend, maar de bestuurlijke vraag of het Russische olympisch comité juridisch nog buiten de deur gehouden kan worden. Daarmee verschuift het probleem van agressie naar procedure. De kernvraag wordt niet langer: wat betekent deelname van Rusland voor Oekraïne? De vraag wordt: kunnen we Rusland nog formeel tegenhouden? Zo worden sancties vanzelf symbolisch. Eerst wordt er groot aangekondigd dat agressie consequenties heeft. Daarna komen de uitzonderingen. Eerst individuele neutralen. Daarna kwalificaties. Daarna teams. Daarna misschien weer vlaggen, kleuren en volksliederen. Iedere stap wordt gepresenteerd als technisch, beperkt en zorgvuldig afgewogen. Opgeteld ontstaat precies wat Rusland nodig heeft: normalisering. Sport is voor autoritaire staten nooit alleen sport. Grote toernooien zijn decor, legitimatie en reputatiebeheer. Een land dat steden bombardeert, kan tegelijk op televisie verschijnen als nette deelnemer aan de olympische familie. De camera registreert geen loopgraven, maar warming-ups. Geen kapotgeschoten sporthallen, maar teamfoto’s. Geen deportaties, maar medaillespiegels. Dat is de functie van sportswashing: niet ontkennen wat er gebeurt, maar het laten wegzakken in een stroom van ceremonieel, vlaggen, interviews en tranen op het podium. Rusland hoeft niet te bewijzen dat het veranderd is. Het hoeft alleen lang genoeg te wachten tot internationale bestuurders hun eigen principes gaan nuanceren. De hardste les is niet dat het IOC cynisch is. De hardste les is dat zulke maatregelen blijkbaar zelden bedoeld zijn als echte drukmiddelen. Ze zijn nuttig zolang de publieke verontwaardiging nog groot is. Zo laten bestuurders zien dat ze “iets doen”. Zodra het ongemakkelijk wordt voor de kalender, de kwalificaties, de sponsors en het olympische verhaal van wereldwijde verbroedering, begint het terugkrabbelen. Voor Oekraïne is de boodschap helder. Zelfs een oorlog op Europese bodem heeft in de sportwereld vooral tijdelijke gevolgen. Rusland mag stap voor stap terug naar het podium, terwijl Oekraïne buiten beeld de prijs betaalt. De olympische beweging noemt zichzelf graag universeel. In dit geval betekent universeel vooral dat iedereen uiteindelijk weer welkom is, zolang de oorlog maar lang genoeg duurt, en de agressie is genormaliseerd.

Door: Foto: engin akyurt on Unsplash
Foto: Jannik on Unsplash

Trump, Infantino 2026 Mussolini 1934

, door

COLUMN - De Amerikaanse spits Folarin Balogun kreeg in de groepswedstrijd tegen Bosnië en Herzegovina een rode kaart. De schorsing voor de achtste finale tegen België is zondag door de FIFA opgeschort. Een gastbijdrage van Dr. Jo Horn.

Volgens The New York Times belde Donald Trump na de wedstrijd herhaaldelijk met FIFA-voorzitter Infantino met het verzoek de schorsing in te trekken. Volgens The Guardian ging het om drie telefoongesprekken. The Wall Street Journal meldt dat het Witte Huis advocaten inzette. Een bron van CNN bevestigt dat Trump Infantino vroeg de zaak te herzien. Na het besluit bedankte Trump de FIFA op Truth Social voor het rechtzetten van “een groot onrecht”.

Uit de gang van zaken van de FIFA-besluiten stijgt een geur van manipulatie en corruptie op. Direct na de wedstrijd liet de FIFA weten dat beroep tegen de schorsing niet mogelijk was. Zondag volgde alsnog de opschorting. De Belgische voetbalbond stelt dat de gang van zaken in strijd is met de FIFA-regels en het fair play-beginsel ondermijnt.

