Indonesië brandt

Indonesiërs gaan massaal de straat op om de regering te dwingen de noodtoestand af te kondigen vanwege de voortdurende bosbranden. Ze zien het als een falen van hun regering om branden in regenwouden te stoppen, die hun land in een misselijkmakende nevel hebben gehuld. Het is deze week twee jaar geleden dat Prabowo Subianto geïnstalleerd werd als president. Toen hij nog in de oppositie zat stelde hij dezelfde eisen aan zijn voorgangers. Nu is hij vooral druk met de onderwaardering van de economie van zijn land door de Amerikaanse financiële dienstverlener voor beleggers MSCI (Morgan Stanley Capital International). „Ik heb het recht om te ademen”, stond er op een spandoek tijdens een demonstratie in de Indonesische hoofdstad Jakarta. „Blus de branden onmiddellijk!” De bosbranden zijn de ergste in jaren. Eerder dit jaar viel er minder regen tijdens de doorgaans natte maanden die aan april voorafgaan; volgens experts is dit te wijten aan zowel de opwarming van de aarde als het klimaatverschijnsel El Niño. Volgens het ministerie van Volksgezondheid hebben meer dan 306.309 inwoners van de zeven Indonesische provincies die het zwaarst door de rook zijn getroffen, de afgelopen twee maanden acute luchtwegaandoeningen opgelopen. Bijna de helft daarvan – 146.037 gevallen – betrof kinderen onder de 10 jaar. De smog veroorzaakt ook overlast in de buurlanden Singapore en Maleisië. Prabowo zegt dat het bluswerk een topprioriteit is voor zijn regering. Hij doet nog geen beroep op hulp van zijn buren. Uiteindelijk kan volgens hem alleen regen soelaas bieden. Het afzien van ingrijpender maatregelen onder het regime van de noodtoestand zou te maken hebben met de keuze van de regering om lastige vragen over de verantwoordelijkheid te vermijden.  De branden worden grotendeels toegeschreven aan het 'branden en kappen' van regenwoud ten behoeve van de landbouw, waarbij gewassen voor de commerciële markt – zoals oliepalmen – worden verbouwd of hout wordt gewonnen. Het vuur slaat vervolgens over naar nabijgelegen veengebieden: draslanden die bestaan ​​uit vergaan plantaardig materiaal en diep onder de bosbodem doorlopen, maar inmiddels zijn uitgedroogd. Eenmaal in brand, kan het veen weken of zelfs maandenlang ongecontroleerd blijven smeulen.  Miljoenen mensen in West-Kalimantan (Borneo) leven inmiddels al maanden onder een verstikkende deken van smog, schreef de New York Times vorige maand. De luchtkwaliteit heeft herhaaldelijk gevaarlijke niveaus bereikt, waardoor de autoriteiten genoodzaakt waren de noodtoestand te verlengen. Honderden scholen hebben fysiek onderwijs opgeschort, terwijl het beperkte zicht — dat op sommige plekken is teruggelopen tot slechts enkele honderden meters — het regionale verkeer grotendeels heeft lamgelegd. Sommige inwoners dragen mondkapjes, maar velen geven aan dat ze er inmiddels helemaal klaar mee zijn. Bewoners van dit gebied wachten niet meer op maatregelen . Ze hebben bij de rechtbank in Pontianak de regering ter verantwoording geroepen in een collectieve rechtszaak. Experts schatten de kosten voor de economie en de zorg nu al op 6,9 miljard dollar.  De populariteit van Prabowo is in twee jaar gekelderd van rond de 81% naar circa 44%. Sinds zijn aantreden zijn de zorgen over de toenemende militarisering van de Indonesische samenleving toegenomen. De demonstrerende studenten in Jakarta presenteren nu een omvangrijk pakket van eisen: naast het het aanmerken van natuurbranden en overstromingen als nationale rampen en het bestraffen van bedrijven die verantwoordelijk zijn voor milieuschade eisen zij het herstel van het marktvertrouwen door middel van herzieningen van het economisch beleid, een einde maken aan beperkingen op de vrijheid van meningsuiting, het uitroeien van corruptie en vriendjespolitiek en het verlagen van de kosten voor onderwijs, gezondheidszorg en openbare diensten.  Prabowo maakte zich deze week vooral zorgen over buitenlandse beleggers. De belangrijkste graadmeter voor investeringen, de Jakarta Composite Index (JCI), kelderde vrijdag met meer dan 11 procent uit vrees voor een uitstroom van buitenlands kapitaal. Beleggersadviseur MSCI liet vorige week weten dat het “niet langer passend” is om Indonesië als opkomende markt te classificeren. Als reden noemde de organisatie zorgen van beleggers over de aandeelhoudersstructuren en het handelsgedrag op de beurs. Volgens Prabowo " willen ze ons angst aanjagen ": “Ik wil slechts dit tegen MSCI zeggen: de Indonesische natie is voor niemand bang en laat zich niet intimideren.”

