Bloggen in real time

Debatteren – als blogger vind ik dat niet zo makkelijk. Op Sargasso debatteren we natuurlijk heel veel, maar dan op ‘elektronisch-papier’. En papier is, zoals bekend, geduldig: je kunt rustig nadenken over je argumenten. Je maakt af en toe een voetnoot om je eruditie te bewijzen naar noodzakelijke uitleg die anders de draad van je betoog in de war zou brengen; en met een goed geplaatste hyperlink onder één woord kun je een lange alinea vervangen. In een debat kan dat niet. Erger nog, debatteren doe je in real time. Je hebt meestal maar een paar seconden om te reageren en soms kun je maar beter niet reageren. Goede timing is essentieel. En het allerergste is dat je niets kan schrappen. Eens gesproken, altijd gesproken. Het enige voordeel van een debat is dat je geen spelfouten kan maken. Toch ben ik afgelopen zaterdag 13 december - na enig aandringen - naar een ‘debatnacht’ gegaan. Niet alleen om te luisteren maar ook om zelf te discussiëren in een panel. Ook al is schrijven veel makkelijker, het debat blijft toch trekken.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 13-10-2022

Qoute du jour | Fun and profit

There are still thugs who wage war for fun and profit, but they invariably do so in places where exploitable raw materials are the only real source of wealth. The gangs tearing the Central African Republic apart are in pursuit of diamonds and poached ivory; the Islamic State may claim that it’s bringing the new caliphate, but so far it has mostly been grabbing oil fields.

The point is that what works for a fourth-world warlord is just self-destructive for a nation at America’s level — or even Russia’s. Look at what passes for a Putin success, the seizure of Crimea: Russia may have annexed the peninsula with almost no opposition, but what it got from its triumph was an imploding economy that is in no position to pay tribute, and in fact requires costly aid. Meanwhile, foreign investment in and lending to Russia proper more or less collapsed even before the oil price plunge turned the situation into a full-blown financial crisis.

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Kiezen en Delen | Het ultieme kerstcadeau

COLUMN - Cadeaus zijn lastig. Al koop je iets voor je beste vriend of je zus, het blijft moeilijk in te schatten hoe gelukkig je iemand maakt met een cadeau. Mijn eigen inkoopstrategie is vaak zeer naïef: ik koop dat wat ik zelf leuk vind. Maar hoewel mijn familie en vrienden meer op mij lijken dan willekeurige personen en ik natuurlijk erg mooie cadeaus uitzoek, lijk ik er zelf vaak net iets meer waarde aan te hechten dan de ontvanger.

Een oud onderzoek bij apen suggereert dat dat universeel is. Geef een aap een waterijsje, en hij is als een kind zo blij. Pak je het af in ruil voor een een flinke lik pindakaas, dan schreeuwt hij uit protest. De conclusie is niet dat apen meer van waterijsjes houden, want als je de procedure omdraait, krijsen ze net zo hard.

Blijkbaar waardeerden ze dat wat ze als ‘eigen’ beschouwden meer dan iets nieuws. Ditzelfde gedrag vertonen mensen bij het kopen van huizen en, in een klassiek experiment van Daniel Kahneman, zelfs bij lelijke universiteitsmokken. Studenten die zo’n mok hadden, wilden die voor drie dollar niet kwijt, maar wie de mok kon kopen, had er hooguit één dollar voor over. Kortom, weggeven kost de gever altijd meer dan het de ontvanger oplevert.

Dat verschil in gebruiksplezier tussen gever en ontvanger van een cadeau is een algemeen verschijnsel, dat ‘deadweight loss’ genoemd wordt. Eigenlijk is er maar één manier waarop je een cadeau kunt geven zonder deadweight loss: door een geldbedrag te schenken aan een minder vermogend persoon. Ook een mooie kerstgedachte, maar weinig bevredigend in de context van de famiiekerstboom.

Foto: Joel Abroad (cc)

De eurocrisis is weer terug (6): Deflatie (2) – het Duitse model

ANALYSE - In de vorige aflevering heb ik laten zien dat de problemen van deflatie vaak worden onderschat. In dit tweede deel over deflatie leg ik uit dat deflatie het beste bestreden kan worden door de oorzaak ervan aan te pakken. Er is welbeschouwd, geen reden waarom we geen einde kunnen maken aan deflatie en aan de eurocrisis.

Deflatie is een neerwaarts gerichte loon-prijsspriraal. In een krimpende economie is er te weinig vraag naar producten en diensten waardoor lonen en prijzen dalen.

Bij de tegenhanger van deflatie – inflatie – kan de centrale bank de opwaardse loon-prijsspriaal doorbreken door de rente verhogen. Doordat geld lenen dan duurder wordt zal de economie afkoelen of zelfs in een recessie raken. De verhoging van de rente naar 20% (!) heeft begin jaren tachtig effectief een einde gemaakt aan de inflatie, door de diepe recessie die dit veroorzaakte.

Het is voor een centrale bank veel lastiger om een eind te maken aan deflatie omdat de rente niet meer verlaagd kan worden omdat zij al op 0% staat. Eigenlijk zou de rente dus negatief moeten zijn maar dat is praktisch natuurlijk onmogelijk [1].

Economen noemen de situatie waarin de Europese [2] economie nu verkeert een ‘liquiditeitsval’. Centrale banken proberen de economie uit het dal te tillen door meer geld in omloop te brengen. Hierdoor hoopt men dat de investeringen toenemen, zodat lonen en prijzen weer gaan stijgen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

‘The rise of the highly skilled but low paid worker’

In het VK is dit inmiddels een fenomeen.

