Uitverkoop

COLUMN - Ziekenhuizen moeten voortaan winst aan investeerders kunnen uitkeren, vindt het kabinet: met zo’n regeling zal het ze in de toekomst makkelijker vallen om extern kapitaal te werven, en op die manier de gaten in de zorg op te vangen.

Wat een idioot plan. Je kunt op je vingers natellen wat er vervolgens gaat gebeuren: ziekenhuizen die worden vermarkt, zorg die ten koste gaat van de winst, en publieke gelden die via de winstdeling worden doorgesluisd naar toch al kapitaalkrachtige privépartijen.

Hoe moeten ziekenhuizen die winst eigenlijk maken, in de optiek van het kabinet? Hun budget wordt de laatste tien jaar immers gaandeweg meer bepaald – lees: beperkt – door de zorgverzekeraars, er blijft voor de ziekenhuizen steeds minder manoeuvreerruimte over. Zou een ziekenhuis geld overhouden aan speciale verrichtingen, dan brengt de zorgverzekeraar de prijst van die verrichtingen meteen naar beneden, en weg is de verhoopte winst.

Intussen worden de zorgverzekeraars schrikbarend rijk. De Groene Amsterdammer becijferde na uitgebreid onderzoek dat de vier grootsten onder hen over een gezamenlijke spaarpot van 9,5 miljard euro beschikken. Die buffer is ruim het dubbele van wat De Nederlandse Bank als eis aan de verzekeraars oplegt. Is het niet vreemd: terwijl iedereen zich bekreunt dat de kosten van de zorg de pan uitrijzen, wordt er stilletjes een gigantische winst gemaakt in de gezondheidszorg. De rijkdom tast zich op bij de verzekeraars, die onderwijl ziekenhuizen opdragen de kosten te beheersen, en die declaraties voor reëel geleverde zorg met boete terugvorderen wanneer een ziekenhuis onverhoopt de weg is kwijtgeraakt in de door de verzekeraars zelf opgelegde bureaucratie.

In welk onzalig hoofd komt dan de gedachte op dat de ziekenhuizen voortaan extern kapitaal moeten aantrekken, dan vast wel winst kunnen gaan maken, en dat zij die verdiensten moeten gaan uitkeren? Hoe valt het idee van winstgevende ziekenhuizen überhaupt te rijmen met het – al eerder onzalig gebleken – idee van de verzekeraars als regisseur van de zorg?

Sommige dingen moet je als overheid simpelweg niet uitbesteden. De stelselherziening in de zorg heeft de positie van verzekerden verslechterd, het zorgpakket uitgekleed en de verzekeraars rijker gemaakt, terwijl de transparantie, de kosten, de korte lijnen en de regie in de zorg er bepaald niet op zijn vooruit gegaan.

Sommige zaken moet je als overheid simpelweg niet uit handen geven. Het energienet verkopen levert een stads- of landsbestuur eenmalig een bom duiten op, maar ’t heeft wel als consequentie dat je je burgers aan de markt uitlevert, en als overheid een gestage inkomstenbron uit handen hebt gegeven.

Dat de zorg geld kan opleveren, bewijzen de zorgverzekeraars. Alleen steken die daarvan een groot deel in eigen zak, of erger: ze speculeren ermee op de beurs. Zo wil je niet met je infrastructuur omgaan.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    *ik stond erbij en ik keek er naar*

    Nu snap ik het hele liedje pas. Die 2 beren, dat zijn de nepoten binnen onze overheid en corporaten die een roofkoop doen op ons brood.

  2. 3

    @2 How about zelf een paar ziekenhuizen kopen, een bijpassende cooperatieve zorgverzekeraar oprichten en stoppen met zeuren?;p

  3. 4

    En te bedenken dat het de écht grote misstanden bij de corporaties begonnen vanaf het moment dat zij zich marktconform mochten gaan gedragen. Zij mochten toen de waarde van hun vastgoed gaan bepalen op basis van de marktwaarde in plaats van de bedrijfswaarde, zodat zij extern kapitaal konden werven (lees: lenen). Die leningen en de rentes moesten gedekt worden, en zo is het hele derivatendrama begonnen.

  4. 5

    @3: How about dat hadden we nu precies gedaan, alleen hebben de fucking overheid en de fucking verzekeraars dat van ons gejat? en nu willen we het graag terug hebben.

  5. 7

    Zorgverzekeraars mogen geen overwegende belangen hebben in zorginstellingen, dus die vlieger van de coöperatieve verzekering gaat niet op. De wet over die winst is er overigens volgens het kabinet voor bedoeld om institutionele beleggers als pensioenfondsen te bewegen om in ziekenhuizen te investeren. Als die geen rendement krijgen op hun investering, stoppen ze er natuurlijk geen geld in.

  6. 8

    Voor het overgrote deel: helemaal eens. Maar…

    en die declaraties voor reëel geleverde zorg met boete terugvorderen wanneer een ziekenhuis onverhoopt de weg is kwijtgeraakt in de door de verzekeraars zelf opgelegde bureaucratie.

    … waar geld te halen valt heb je graaiers. Dat de zorgverzekeraars daar handig in zijn betekent absoluut niet dat de ziekenhuizen uitsluitend te goeder trouw hebben gehandeld.

  7. 9

    @8:
    Rest natuurlijk nog de vraag of de boetes afgaan van het budget van de daadwerkelijke zorg, of van het inkomen van die fraudeerden de weg kwijt waren.
    Op de bonussen van de bestuurderen wordt uiteraard niet gekort ;-)

  8. 10

    @0

    “Hoe moeten ziekenhuizen die winst eigenlijk maken, in de optiek van het kabinet? Hun budget wordt de laatste tien jaar immers gaandeweg meer bepaald – lees: beperkt – door de zorgverzekeraars, er blijft voor de ziekenhuizen steeds minder manoeuvreerruimte over. Zou een ziekenhuis geld overhouden aan speciale verrichtingen, dan brengt de zorgverzekeraar de prijst van die verrichtingen meteen naar beneden, en weg is de verhoopte winst.”

    Euh nee dus. De zorgverzekeraar en het ziekenhuis onderhandelen eerst, dat deden ze ook al toen ziekenhuizen nog afhankelijk waren van bankleningen en daarvoor ook winst moesten maken (geld lenen kost geld), alleen heette dat officieel geen winst. De ziekenhuizen hebben als onderhandelingspositie dan investeerders alleen zullen investeren in ziekenhuizen die winst maken of spoedig zullen maken en dat de zorgverzekeraar een contract met een ziekenhuis moet sluiten om aan hun eigen verplichtingen tegenover de klant (burgers) en overheid te voldoen. Die onderhandelingspositie van ziekenhuizen wordt nu sterker dan ie was toen de ziekenhuizen nog volledig afhankelijk waren van bankleningen.

  9. 11

    Ik vind dit artikel nog wat te optimistisch, alsof het om ’n soort vergissing van de overheid zou gaan. Ik denk dat dit precies is wat PvdA en VVD (en D66, en GroenLinks, en…) willen: zoveel mogelijk geld naar ’n kleine elite van rijk geboefte. Kijk maar waar oud-politici in toenemende mate terecht komen na hun vaak korte uitstapje in de politiek… (De fatsoenlijke politici niet te na gesproken, natuurlijk.)
    Dit gaat natuurlijk voor de volksgezondheid rampzalig worden. Weddenschap? Die rampzalige gevolgen worden straks gebruikt als argument om verzekeraars eigenaar van ziekenhuizen te laten worden.

  10. 13

    Er zijn dan ook prima financieringsmogelijkheden via een lening-rente constructie voor het beoogde doel van stabiele financiering van de operatie van instellingen met een publiek doel. Investeringsmaatschappijen die er bakken geld tegenaan gooien met als doel een hoge return on investment op de korte termijn door middel van winst of liquidatie is echt wel het laatste financieringsmiddel dat geschikt is voor instellingen die op de lange termijn stabiel en kwalitatief goed moeten functioneren. Voor iedereen die enig verstand heeft van bedrijfsfinanciering en/of investeringen zou dit toch als een compleet rampzalig plan moeten klinken.