Windmolens zorgen voor uitsterven insecten: Een klimaatontkennende klap van de molen

Windmolens, torens van Mordor (of Kankor). Althans, als je een klimaatontkenner bent. Sinds die dingen subsidieloos door het leven zwieren wordt hen de ene na de andere dierlijke holocaust in de wieken geschoven. Een jaar of vijf geleden waren het de vogels die massaal slachtoffer werden van deze moderne guillotines (wat natuurlijk bullshit was), nu zijn het de insecten. Want het gaat slecht met insecten op de wereld. Combineer dat met een studie die zegt dat jaarlijks 1200 ton insecten sterft door windmolens, en klimaatontkenners hebben hun nieuwe gelegenheidsargument: weg met windmolens, want denk aan de insecten. Niet dat het hen ook maar een zak interesseert, maar hey, ze weten dat windmolenknuffelaars vaak ook insectenknuffelaars zijn, en daarmee kan je misschien mooi wat tweespalt aan de andere kant veroorzaken. Geholpen door onder andere De Telegraaf, Het AD en het Dagblad van het Noorden verspreidde het nieuws zich razendsnel.

Gierende stierenpoep

En ja, het klínkt erg, die 1,2 miljoen kilo per jaar, maar is het ook zo dat windmolens daarmee bijdragen aan de zorgwekkende insectensterfte? Dat is totaal onduidelijk, want de artikelen bieden geen context. Dus laten we dat eens gaan bekijken door middel van de beproefde bierviltjesmethode. Want hoeveel insecten zijn er eigenlijk? Volgens dit artikel is er op de wereld per kilo mens zo’n 300 kilo aan insect. Dan nemen we 80 miljoen Duitsers die we, laten we even voorzichtig zijn, gemiddeld zo’n 40 kilo wegen. Dat is dus 3,2 miljard kilo Duitser, maal 300 kilo insect. Dan komen we op ongeveer 1000 miljard kilo insect. In Duitsland alleen al. Gemiddeld gaat dus jaarlijks zo’n 1 op de 800.000 insecten door de gehaktwindmolen, en dan laat ik nog buiten beschouwing dat er binnen een jaar vaak meerdere generaties insect zijn. De eerste voorzichtige conclusie is dan ook dat het gierende stierenpoep is.

Jahaa

Er is veel af te dingen op deze berekening. Bijvoorbeeld dat Duitsland misschien veel minder insecten herbergt dan het wereldgemiddelde. Maar het punt is dat er weinig is wat je met deze berekening kan doen waardoor windmolens opeens wél een factor van betekenis gaan worden bij de geconstateerde zorgwekkende insectensterfte, al was het alleen maar omdat de meeste verdwijnende insectensoorten niet eens in de buurt van windmolens kunnen komen, wegens – ik noem maar wat – een gebrek aan vleugels.

Maar ook zonder deze berekening is er al voldoende aan te merken op de studie. Allereerst natuurlijk dat hij niet gepubliceerd is in een peer reviewed tijdschrift. En dat het een zuiver theoretische exercitie was, er is niets daadwerkelijk gemeten. Daarom stapelt de studie extrapolatie op extrapolatie, want er is eigenlijk heel weinig bekend over hoeveel insecten zich waar op welk moment bevinden. Er wordt bijvoorbeeld afgegaan op een enkele lokale studie om het aantal kilo insect per kubieke kilometer in de lucht te bepalen voor heel het land. Daarnaast zegt de studie ook niets over het positieve effect van windenergie: die is namelijk schoon en daardoor hoeven er minder vervuilende centrales te draaien. En die hebben ook een groot en goed gedocumenteerd negatief effect op insectenpopulaties. Populaties die overigens al sinds de jaren 80 sterk teruglopen, toen er nog vrijwel geen windmolen te bekennen was. En het zou zomaar kunnen dat de lokale insectenpopulatie die al die lijkjes netjes opruimt daarvan juist profiteert.

We weten geen zak

Ok, dat laatste gaat misschien wat ver, maar de conclusie kan niet anders zijn dan dat de kans dat windmolens daadwerkelijk een factor van betekenis zijn bij het uitsterven van insecten zeer klein is. En dat we voor de rest geen zak weten over hoeveel insecten er nou daadwerkelijk het haasje zijn. Trouwens, hoeveel insecten worden er eigenlijk jaarlijks geplet door ons wegverkeer? Misschien dat een klimaatontkenner dát eens kan uitzoeken.

  1. 7

    @4: Dat is wel meteen een erg drastische aanpassing, temeer omdat het artikel al een andere suggestie heeft: “these potentially catastrophic power glitches can be prevented simply by cleaning the blades.”

    @5: Boven zee zijn natuurlijk massa’s insecten die daarheen geblazen worden vanaf land (een groot deel zal dat waarschijnlijk uiteindelijk niet overleven).

  2. 8

    @1: mee eens, Jos. De bijdrage van Monsanto, Shell en Bayer aan de insectensterfte lijkt compleet aan Joost voorbij te gaan.
    Als je alleen een hamer in je gereedschapskist hebt, dan zie je alleen maar spijkers (klimaatontkenners) om je heen.

  3. 9

    @7: Goh, “massa’s insecten boven zee.” Nooit geweten. Tot nu toe ben je de enige bron die spreekt van massa’s insecten boven zee. Die worden dan met Oostenwind (in NL) de zee in geblazen. Misschien een verklaring voor de afname van insecten als er vaker Oostenwind staat dan vroeger. Ik heb ergens gelezen dat dit zo is…

  4. 11

    @9:“Tot nu toe ben je de enige bron die spreekt van massa’s insecten boven zee.”
    Interessante conclusie trek je, temeer omdat ik in een korte google search al een migratie van sprinkhanen vind over de Atlantische oceaan en blijkbaar maakte zelfs Darwin al melding van spinnen (ja zijn geen insecten, maar de analogie lijkt me duidelijk) midden op zee.

    Overigens kunnen insecten ook boven de Noordzee terechtkomen bij een Westenwind (vanuit de Britse eilanden).

  5. 12

    @8: Ik probeer de vraag te beantwoorden of windmolens verantwoordelijk zijn voor de grote insectensterfte, he. Niet de vraag wat de sterfte dan wel veroorzaakt. Dus je opmerking slaat nergens op.

    En het verhaal wordt nu gretig gepropageerd door klimaatontkenners. Dus wat is je punt verder?

  6. 13

    @12:

    Dus wat is je punt verder?

    Dat je slechts bezig bent met het “bestrijden” van klimaatontkenners en je ogen sluit voor de hoofdoorzaak van de insectensterfte, te weten de industriële landbouw. Beetje jammer.

  7. 15

    @13: Het is je misschien niet opgevallen, maar het punt van het artikel hierboven is niet insectensterfte, maar anti-windmolisme.

  8. 17

    @11

    (…) de analogie lijkt me duidelijk (…)

    Mij niet direct. Spinnen kunnen zonder al te veel inspanning enorme afstanden afleggen middels ballooning. Insecten kunnen dat niet, hoewel sommige soorten de halve wereld over kunnen vliegen.

  9. 18

    @13: [ en je ogen sluit voor de hoofdoorzaak van de insectensterfte, te weten de industriële landbouw ]

    Mijnheer Verbeek’s kinderlogica; als je iets niet expliciet noemt, ben je er tegen of sluit je je er voor af.

    In de link naar de Volkskrant die Joost geeft staat overigens “Ook gebruik van pesticiden en kunstmest en klimaatverandering spelen een rol.”

    @8: [ De bijdrage van Monsanto … en Bayer ]
    Monsanto is opgekocht door Bayer, wel bij de les blijven om dubbeltellingen te voorkomen.
    Overigens was China een veel grotere glyfosaatproducent dan Monsanto.

  10. 19

    @15:

    maar het punt van het artikel hierboven is niet insectensterfte

    het is jou misschien niet opgevallen, maar dat is precies mijn punt. Insectensterfte vindt Joost niet zo belangrijk. Maar dat kleine groepje “klimaatontkenners” moet te vuur en te zwaard bestreden worden.
    Sargasso glijdt af naar irrelevante bijzaken. Dit artikel is daar precies de exponent van.

  11. 21

    @11: O ja, uit de UK, dat kan ook nog. Maar even serieus, als we een schatting willen maken over de hoeveelheid insecten boven zee en de hoeveelheid insecten boven land en daar een uitspraak over willen doen…. Ik denk dat boven een zee een stuk minder insecten zijn en dus de schade door windmolens aan insecten (de ernst hiervan even buiten beschouwing gelaten) lager zal zijn dan op land. Heb je reden om daar aan te twijfelen?

  12. 23

    @21: “(de ernst hiervan even buiten beschouwing gelaten)”
    Maar de ernst is nou net het hele punt. Windmolens hebben nauwelijks effect op de insectenstand, dus waar ze staan doet niet ter zaken en insectensterfte is geen argument inzake de plaatsing van windmolens. Wat wel nuttig is (met betrekking tot het artikel dat je in #4 aanhaalt), is dat een windmolen op land makkelijker schoon te maken is dan eentje op zee. Toch een argument om windmolens op land te plaatsen in plaats van op zee?

  13. 24

    Trouwens knap. Ik trap er ook steeds weer in. Hoe bepaalde mensen elk topic over klimaatverandering gierend in het honderd laten lopen door bijzaken te noemen, te jijbakken, alles in twijfel trekken, etc

  14. 25

    @20: dit verhaal gaat over klimaatontkenners… dus dat vindt Joost kennelijk het belangrijkst. Klimaatontkenners zijn blijkbaar de enige tegenstanders, die Joost nog serieus neemt. Ik neem daarbij aan dat Joost alleen blogs schrijft over dingen, die hij de moeite waard vindt.

