Bijna de helft van wat we in het Westen kopen aan voedsel, gooien we weg. En in minder ontwikkelde landen wordt voedsel verspild door inefficiënte productie- en transportmethoden. Dat blijkt uit een IME-rapport dat vandaag uitkwam. Ooit had ik een bijbaan in de catering. Wat ik er precies leuk aan vond weet ik niet meer, maar wat ik er niet leuk aan vond staat me nog glashelder voor ogen. Aan het einde van de avond, als de feestgangers, de deelnemers aan het zakendiner of de genodigden van het congres naar huis gingen, was het tijd om op te ruimen. Doorgaans stonden er nog schalen vol voedsel op de buffetten. Die werden stuk voor stuk weggegooid. Ik kon dat bijna niet over mijn hart verkrijgen. Ik groeide op in een huishouden waar een halve aardappel nog op een bordje in de koelkast werd gelegd om later op te eten. Dat er veel voedsel verspild wordt, wisten we natuurlijk allemaal allang. Maar dat het om bijna de helft van het geproduceerde voedsel gaat, dat was voor mij een schok. Het Britse Institution of Mechanical Engineers (IME) bracht vandaag een rapport (pdf) uit waaruit blijkt dat 30 tot 50 procent van het beschikbare voedsel in de wereld verspild wordt. Dat is verschrikkelijk zonde, maar ook een probleem. Volgens prognoses van de Verenigde Naties (VN) leven we in 2075 met 9.5 miljard mensen op deze aardbol. Al die monden te voeden wordt al een extreme uitdaging, en heeft alleen kans van slagen als we wat zuiniger met voedsel omgaan.
NIEUWS - Van het model dat het IMF gebruikte om de effecten van straffe bezuinigingen in te schatten klopte, zo geeft het nu zelf toe, niet zo heel veel.
Oepsie!
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
ACHTERGROND - Seksisme is de antithese van zelfbeschikking.
Onlangs verscheen een interessant interview in het webzine Salon met socioloog en auteur David Jacobson. Laatstgenoemde beargumenteert in een binnenkort te verschijnen boek dat ideeën omtrent vrouwelijke seksualiteit een belangrijke rol spelen in allerlei hevige sociale conflicten. Dankzij een almaar voortschrijdende globalisering ontstaan op steeds meer plekken onoplosbare spanningen tussen de vertegenwoordigers van traditionele, patriarchale samenlevingen en diegenen die zelfbeschikking – ook voor vrouwen – belangrijker achten dan traditie. Zowel de recente protesten tegen verkrachting in India en de hoogoplopende spanningen tussen Moslimbroederschap en seculiere oppositie in Egypte passen volgens Jacobson in dit patroon.
Hoewel Jacobson een boeiende these presenteert, werd ik vooral getroffen door een veel algemenere observatie:
On the patriarchal side, there’s this idea of the [female] body belonging to the community. Virginity is an interesting example of this because the woman is seen as a marker of family boundaries, a symbol of the community. She’s viewed as both the source of the literal, as well as, in the more figurative sense, the source of the continuity of the community. That sounds like a privileged status, but in fact what evolves from that is the notion that she needs to be under the control of men — of fathers, of husbands, of brothers. The stress on virginity reflects the imperatives of the larger society: promising society’s continuity through marriage and children. So the woman’s consent is irrelevant, since her purpose transcends herself. […] [I]n highly patriarchal, traditional contexts, rape is really a subset of adultery. The rape is the violation not of the woman but of another man’s ownership of that woman. […] There is this atrocious notion that a woman who’s raped is a) dishonored and b) that she can to some extent save her honor by marrying the rapist.
Soms is nieuws geen nieuws, maar gewoon een kwestie van handige marketing. Zo ook het nieuws van maandag over de wetenschappelijke doorbraak die het repareren van kapotte longen met behulp van stamcellen mogelijk moet maken. Gebracht door het Longfonds, dat die dag toevallig ook haar naam van Astmafonds in Longfonds had veranderd. En daarmee van een naam met 98% bekendheid onder de bevolking naar een naam met 60% bekendheid ging.
