Incidentenaccijns of echt beleid
Gisteren werd in het NRC door twee heren een bekend idee herkauwd. Het gaat om de vleestaks. Vlees is een product dat nogal wat “kost” in de productie (bv CO2) en zou dus best met wat meer belasting in de winkel mogen liggen. De heren stellen voor om er maar accijns van te maken. En, zo roepen ze, je slaat drie vliegen in één klap. Afremmen koopgedrag op een “vervuilend” product én het gat in de begroting een beetje kleiner maken én werken aan de gezondheid van de bevolking. Wie kan daar nu tegen zijn? Of daarom de politieke partijen het maar in hun verkiezingsthema’s willen opnemen.
Je zou van een oud-politicus als Jan Terlouw toch wat minder incident-politiek verwachten. Natuurlijk heeft vlees een negatieve component die je als overheid graag zou willen inperken. Maar dat geldt voor heel veel zaken. Neem chips in computers en mobieltjes. Daarvoor is minimaal 30 kilo aan schoon water en ander materiaal voor nodig. Buitengewoon vervuilend. Gaan we chips dan ook maar van accijns voorzien?
Genoeg zaken dus waar we, net als bij de bestaande accijnsproducten als benzine en alcohol, graag “sturen” middels een prijsprikkel.
Maar waarom zo gefragmenteerd? Waarom niet een belastingstelsel opzetten waarin zowel de herkomst, de gebruikte energie (ook co2), de gebruikte producten alsmede de gezondheidsconsequenties eenduidige gekwantificeerd worden. Dan heb je tenminste een systeem met een zekere logica. Verschuif het accent dan van BTW naar die schade-accijns en iedereen is gelukkig.

Vader en zoon skypen tijdens aardbeving