Over de verhouding tussen Trump en Infantino hoeft niet gespeculeerd te worden. Infantino woonde Trumps inauguratie bij en schreef daarna op Instagram dat zij samen niet alleen Amerika maar de hele wereld weer groots zouden maken. In december 2025 kende hij Trump de eerste FIFA-vredesprijs toe.
In de hele geschiedenis van het WK zijn 189 spelers van het veld gestuurd, de eerste al in 1930. Gele en rode kaarten werden pas op het WK van 1970 ingevoerd en de eerste rode kaart werd in 1974 getoond, aan de Chileen Carlos Caszely.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Mikhail Nilov on Pexels

Veel gevoelde vijandigheid, maar weinig polarisatie in het dagelijks leven

, door

ANALYSE - door Emily Miltenburg en Eelco Harteveld

Het is het modewoord van de afgelopen tijd: polarisatie. Het werd in 2024 door Van Dale gekozen als woord van het jaar om ‘de tijdgeest te illustreren’ en eerder dit jaar herhaalde SIRE haar publiekscampagne uit 2023 nog met ‘Verlies elkaar niet als polarisatie dichtbij komt’.

Weinig ervaren verslechterde verhoudingen, wel veel zorgen

Om met het goede nieuws te beginnen: zo dichtbij komt polarisatie niet. Ruim de helft van de Nederlanders ziet helemaal geen verslechterde verhoudingen door politieke meningsverschillen in hun directe leefomgeving (voor 5% is dat wel zo, voor 10% een beetje). Nog minder mensen geven zelf aan dat verhoudingen met iemand in hun omgeving zijn verslechterd (5% wel, 8% een beetje).

Al met al speelt polarisatie dus maar een beperkte directe rol in het dagelijks leven van mensen. Dat zou kunnen komen omdat mensen politieke tegenstanders niet meer tegenkomen, door de eveneens veelbesproken ‘bubbels’, de gescheiden leefwerelden van gelijkgestemden. Tegelijkertijd weten we ook dat dat contact er wel is (op sportclubs, scholen, of met familie of buren), maar dat veel mensen er voor kiezen om politieke gespreksonderwerpen te vermijden (Miltenburg et al. 2022).

Toch bestaan er bij Nederlanders sterke zorgen over politiek conflict en polarisatie. Meer dan de helft van de Nederlanders ervaart veel conflict tussen mensen met verschillende politieke overtuigingen. Een kwart van de Nederlander is zelfs bezorgd dat politiek conflict kan omslaan in geweld tussen politieke tegenstanders.

Foto: Pablo García Saldaña on Unsplash

De rechtse vrijstelling voor extremisme

, door

In de politiek geldt voor links en rechts een verschillende boekhouding. Extreemrechts kan jarenlang de toon zetten, de thema’s leveren, de taal verharden en de grens van het betamelijke verplaatsen, zonder dat rechts als geheel daar automatisch voor wordt afgerekend. Extreemlinks hoeft maar in de buurt van een debat te verschijnen en heel links mag uitleggen dat betaalbare huren geen opmaat zijn naar de goelag.

Onderzoek naar verkiezingen laat zien dat extreme kandidaten wel degelijk stemmen kosten. In Amerikaanse verkiezingen verliezen extreme kandidaten van beide partijen aantoonbaar electorale steun. Wie zelf als extremist op het stembiljet staat, betaalt vaak een prijs.

Alleen werkt extreemrechts meestal subtieler. Het hoeft niet altijd te winnen om effectief te zijn. Het hoeft vooral de agenda te bepalen. Onderzoek naar Duitsland laat zien dat radicaal-rechtse partijen steeds meer invloed kregen op de communicatie van gevestigde partijen, vooral rond migratie, islam en integratie. Ander Europees onderzoek laat zien dat het overnemen van anti-immigratiestandpunten radicaal-rechts zelden verzwakt. Het origineel blijft aantrekkelijker dan de imitatie.

Voor rechts is extreemrechts daardoor tegelijk concurrent en leverancier. Het levert thema’s, woorden en vijandbeelden. Mainstream-rechts vertaalt die vervolgens naar “zorgen serieus nemen”, “grenzen bewaken” en “realistisch beleid”. De smerige formulering verdwijnt, het frame blijft staan.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Ali Burhan on Unsplash

De dreiging van de politieke islam verzwakt, die van antidemocratische christenen groeit

, door

Osama bin Laden en Al Qaida waren vijfentwintig jaar geleden onze belangrijkste vijanden. Op de aanslagen van 9/11 volgden terroristische acties in Parijs, Londen en andere Europese steden. In Nederland werd Theo van Gogh vermoord door een geradicaliseerde islamist. De jihad is jarenlang beschouwd als de grootste bedreiging voor onze vrijheid en democratie. Inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben er alles aan gedaan om potentiële terroristen vroegtijdig onschadelijk te maken. En dat moeten ze nog steeds doen. De dreiging van jihadistische aanslagen blijft groot, schrijft de NCTV deze week in zijn halfjaarlijkse dreigingsbeeld.