Het Longfonds verandert van wetenschappelijke koers door meer geld te investeren in onderzoek naar het gebruik van stamcellen om longen te repareren. Hartstikke mooi, goed plan, leuk nieuwtje. Maar er waren media (ahum, onze nationale omroepstichting bijvoorbeeld, ahum ahum) die kwamen met het nieuws dat ‘de longen van mensen met een longziekte kunnen in de toekomst mogelijk worden gerepareerd. Uit onderzoek is gebleken dat het mogelijk is om nieuwe (delen van) longen te kweken met behulp van stamcellen.’
Dát is niet het nieuws, lieve redactie-zonder-wetenschapsredacteuren. Onderzoek naar het gebruik van stamcellen in allerlei organen, waaronder de longen, is al jaren aan de gang. En de laatste jaren zijn er verschillende publicaties geweest die laten zien dat het een levensvatbaar idee is om kapotte longen met stamcellen te repareren (en dat er nog wel wat haken en ogen aan zitten). Het nieuws van afgelopen maandag was dat het Longfonds van koers verandert door hun budget (deels) daaraan te besteden. En dat ze hun naam veranderd hebben. Waarvan akte.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
71 oud-gedetineerden van de Aby Ghraib-gevangenis in Irak krijgen een schadevergoeding van bij elkaar vijf miljoen dollar. Dat bedrag wordt betaald door het bedrijf Engility Holdings. Het bedrijf betaalt de vergoeding namens het dochterbedrijf L-3 Services, dat vertalers leverde voor de Amerikaanse strijdkrachten in Irak.
OPINIE - De Argentijnse justitie ziet voorlopig af van vervolging van Jorge Zorreguieta. Maar betekent dat dat hij onschuldig was?
De koninklijke schoonvader is weer in opspraak. Alles gaat voorbij, maar het verleden niet. Jorge Zorreguieta was bewindsman in een kwalijk militair regime in Argentinië, eind jaren zeventig, begin jaren tachtig. Een aantal verdwijningen wordt opnieuw bestudeerd door de Argentijnse justitie, al wordt vooralsnog van vervolging van Zorreguieta afgezien.
Is het redelijk of gepast? Hoe zat het ook al weer, wat hebben we precies gedaan en onderzocht? De media waren nogal opgewonden toen de vrijage van Willem Alexander en Maxima serieus leek te worden: Wim Kok toonde zich crisismanager, hield alle opwinding af en stuurde Michiel Baud op verkenning en liet Max van der Stoel de boodschap brengen dat de schoonvader niet welkom was bij het huwelijk.
Aanklacht en onderzoek
Kok had het er moeilijk mee, want een formidabele stoorzender was de oude diplomaat Maarten Mourik. Uit zijn boek “Dubbelgevecht” over de episode licht ik twee citaten uit zijn brief aan het voltallige parlement:
‘Het Koninklijk Huis is niet zo maar een familie en de vermoedelijke troonopvolger al helemaal geen doorsnee persoon. Het Koninklijk Huis is sluitstuk van ons staatsbestel en symbool van de eenheid van de natie. Als zodanig dient het onbesproken en zonder blaam te zijn.’—
ACHTERGROND - 1 januari 2013 is de Wet Normering Topinkomens van kracht gegaan. Hiermee wordt een wettelijke grens gesteld aan inkomens van topfunctionarissen in publieke en semipublieke functies. Wat gaat er nu veranderen met de invoering van WNT?
Het idee om extreem hoge inkomens in de publieke en semipublieke sector aan banden te leggen is niet nieuw. We zijn al een aantal jaren bekend met de Balkenendenorm. Vooralsnog was de Balkenendenorm een vrijwillige norm, vanuit het idee dat bestuurders in publieke functies niet meer dan 130% van het ministersalaris zouden moeten verdienen. Met de komst van WNT is deze vrijwilligheid ten einde.
Al geruime tijd wordt er aandacht besteed aan de inkomens van topfunctionarissen in publieke en semipublieke sectoren. 1 januari 2006 trad de Wet Openbaarmaking uit Publieke middelen gefinancierde topinkomens (WOPT) in werking. Volgens deze wet moesten functionarissen die meer verdienen dan de WOPT-norm (het gemiddeld jaarinkomen van ministers) hun inkomen openbaar maken.
