Peak-visvangst: Visserij krimpt, maar viskweek groeit

We zijn steeds meer vis gaan eten met z’n allen. Die komt allang niet meer altijd uit rivieren en oceanen: viskweek groeit al jaren enorm in omvang. Wat voor gevolgen heeft dat voor de visserij?

De FAO, de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties, verwacht dat de totale mondiale visvangst in 2012 90 miljoen ton zal bedragen. Dat is 2% minder dan in 2011. En 4% lager dan de maximale mondiale visvangst van 1996.

ANALYSE - indicator4_2012_wildfarmed

Als je die hoeveelheid gevangen vis deelt door het aantal mensen, dan is de daling nog dramatischer: van 17 kilo vis per persoon in 1988 tot 13 kilo in 2012.

Maar terwijl de visvangst al jaren min of meer constant gebleven is, stijgt de hoeveelheid gekweekte vis rap. Van 24 miljoen ton halverwege de jaren 90 tot 67 miljoen ton in 2012.

De ontwikkeling van de visserij in de afgelopen decennia is een klassiek voorbeeld van diminishing returns, afnemende meeropbrengst. Sinds 1950 is het cumulatieve motorvermogen van de mondiale visserijvloot vertienvoudigd. Maar de hoeveelheid vis die gevangen wordt, is slechts verdubbeld. Met nog grotere schepen en netten gaan vissen wordt onbetaalbaar vanwege de stijgende brandstofprijzen en is zinloos vanwege de krimpende vispopulaties.

Viskwekerij heeft ook nadelen

Om vissen als zalm en tilapia te kweken heb je grote hoeveelheden visvoer nodig. Dat visvoer is hoofdzakelijk vismeel en visolie. Deels wordt dit gewonnen uit afval van visvangst. Bij stijgende vraag zal er steeds meer wild-gevangen vis worden verwerkt tot visvoer voor kwekerijen. De druk op de natuurlijke populaties neemt niet af.

Daarom experimenteert men nu met plantaardig eiwit: tilapia groeit uitstekend op plantaardig eiwit. Maar dan zien we hetzelfde probleem optreden als bij de veeteelt. Er is veel plantaardig eiwit nodig om dierlijk eiwit te maken. Mensen kunnen beter direct plantaardig eiwit eten in plaats van vlees. Voor kweekvis geldt eigenlijk hetzelfde: we kunnen beter tilapia-voer eten dan tilapia.

Hieronder nog een tabel waarin dit wordt geïllustreerd, waarbij is gekeken naar de netto opbrengst aan dierlijk eiwit voor verschillende diersoorten.

netprotein

Uit één gram kippenvoer ontstaat maar 0,25 gram kippenvlees. Eén gram Tilapia-voer levert 0,025 tot 0,13 gram Tilapia-eiwit op.
En één gram zalm-voer levert hooguit 0,025 gram zalm op. Vlees eten betekent altijd netto-energie-verlies.

Het vangen van wilde vis heeft haar maximale omvang bereikt. Nog meer vis uit de zee wegvangen zal leiden tot instorten van de populaties en misschien tot het uitsterven van soorten. Industrieel kweken van vis leek een prima oplossing. Maar ook de visteelt zal tegen grenzen oplopen.

De mensheid nadert de draagkracht van de planeet Aarde, de voedselproduktie kan niet veel verder groeien. Veertig jaar na het verschijnen van Grenzen aan de Groei wordt peak-visvangst bereikt. We zitten in het tijdperk van Peak-everything en het einde aan de groei.

  1. 4

    @3: ik ben bang dat je alleen met plofkip die hoge opbrengst haalt.

    Tekort aan voedsel ontstaat mede door te hoge vraag.
    Maar hoe verlagen we het aantal monden, dat gevoed moet worden, op een humane manier?

  2. 5

    @4: Ik denk juist eerder met los over het erf lopende kippen, omdat je die relatief weinig (eiwitten) hoeft bij te voeren. Elk dier dat een deel van zijn eten zelf bijeen kan scharrelen hoef je immers minder te voeren.

  3. 10

    @8: in principe heb je gelijk, maar vroeger of later zal er iets beperkend worden. Misschien de nutriënten in het zeewater. Of de snelheid waarmee de vissen kunnen groeien.

    Maar is het ons doel om de hele planeet in een voedselfabriek voor mensen te veranderen?

  4. 12

    “de voedselproduktie kan niet veel verder groeien”
    Deze forse bewering komt uit de lucht vallen. De opbrengst per ha verschilt per land enorm. Ook zijn er grote opbrengstverschillen bij verschillende gewassen, dus een verschuiving in voedselpatronen maakt veel verschil.

    Overvoeding en ondervoeding zijn nu van dezelfde orde grootte. Ook daar is veel winst mogelijk, zoals ook bij de beperking van de omvang van het voedselverlies.

  5. 13

    Volgens mij stokt de “visvangst” precies daar waar de productie van viskweek begint te stijgen. Waarschijnlijk eten die gekweekte vissen veel meer dan we denken. Zet de grafiek van gekweekte vis bovenop de reguliere visvangst en stel vast dat de stijging in visvangst waarschijnlijk gewoon door is gegaan. Alleen registreren we het nu niet meer/niet goed/anders. E.e.a. sluit welhaast te goed aan. Als Afrika en Zuid-Amerika zegmaar.

  6. 15

    @Hans Verbeek, #13 Dat zou me verbazen. Die vissebeesten moeten toch ook eten? En die eten vnl. vis (nog wel). Een veelvoud van hun uiteindelijke massa, zelfs. Daarvoor zouden ze bijna de gehele geadministreerde reguliere visvangst op moeten eten. En dat doen ze niet. Dat zou bovendien betekenen dat er voor mensen significant minder vis beschikbaar zou zijn de laatste tijd. En ook dat is niet het geval.

    Nee, mij maak je niks wijs. Hier ontbreekt vis, vis die niet geregistreerd in die farms is geflikkerd en daarom volkomen ontbreekt in de visvangstcurve. Visception!

    Ter vergelijking moet je maar eens kijken hoeveel kilo voer je nodig hebt voor een kilo koe. Da’s bij vissen niet anders (hoewel vlees of vis waarschijnlijk iets effectiever voer is dan plantaardig materiaal).

    Alternatieve verklaring kan natuurlijk zijn dat moderne kweekvis zichzelf opeet via een wormhole. Visception!;-)

  7. 17

    Sjah, de meest door ons gegeten vis wordt dan uit Azië gehaald. Zogenaamde pangasius vis uit Viëtnam. Net zo min als mensen willen weten dat een paling zich voedt aan kadavers, willen mensen niet weten wat ze die vissen voeren.