Voor een dubbeltje op de polikliniek

OPINIE - Niet boeren, maar Nederlandse supermarkten zijn verantwoordelijk voor het vergiftigen van mens en natuur

Ik ben een beetje boos. Eigenlijk best heel erg boos. En wel op de grote Nederlandse supermarkten. Supermarkten zouden een deel kunnen zijn van de oplossing, maar ze zijn het probleem. Door hun keuzes krijgen mensen onnodig veel nare ziekten zoals die van Parkinson, en ze zijn ook verantwoordelijk voor de achteruitgang van onze natuur.

Want we zijn onszelf en elkaar aan het vergiftigen met landbouwgif. Zelfs voor Yvon Jaspers is de onschuld er inmiddels een beetje vanaf, sinds haar broer de diagnose Parkinson kreeg. We dachten voor een dubbeltje op de eerste rij te zitten, maar eindigen voor dat dubbeltje op de polikliniek. Maar dan is het te laat. Control-Z doet het dan niet meer.

En voor alle duidelijkheid: de meeste boeren zijn niet de schuldigen, maar zitten in overlevingsmodus gevangen in dit moreel failliete systeem. Een systeem dat er trouwens helemaal niet op gericht is om mensen te voeden, maar vooral om dieren te voeden. Wereldwijd voeden we bijna 100 miljard landbouwdieren. Met de ruimte voor dat voedsel zouden we een veelvoud van de menselijke wereldbevolking kunnen voeden. Dit deel van het systeem wordt fanatiek beschermd door dominante conservatieve politiek, met leugens over voedselzekerheid die niet de boer maar de veevoer-importeurs en hun lobby bedienen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Quote du Jour | De nationale democratielezing

(Bewerk) QUOTE - Voor burgers blijkt de waarde van democratie volgens Marcouch uit concrete zaken: een woning kunnen vinden, toegang hebben tot zorg en onderwijs en voldoende zekerheid hebben om een bestaan op te bouwen. Wie verantwoordelijkheid neemt maar toch iedere maand tekortkomt, kan gaan twijfelen of politiek en overheid ook voor hem verschil maken.

Dat maakt iemand niet antidemocratisch, benadrukt hij. Het kan wel ontvankelijk maken voor politici die ingewikkelde problemen terugbrengen tot een eenvoudige schuldvraag, met migranten, een religieuze groep of een vermeend kwaadaardige elite als zondebok. De politiek moet zowel die onterechte schuldtoewijzing bestrijden als het onderliggende probleem oplossen. ‘Een woningzoekende heeft weinig aan de mededeling dat hij de verkeerde zondebok aanwijst als hij daarna opnieuw jarenlang vastloopt.’

De burgervader van Arnhem ziet het scherp, bij de eerste nationale democratielezing.

Foto: Douglas O on Unsplash

Rama slaat er op los

Voor de vijfde dag op rij demonstreren Albaniërs, onder leiding van studenten, in de hoofdstad Tirana om premier Edi Rama tot aftreden te dwingen.De protesten zijn een voortzetting van de ‘flamingobeweging‘ die eerder dit jaar tot massale protesten leidde tegen de corrupte regering. Die begonnen nadat Rama een natuurbeschermingsgebied, het eilandje Sazan voor de kust bij Vlora, opofferde voor de goede betrekkingen met de familie Trump

Het ‘flamingoprotest’ is uitgelopen op een bredere beweging tegen Rama en het gehele Albanese politieke systeem. De jongeren zijn vooral ontevreden over het banentekort. Veel studenten die zijn afgestudeerd komen niet aan het werk en ze vinden de kosten van het onderwijs te hoog.

