Dit akkoord is in veel opzichten precies wat je van D66 mag verwachten wanneer het vooral door rechtse partijen wordt omringd: progressieve taal, institutionele zorgvuldigheid en morele accenten, maar verpakt in een beleidsstructuur die fundamenteel liberaal blijft. D66 mag het verhaal menselijker maken, maar niet richtinggevend, en de partij laveert handig mee met rechts beleid. Als je had gehoopt op iets meer tegenwicht tegen marktdenken, dan kom je bedrogen uit. Wie het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA leest, kan zich laten meeslepen door woorden als ‘samen’, ‘vertrouwen’, ‘gemeenschapszin’ en ‘kansen voor iedereen’. Het klinkt als een kabinet dat de scherpe randjes van de afgelopen jaren wil bijvijlen. Alsof drie partijen elkaar in het centrum van de macht hebben gevonden en daar gezamenlijk een nieuw sociaal contract hebben gesmeed. Wie iets langer leest, ziet iets anders. Dit akkoord is in de kern geen compromis tussen drie gelijkwaardige visies. Het is een liberaal programma met wat progressieve correcties en een christendemocratische strik erop. De motor draait op VVD-brandstof. D66 mag af en toe bijsturen. Het CDA mag zorgen dat niemand zich helemaal verlaten voelt. De economie als moreel kompas Vrijwel elk sociaal probleem in dit akkoord wordt vertaald naar een economisch vraagstuk. Armoede wordt een participatieprobleem. Wonen wordt een aanbodprobleem. Integratie wordt een arbeidsmarktprobleem. Onderwijs wordt een productiviteitsprobleem. Zelfs bestaanszekerheid wordt uiteindelijk gekoppeld aan inzetbaarheid. De centrale belofte is steeds dezelfde: wie meedoet, wordt beloond. Wie werkt, krijgt zekerheid. Wie leert, krijgt kansen. Wie zich aanpast, hoort erbij. Dat klinkt redelijk, tot je beseft wat ontbreekt: een serieus idee van herverdeling, machtscorrectie of structurele ongelijkheid. Vermogen blijft buiten beeld. Erfelijkheid van kansen blijft buiten beeld. Machtsposities op de woningmarkt blijven grotendeels intact. Ongelijkheid wordt niet bestreden, maar gemanaged. Dat is klassiek VVD-denken. Problemen los je niet op door structuren te veranderen, maar door mensen beter in die structuren te laten functioneren. Wonen: bouwen, bouwen, bouwen De wooncrisis is het meest sprekende voorbeeld. Het akkoord belooft massale bouw, versnelde procedures en minder bezwaar. Dat klinkt daadkrachtig. Het betekent vooral: minder bescherming voor omwonenden, minder invloed voor gemeenten, minder barrières voor investeerders, en een oplossingsrichting die door de meeste experts als ineffectief wordt bestempelt. Sociale huur krijgt een plek, maar tegelijk worden inkomens- en vermogenstoetsen aangescherpt. Bescherming tegen opkoop wordt ingeperkt. Het investeringsklimaat moet vooral ‘verbeteren’. De onderliggende boodschap is helder: de markt moet weer kunnen ademen. Als dat lukt, sijpelt betaalbaarheid vanzelf wel door. Dat is geen progressieve woonpolitiek. Dat is marktoptimisme met sociale bijsluiter. En iets wat de afgelopen decennia nadrukkelijk niet heeft gewerkt. Sociale zekerheid als doorstroommachine Ook de sociale zekerheid wordt niet gezien als zelfstandig recht, maar als transitieruimte. Uitkeringen zijn tijdelijk. Ondersteuning is conditioneel. Begeleiding gaat samen met controle. Vertrouwen gaat samen met sancties. De Participatiewet wordt ‘menselijker’, maar blijft activerend. Integratie wordt ‘ondersteund’, maar blijft verplicht. Gezinnen worden geholpen, zolang ze economisch zelfstandig worden. Het systeem is ingericht als een doorstroommachine: iedereen moet richting arbeid. Wie dat niet kan, mag even pauzeren. Wie te lang stilstaat, wordt aangespoord. Ook dat is VVD-logica: sociale zekerheid is een smeermiddel voor de arbeidsmarkt, geen correctie daarop. D66: kompas zonder richting D66 is in de details wel duidelijk aanwezig. In de passages over rechtsstaat, discriminatie, vrouwenrechten, LHBTI+, onderwijs en klimaat herken je hun handschrift. Er komt constitutionele