Waar wonen de meeste antifeministen?

'Het is de schuld van het feminisme dat sommige mannen zich aan de rand van de samenleving voelen en gedemoniseerd zijn.’ Dit was een van de stellingen die twaalfduizend Europeanen uit acht landen kregen voorgelegd in een onderzoek naar extreemrechtse denkbeelden. Opmerkelijk resultaat: de hoogste aantallen mensen die het minstens een beetje eens waren met deze stelling zijn te vinden in Zweden (41%).  Na Zweden had ongeveer 30 % van de respondenten in Polen antifeministische standpunten, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk (28 %), Frankrijk (26 %), Hongarije (22 %), Duitsland (19 %) en Nederland (15 %). Tatev Hovhannisyan verbaast zich op Social Europe dat slechts 13 % van de Italiaanse respondenten uitdrukking gaf aan dergelijke opvattingen,  terwijl 65 % zei dat ze het hier sterk of enigszins oneens mee waren.  Volgens Daniel Poohl van de Zweedse partner in dit onderzoek is het antifeminisme in zijn land deels te verklaren uit verzet tegen succesvolle feministische bewegingen. ‘Sommige overwinningen van het Zweedse feminisme in de afgelopen jaren hebben de opkomst van sterk tegengestelde attitudes geactiveerd’, zei hij. Is het feminisme in Italië, en ook in Nederland, minder succesvol misschien? Weinig vertrouwen Het onderzoek ‘State of Hate: far-right extremism in Europe’ laat verder zien dat een kwart van de respondenten negatieve gevoelens heeft tegenover moslims, een derde tegenover immigranten in het algemeen. Meer dan een derde oordeelt negatief over Roma. Het rapport constateert onder andere dat extreemrechts in toenemende mate transnationaal opereert, ook al ligt de focus nog steeds bij nationale issues. Traditionele organisatievormen verliezen invloed aan digitale netwerken. Veel respondenten in dit onderzoek tonen zich teleurgesteld in de politiek. Italië en Frankrijk scoren op dit punt het hoogst (79% resp. 67%). Slechts 6% van de Britten meent dat het politiek systeem in het Verenigd Koninkrijk goed werkt. Duitsers daarentegen zijn met een meerderheid van 60% een stuk tevredener. Op de vraag of het land 'de goede of de verkeerde kant uitgaat' zien we vrijwel overal meerderheden voor de 'verkeerde kant'. Uitzonderingen zijn Nederland en Duitsland. Maar ook daar gelooft meer dan 40% dat het de verkeerde kant op gaat (p. 16 van het rapport). Samenzweringstheorieën De houding tegenover samenzweringstheorieën verschilt van land tot land. In Hongarije, waar president Orban protesteerde tegen inmenging van de EU en de gevaren die immigratie met zich meebrengt voor de Europese identiteit, is 45% het ermee eens dat elites immigratie aanmoedigen om Europa te verzwakken (Nederland 19%). Een grote meerderheid keert zich tegen het idee dat vaccins tegen COVID-19 niet te vertrouwen zijn. Toch gelooft 22% van de Polen, 20% van de Hongaren en 16% van de Italianen dat de bevolking opzettelijk wordt vergiftigd door de vaccinatie. Slechts 48% van de Polen gelooft dat deze bewering "waarschijnlijk" of "beslist" onjuist is. In dat land bevindt zich ook het grootste aantal gelovigen in de QAnon mythe over een elite die zich heimelijk zou bezighouden met kindermisbruik. Tegenover een derde van de resondenten die dit verhaal voor waar aannemen staat slechts 27% die het afwijst. Ook in Duitsland denkt 21% dat deze claim op waarheid berust.  Feminicide Even terug naar het antifeminisme. De verschillen in dit opinieonderzoek tussen Zweden en Italië inzake de waarneming van de gevolgen van het feminisme voor mannen zeggen natuurlijk nog niets over de wijze waarop vrouwen in deze landen in de praktijk door mannen worden behandeld. Geweld tegen vrouwen is in alle Europese landen een wijd verspreid probleem. De meest extreme vorm van geweld is feminicide, de moord op een vrouw omdat ze vrouw is. Italië telde 95 slachtoffers in 2019, in Frankrijk waren er een jaar eerder 121 gevallen van feminicide, elke drie dagen één. Zweden heeft uitzonderlijk hoge verkrachtingscijfers, volgens Europese vergelijkingen. Zo bleek vorig jaar uit een rapport van de Zweedse Raad voor misdaadpreventie. Dit heeft vooral te maken met het feit dat vrouwen in Zweden sneller aangifte doen sinds in 2018 een wetswijziging is doorgevoerd die geslachtsgemeenschap zonder wederzijdse toestemming strafbaar maakt. Het aantal veroordelingen voor verkrachting heeft een vlucht genomen sinds de invoering van de nieuwe wet. In 2017 viel het vonnis 190 keer, in 2019 was dat 333 keer. Ruim een kwart van die zaken had zonder de aangepaste wetgeving niet tot het vonnis ‘verkrachting’ kunnen leiden. Ook op een ‘een seksueel misdrijf dat dermate krenkend is dat het kan worden gelijkgesteld aan gedwongen gemeenschap’ zoals het online onder bedreiging dwingen tot seksuele handelingen, staat in Zweden een straf. 'De ideale zondebok' De instemming met bovenvermelde stelling waarin de man zich slachtoffer van het feminisme waant is kenmerkend voor het extreemrechts denken in Europa. De Franse schrijver Pascal Bruckner analyseert in zijn laatste boek Un coupable presque parfait (Een ideale schuldige) hoe de witte man de ideale zondebok werd van een nieuwe lichting anti-racisten en feministen. Bruckner klaagt het moderne feminisme aan als een soort rechtbank en beweert dat 'neofeministen iedere witte man het liefst om zeep zouden brengen vanwege zijn inherente verkrachtersmentaliteit' (Mark Blaisse in Argus van 16 februari). Het is een vorm van polarisatie van het debat die kennelijk goed valt in extreemrechtse bubbels en die, gegeven het gemis aan weerwoord, leidt tot totaal verwrongen ideeën over hedendaagse man-vrouw verhoudingen.