De politie treedt keihard op, niet alleen met traangas en pepperspray maar ook met rubberen kogels die rechtstreeks op demonstranten worden afgeschoten. Ook twee journalisten raakten gewond.  Vanuit Albanië bericht Vincent Yüsui van Gerven Oei op zijn blog The Albanian Mechanism: ‘De afgelopen dagen hebben demonstranten, journalisten en burgerrechtenactivisten talloze gevallen gedocumenteerd van willekeurig, extreem geweld door Albanese staatstroepen tegen ongewapende en vaak minderjarige demonstranten. Hiermee maken zij zich op een grootschalige en ongekende wijze schuldig aan schendingen van zowel de Albanese als de internationale wetgeving. Er zijn videobeelden waarop te zien is hoe politieagenten demonstranten slaan, zelfs nadat zij al zijn aangehouden. Ook is er sprake van bestraffende mishandelingen, enkel omdat mensen door een politieafzetting renden. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de politie beveiligingscamera’s heeft afgedekt op plekken waar zij arrestanten naartoe brengt.’ De politie overtreedt meerdere wettelijke bepalingen, constateert Van Gerven Oei. Ook is er sprake van ‘niet-geïdentificeerde agenten of agenten in burger die zich niet bekendmaken voordat zij demonstranten intimideren, treiteren of met geweld aanhouden, om hen vervolgens in ongemarkeerde witte of zwarte busjes af te voeren naar politiebureaus.’ Onder die niet-geïdentificeerde agenten zouden personen zitten ‘met criminele banden die worden ingelijfd bij de staatspolitie om het “vuile” werk op te knappen’. Van Gerven Oei verwijst hierbij naar wat hij eerder schreef over de inzet van criminele netwerken tijdens verkiezingen. 

Foto: Alan Santos/PR)" by Brasil de Fato is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Brazilië tussen China en de VS

De zittende Braziliaanse president Lula da Silva is er bij de recente verkiezingen niet in geslaagd zijn radicaal-rechtse tegenstrever, Flávio Bolsonaro, zoon van de veroordeelde oud-president Jaïr Bolsonaro, te verslaan. Op 25 oktober moet een tweede ronde uitmaken wie de volgende president van Brazilië wordt. Lula die met 45% van de stemmen twee procentpunten achterbleef op zijn rivaal wil de strijd nog niet opgeven. Maar het ziet er niet best uit voor hem, want alle presidentskandidaten die in de eerste ronde afvielen zijn rechts tot radicaal rechts en hun aanhang zal waarschijnlijk op Bolsonaro gaan stemmen. Tekenend voor de situatie is dat Bolsonaro’s familie bij de gelijktijdige verkiezingen voor vertegenwoordigende organen belangrijke posten heeft veroverd. ‘Michelle Bolsonaro, de echtgenote van Jaïr, en Carlos Bolsonaro, zijn zoon, treden toe tot de Senaat; Jair Renan, een andere zoon, en Renato, de broer van Jair, treden toe tot de Kamer van Afgevaardigden. ‘Nepobolsonarismo‘ is een treffende benaming voor de uitbreiding van deze familie binnen het staatsapparaat. Toch vormt de familie slechts de meest zichtbare uiting van een breder project, dat geworteld is in machtige economische belangen en een diep georganiseerde reactionaire politiek’, schrijft Vijay Prashad voor BT News. Hoe valt de opmars van radicaal-rechts in Brazilië te verklaren en wat zullen de gevolgen zijn?

Doe het veilig met NordVPN

(Bewerk) Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Make Executions Great Again

De Verenigde Staten gaan op 3 december een man door een vuurpeloton executeren. En de hele wereld mag live meekijken.

Alsof de doodstraf op zichzelf nog niet barbaars genoeg is, heeft de Amerikaanse regering besloten er een publiek spektakel van te maken. Defensieminister Pete Hegseth wil dat mensen met eigen ogen zien welke gevolgen ernstige misdrijven hebben. Kennelijk is iemand doodschieten pas écht gerechtigheid als er voldoende publiek bij aanwezig is.

Foto: Schermafbeelding persconferentie na de ministerraad 9 oktober 2026

We hebben een vijand

Rusland is niet langer “de agressor”. Dat eufemisme zult u uit mijn mond niet vaak meer horen. We mogen niet naïef zijn, iets wat mevrouw Bikker ook zo sterk benadrukte in haar inbreng. Rusland is onze vijand.

Alzo sprak minister Yeşilgöz-Zegerius (bij het Kamerdebat over de defensiebegroting) en gans de pers was in rep en roer.