toetsing. Er komt een steviger antidiscriminatiebeleid. Er is aandacht voor femicide. Dat zijn geen details, maar ze bepalen nergens de hoofdrichting. Er is ambitie op klimaat, maar dat moet ‘groene groei’ zijn. Onderwijs moet ‘arbeidsmarktrelevant’ zijn. Gelijkheid moet ‘meedoen’ betekenen. D66 mag waarden leveren. De VVD bepaalt wat ermee mag gebeuren. Het resultaat is progressieve taal in een liberaal frame. CDA: decor van gemeenschapszin Het CDA is het minst zichtbaar. Je vindt het terug in passages over verenigingen, vrijwilligers, buurthuizen en ‘samenredzaamheid’. In de landbouwparagraaf. In de gezinstaal. Dat zorgt voor een warme achtergrond. Voor het gevoel dat er nog iets bestaat tussen markt en staat. Dat Nederland meer is dan een verzameling zelfstandigen en zelfredzamen met een DigiD. Maar ook hier: alles blijft achtergrond. Er is geen uitgewerkte visie op solidariteit. Geen structureel beleid om gemeenschappen te versterken. Geen correctie op marktwerking vanuit sociale verbanden. Het CDA mag sfeerbeheer doen. Het mensbeeld onder het akkoord Het meest onthullend is niet wat er staat, maar wat verondersteld wordt. De ideale burger in dit akkoord is: hoogopgeleid of bijscholend, flexibel inzetbaar, financieel zelfstandig, bereid zich aan te passen en productief tot op hoge leeftijd. Wie zo is, krijgt bescherming. Wie daarvan afwijkt, krijgt begeleiding. Wie structureel buiten dat profiel valt, blijft probleemgeval. Dat is geen sociaal-democratisch mensbeeld. Geen christendemocratisch mensbeeld. Dat is het liberale ideaal van de zelfredzame marktburger. Een ideaal dat, net als de oplossing voor de woningmarkt, ook al decennia achterhaald is. Dit is geen middenkabinet. Het is een liberaal kabinet met progressieve randvoorwaarden en een sociale verpakking. De machtsverdeling is zichtbaar in elke beleidslaag: De VVD levert de structuur. D66 en het CDA leveren een beetje moraal en de legitimatie. In percentages: ongeveer zestig procent VVD, dertig procent D66 en tien procent CDA. Wat ontbreekt Wat ontbreekt is een verhaal over macht. Over wie profiteert van bestaande structuren. Over wie structureel achterblijft. Over hoe ongelijkheid zichzelf reproduceert. Er is geen ambitie om vermogensconcentratie aan te pakken. Geen fundamentele herziening van de woningmarkt. Geen herverdelingsagenda. Geen breuk met het idee dat economische groei vanzelf sociale vooruitgang oplevert. Het akkoord belooft rust, orde en efficiëntie en grijpt terug op oude verhalen, in een wereld die in toenemende mate niet meer gelooft in wat vroeger was en werkte. Uitvoerbaarheid boven visie Dit coalitieakkoord is netjes, coherent en bestuurbaar. Het vermijdt ideologische confrontatie. Het kiest voor uitvoerbaarheid boven visie. Voor management boven politiek. Daarmee past het perfect in de VVD-traditie van technocratisch liberalisme: een sterke staat die markten faciliteert, burgers activeert en conflicten depolitiseert. D66 mag het geweten leveren. Het CDA mag het hart leveren. Maar uiteindelijk bestuurt de VVD. Wie had gehoopt op een iets socialer resultaat, door een duidelijk stempel van waar D66 voor zou kunnen en moeten staan, leest vooral een efficiënt voortzettingsbeleid. In een nieuw jasje weliswaar, en met iets vriendelijkere woorden. Niet iets waar vele D66-stemmers op hoopten, vermoed ik zo. Ik wens D66 alvast een prettige decimering toe, de komende verkiezingen.
Er lijkt tegenwoordig zoveel te zijn om tegen te protesteren, van onderdrukking tot amorele regeringen en passiviteit ten aanzien van klimaatverandering. Long Arm verwerkt deze gezangen in een dansvorm, maar dat tempert de woede niet; het integreert de emotie simpelweg in dit verhaal over de ziel.
©️ Gajes_ CC_Bookphoto
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Een clickbait titel zou men denken maar toch is dit een gezellige waarheid. Want Boekhandel Boekarest te Leuven heeft een activistische schenking gedaan aan een grote LHBTIAQ+ organisatie.
Boekarest, een onafhankelijke boekhandel, heeft een unieke en ludieke beslissing genomen over de winst van de verkoop van J.K. Rowlings Harry Potter-boeken. Dat meldt VRT NWS. Deze boekenwinkel heeft het hele 2025 J.K.Rowling winstbedrag gedoneerd aan Forbidden Colours. Dit is een organisatie die opkomt voor LHBTIAQ+ rechten in heel Europa. Deze actie komt voort uit Rowlings controversiële uitspraken in het verleden, die door velen als transfobisch worden beschouwd.
Hoewel Boekarest fan blijft van de werken van J.K. Rowling, veroordelen ze haar (recente) opvattingen over transgender mensen als reactionair en schadelijk.
“Wat doe je dan, als boekhandel? De boeken eruit flikkeren?”, schrijft Boekarest. “Dat gaat niet. Céline staat hier ook. Tolstoj had evengoed van de pot gerukte ideeën. Louis-Ferdinand en Lev Nikolajevitsj gooien we ook niet buiten. En wie van de hedendaagse auteurs in stilte idioot is – wij willen het niet weten.”
Dus koos deze boekhandel voor een andere aanpak. Ze gebruikten Rowlings succes om een doel te steunen dat haar schadelijke retoriek tegengaat.
Hoewel Boekarest beseft dat het maar een ‘kleine’ actie is, geloven ze er wel in dat hoe klein een gebaar ook mag lijken, het van het grootste belang kan zijn. De donatie staat symbool als hun veroordeling over de uitspraken van de Harry Potter-auteur.
ANIMATIE - Een icoon van de dance-scene is ons ontvallen.
Micha Klein was een pionier in het mixen van beelden met muziek op grote feesten, creator van Pillman. Grappig: op Facebook, waar ik nooit post maar wel kijk wat anderen posten, heb ik 4 vrienden met hem gemeen. Waaronder MC Marxman (mijn ex-vriend), die nu in Cambodja woont. Micha sleet zijn laatste dagen op Bali. Exotische oorden voor exotische gasten.
Rust zacht gast.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Rob Jetten, de komende premier namens D66, erkent dat de formatie van het nieuwe kabinet met VVD en CDA (nog) niet rond is, vooral omdat de financiële knopen nog niet zijn doorgehakt. Maar de titel van het kabinets- en regeerakkoord staat al wel vast zei Jetten, zonder die titel te onthullen.
Voor de lezers van Sargasso een uitnodiging: denk mee over wat die titel zou kunnen zijn. Wat vangt zo’n toekomstig minderheidskabinet eigenlijk? Hoe vat je, in een paar woorden, de politieke smurrie samen waar Jetten, Yesilgöz en Bontenbal zich door worstelen? Suggesties zijn welkom, meerdere per persoon, prijs: eeuwige roem (of iets wat erop lijkt).
ACHTERGROND - Dat is de vraag die steeds meer rondzingt op sociale media. Bernard van Welten, lid van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie en oud-hoofdcommissaris van Amsterdam-Amstelland, stelt op LinkedIn:
Wanneer zwijgen medeplichtigheid wordt.
Donald Trump heeft in zijn eerste jaar niet zomaar een andere politieke koers gekozen. Hij heeft systematisch pijlers onder de rechtsstaat, democratische instituties, wetenschap en de internationale orde ondermijnd.
Dat zijn geen frames, maar feiten.
Na een jaar Trump blijkt appeasement niet te werken. Na Venezuela heeft Trump z’n zinnen op Groenland gezet. Vanuit de EU klinken ondertussen stevigere tegengeluiden dan vorig jaar bij het onderhandelen over nieuwe handelstarieven. Er zijn een aantal gebieden waarop de EU de VS relatief snel en hard kan raken in sectoren, waar Trump aanhangers de overhand lijken te hebben: ICT, olie&gas en de financiële sector. Tegelijkertijd heeft de EU zwakheden door strategische afhankelijkheid van de VS als het gaat om betaalsystemen (alle betaalkaarten zijn van Amerikaanse bedrijven, ook digitaal maken Amerikaanse bedrijven, zoals Apple & Google Pay de dienst uit), cloud computing en office software. Een completer beeld van vitale diensten die afhankelijk zijn van de VS vind je bij Bert Hubert.