De jihadisten halen hun inspiratie uit de politieke islam. Dat is de stroming die het geloof als enig uitgangspunt neemt voor alle politiek handelen, alle wetten en regelingen die de staat treft. Die politieke islam heerst sinds 1979 in Iran en sinds 2021 in Afghanistan. Maar in de rest van de islamitische wereld lijkt de politieke islam op zijn retour te zijn, schrijft Ben Hubbard, de correspondent van de New York Times in Istanbul. En eigenlijk is de politieke islam vrijwel nergens succesvol geweest. IS is verslagen. In Syrië is voormalig jihadist Ahmed al-Shara aan de macht. Zijn regering heeft een aantal sociaal-conservatieve maatregelen genomen, maar zijn prioriteit lijkt te liggen bij het presenteren van zichzelf als een normale leider uit het Midden-Oosten met wie anderen zaken kunnen doen, in plaats van het opleggen van islamitische orthodoxie. In Saoedi-Arabië heeft kroonprins Mohammed bin Salman, de feitelijke heerser, de geestelijkheid verzwakt en tegelijkertijd een nieuw Saoedisch nationalisme bevorderd. Dit is een grote verandering voor een koninkrijk dat lange tijd islamitische idealen heeft verdedigd. In Egypte is de Moslimbroederschap al weer langer geleden, direct na de Arabische Lente, overruled door het militaire bewind van generaal Abdel Fattah el-Sisi. Ook in Tunesië wisten de islamisten niet te winnen. 

Foto: "Charles Montesquieu" by shizhao is licensed under CC BY 2.0

Politiek-ambtelijke verhoudingen onder het minderheidskabinet-Jetten: worden ambtenaren politieker?

, door

COLUMN - van Lars Brummel en Danique François

Onder het kabinet-Schoof kwamen de verhoudingen tussen ministers en ambtenaren onder een vergrootglas te liggen. Op sommige departementen botsten bewindspersonen en bureaucratie met elkaar, wat leidde tot openlijke controverses en bestuurlijke problemen. [1] Met het aantreden van het kabinet-Jetten is een nieuwe politieke periode aangebroken, die door menig ambtenaar met opluchting is verwelkomd. Tegelijkertijd bevindt dit nieuwe minderheidskabinet – het eerste in Nederland sinds 1939 – zich in vrijwel onbekend vaarwater. In zijn beginweken bleek hoe lastig regeren zonder vaste meerderheid in beide Kamers kan zijn. Zo wist minister Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking) met veel moeite steun van een meerderheid van de Tweede Kamer te krijgen voor zijn begroting, nadat zowel linkse als rechtse oppositiepartijen forse kritiek hadden op zijn plannen. [2]

Dat het kabinet-Jetten geen meerderheid heeft in zowel de Tweede als Eerste Kamer, heeft niet alleen gevolgen voor bewindspersonen. Het heeft mogelijk ook consequenties voor ambtenaren. Wat betekent het minderheidskabinet voor de Nederlandse politiek-ambtelijke verhoudingen, nadat deze eerder onder het kabinet-Schoof op scherp zijn komen te staan?

Bestuurbaarheid onder druk?

Tijdens de formatie van het kabinet-Jetten klonk vaak het bezwaar dat een minderheidskabinet zou leiden tot meer politieke instabiliteit. Minderheidsregeringen hoeven echter niet per se instabieler te zijn dan meerderheidsregeringen. Een internationale vergelijkingsstudie naar bijna 500 kabinetten in 30 verschillende landen tussen 1977 en 2019 toonde aan dat minderheidskabinetten gemiddeld net zo lang bleven zitten als meerderheidskabinetten. [3] Hierbij horen ook belangrijke kanttekeningen. Minderheidskabinetten blijken vooral stabiel te zijn als zij vooraf formele en schriftelijke afspraken hebben gemaakt met andere partijen die hen alsnog de steun van een parlementaire meerderheid kunnen garanderen. Bij het ontbreken van zo’n constructie (zoals in het geval van het kabinet-Jetten) bleek een minderheidskabinet juist minder stabiel dan een meerderheidskabinet. Daarnaast brengt een tweekamerstelsel extra moeilijkheden met zich mee voor een minderheidskabinet.

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Ricardo Gomez Angel on Unsplash

De achtertuin

, door

Het verlies van de oorlog met Iran kan Trump compenseren met overwinningen in zijn achtertuin, Latijns Amerika. In korte tijd kwamen in Chili, Colombia en Peru Trump-getrouwe leiders aan de macht In alle gevallen met openlijk uitgesproken steun van de Amerikaanse president in de verkiezingscampagnes. Hij voegt de winst van zijn vrienden graag toe aan zijn palmares. ‘This is our hemisphere’ verklaarde hij eerder dit jaar. Zijn MAGA-aanhang vindt de bemoeienis met de zuiderburen ook aanzienlijk belangrijker dan wat hij in de rest van de wereld allemaal wil maar niet kan bereiken. In het zicht van de midterms en gegeven het korte termijn geheugen van veel kiezers is dit voor hem allemaal goed nieuws.

Met de winst voor extreemrechts in Chili, Colombia en Peru (als daar de overwinning van de dochter van oud-dictator Fujimori niet alsnog teruggedraaid wordt vanwege fraude) is nu de gehele Pacific kust in handen van Trumpaanhangers. Dat zouden zij te danken hebben aan de angst van de burgers voor de toenemende criminaliteit en het groeiende gevoel van onveiligheid. Precies het thema waarop Trump sinds zijn aantreden hamert bij het verwerven van invloed. Zo presenteerde hij in maart van dit jaar met twaalf rechtse bondgenoten uit de regio het Shield of the Americas, een militaire coalitie om gezamenlijk tegen de drugskartels te strijden. Vorige week kondigde de Ecuadoriaanse president Daniel Noboa aan dat Amerikaanse militairen in zijn land vrij spel krijgen. Een van de meest in het oog springende beslissingen is dat Noboa in een decreet verklaart dat hij gratie zal verlenen aan militairen, politieagenten en burgers die deelnemen aan operaties ter verdediging van de staat. Daarnaast drong hij er bij het parlement op aan om amnestie te verlenen aan iedereen die in deze context handelt en tijdens toekomstige operaties misdaden begaat. Tot slot bepaalt decreet 424 dat buitenlands personeel dat aan deze acties meewerkt, immuniteit geniet.

Foto: Claudio Schwarz on Unsplash

De spagaat van links: als zelfs tegenspreken niet helpt

, door

Een van de meest frustrerende inzichten uit het onderzoek naar desinformatie, framing en radicalisering is dat er geen eenvoudige tegenstrategie bestaat. Ideeën verdwijnen namelijk niet vanzelf doordat ze worden weerlegd. Sterker nog, het voortdurend herhalen van een frame, zelfs om het tegen te spreken, kan bijdragen aan de zichtbaarheid en bekendheid ervan. Juist daarom verschuift een deel van het onderzoek de aandacht van achteraf corrigeren naar het vooraf weerbaar maken van mensen tegen misleidende boodschappen.

Neem het voortdurend reageren op extreemrechtse standpunten. Intuïtief voelt dat logisch. Als een politicus beweert dat migranten verantwoordelijk zijn voor woningnood, criminaliteit of maatschappelijke achteruitgang, dan wil je dat weerspreken. Je wilt feiten tegenover fictie zetten. Je wilt duidelijk maken dat racisme racisme is.

Alleen zit daar een probleem. Door een standpunt voortdurend te herhalen, zelfs om het te ontkrachten, help je het onderwerp centraal te stellen in het publieke debat. Onderzoek naar normalisering laat zien dat aandacht op zichzelf al kan bijdragen aan het verschuiven van grenzen van wat als acceptabel wordt gezien. Hoe vaker een idee terugkomt, hoe minder uitzonderlijk het voelt.

Dat brengt links in een vrijwel onmogelijke positie.

Zwijgen is geen optie. Niet omdat stilte extreemrechtse ideeën laat verdwijnen, maar omdat anderen gewoon doorgaan met het verspreiden ervan. Als linkse partijen besluiten een frame te negeren, houdt rechts zelden dezelfde discipline aan. Het resultaat is dan geen debat zonder extreemrechtse standpunten, maar een debat waarin die standpunten vrijwel ongehinderd rondzingen. Tegelijk verwacht de eigen linkse achterban dat aanvallen op minderheden, democratische instituties of fundamentele rechten worden weersproken. Wie zwijgt, laat het speelveld aan de tegenstander én vervreemdt de mensen die juist op een weerwoord rekenen. Dat maakt de spagaat compleet: reageren helpt de normalisering, zwijgen versnelt haar mogelijk nog verder.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Jannes Jacobs on Unsplash

Albanees bouwproject van schoonzoon Trump gelieerd aan drugshandel

, door

Het Albanese Openbaar Ministerie heeft 20 arrestatiebevelen uitgevaardigd en meer dan 100 miljoen euro aan bezittingen in beslag genomen, berichtte Balkan Insight deze week. Het onderzoek richt zich op vermeende drugsgeldstromen naar grote bouwprojecten in Albanië, waaronder een resort dat wordt gepromoot door familieleden van Donald Trump. Centraal figuur bij de onderzochte bouwprojecten is Artur Shehu, oorspronkelijk afkomstig uit de Albanese kuststad Vlora, nu wonend in Florida. Het OM heeft documenten die betrekking hebben op overleg dat Shehu onder andere op Aruba voerde over de logistiek van de cocaïnehandel in Latijns-Amerika, grondtransacties in de Albanese hoofdstad en langs de kustlijn van het land, en ontwikkelingsprojecten met betrekking tot hoogbouw en toeristische resorts. Follow the Money ontdekte hoe de vastgoed- en drugsmaffia fiscaal worden aangestuurd via anonieme Nederlandse brievenbusmaatschappijen, die opereren onder ons gunstig belastingregime. 

Het begon allemaal vijf jaar geleden. Ivanka Trump en haar man Jared Kushner ontdekten op hun vakantie het onbewoonde Albanees eilandje Sazan niet ver van de stad Vlora. De goudgele, verlaten stranden en prachtige natuur maken het een van de laatste ongerepte gebieden langs de Adriatische kust. Zakenman Kushner zag er een kans voor profijtelijke investeringen en toevallig (?) kwam hij de Albanese premier Edi Rama tegen die maar al te graag aan zijn wensen voldeed. Juridische belemmeringen voor ontwikkeling van luxe resorts in een beschermd natuurgebied werden ongedaan gemaakt. Begin dit jaar heeft de Albanese regering Kushners initiatief de status van strategische investeerder toegekend nog voordat er een businessplan en haalbaarheidsonderzoek was overlegd. Kushner wil ook een beschermd natuurgebied op het schiereiland Zvërnec bij Vlora ontwikkelen. De besloten vennootschap Zvërnec South Adriatic Development stuurt het project juridisch en financieel aan. Deze entiteit is in bezit van de vergunning, structureert de aandelen en sluist gelden door naar het Albanese eiland Sazan en het schiereiland Zvërnec. Eind 2024 keurde de regering het gebied goed voor ontwikkeling door Kushners private equity firma Affinity Partners. Het onderzoek van het OM naar de drugsgeldstromen heeft onder andere betrekking op het land in Zvërnec van Artur Shehu waar Kushner nu zijn resort wil bouwen.

Foto: Directie Voorlichting (cc)

Geen asielcrisis, maar een bestuurscrisis

, door

COLUMN - Nederland heeft volgens een groot deel van de politiek een asielcrisis. Dat horen we inmiddels al jaren. De crisis is zo hardnekkig dat kabinetten vallen, verkiezingen worden gewonnen en verloren, en talkshows er bij herhaling hun zendtijd mee vullen. Een uitzicht op een einde aan deze crisis lijkt ver achter onze horizon te liggen. Louter omdat het verkeerd gelabeld wordt en daarmee de focus op de echte oorzaken en oplossingen achter valse retoriek verborgen blijft.

De situatie in Ter Apel is geen bewijs van een oncontroleerbare migratiestroom. Wie noodopvang na noodopvang zag verrijzen, zag geen onverwachte ramp. Wat zichtbaar werd, was het resultaat van jarenlang beleid waarin opvangcapaciteit systematisch werd afgebouwd terwijl iedereen wist dat vluchtelingenstromen niet zouden verdwijnen. Dat is ongeveer alsof een gemeente de helft van haar brandweerkazernes sluit en vervolgens concludeert dat er een brandweercrisis is zodra er ergens brand uitbreekt.

De Nederlandse overheid behandelt asielopvang nog steeds als een incidenteel probleem. Alsof oorlogen, vervolging, politieke instabiliteit en klimaatgerelateerde migratie uitzonderingen zijn die elk moment voorbij kunnen zijn. De werkelijkheid is natuurlijk anders. Vluchtelingen zullen blijven komen. Niet omdat Nederland zo aantrekkelijk is, maar omdat conflicten en menselijke ellende niet ophouden bij de buitengrenzen van Europa.

