Nasrah Habiballah is vanavond de tweede gast in VPRO’s Zomergasten. In het promotiemateriaal op Facebook en Instagram zegt ze:
Wat sowieso aan bod gaat komen is journalistiek. Ik ben een journalist in hart en nieren. Maakt het grootste deel uit van mijn leven. Dus over journalistiek gaan we het sowieso hebben.
Nu zal Janine Abbring ongetwijfeld ook op zoek gaan naar “de mens achter de journalist”, maar hopelijk krijgt Nasrah Habiballah’s opvatting over het journalistenvak de ruimte. En dan met name haar ideeën over wat “peace journaslism”(‘vredesjournalistiek’) wordt genoemd.
Oorlog is een ziekteproces
In een boeiend interview met Gijs Beukers in het Volkskrant Magazine van 19 juli 2024 (betaalmuur) zegt ze:
“Ik geloof heilig in peace journalism, een theorie van de Noorse socioloog Johan Galtung. Hij zegt dat je een conflict op twee manieren kunt verslaan. War journalism is als het verslag van een sportwedstrijd: die kant heeft daar een aanval uitgevoerd en daarbij zijn zoveel doden gevallen. Door die informatie te brengen, voeg je niet veel toe aan het begrip van de kijker.
Peace journalism is het beschrijven van een ziekteproces. Wat is de oorzaak? Wat zijn de symptomen? Hoe kan die persoon genezen? Om dat te vertalen naar een conflictsituatie: waarom voelen de partijen wat ze voelen? Waar komt dat vandaan? Wat zou een oplossing kunnen zijn? Ik geloof oprecht dat we daar onze kijkers, luisteraars en lezers het meest mee van dienst zijn.”
Johan Galtung (1930 – 2024) was een Noorse socioloog die in 1999 het Peace Research Institute Oslo (PRIO) oprichtte. Hij kwam in 1960 met het concept ‘vredesjournalistiek’ als tegenhanger van de gangbare ‘oorlogsjournalistiek’, dat zich richt op direct en zichtbaar geweld (de doden en de gewonden) en op tegenstellingen (wij en zij) en minder op de onderliggende oorzaken van een conflict.
Wat is ‘peace journalism’?
‘Vredesjournalistiek’ onderzoekt de oorzaken en context van conflictvorming en geeft een stem aan de standpunten van rivaliserende partijen op alle niveaus. ‘Vredesjournalistiek’ gaat ook op zoek naar ideeën voor conflictbeslechting, ontwikkeling, vredesopbouw en vredeshandhaving en besteedt aandacht aan vredesverhalen en ontwikkelingen na een oorlog. [1]
Van journalisten wordt verwacht dat ze verder kijken dan alleen de actualiteit en uitgebreid te rapporteren over de oorzaken van een conflict, de gevolgen op lange termijn te onthullen en mogelijke oplossingen aan te dragen. Kortom, van vredesjournalisten wordt verwacht dat ze een platform voor dialoog en een middel tot begrip tussen conflicterende partijen vormen. [2]
Het zou interessant zijn te horen van Nasrah Habiballah hoe zij denkt dat ‘vredesjournalistiek’ een plaats kan krijgen in de huidige mediabenaderingen van conflicten.
Vanavond kijken
Uw reacties op de uitzending zien we graag hieronder in de reacties. Kijk met ons mee, vanavond 20.15 uur, VPRO, NPO 2 en via de livestream op npostart.nl. Na de uitzending verwachten we de recensie van Max Molovich. Vanaf 2011 verzorgde hij voor Sargasso 64 Zomergastenrecensies, dus nu is zijn 65e in aantocht.
Noten:
[1] Academia.edu Peace Journalism, 2019, The International Encyclopedia of Journalism Studies. Tim P. Vos and Folker Hanusch (General Editors), Dimitra Dimitrakopoulou, Margaretha Geertsema-Sligh and Annika Sehl (Associate Editors).
[2] idem