Een logische eerste stap voor Nederland is om de overname van Solvinity aan het Amerikaanse techbedrijf Kyndryl te verbieden. Het Bureau Toetsing Investering (BTI) van het ministerie van Economische Zaken onderzoekt of de overname door mag gaan. Solvinity is verantwoordelijk voor DigiD (onderdeel van de vitale infrastructuur) en een groot deel van de software van de justitiële keten (staatsgeheim).
Het is woensdagochtend en ik heb een sollicitatiegesprek in Amsterdam West. Vanuit Zuidoost is dat 3 kwartier reizen met OV, 2 keer overstappen en ik ken de weg niet precies, dus ik neem een kwartier extra reistijd voor het geval dat. En het geval wil dat inderdaad; als ik bij Amstelveenseweg de bus moet pakken raak ik in paniek. Wat een puinhoop! Nauwelijks bewegwijzering. Na het uitchecken bij de poortjes sta je aan een druk kruispunt waar bouwwerkzaamheden plaatsvinden, oversteken is nauwelijks mogelijk en bus- en tramhaltes staan op verschillende plekken maar je ziet niet in een oogopslag wat, wie, waarheen gaat. Google maps maakt me niet wijzer. Ik vraag aan een meneer die naar de bouwvakkers staat te kijken waar de bushalte is. Hij wijst me de weg, maar als ik bij de halte sta en op de borden kijk, zie ik dat deze bussen de verkeerde kant op gaan. Waar moet ik heen?? Ik vraag het aan een mevrouw bij de halte, die me een onduidelijke route aangeeft, ik ga maar gewoon lopen. Mijn bril is aan vervanging toe, dat helpt ook niet echt.
Er staan mannen te roken voor een kantoor, ze weten niet waar de bus die ik moet hebben rijdt. Maar iedereen is wel heel vriendelijk zeg, valt me opeens op.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
LinkedIn lijkt dus onder Trumpistische controle te staan. Dan hebben wij hier in Nederland daadwerkelijk te maken met ‘surveillance and control’ en censuur vanuit de VS. En straks hebben ze ook onze DigiD-gegevens
Op het weblog anti-populista (ook zusterblog van Sargasso) vermoed een van de redacteuren dat bij LinkedIn alles waarin Trump wordt genoemd wordt gemodereerd. De redacteur ging eens verder kijken na ontvangst van een bericht van LinkedIn:
‘Akhnaten’ is een opera van Philip Glass uit 1983. Hier met countertenor Anthony Roth Costanzo in de hoofdrol als de farao die monotheïsme tot staatsgodsdienst in Egypte probeerde te maken.
De tekst is ontleend aan een werkelijk bestaande hymne aan de (goddelijke) zon waar Achnaton opdracht toe gaf.
Glass was vooral geïnteresseerd in het religieuze genie van een man die zijn stempel op de wereld drukte, zoals Einstein dat deed in de wetenschap en Gandhi in de politiek. Ook over de laatste twee maakte de componist opera’s.
Blijven bewegen, dat natuurlijk hét motto van alledag voor iedereen. Maar daar gaat deze song niet over.
Drummer Budgie “Dit is een van de meer existentiële nummers op ‘Los Angeles’. Het is een hommage aan Koyaanisqatsi van Philip Glass, Ron Fricke en Godfrey Reggio, met tekst van Isaac Brock””.
Producer Jacknife: “Het nummer is absurd. Het geluid is absurd. En het gaat over insecten.”
Drummer Budgie, bassist Steven Severin (beiden van de in 2002 defintief gestopte Siouxsie and the Banshees), Lol Tolhurst (tot 1985 toetsenist bij The Cure) en Isaac Brock (leadzanger/gitarist bij Modest Mouse) gaan olijk te keer in ‘We got to move’.
In een onderhoudende column analyseert Thomas von der Dunk de Gutmenschen en Schlechtmenschen, en alles wat het ons land gebracht heeft dat de Schlechtmenschen een tijdje de regering hebben mogen vormen:
In de dagen van Schoof IA/IB/IC – ik weet even niet meer in welke fase van ontbinding het door Wilders en Yesilgöz gebaarde coalitie-lijk zich toen bevond – kregen we ook een voorproefje van wat het rechtse redden van de joods-christelijke beschaving uit de klauwen van het linkse wokisme inhoudt: neofascistisch tuig dat ‘wij zijn Nederland’ brullend en vandaliserend door de straten van Den Haag trok.
Deportatie humor ! 🙂
Seriemoordenaar humor ! 🙂
Homofobische humor ! 🙂
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.