Incidentenaccijns of echt beleid

Gisteren werd in het NRC door twee heren een bekend idee herkauwd. Het gaat om de vleestaks. Vlees is een product dat nogal wat “kost” in de productie (bv CO2) en zou dus best met wat meer belasting in de winkel mogen liggen. De heren stellen voor om er maar accijns van te maken. En, zo roepen ze, je slaat drie vliegen in één klap. Afremmen koopgedrag op een “vervuilend” product én het gat in de begroting een beetje kleiner maken én werken aan de gezondheid van de bevolking. Wie kan daar nu tegen zijn? Of daarom de politieke partijen het maar in hun verkiezingsthema’s willen opnemen.

Je zou van een oud-politicus als Jan Terlouw toch wat minder incident-politiek verwachten. Natuurlijk heeft vlees een negatieve component die je als overheid graag zou willen inperken. Maar dat geldt voor heel veel zaken. Neem chips in computers en mobieltjes. Daarvoor is minimaal 30 kilo aan schoon water en ander materiaal voor nodig. Buitengewoon vervuilend. Gaan we chips dan ook maar van accijns voorzien?
Genoeg zaken dus waar we, net als bij de bestaande accijnsproducten als benzine en alcohol, graag “sturen” middels een prijsprikkel.
Maar waarom zo gefragmenteerd? Waarom niet een belastingstelsel opzetten waarin zowel de herkomst, de gebruikte energie (ook co2), de gebruikte producten alsmede de gezondheidsconsequenties eenduidige gekwantificeerd worden. Dan heb je tenminste een systeem met een zekere logica. Verschuif het accent dan van BTW naar die schade-accijns en iedereen is gelukkig.

  1. 1

    Dit soort dingen gaan alleen maar omhoog, nooit omlaag. En vlees wordt wel degelijk ook ‘schoner’ geproduceerd. En vlees is wel een eerste levensbehoefte, electronica niet. En dit alles schud ik alleen nog maar uit de losse pols.

  2. 2

    @KJ: Vandaar dat ik ook zeg dat je het aan de btw kant moet verlagen. En alleen daar accijns op zetten waar sprake is van echte vervuiling. Kunnen de producten alsnog schoner produceren om daarmee weer goedkoper te worden.

  3. 3

    Eigenlijk kan je dan enkel naast een BTW ook een BAW heffen, belasting op Afgetrokken waarde.

    En op elke verpakking van alles: (bvb)
    Kost:
    32% grondstof
    12% loon
    8% transport
    28% winst
    20% milieudruk

    Kan koning konsumento kiezen in hoeverre z’n geweten meekoopt.

  4. 6

    Over een aantal onderwerpen, is gebleken dat er geen zinnige discussie te voeren valt. Alle discussies over vlees eten en kinderen krijgen worden bijvoorbeeld al dood geboren. Zo wordt de discussie vrolijk geopend met de stelling dat vlees eten een “eerste levensbehoefte” is. Schijnbaar is 7% van de Nederlandse bevolking een levende dode. [voeg hier uw smakeloze grap over bleke huidskleur vegetariërs in]

    edit: Ik dacht even dat deze debiliteit onbeantwoord ging blijven.

  5. 7

    Het is een leuk idee, maar onhaalbaar. Er zijn miljoenen produkten met allemaal verschillende produktie methodes. Bovendien delen sommige produkten grondstoffen, bij het maken van veevoer komt b.v. ook soja olie vrij wat weer ergens anders gebruikt wordt, dat moet je weer verrekenen. En dan is het de vraag hoe diep je moet rekenen, reken je de kunstmest voor het maken van het veevoer ook door in de melk?

    Bovendien als je werkelijk gaat rekenen, komen er ook dingen boven die je niet wilt weten. Rijst telen verbruikt ook veel water en produceert ook veel CO2, krijgt dat dan ook een hoge tax? En hoe zit dat b.v. met brood, waarvoor elke ochtend een vrachtwagentje vers meel voor rond komt brengen?