In de VS is hetzelfde aan de hand, zo blijkt uit een tiental grafieken die deze problematiek inzichtelijk maken:

This last year saw the pace of job growth pick up, a welcome development. Yet the economy remains far from healthy. In 2014 the twin issues of income inequality and stagnant wage growth for the vast majority of Americans took center stage. Better late than never.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Russische bank gered van faillissement

Trouw:

De centrale bank van Rusland voorziet de Russische Trust Bank van 30 miljard roebel (circa 440 miljoen euro) om een faillissement van de instelling te voorkomen. Dat maakte de centrale bank vandaag bekend.

Trust Bank, een middenmotor in de Russische bankensector, wordt genationaliseerd. Er wordt gezocht naar een partij die de bank wil overnemen, waarbij de ogen in eerste instantie worden gericht op de grote banken in het land.

DNB legt Delta Lloyd miljoenenboete op en eist het vertrek van de financieel directeur

Voorafgaand aan de invoering van een nieuwe rekenrente door de DNB, besloot Delta Lloyd alvast de afdekking van renterisico’s te verminderen.

Volgens DNB werd dit besluit te vroeg genomen ‘op basis van vertrouwelijke informatie’:

DNB bevestigt in een verklaring de boete te hebben opgelegd ‘nadat Delta Lloyd op basis van vertrouwelijke informatie transacties heeft uitgevoerd, waarbij financieel voordeel is behaald’. De toezichthouder maakt het boetebesluit vooralsnog niet openbaar. […]

Naast de boete heeft DNB een aanwijzing opgelegd voor heenzending van financieel directeur Emiel Roozen. Hij moet volgens de toezichthouder uiterlijk per 1 januari 2016 zijn opgestapt. DNB geeft geen verdere toelichting over de aanwijzing tot heenzending.

Roebelcrisis slaat over op buurlanden

Zo meldt de Volkskrant:

De roebelcrisis breidt zich uit naar de buurlanden van Rusland. De munten van Wit-Rusland, Kazachstan, Armenië, Georgië en Kirgizië zijn de laatste weken sterk in waarde gedaald. Ook in deze landen staan burgers in de rij om hun eigen valuta in te wisselen in dollars of euro’s. Wit-Rusland heeft vrijdag als eerste ex-Sovjetstaat kapitaalcontroles ingesteld om devaluatie van de eigen munt te voorkomen.

Nu ook Russische banken in de problemen

Een vicieuze circle of doom:

All it takes, as Russia is finding out, is for oil prices to unexpectedly drop, and you’re left with an economic crisis that turns into a currency crisis that morphs into a financial crisis — which, of course, only makes the economic crisis even worse. It’s a cycle of doom that’s hard to stop, no matter how vehemently you insist that your “bear” won’t let itself become a “stuffed animal” by having its “fangs and claws” torn out. (That was how Vladimir Putin put it during his annual press-conference-as-performance-art on Thursday).

Nederland faciliteert ook de belastingontwijking van Gazprom

Zo meldt het NRC:

Met zijn aantrekkelijke belastingstelsel faciliteert Nederland Gazprom, het politiek-economische wapen van president Poetin. Het grootste gasconcern ter wereld sluist miljarden euro’s winst via tientallen in Nederland geregistreerde bedrijven en stichtingen door, en betaalt daar nauwelijks belasting over. Dat blijkt uit onderzoek van NRC.

De Russische economie gaat hoe dan ook instorten

Dat is althans de mening van Matt O’Brien in The Washington Post:

[…] Russia never so much had an economy as an oil-exporting business that subsidized everything else. So now that Russian companies don’t have petrodollars to turn into rubles, there’s less demand for rubles overall — and its price is falling. A lot.

The problem is Russia’s already-weak economy needs lower interest rates to push up growth, but Russia’s companies need higher interest rates to push up the ruble. […]

The even worse news, though, is that Russia has gone from not having an economy and 10.5 percent interest rates to not having an economy and 17 percent interest rates. That should be enough to turn its recession into a full-on depression — and make all of this self-defeating.

Think about it this way: Russia’s central banks already says its economy will shrink 4.5 to 4.7 percent next year — about as much as the U.S. did in 2008 — if oil stays at $60-a-barrel. But now that interest rates are sky-high, nobody’s going to want to borrow, either. […]

That brings us to the economic catch-22. Remember, the point of raising rates was to prop up the ruble so Russian companies wouldn’t default on their dollar debts. But sacrificing the Russian economy to try to save the Russian currency means that those companies will lose their customers, and default anyways. This cycle of doom means even fewer dollars will come into Russia, and there’ll be even less demand for rubles — and its price will start falling again. So it doesn’t matter whether Russia raises rates to defend the ruble or not. It will keep declining, and the economy will keep collapsing.

Roebel in vrije val; Russische rente naar 17%

De renteverhoging is uiteraard bedoeld om de inflatie te beteugelen:

De Russische Centrale Bank heeft het rentetarief vannacht flink opgehoogd: het ging van 10,5 naar 17 procent. Dit in een poging om de koers van de Russische roebel te stabiliseren, schrijft persbureau AP.

Gisteren daalde de koers met 10 procent, de grootste daling sinds 1998. Gevreesd wordt dat de val van de roebel zorgt voor paniek bij de Russen en een run op de banken. Met deze renteverhoging is de hoop dat investeerders het financieel aantrekkelijk vinden om hun geld in Rusland te houden.

Vorige Volgende