Foto: "The Strait of Hormuz" by NASA Johnson is licensed under CC BY-NC-ND 2.0

Iran: van sancties naar servicepakket

, door

Voor de oorlog was de status quo helder. Iran zat onder sancties, had beperkte toegang tot internationale markten en werd door Washington en Tel Aviv behandeld als een probleem dat met maximale druk vanzelf kleiner zou worden. De VS hadden de militaire overmacht in de regio, Israël had de politieke rugdekking, en het nucleaire dossier leverde de permanente rechtvaardiging voor dreiging, bombardementen en stoere taal van mannen die oorlog vooral zien als een communicatiestrategie met explosieven.

Na de oorlog ligt er een (uitgelekt) voorlopig akkoord waarin Iran opvallend weinig, of eigenlijk zelfs niet, kleiner is geworden. Mocht het waar zijn, dan stopt de strijd op alle fronten. Ook bondgenoten moeten zich eraan houden, waardoor de tekst impliciet ook de strijd tussen Israël en Hezbollah raakt. Dat alleen al is een interessante uitkomst: Iran wordt niet geïsoleerd, maar erkend als partij die invloed heeft op de regionale brandhaarden. Voor een land dat zogenaamd op zijn plek moest worden gezet, is dat een vrij ruime plek geworden.

Nog aardiger wordt het bij de wederzijdse belofte om zich niet meer met elkaars binnenlandse aangelegenheden te bemoeien. Trump had na de eerste aanvallen nog gefantaseerd over regimeverandering in Iran. Nu belooft Washington datzelfde regime met rust te laten. Blijkbaar is de dictatuur na een paar maanden oorlog weer voldoende legitiem om er ordentelijk afspraken mee te maken. Principes zijn mooi, zolang ze niet in de weg staan van olieprijzen.

Foto: Kelli McClintock on Unsplash

Europapa? Over transatlantische parentificatie.

, door

Gastbijdrage van Joram Feitsma [*]

Europe, let’s come together (…) It’s now or never’ (1), zette Joost Klein in met zijn 2024 Eurovisiesongfestival hit Europapa. Terwijl het land meezong, meedanste, zich roerde over Klein’s diskwalificatie, bleef iets anders uit beeld: wat hij te zeggen had over de zich ontvouwende wereldverhoudingen. Twee jaar later behouden Klein’s geopolitieke intuïties hun scherpte. Want: Europa bevindt zich inderdaad op een existentieel nu-of-nooit-moment. Ze zit verstrikt in een Euro-Amerikaanse afhankelijkheid die noopt tot hernieuwde Europese vereniging en ingrijpende, schier onmogelijke keuzes.

Die Euro-Amerikaanse afhankelijkheid leek lange tijd relatief onproblematisch, maar is verworden tot diepe kwetsbaarheid nu onder het wispelturige bewind van Trump cum suis de internationale rechtsorde steeds verder ontwricht raakt. Grootschalige militaire operaties (in Venezuela, Iran) worden onaangekondigd ingezet en landen (Groenland, Panama) bedreigd in hun territoriale soevereiniteit. Met Europa, ooit vanzelfsprekend bondgenoot, treedt Amerika steeds meer in antagonisme middels dreiging met terugtrekking uit de NAVO, steunverlening aan Europese antirechtstatelijke partijen, en – kers op de taart – de officiële distantiëring van Europa, zogezegd onderhevig aan ‘civilizational erasure’ (2), in de recentste National Security Strategy.

De bizarre ironie wil dat waar Amerika ooit dé vaandeldrager van de vrije rechtstaat was, dé hoeder van de burgerij tegen de gulzige Leviathan die de staat kan zijn, zij inmiddels zelf de status van liberale democratie verloren heeft, aldus het gerenommeerde V-Dem Institute.(3) Terughoudende, zachte diplomatie is ingeruild voor een brutalistische politiek van spierballenvertoon en hard power. (4) Deze Amerikaanse illiberale vibe shift slingert Europa – en de rest van de wereld met haar – in een geheel nieuwe geopolitiek, lijkt de consensus te zijn. ‘We are in the midst of a rupture’, sprak Canadese premier Carney op Davos 2026. (5)Podcastcommentatoren Boekestijn en de Wijk gaan elke dag weer ‘op zoek naar de nieuwe wereldorde’.

Volgende