En holde de pers naar de grenzen om te kijken of die vijand onze grenzen overschreed? Tuurde de pers het hemelgewelf af, zoekend naar vijandige drones, raketten en vuurwerk? Verzamelde de pers zich op ’s land toppen der duinen om verslag te doen van vijandige landing op onze stranden?

Niets van dat al. Want in dezelfde ademtocht waarmee de minister ons vijandbewustzijn nieuw leven inblies, verklaarde ze:

En nee, dat betekent niet dat wij in oorlog zijn

“Hè getfer”, zuchtte de pers, “weer loos alarm”. Dan zelf maar wat reuring opgepookt. De pers ging op zoek naar minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en vroeg of hij wel wist dat we een vijand hebben. Het is immers zo dat een kabinet, alle bewindspersonen incluis, met één mond hoort te spreken?

Ja, hij was vooraf niet op hoogte gesteld door Yesilgöz over haar gekozen woorden, maar “De minister van Defensie spreekt ook namens mij”, zei Berendsen. “Rusland is onze grootste veiligheidsdreiging.”

Foto: APB 2026 scherm afbeelding Debat direct Tweede Kamer

De moeizame verhouding tussen oppositiepartijen en het kabinet-Jetten

van Rick van Well

Sinds het aantreden van het minderheidskabinet-Jetten zijn de stemmen van de parlementaire oppositie in de Tweede Kamer van doorslaggevende betekenis. Dat biedt de oppositie vanzelfsprekend kansen: in ruil voor de benodigde Kamersteun kan zij meer invloed uitoefenen dan bij een kabinet met een vaste meerderheid. Tegelijkertijd is de parlementaire oppositie sterk versnipperd en verdeeld.

Besturen of bestrijden?

Zowel voor de linkse als de rechtse oppositie zijn er aanknopingspunten om samen te werken met het kabinet-Jetten, gezien de relatief centrale ideologische positie van de regeringspartijen. Nederland kent bovendien een lange traditie van bereidwilligheid onder politieke elites om samen te werken.

Sterker nog, oppositiefracties wijzen doorgaans relatief weinig regeringsvoorstellen af. In de afgelopen decennia stemde gemiddeld slechts een vijfde tot een kwart van de oppositiekamerleden tegen wetgeving van de regering. Ook uit vraaggesprekken met Kamerleden blijkt dat maar weinig Kamerleden vinden dat het de taak van de oppositie is om een kabinet zo snel mogelijk ten val te brengen.

Toch bestaan er verschillen in opvattingen over de manier waarop oppositie moet worden gevoerd. Dat werd bijvoorbeeld zichtbaar tijdens een debat tussen Geert Wilders (PVV) en Joost Eerdmans (JA21) bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Wilders waarschuwde Eerdmans om niet per dossier met het kabinet te onderhandelen: “Dan krijgt u op onderdelen gelijk, maar op iets anders houdt u een kabinet in stand dat ook precies doet wat uw kiezer niet wil.”

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Eerste Kamer plenaire zaal @ foto: Hans Kouwenhoven en Eerste Kamer

Senatoren als politieke pokerchips

van Simon Otjes

Op 30 augustus kondigde Paul Rosenmöller (PRO) aan niet meer verkiesbaar te zijn bij de volgende Eerste Kamerverkiezingen. Acht jaar lang zat Rosenmöller in de Senaat. Wat heeft hij de afgelopen acht jaar gedaan? Natuurlijk heeft Rosenmöller niet stilgezeten. Als senator diende hij 40 moties in, dwong hij acht toezeggingen af en stelde hij twee vragen. Maar het handwerk van een parlementariër was niet het belangrijkste deel van Rosenmöllers functie: hij was de afgelopen acht jaar met name een belangrijke pokerchip voor Jesse Klaver.

De wet van Noten

De rol van Eerste Kamerleden in Nederland lijkt niet zozeer het maken van een eigen afweging, maar om bij onderhandelingen tussen Tweede Kamerfracties en kabinetten, die sinds Rosenmöllers lidmaatschap van de Eerste Kamer daarin geen meerderheid hebben gehad, als pokerchips te worden ingezet.