De Wet Normering Topinkomens (WNT) is de opvolger en vervanger van de WOPT. Met de komst van WNT moeten topinkomens niet alleen openbaar gemaakt worden, maar is er een wettelijke grens voor inkomens in publieke en semipublieke sectoren. Topfunctionarissen die teveel verdienen moeten het teveel verdiende geld terugbetalen. Opvallend detail is dat het terugbetaalde geld niet naar de instelling gaat waar de topfunctionaris werkzaam is, maar terecht komt bij de Staat.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
ACHTERGROND - De Latino media werden de afgelopen week beheerst door non-nieuws en speculatie over Chávez en de Falklands. Daar doen wij natuurlijk vrolijk aan mee.
Dat Chávez ernstig ziek is en volgens velen zelfs op sterven ligt, is oud nieuws. Deze week ging het met name over wat er komende donderdag moet gebeuren, als El Comandante officieel zou moeten worden ingezworen. Politieke crisis? Doormodderen? Nieuwe verkiezingen? Onder meer de BBC kopte met “Het leven na Chávez” en “Wat er gebeurt na 10 januari” – maar veel duidelijker wordt het er niet op. Speculeren kan je leren. Correspondent Jan-Albert Hootsen verwacht zegt dat er een “paleisburgeroorlog in het Chavisme” zou kunnen ontstaan tussen militair Diosdado Cabello en burger Nicolás Maduro – maar eigenlijk zoals Hootsen zelf ook aangeeft geldt eigenlijk voor iedereen “speculeren kan je leren.” Donderdag wordt een interessante dag, volgende week dus ongetwijfeld meer hierover.
Dat Argentinië de Falklands, of Malvinas, terug wil van het Verenigd Koninkrijk is ook eigenlijk geen nieuws. Presidente Kirchner gebruikt het onderwerp al jaren als ‘rally ‘round the flag‘ strategie en lijkt dat, nu haar binnenlandse steun afbrokkelt in het zicht van grote problemen, weer te doen. In de nieuwste aflevering van de Falklands/Malvinas-soap ging Kirchner niet meer direct naar Cameron – eerder mislukte haar poging om hem een brief in handen te duwen – maar plaatste ze een ingezonden stuk in the Guardian. Waarop de Britse tabloid The Sun dacht: dat kunnen wij ook! Voor een inzichtelijk kijkje naar de verschillende claims zie dit stuk van CNN – en smul van de briljante comment eronder door ene ‘Blighty’. Machtig mooi.
NIEUWS - Wie zich wil uitschrijven bij de (katholieke) kerk, wordt vaak gevraagd of hij/zij het wel zeker weet. Want ja, niet ingeschreven bij de kerk zorgt voor hel en verdoemenis enzo. Maar in een grote parochie kun je natuurlijk niet iedereen van gezicht kennen. Dus is pastoor Harm Schilder van plan om uitschrijvers aan de hand van foto’s bekend te maken bij het kerkpubliek. Zodat de kerkgangers de uittreders nog op andere gedachten kunnen proberen te brengen. De foto’s komen te hangen in het voorportaal van de Emmaüsparochie in Tilburg.
Why should non-Jews have a say in the policy of a Jewish state? […] For two thousand years, Jews dreamed of a Jewish state, not a democratic state. Democracy should serve the values of the state, not destroy them. […] You can’t teach a monkey to speak and you can’t teach an Arab to be democratic. You’re dealing with a culture of thieves and robbers. Muhammad, their prophet, was a robber and a killer and a liar. The Arab destroys everything he touches.
Simon Rogers is de Guardian-god van de datajournalistiek. Hij vertaalt verhalen in data en data in verhalen. In dit TEDx-praatje trekt Rogers een grappige vergelijking: datajournalistiek is punk. Punk is gestoeld op de idee dat iedereen punk kan zijn. In de Britse punk-scene ging een blaadje rond met vier akkoorden en de aansporing om een band te beginnen. Rogers trekt dat door naar datajournalistiek: hier is data en begin nu met datajournalistiek. Iedereen heeft de tools en op internet zijn talloze tips hoe datajournalistiek te bedrijven. Kan iedereen dat echt? Moet je niet wiskundig onderlegd zijn om een data viz te kunnen maken? Net zo wiskundig als Simon Rogers? Kijk even naar het filmpje, dan laat Rogers zien dat hij ook niet echt geschikt geacht werd om met cijfers te werken. En toch, hij is echt de data-god van de Guardian.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.