Foto: Kapil Dev Singh (cc)

Kiruna: de verplaatsing van een stad

ELDERS - Onlangs werd ik herinnerd aan dit artikel uit 2014 over mijnbouw in het hoge noorden. Dat ging onder andere over Kiruna, een Zweedse stad op de poolcirkel die dreigt weg te zakken door de winning van ijzererts. Hoe staat het er nu mee? En valt er nog wat van te leren?

Kiruna is rond 1900 gesticht door mijnwerkers. De stad is voor een groot deel afhankelijk van de mijnbouw. Kirunavaara is de grootste ondergrondse ijzerertsmijn ter wereld. Toen aan het begin van deze eeuw bleek dat het nog te winnen ijzererts zich recht onder het stadscentrum bevond werd besloten de stad drie kilometer naar het oosten te verplaatsen. Delen van het centrum waren al ingezakt, het stadhuis was niet meer te redden. De oude kerk  nog wel.

Deze kerk wordt in z’n geheel samen met 38 andere gebouwen verplaatst naar het nieuwe centrum van Kiruna. Daar is inmiddels een nieuw, rond stadhuis gebouwd als centrale blikvanger van de nieuwe stad. De oude klokkentoren van het voormalige stadhuis staat er naast. Inmiddels zijn meer dan 6000 inwoners verhuisd, ongeveer een derde van de bevolking van het oude stadscentrum. Het project gaat nog minstens tien jaar duren voordat het gehele gebied dat gevaar loopt is verplaatst.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: leotsak (cc)

Twijfel in Zweden over aanpak coronapandemie

ELDERS - Brengt de tweede golf Zweden op andere gedachten?

Een opiniepeiling van DN/Ipsos die gisteren is gepubliceerd laat zien dat 82% van de Zweden enigszins of zeer bezorgd zijn over de gevolgen van de coronapandemie voor de zorginstellingen in hun land. Het vertrouwen in de overheid bij de bestrijding van het virus daalde van 55% in oktober naar 42% nu, terwijl 44% vreest dat de autoriteiten niet genoeg doen (in oktober nog 31%).

Daarbovenop kwam gisteren het nieuws dat kroonprins Carl Philip en zijn vrouw Sofia positief getest zijn. De hele koninklijke familie laat zich nu testen na het bezoek aan een begrafenisplechtigheid afgelopen vrijdag.

‘Stop met excuses zoeken om je niet te houden aan de coronamaatregelen’, zei premier Stefan Löfven vorige week. Luisteren zijn landgenoten nog wel?

Dubbele boodschap

Experts bekritiseren het beleid van de regering. De regering zegt dat mensen zich beter aan de maatregelen  moeten houden. Probleem is dat dit beleid een dubbele boodschap uitstraalt. Enerzijds wordt de mensen voorgehouden contacten zoveel mogelijk uit de weg te gaan. Anderzijds blijven winkels en horeca gewoon open.

De voorzichtige, open strategie van de Zweedse regering heeft in de buurlanden en ook in de rest van Europa veel vragen opgeroepen. Maar minister van Volksgezondheid Lena Hallengren wil niets weten van een afwijkende aanpak. In juli verklaarde epidemioloog Anders Tegnell, de voornaamste adviseur van de regering nog dat Zweden ondanks hoge aantallen in de eerste golf beter voorbereid zou zijn op een mogelijk tweede golf. Dat bleek dus fors tegen te vallen, moest ook Tegnell al enkele weken geleden erkennen. Op dit moment staat het dodental sinds het begin van de pandemie op ruim 6500. Vergelijkenderwijs is dat nog niet zo’n hoog aantal als in landen als België, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en enkele Zuid-Amerikaanse landen. Het aantal doden per miljoen inwoners is voor Zweden 637 (voor Nederland 521, voor België 1399, voor het Verenigd Koninkrijk 844).

Foto: fdecomite (cc)

Zweden laat zich niet gek maken door coronavirus

ELDERS - ………maar betaalt er wel een prijs voor.

De scholen bleven open dit voorjaar en na de vakantie zijn ze ook weer zonder extra maatregelen van start gegaan. Ook Zweden’s bekendste scholier gaat na een jaar actievoeren weer gewoon naar school. Thuis werken werd ook in Zweden wel geadviseerd maar in veel gezinnen zag het dagelijks leven er niet anders uit dan vòòr de coronacrisis. En dat gold ook voor het openbare leven.

De Zweedse aanpak heeft elders in Europa nogal wat wenkbrauwen doen fronsen. Het heeft de relaties met buurlanden in elk geval geen goed gedaan. Inmiddels staat het aantal COVID-19 doden op 5.810. Per hoofd van de bevolking komt deze score in de buurt van andere landen in Europa die het slecht doen, zoals Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Maar Spanje had en heeft nu opnieuw, anders dan Zweden, een heel strenge lock-down. Het oordeel over de Zweedse strategie zullen we dus nog even moeten uitstellen. De autoriteiten hebben inmiddels wel erkend dat ze gefaald hebben bij de zorg voor ouderen. Maar verder zullen we moeten wachten op de uitkomsten van een groot onderzoek dat niet eerder dan het voorjaar van 2022 volledig openbaar wordt gemaakt, zeven maanden voor de geplande parlementsverkiezingen.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: dronepicr (cc)

Zweden gediscrimineerd?

ELDERS - De scepsis over de Zweedse aanpak van de coronacrisis kan Zweden treffen die in het buitenland op vakantie willen.

Het bericht dat Cyprus op 9 juni weer open gaat voor toeristen maar geen directe vluchten uit Zweden toelaat heeft voor de nodige ophef gezorgd. Dat de maatregel niet geldt voor andere noordelijke landen is volgens minister van Buitenlandse Zaken Ann Linde een ongerechtvaardigde politieke beslissing. Ze herinnert aan de oproep van EU om niet te discrimineren bij het weer openstellen van de grenzen. Buurlanden Denemarken, Noorwegen en Finland aarzelen nog over het toelaten van toeristen, maar waarschijnlijk zullen zij de Zweden ook niet toelaten.

Ondertussen verdedigt de Zweedse regering haar aanpak van de coronacrisis. Ondanks dat de sterftecijfers zijn opgelopen tot de hoogste ter wereld. Zweden telt nu 4125 slachtoffers van het virus, dat is ongeveer 40 per honderdduizend inwoners, iets meer dan Nederland (zie hier aantallen doden per miljoen inwoners van tien Europese landen). De minister van Buitenlandse Zaken: “De overdracht van het virus vertraagt, de behandeling van COVID-19-patiënten op de intensive care neemt aanzienlijk af en de stijgende dodentalcurve is afgevlakt. Er is geen volledige afsluiting van Zweden, maar veel delen van de Zweedse samenleving zijn gesloten.”

Zweden doet het anders

ELDERS - Zonder strikte lockdown hoopt Zweden Covid-19 op den duur toch de baas te worden

De Walpurgisnacht van 30 april op 1 mei wordt in Zweden traditioneel gevierd met kampvuren, koorzang en toespraken ter ere van het begin van de lente. Het feest zorgt vooral in studentensteden als Uppsala en Lund voor massa’s uitgelaten mensen op straat. In de stad Lund hebben de autoriteiten dit jaar een bijzondere maatregel genomen om mensen weg te houden van de festiviteiten. Het park waar traditioneel vreugdevuren worden ontstoken is bewerkt met kippenmest. Goed voor het gras, maar minder aangenaam voor bier drinkende studenten.

Zweden vaart in de bestrijding van het coronavirus een geheel eigen koers. De regering vertrouwt vooral op de eigen verantwoordelijkheid van de bevolking. Het advies is onder meer afstand houden, ook in winkels en horecagelegenheden die nog steeds open zijn,  en verder druk openbaar vervoer en grote bijeenkomsten te mijden. De Zweedse vicepremier Isabella Lövin (Groenen) verdedigt het beleid dat afgestemd is op de lange termijn: het is een marathon en geen sprint. We nemen het coronavirus wel degelijk serieus, maar we passen onze maatregelen aan onze eigen situatie aan, zegt ze. Met te harde maatregelen houd je het niet lang genoeg vol. Mensen zullen ze op den duur minder gaan respecteren. We willen niet te veel van de bevolking vragen. Er is nu ook al een oplopende werkloosheid.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Foto: Marcus Linder (cc)

Zweedse regering onder druk om strengere maatregelen te nemen

ELDERS - Met enige verbazing en verontrusting keken buurlanden de afgelopen week naar Zweden.

Terwijl alle Europese landen een min of meer streng lock-down regime hanteerden om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan en ziekenhuizen te ontlasten bleef de reactie in Zweden tamelijk relaxed. Scholen, cafés, restaurants en bioscopen blijven open en bijeenkomsten tot 50 mensen zijn nog niet verboden. Het Zweedse publiek winkelt als vanouds in dichte drommen. Met 239 doden, meer dan Noorwegen, Denemarken en Finland samen, wordt de regering onder druk gezet om strengere maatregelen af te kondigen. Maar het blijft ook nu nog bij adviezen zoals het afstand houden, het vermijden van druk openbaar vervoer, het beperken van het toelaten van klanten in winkels, het uitstellen van sportwedstrijden en trainingen en het beperken van het aantal toeschouwers.

De Zweedse regering heeft verder financiële steun aangekondigd voor bedrijven die te lijden hebben van de pandemie. En de hypotheekregels voor Zweedse banken zijn versoepeld om uitstel van betaling mogelijk te maken.

Anders

Epidemioloog Anders Tegnell van het Zweedse Instituut voor Volksgezondheid verdedigt de aanpak van Zweden. ‘We streven allemaal naar hetzelfde doel, we doen het hier alleen op een andere manier. Zweden heeft een traditie met vrijwillige maatregelen en dat heeft altijd goed gewerkt,’ zegt hij.  Het lijkt er op dat Zweden, net als Nederland en het Verenigd Koninkrijk aanvankelijk ook deden, een groot belang hecht aan groepsimmuniteit. Maar Nederland en het VK hebben inmiddels strengere maatregelen afgekondigd. De Zweedse minister van Volksgezondheid vertrouwt er nog steeds op dat de Zweden de adviezen van de autoriteiten serieus nemen en zoveel mogelijk thuis blijven. De ziekenhuizen kunnen de epidemie ook nog aan, er is voldoende ruimte op IC-afdelingen. Maar er gaat wel al een petitie rond van medici en wetenschappers waarin wordt aangedrongen op strengere maatregelen om problemen in de ziekenhuizen te voorkomen. Volgens opiniepolls steunen de meeste Zweden het liberale beleid wel en houden ze vertrouwen in de autoriteiten.

Foto: © Sargasso logo Goed volk

Goed volk | De Duivelsbijbel

ACHTERGROND - In de Zweedse Koninklijke Bibliotheek in Stockholm berust een middeleeuws manuscript van de Bijbel uit ongeveer 1230, de Codex Gigas. Wat in eerste instantie opvalt is het formaat: het in een houten band gebonden boek meet 92 bij 50 centimeter, is 22 centimeter dik en weegt 75 kilo.

Toch is dit niet zo bijzonder als het lijkt. Boeken van dit formaat werden in de Middeleeuwen wel meer gemaakt, vooral als koorboeken die men in kloosters gebruikte voor de mis en de officie’s. Opgesteld in het midden van het halfronde koor konden alle monniken en monialen meelezen uit één boek, wat wel zo praktisch was. Het rijk geïllustreerde manuscript bevat de gehele Bijbel in een Vetus Latina vertaling alsmede de nodige andere stof, waaronder de Antiquitates Judaicae van Flavius Josephus en, godbetere, een aantal magische formules.

Van de oorspronkelijke 640 pagina’s zijn er zestien om onduidelijke reden verwijderd. Volgens deskundigen bevatten deze ontbrekende pagina’s wellicht de Regula Benedicti, de kloosterregel van de Benedictijnen. Volgens een overlevering zijn de pagina’s verloren gegaan bij een brand, maar daarover straks meer.


Geschiedenis

Het manuscript staat bekend onder de naam Codex Gigas (reusachtige codex) maar heeft als bijnaam de ‘Bijbel van Satan’ of de ‘Duivelsbijbel’, naar aanleiding van een prominente afbeelding van de duivel op folio 290 recto van ongeveer 50 centimeter hoog.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Foto: © Sargasso logo Goed volk

Goed volk | De middeleeuwse ruïnes van Visby (1)

COLUMN - Samen met Ávila, Carcassonne en San Gimignano behoort het Zweedse Visby op het eiland Gotland tot het verplichte excursielijstje van elke mediëvist. Het stadje wordt wel genoemd ‘stad der ruïnes’ (op een eiland dat ‘het eiland van de honderd kerken’ wordt genoemd) en dat is wellicht, naast de stadsomwalling, wellicht het interessantste historische aspect van de stad. Deze telt namelijk een dozijn ruïnes van Middeleeuwse kerken, drie meegerekend waarvan slechts fundamenten over zijn.

Hun ruïneuze aard is het resultaat van de vernietiging van de stad in 1398 door Teutoonse ridders, een oorlog tussen Denemarken en Lübeck in de eerste helft van de zestiende eeuw waarbij Visby van vier zijden in brand werd gestoken, een stadsbrand op 29 april 1611 en sloop van twee kerken om de ommuring van de stad te herstellen. Na de Reformatie werden de resterende kerken gesloten, op de kathedraal na.

Tempeliers

Interieur van de Sankt Lars (foto Bas Kamps)

Interieur van de Sankt Lars (foto Bas Kamps)

Door de grote terugval van de stad in deze periode was er geen reden de kerken op te bouwen of te vervangen, zelfs niet als reformatorische godshuizen. De geschiedenis van de achtennegentig middeleeuwse kerken van Gotland is beschreven in het boek van Eva Sjöstrand: Angels and Dragons (2017, Engelse vertaling van het Zweedse origineel).

Volgende