De reden hiervoor is dat Eerste Kamerleden vrijwel altijd hetzelfde stemmen als hun collega’s in de Tweede Kamer. In Den Haag staat dit bekend als de Wet van Noten. Dat komt deels omdat Eerste Kamerleden dezelfde opvattingen hebben als Tweede Kamercollega’s van dezelfde partij en vanuit die opvattingen naar wetten kijken. Tegelijkertijd zijn er ook praktischere factoren die een rol spelen: Eerste Kamerleden zijn deeltijdpolitici zonder ondersteuning, die geen tijd hebben om in detail over wetsvoorstellen en begrotingen te onderhandelen. Ze volgen hun collega’s omdat die een geïnformeerd en afgewogen oordeel hebben gevormd.

Foto: Stephanie LeBlanc on Unsplash

Frankrijk geeft politie alle ruimte om te schieten

Franse scholieren blokkeren de toegang tot hun scholen uit protest tegen volle klaslokalen, lange dagen, een tekort aan docenten en smerige, oververhitte schoolgebouwen. De politie treedt hard op. De demonstranten schuwen ook geen geweld. Minstens 83 politieagenten hebben verwondingen opgelopen, terwijl 119 scholieren en leraren gewond raakten. Woensdag waren er al meer dan 600 jongeren gearresteerd. Tot nu toe zijn er nog geen doden gevallen, maar dat zou wel kunnen gebeuren als de de politie gebruik gaat maken van een recent aangenomen wet die er op neerkomt dat elk politieschot in principe als legaal beschouwd wordt. Een ‘License to kill’, zoals de oppositie de nieuwe wet heeft genoemd. Een gevaarlijke ontwikkeling bij de aanzwellende sociale onrust in het land.

Twee weken geleden waren er overal in Frankrijk demonstraties tegen deze verruiming van de bevoegdheden van de politie om wapens te gebruiken. Voorheen moest een schot van de politie of gendarmerie aantoonbaar strikt noodzakelijk en proportioneel zijn. Volgens de nieuwe wet wordt het automatisch als rechtmatig beschouwd. Ondanks een petitie tegen de wet die in enkele weken tijd meer dan 730.000 handtekeningen verzamelde, drukte de Franse regering het voorstel op 7 juli door de Nationale Vergadering, met steun van het extreemrechtse Rassemblement National (RN). Tijdens wat critici een ‘vote de la honte‘ (stem van schande) noemden, stemden 313 parlementariërs voor het voorstel, onder wie alle 122 afgevaardigden van de extreemrechtse partij. Het is een wet waarbij de staat alle verantwoordelijkheid voor een dodelijke afloop van schietpartijen van agenten naast zich neer kan leggen In plaats van dat de staat moet aantonen dat een dodelijk schot absoluut noodzakelijk is, schrijft Amnesty, ‘is het nu aan de nabestaanden om het tegendeel te bewijzen’. 

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Jade Koroliuk on Unsplash

Stopt de oorlog in Oekraïne binnenkort?

De oorlog in Oekraïne is een uitputtingsoorlog. De oorlogvoerende landen proberen elkaar zoveel te beschadigen totdat er een opgeeft. De eisen van Rusland concentreren zich momenteel op capitulatie van de provincie Donetsk en het afzien van het NAVO-lidmaatschap. Oekraïne, dat jarenlang de overwinning opeiste, vraagt om een onmiddellijk staakt-het-vuren. Maakt een onderhandeld einde ook kans? Wat is te verwachten in de winter van 2026-27? Een beredeneerde gok van Kees Kalkman en Guido van Leemput over het verloop van de oorlog.

In het vijfde oorlogsjaar zijn er twee fronten. Het gaat om het landfront en het luchtfront die relatief los van elkaar staan. Het eerste is het 1200 km lange front dat zich krult door het zuiden en oosten van Oekraïne en dat zo goed als vast zit. Het is de loopgravenoorlog van de 21e eeuw. Niemandsland, het gebied tussen de twee fronten, is anders dan in de 20e eeuw soms wel 20 km breed. Deze grijze zone wordt gecontroleerd door drones die iedereen die zich laat zien in groot gevaar brengt. Sneuvelen is dan heel dicht bij. Daarom ligt het vastgelopen front niet precies vast. Er is een ruime overloopzone. Om grondgebied te kunnen innemen moet de grijze zone opgeschoven worden. Dat is een bloedige operatie.

Foto: Mohammed Abubakr on Pexels

Stop de oorlogskoers: Vrede op papier

Gisteren was de demonstratie “Stop de oorlogskoers”, georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden.

In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven “niet de veiligheid” bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen.

Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt.

En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende