Libertair paternalisme voor sigaretten

Onlangs kwam in het nieuws dat de EU overweegt standaardverpakkingen voor sigaretten verplicht te stellen. Ik vind dat een goed idee en zie het zelfde concept ook wel zitten voor alcoholische drank. Veel mensen zijn het niet met me eens. Meerderen daarvan vonden het nodig me van totalitaire neigingen te betichten. En dat terwijl de oorsprong van deze maatregel ligt in het mekka van het libertarisme, de Universiteit van Chicago. Daar doceren econoom Richard Thaler en jurist Cass Sunstein. Zij bogen zich over één van de grootste problemen in de democratische rechtsstaat: hoe zorg je dat mensen de beslissingen nemen die het beste voor zichzelf en het land zijn, zonder dat je ze hun vrijheid afneemt? Mensen zijn namelijk notoir slechte beslissers. Ze laten kleine winst op korte termijn prevaleren boven grotere winst op de lange termijn, laten te verwachten negatieve effecten zwaarder wegen dan te verwachten positieve effecten, leiden aan gambler's fallacy of ze zijn gewoon lui en kiezen voor de eerste optie uit een serie mogelijkheden.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Saneer de IJslandse schuld

IJslands geld (Foto: Flickr/roboppy)

Laten we er voor het gemak eens vanuit gaan dat het inderdaad de schuld van de IJslanders is dat hun handjevol aan zwaar overmoedige bankiers erin slaagde hordes hebzuchtige Britten en Hollanders een financieel kaartenhuis binnen te lokken. Dan nog kun, nee, moet je je afvragen: is het wel rationeel om een volledige compensatie te eisen en daar zelfs IMF-steun voor te blokkeren?

Ja, electoraal is het natuurlijk wel rationeel. Wouter Bos en zijn Britse collega kunnen boze spaarders in eigen land paaien door hard te blaffen tegen vikingen die hier toch niet mogen stemmen. Maar die flinkdoenerij brengt niet per se de verloren spaartegoeden sneller terug. Zonder IMF-steun komt de IJslandse economie er sowieso niet bovenop. Je kunt natuurlijk redeneren ‘zij alleen herstel als de opbrengst naar ons gaat’, maar dat riekt wel heel erg naar wraak – niet de fraaiste der emoties.

En stel nou eens dat IJsland akkoord gaat en belooft alles terug te betalen. Komt het geld dan ook werkelijk terug? De spaarschuld bedraagt omgerekend naar de Nederlandse bevolkingsomvang 200 miljard euro, evenveel als de staatsschuld die Nederland in de afgelopen decennia opbouwde – en dan hebben de IJslanders dankzij de crisis ook nog wel wat andere problemen.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Andrew Keen over kunst vs. web 2.0

Andrew Keen (Foto: Flickr/illustir)

De afgelopen maanden heb ik me onder andere bezig gehouden met het organiseren van de Incubate Innovation Lecture (IIL). Deze is onderdeel van het jaarlijkse kunstfestival Incubate (tot vorige jaar: ZXZW) in Tilburg.

Het festival is vooral in het nieuws gekomen vanwege bezwaren van dierenrechtenactivisten en rechtse politici tegen de Aktion van de kunstenaar Hermann Nitsch waarbij een dood varken werd gebruikt (dat was een scharrelvarken, terwijl de bio-industriekip werd genegeerd; sommige dieren zijn meer gelijk dan anderen). Maar er waren ook heel veel bands, film, dans en dus ook een Innovation Lecture, dit jaar van Andrew Keen.

Keen werd beroemd danwel berucht dankzij zijn polemisch boek The Cult of the Amateur (Nederlandse vertaling: De @-cultuur). Hierin trok hij flink van leer tegen web 2.0: radicale democratisering leidt waardering van opinie boven kennis (iets waar b.v. ook Joris Luyendijk deze week over klaagt in het NRC Weekblad), narcisme viert hoogtij en in plaats van dat we ons breder informeren, lezen we alleen nog de dingen die ons aanstaan.

Voor de IIL had Keen zich vooral gericht op nieuws, hoewel hij in zijn boek ook de invloed van web 2.0 op internet wel behandelt. Ook was The Cult of Amateur duidelijk geschreven als polemiek – even lekker overal tegenaan schoppen om de discussie aan de gang te krijgen – terwijl Keen altijd volhoudt dat hij in principe positief staat tegenover internet. Wij vroegen hem daarom voor de IIL daarom zich te concentreren op de kunsten en na te denken hoe die om moeten gaan met de problemen en mogelijkheden die internet biedt.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Snel afschaffen die basisbeurs

Gemotiveerde studentes (Foto: Flickr/MC Quinn)

Nederland kent een aantal subsidies die vooral ten goede komen aan de wat beter gesitueerden. De hypotheekrenteaftrek is daarvan de bekendste. Maar de studiefinanciering is een goede tweede. Het is dus niet meer dan logisch dat de stufi wordt meegenomen bij de zoektocht naar mogelijkheden om te bezuinigen.

Het tegenargument is natuurlijk dat de drempel naar het hoger onderwijs verhoogd wordt. Maar studenten met minder vermogende ouders hebben vanaf het ontstaan van de basisbeurs al moeten bijlenen om rond te komen, of er een baan naast nemen. Voor hen zal nog meer lenen niet de drempel naar het hoger onderwijs verhogen. Dat zal hoogstens gelden voor de groep die naast de beurs door hun ouders onderhouden worden of werken. Maar is het werkelijk een groot probleem als zij wat moeten lenen?

Sterker nog, misschien is de drempel naar het hoger onderwijs momenteel wel te laag. Minister Plasterk constateerde onlangs de het stelsel uit zijn voegen barst. Op naar een stelsel van hoger onderwijs waarin de motivatie om kennis op te doen vele malen zwaarder weegt dan de vrees om een studieschuld op te lopen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Nachtclub

“Whatever you want, at whatever time. On my tab, as chief of state. I am incorruptible.”

De Guineese dictator kapitein Dadis Camara roept een persconferentie bijeen en biedt journalisten transport naar een nachtclub aan. Ook op de vraag waarom hij niet had ingegrepen toen zijn mannen eerder deze week 157 burgers doodschoten, had hij een gepast antwoord: hij kon zijn autosleutels niet vinden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Persoonlijk aansprakelijk

“Als het financieel persoonlijk aansprakelijk stellen van bestuurders helpt om de misstanden te beperken, dan steunen we dat.”

Een groot deel van de Kamer (PVV, SP, GL, VVD en de PvdA) willen bankiers persoonlijk financieel aansprakelijk stellen als ze bonussen ontvangen terwijl de bank door hun toedoen torenhoge verliezen draait. De SP wil nog verder gaan en wil deze bankiers gevangenisstraf in het vooruitzicht stellen.

Kamerlid Heerts geeft echter al een mits aan die ervoor zal zorgen dat de regeling er nooit gaat komen:

“Al moeten we voorkomen dat hoofdkantoren van multinationals uit Nederland vertrekken.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De nieuwe eigenaar van uw genen

Biotechbedrijven zijn in een race verwikkeld om menselijke genen te patenteren. Een verkeerde ontwikkeling, vindt David Koepsell, want het menselijk genoom hoort gemeenschappelijk bezit te zijn.

Cover van David Koepsells boek

Stel, uw kind lijdt aan de ziekte van Canavan, een erfelijke aandoening van het zenuwstelsel, die meestal voor het vierde jaar tot de dood leidt. Dan wilt u dat de zoektocht naar een medicijn met volle kracht ter hand genomen wordt. Dat gaat echter zomaar niet. Het gen dat de ziekte van Canavan veroorzaakt is namelijk gepatenteerd door het onderzoeksinstituut van een ziekenhuis in Miami. Wie er onderzoek naar wil doen, moet een licentie kopen.

Toen de ouders die weefsel hadden afgestaan er in 1998 achter kwamen dat dit gebruikt was om een patent te verwerven dat onderzoek kon hinderen, klaagden ze het ziekenhuis aan. Ze haalden echter bakzeil bij de rechter. Sindsdien hebben bedrijven en universiteiten in totaal zo’n twintig procent van het menselijk genoom gepatenteerd. Het patenteren van menselijke genen is verboden in Europa, maar in de praktijk is een Amerikaans patent overal ter wereld afdwingbaar.

In ?Who owns you?? (Wiley-Blackwell, 2009) neemt jurist en filosoof David Koepsell, werkzaam aan de TU Delft, het op tegen deze trend, die hij zowel ethisch als juridisch onjuist vindt. Ongeveer de helft van het boek trekt hij uit om een inleiding te geven in de genetica en verschillende juridische feiten te belichten. Daarna begint hij zijn punt te maken: kunnen genen intellectueel eigendom zijn?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Vleestax? Rijsttax!

Rijst (Foto: Flickr/tamaki)

De belangrijkste bijdrage van de PvdD bij het debat over de Algemene beschouwingen was de oproep voor een vleestax, een heffing op vleesproducten. Dit omdat vlees relatief schadelijk is voor milieu, vooral door de productie van methaangas. Voor de schade die dit in de vorm van klimaatsverandering oplevert moet betaald worden. Dus waarom niet via een directe belasting?

Voor veel mensen mag dit een rare suggestie zijn – in de lijn van het verbod op goudvissenkommen – maar het kabinet heeft toegezegd de optie serieus te gaan bestuderen.

Vleestax? Prima. Maar als we voedsel dan toch langs de ‘de vervuiler betaalt’-meetlat gaan leggen weet ik er nog wel één. De grootste niet-natuurlijke uitstoot van methaangassen komt immers van rijst. En aangezien onze rijst grotendeels uit Italië komt, en die rijst nogal wat gas uitstoot, is het knap vervuilend. Belasten die hap dus!

Is er dan niets meer dat we ongegeneerd kunnen eten? Natuurlijk wel: in plaats van de vegetarische rijst-met-groentenprut moet je gewoon een lekker stukje kip nemen. Helemaal klimaatvriendelijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Borsato’s faillissement schudt Nederland wakker

Marco Borsato (Foto: Flickr/sabdesigns)

Borsato is failliet, leve Borsato! Borsato’s bedrijf, The Entertainment Group – dat door megalomaan gedrag van de mensen die ‘zijn’ bedrijf gerund hebben in de afgrond is gestort – wordt door de media als voorbeeld genomen van de crisis. Als we naar de feiten kijken is de failliete boedel van het bedrijf van de Nederlandse popzanger niet bepaald de enige en ook niet representatief.

Over het eerste halfjaar zijn er in Nederland 4.482 bedrijven failliet gegaan. Dat is vergeleken met dezelfde periode van vorig jaar maar liefst een stijging van 59%. Het aantal faillissementen is in de loop van het jaar harder gestegen. Was in het eerste kwartaal sprake van een stijging van 52%, in het laatste kwartaal is de stijging 67%. Dit meldt www.curatoren.nl. Oftewel, Borsato is weliswaar een grote vis, maar niet bepaald uniek.

De zwaarst getroffen branches zijn de bouw (560; +41%) – al vinden sommigen die cijfers nog wel meevallen – en de zakelijke dienstverlening (380; + 130%). Niet de entertainmentbranche dus. Regionaal is het met name in het noorden waar de klappen vallen. In Friesland gingen 250% meer bedrijven failliet dan in augustus 2008. Groningen staat in augustus tweede met een stijging van 200%.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Vorige Volgende