  15. 27

    @25: U kletst er met “kennelijk” en “ik neem aan” weer lekker om heen om te vermijden toe te moeten geven dat u geen enkele onderbouwing heeft voor: [ Insectensterfte vindt Joost niet zo belangrijk. ]

  16. 28

    @23: Ik ken het verschil tussen insecten op land en op zee niet. Ik vermoed erg groot. Ook ken ik de verschil in schoonmaak kosten van wieken op zee of land niet. Er zijn nogal wat bezwaren tegen windmolens op land. Die paar GW die er op land nog bij moet loopt tegen enorme weerstand aan en het argument prijs is op dit moment weggevallen. Welke argumenten blijven er over om windmolens op land te plaatsen? Voor de prijs hoef je tegenwoordig niet meer voor het land te kiezen.

  17. 29

    Dit is een studie die als we deze langs de lat zouden leggen van de doorsnee ontkenner, volledig afgebroken zou worden. Op basis van wat er aan de rotorbladen blijft kleven (de observatie) is het uitgangspunt, maar de auteur schrijft al vroeg: “The mass of insects that are damaged by rotor blades every year has not yet been assessed or estimated.” Alle verlies aan insect biomassa is een gemodelleerde calculatie. En wie had er nu juist zo’n hekel aan modellen…?!

    De auteur doet ook een beetje aan cirkelredenering. Hij begint met te stellen dat de reden van de teruggang aan insecten grotendeels onbekend is en windmolens best wel eens kunnen bijdragen aan dit, maar verderop noteert hij dit: “it should be noted that a loss of 75% of flying insect biomass in the past three decades as found by Hallmann et al. (2017) most likely reduces insect deposits on rotor blades observed today.” Ja, precies. En dan heb je het dus over de algehele teruggang en loop je wederom op tegen die observaties die je niet hebt om je punt te maken.

    Als ik oprecht wil blijven, dan is het aannemelijk dat windmolens een deel van de sterfte op zich nemen, maar laten we dan ook die factoren die door reaguurders en @0 eens goed beschouwen als je er echt om maalt.

  18. 30

    @28: Je moet die stroom ook transporteren. In Duitsland is er grote discussie over “stroomsnelwegen” en waar die langs moeten lopen. Ook daar wil men geen windmolens op land, dus moet dat op zee – wat voor Beieren niet zo goed uitkomt, die zitten nogal ver van zee. Maar de stroomkabels wil men ook niet door Beieren laten lopen. Kortom, hoe je het ook doet, je doet het voor iemand fout.

  19. 31

    Ja dat is een groot probleem, echter ben ik zelf bezig met vernieuwde ::::::: Windturbines die de huidige lange rijen en groepen kan VERVANGEN NU MET MAAR 1 TOREN :::::. Ben nu in gesprek met een zeer grote windturbine fabrikant in Nederland en daarbuiten.

    Hoop meer te kunnen vertellen over 3 maanden.
    En bedankt voor het lezen.

  20. 33

    @30: Klopt, Je moet die stroom ook transporteren. En daarom moet er voor windparken op zee flink geïnvesteerd worden in het netwerk, zeker als de windparken steeds verder komen te liggen. Gelukkig kennen we niet zo’n groot windstroom transportprobleem als in Duitsland.

  21. 34

    @33: bij transport van elektrische energie treedt verlies op (10 – 15% per 1000 km.) Hoe langer de transportafstand, hoe groter het verlies. Daarom is het ook niet zinvol om zonne-energie uit de Sahara naar Noord-West Europa (3000 km verderop) te transporteren (Desertec)
    Daarnaast kost het fabriceren van kabels, het aanleggen van kabels en het onderhoud / vervangen van kabels energie.

    Je kunt elektrische energie het beste opwekken op de plaats waar het gebruikt gaat worden, in dit geval op land.
    Het is overigens net zo slim om elektrische energie te gebruiken op de plaats waar het opgewekt wordt.

  22. 35

    @33: Niet alleen op zee. Dat is juist het punt; ook op land. Krijg je geen landschapvervuiling en dode vogels door windmolens, maar door stroommasten en -kabels. Het voordeel van op land is: makkelijker onderhoud, kortere wegen, waarschijnlijk hoeven die minder sterk gemaakt moeten worden op land als op zee, … (of wat dacht je van windmolens EN in zee EN op land)

  23. 36

    @34: Ik doe een basic zoek op Google, gooi er een wiki tegenaan en ik kom op 5-6% verlies aan transport. En dat over lange afstanden behoeft ook wat nuance, want hoe hoger de spanning, wat normaal is voor grotere afstanden, hoe lager het verlies.

  24. 37

    @36: heb je ook een link naar die wiki?

    De TU Delft meldt:

    De Nederlandse situatie is zeker qua afstand, bevolkingsdichtheid en geografie van het terrein erg gunstig.
    Het is voor lange afstanden niet rendabel om elektriciteit op een laag spanningsniveau te transporteren. Dankzij de hoog- en middenspanningsnetwerken bedragen de transportverliezen over het Nederlandse transmissie geheel slechts circa 4%. Daarbij zijn de verliezen inbegrepen die veroorzaakt worden door het transformeren van en naar hoog-, midden- en laagspanning.

    Ik denk dat de 10 – 15% per 1000 km. wel een redelijke schatting is.
    Het energieverlies (P=I²R) is afhankelijk van de afstand: de weerstand R neemt toe bij grotere afstand.