    De hele vleestax is een prive hobby van de vegetarische lobby, het is meer symbolisch kwestie dan een echte oplossing.

  6. 8

    Laat mij ff lekker zelf bepalen hoe vaak en hoeveel vlees ik eet. Pak de vervuilende industrie aan in plaats van consumentjes te pesten.

  7. 9

    Ongeachte heren/dames zijn jullie nu helemaal
    krankjorum geworden.
    a)Die hetze van dat co2 gebeuren is een hoax
    en volks verlakerij georganiseerd door
    mafioze politishi en groene jongens die
    op kosten van de belastigbetaler schatrijk
    willen worden.
    b)De mens is een vleeseter en heeft zoals alle
    vleeseters op aarde zijn ogen vooraan in
    het hoofd zitten.
    c)Ik ken verschillende vegetariers er is geen
    enkele fiziek noch mentaal gezonde bij.

  8. 10

    Alsof eten een keuze is.. zonder voedsel sterf je. Toch iets anders dan alcohol en tabak. Verder nemen bv koeien ook eerst zelf co2 op via het gras of ander plantaardig voer wat ze eten. Daarbij groeit gras iit veel andere gewassen bijna overal, je kan als mens zelf geen gras eten maar wel indirect via zuivel en vlees. Al die grond onder grasweides (ook wereldwijd ) zijn meestal alleen goed genoeg voor gras.

  9. 14

    @6: Vegetarisme is een ziekte. Wat dat betreft mag er wel wat subsidie op (mager) vlees, om de volksgezondheid te bevorderen.

    Je moet wel een heel grote plank voor je kop hebben als je vlees wn elektronica gelijkstelt. Er is wel degelijk een levensgroot gat tussen beide waar het de noodzaak betreft.

  10. 15

    @12 Koeien eten echt nog gewoon voornamelijk gras Steeph, je komt zeker uit de stad?

    Soms ook mais, maar zelfs dat is een “grasras” En een beetje mineralen (zout) en plantaardige producten via bv een beetje biks. Alles wat bv een koe uitstoot komt eerst via het gras uit de natuur, een duurzame cyclus dus. Bv ch4 / methaan vervalt door reacties met zuurstof uit de atmosfeer (via oxidatie) zeer snel (gem binnen 10jr) in co2 en water wat weer door gras wordt opgenomen.)

    (Varkens eten idd ook afvalstromen, wat anders weggegooid wordt. Koeien eten geen vlees, is verboden..)

  11. 17

    Vooroordelen over de Nederlandse landbouw
    Publicatie naar aanleiding van het symposium ‘Publicatie naar aanleiding van het symposium ‘De Nederlandse landbouw: acht mythen ontzenuwd’ op 7 april 2005. De Nederlandse landbouw heeft ten onrechte een imagoprobleem.’ http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640321&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_file_id=13947
    @Steeph, eerlijk berekenen is beter dan vegarekenen idd. Verder ben ik natuurlijk tegen overheidsinvloed.

  12. 18

    Dus ik subsidieer de sector via Europa en mag vervolgens ook nog is meer gaan betalen voor mijn stukje vlees met accijns?

  13. 19

    @18 “Tweederde van de Nederlandse landbouwsector is niet of nauwelijks afhankelijk van de inkomens- en prijssteun van de Europese Unie. In 2002 ontving Nederland 2,6%
    van de totale uitgaven aan het Europese landbouwbeleid terwijl het voor 7% van de
    totale agrarische productie van de EU zorgde. Hiermee is de Nederlandse landbouw
    verreweg de minst ondersteunde van de EU.”
    2002, dat cijfer is nu met beperkingen op lb sub nog beter. (of slechter, want we betalen dus vooral voor Griekse, Franse en Poolse boeren..

  14. 20

    @18: Sterker nog, als je accijns moet betalen, zal er vervolgens weer meer geld naar subsidies gaan om de boeren te compenseren vanwege het inkomstenverlies (vanwege lagere consumptie en/of meer prijsdruk van supermarkt- en fastfoodketens, om de prijs te drukken/compenseren voor de accijns).

  15. 22

    On topic, ik ben voor verregaande vereenvoudiging van het belastingstelsel.

    Dit idee @0 echter zal leiden tot vele tarieven, controle ambtenaren , beleidsambtenaren, bureaucratie, geschillen en kofferbakken vol vlees vanuit bv Duitsland. (Naast tanktourisme nu ook vleesinkooptoerisme )
    Flattax op inkomen en winst en aan de andere uitgavekant ministelsel / sober basisstelsel.
    Tertiaire behoeftes zoals een nog schoner milieu, ethiek hoort in de particuliere sfeer (scharrelkeurmerk, biologisch vlees bv, private voorlichting) opgelost te worden.

  16. 23

    “Tertiaire behoeftes zoals een nog schoner milieu, ethiek hoort in de particuliere sfeer (scharrelkeurmerk, biologisch vlees bv, private voorlichting) opgelost te worden.”

    Dat lijkt me een kansloze utopie. De markt lost dat niet op. Aardig offtopic trouwens, die laatste twee zinnen.

  17. 24

    @21 Hoe de overheid richting schaalvergroting duwde? Of hoe kleine boeren via ruilverkaveling en verregaande schaalvergroting tot een efficiënte sector omgevormd werd die ondanks veel duurdere grondprijzen door de dichtbevolkte samenstelling va NL en hogere lonen toch de concurrentie wonnen.
    ps @Steeph de boeren hadden de Rabo ook nog die hetzelfde (misschien nog sterker) stimuleerde. Schaalvergroting was vooral een gevolg vd technologisch ont. En zo niet dan was er nu kleinschalig hobbyisme waar bv Thieme heel blij van zou worden.. ;)

  18. 25

    @InvertedPantsMan; Blijkbaar heb je niet opgelet tijdens de biologieles. Ik zeg niet dat 7% van de bevolking dood is, maar wij zijn omnivoren. Vlees kan vervangen worden, maar daar blijft het bij. ‘Eerste levensbehoefte’ is voor de rest vooral een definitie. Vers fruit kan ook vervangen worden. Dat maakt het niet minder een eerste levensbehoefte.

  19. 27

    @23 Als de markt (consument, burgers)het niet oplost dan is het kennelijk niet belangrijk genoeg voor een groot deel van de mensen. Geld is immers gestolde democratie. Elke euro van de klant is een stem voor of tegen iets. De markt lost het nu trouwens al op voor degene die die prijs ervoor willen betalen. Sommige willen echter degene die wel een andere keuze maken dan zij dwingen via heffingen verboden tot hun keuze.

  20. 28

    @Steeph Ooit lang geleden over bv houtwallen die exit moesten enz, weet niet of het die specifieke docu exact was. Zal uitzending gemist moeten gebruiken om zeker te zijn.

  21. 29

    @27: de markt lost het op als de consument precies weet wat het kost om bepaalde zaken te maken. En als ze letterlijk weten wat er in gefabriceerde voedsel zit. En anders geloof ik niet dat veel problemen opgelost zullen worden. daarvoor zijn volgens mij de systemen te groot geworden. We wonen niet meer in een dorp waar we bij pietje brood gingen halen en bij jantje schoenen. Toendertijd wist je precies wat er in je voedsel zat want je maakte het zelf.

  22. 30

    @27: der markt is niet de consument (alleen) en al helemaal niet de burgers. Dat geld een gestolde democratie is, is al helemaal een libertarisch sprookje. Geld is macht en niet gelijkelijk verdeeld over de burgers. Degenen met het meeste geld beslissen.

    Los daarvan zit je als je denkt dat de markt het oplost met een prisoners dilemma: Je kunt mee profiteren van degenen die de prijs wel willen betalen, zonder zelf mee te betalen. Je hebt dus individueel altijd meer baat bij niet meebetalen, terwijl gemiddeld gezien iedereen (of om in libertaire scheldwoorden te spreken, het collectief) het meeste nut heeft bij wel meebetalen. Je kunt wel raden wat dan gebeurt: De markt lost het toch niet op.

  23. 31

    @29 Vroeger was er ook geen Consumentenbond, tv zoals Keuringsdienst van Waarde (rvu) Wouter Klootwijk, Pierre Wind, foodlog.nl enz.. (laat staan de vele milieu / dieren actiegroepen die regelmatig het nieuws halen met eetwijzers etc al dan niet correct)

  24. 33

    Ik haat vegetariërs met bekeringsdrang vanuit de grond van mijn vlezige hart. Maar ‘vlees als eerste levensbehoefte’? Of het idee dat de consument RECHT heeft op zijn kiloknaller??
    Doorvoeren dit idee, want deze verwende krengen mogen best eens realiseren dat vlees een luxe is, geen recht of levensbehoefte. Kauw maar 1x per week op een gedroogd stukje beef en drink een waterig kopje bouillon, dan heb je de voedingsstofjes ook weer binnen. Ongetwijfeld goed voor het milieu en je stoelgang.

  25. 34

    @seven
    1. vlees eten heeft niks te maken met imago problemen van de landbouw, die zit in de tang van de supermarkt, die op hun beurt alleen ‘de markt’ wilt pleasen.
    2. de markt lost niks op, want deze bestaat grotendeels uit domme mensen die kiezen voor gemak. De mens is een opportunist, zit erin gebakken. Kiest alleen voor het goedkoopste, het makkelijke, het vette en het zoete. Het waanidee dat we rationele keuzes maken is voor het leeuwendeel een eerder een wens dan werkelijkheid en geld alleen hooguit voor Sargassolezers of Jan Terlouw.
    3. je verward de noodzaak om te eten met kiezen voor voor een luxeproduct als vlees, dat veel te goedkoop is. Maar jij verdedigt je met het vage ‘zo werkt de markt’ argument. Zie punt 2.

  26. 35

    @spees; Moeilijk. Onder ‘eerste levensbehoeften’ wordt verstaan dat wat je een mens niet af mag nemen in dit land. Tot een maand aan voedsel hoort daarbij (geloof ik, in een definitie die ik vond en die betrekking had op deurwaarders-activiteiten e.d.). Wat vindt de overheid voedsel ? Nou, dan maak je een sprongetje naar de de schijf van vijf (voedingscentrum, ook van de overheid, tenslotte) en tada! – vlees. Ik wil niet zeggen dat dit een sluitend argument is, maar beide komen van onze overheid en de eerste impliceert de laatste. Sort of.

  27. 36

    Spees, ik ben het grondig eens. Toch be ik nog nooit een vegetariër tegen ben gekomen met bekeringsdrang. Denk dat dit zich vooral afspeelt in het hoofd van de schuldige vleeseter; vandaar die haat.

    Steeph, je idee heeft een sier van schoonheid hoewel met behulp van jouw parameters de bio-industrie kip nog altijd goedkoper in de schappen ligt dan de biologische kip.

    Sommige dingen moet je gewoon verbieden. Moord en doodslag kunnen niet door de markt gereguleerd worden.

  28. 37

    Als we nu op ieder artikel een eigen Taks gaan heffen, dan kunnen de diverse belastingtarieven al naar gelang de dan heersende hype (of psychose, zo u wilt) geheven worden. Dan is iedereen even ontevreden en heeft niemand meer ene hap te vreten.

    Het hele belasting regime is hard toe aan een eenvoudige en inzichtelijke structuur… Maar geen enkele partij die zich daaraan wenst te bezondigen.

  29. 38

    Hmmm… standaard reflex… overheid moet bezuinigen dus we gaan meer belasting heffen… eens kijken waar we dat over kunnen gaan doen…

  30. 40

    “Waarom niet een belastingstelsel opzetten waarin zowel de herkomst, de gebruikte energie (ook co2), de gebruikte producten alsmede de gezondheidsconsequenties eenduidige gekwantificeerd worden”

    Klinkt als de grote natte droom van elke pennenlikker. Nog even en slechts een paar duizend mensen produceert nog iets nuttigs. De rest controleert, inventariseert, kwantificeert, beboet, reguleert, dereguleert, organiseert, beheert, belast, int, scheldt kwijt, standaardiseert….etcetera
    En thuis gekomen ligt er een stapel formulieren op de deurmat en loopt de mail-inbox over zodat we in onze vrije tijd verder kunnen met controleren, inventariseren, kwantificeren, organiseren……….

  31. 41

    @Fred ik kan die passage alleen zien als zijnde een nieuw soort BTW. Maar hij moet eigenlijk in combinatie gelden met bestaande importheffingen. En verbruiksbelastingen. En luxeheffingen (zie auto’s). En de evt. Europese.

    Met zoveel bestaande lagen kun je het beste een (volgens mij sympathiek) WereldIdeaal-heffingen-kortingenprijsdingetje toevoegen volgens Steephs wens. Dat is stukken eenvoudiger dan alles op zijn kop zetten.

    Hoe dat moet heten ? Nou ja, met kinderarbeid en paardenmishandeling erbij, iets als Your Peace of Life Reward met als avatar een hele grote duif of zeehond, of nee die mag je zelf kiezen en dan krijg je een poster thuis en quizzen, puzzels en prijsvragen.

    En qua geld werkt het zo: heel ecologisch = plus. Heel slecht = min.

    /afkoel NU

  32. 42

    Wat een onzin wordt hier toch weer gesproken, vlees eten roept kennelijk een hoop emoties op want echt rationele argumenten kom ik hier niet tegen. De mens is een vleeseter, dat klopt. Een vleestax verandert hier ook helemaal niets aan, het zorgt er alleen voor dat enorme vleeseters (ergo: de grootste vervuilers)moeten betalen voor hun lekkere trek. Want een accijns betekent helemaal niet dat vlees niet meer te betalen is, het grootste risico aan dit plan is nu juist dat als de heffing te laag is de vleeseter er geen gram minder om zal eten. Het voordeel is dan wel weer dat het een mooie bron van inkomsten is. En laten we nou niet zo lullig doen over die heffing: we betalen nu ook gewoon 6 procent btw op vlees hoor. Alleen wel gek dat dit lage tarief bedoeld is om de verkoop van bepaalde producten (tijdelijk) te stimuleren, terwijl de tijd dat er minder vlees gegeten moet worden allang is aangebroken. Dus: btw omhoog naar het normale tarief van 19 procent. Alleen is dat een beetje lullig voor de biologische boer, die krijgt er meteen een relatief veel hogere prijsverhoging bij dan de kiloknallerboer. Accijns is daarom een slim middel, treft de kiloknallers harder dan de biologische boer. Lijkt me prima plan.

  33. 43

    @42 Mette
    ‘Alleen wel gek dat dit lage tarief bedoeld is om de verkoop van bepaalde producten (tijdelijk) te stimuleren’
    Onzin, zelfs op cola zit 6% btw.

    En wat veel mensen maar wat graag negeren is dat een groot deel van de C’tjes die een dier uitstoot gewoon uit de normale koolstofcyclus komen. Alleen verbranding van fossiele brandstoffen en structurele vernietiging van biomassa zorgt voor meer CO2 in de atmosfeer.

  34. 44

    @43 FR
    Op cola zit een frisdranken accijns. Dus dat wordt al extra belast. De suikerheffing is zelfs afgeschaft vanwege die frisdrank accijns, omdat frisdranken anders dubbele heffingen kregen.