California Dreaming

Deze gastbijdrage is van Bas van Duren. Tegenlicht wijdt vanavond een uitzending over de staat Californië. De staat gaat door een moeilijke tijd en voor de gemiddelde inwoner is het leven tussen de hoop op betere tijden en angst voor ontslag. De glans is eraf bij 'The Golden State'. Wat ooit een staat was met een bloeiende economie, de verwezelijking van 'The American Dream', blijkt voor veel Amerikanen een nachtmerrie te zijn. Californië, al decennia lang de staat met de grootste economie van de VS, kampt met hoge werkloosheid, een begrotingstekort van 19 miljard dollar en een huizenmarkt die langzaam begint te herstellen van de enorme klap. De uittocht is dan ook groot: tussen 2007 en 2008 zochten 144.000 Californiërs hun heil in een andere staat. Maar hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Tegenlicht duikt de provincie in

VPRO’s Tegenlicht begon vandaag aan het vierluik ‘Nederland op de Tekentafel’, waarin de toekomst van het ommeland wordt verkend. Vanavond werd afgetrapt met deel 1: De Verkenners. Volgende week is er even een pauze en daarna wordt de serie vervolgd met uitzendingen over respectievelijk Limburg, Zeeland en Groningen.

Sargasso sprak alvast met William de Bruijn, researcher voor Tegenlicht en coördinator van de serie. Leverden de opnames nog verrassingen op?

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het Russische charme-offensief

Dit is een gastbijdrage van Jan Kruidhof over de VPRO’s Tegenlicht uitzending van vanavond: Brief uit Polen – Over de onheilspellende toekomst van een labiele regio | maandag 25 oktober 20:55 – 22:00 uur Ned2

Poolse en Russische vlagVPRO’s Tegenlicht belicht maandag 25 oktober de gespannen verhouding tussen Polen en Rusland. Opvallend genoeg lijkt die relatie de laatste maanden op politiek gebied juist verbeterd te zijn. Hoe kon dit opeens gebeuren?

Jarenlang waarschuwden Polen voor een neo-imperialistisch Rusland en drongen zij aan op het beteugelen van ‘de grote beer’ die hen in het verleden zoveel leed had toegebracht. De Poolse minister van Economische Zaken verraste de Europese Commissie dan ook, door anderhalve week geleden te bepleiten dat de Russische monopolist Gazprom tot 2045 de Yamal-gasleiding mag uitbaten. De Commissie eiste eerder dat die leiding, die via Polen richting het Westen loopt, ook voor andere bedrijven beschikbaar zou zijn en leek hiermee de Polen tegemoet te komen. Maar zij scharen zich inmiddels dus aan de zijde van hun voormalige aartsvijand. Is de Poolse angst voor Rusland plotseling verdwenen?

Het antwoord op deze vraag ligt besloten in de gebeurtenissen na 10 april, de dag waarop de Poolse president Lech Kaczynski omkwam bij een vliegtuigongeluk. Deze ramp kwam voor de Russen in een bepaald opzicht een geschenk uit de hemel, stond onlangs in Trouw. De auteur bedoelde, dat men in het Kremlin had begrepen dat Rusland alleen een semigrootmacht kan blijven als de federatie moderniseert en een goede band opbouwt met de Europese Unie. Een mogelijke route naar Brussel loopt via Warschau en de vliegtuigramp bood de Russen de kans om zich tegenover de Polen van hun beste kant te laten zien.

Rusland lanceerde een charmeoffensief. De Poolse ambassade in Moskou werd bedolven onder bloemen en bij de herdenking troostte premier Poetin zachtaardig zijn ontroerde Poolse ambtgenoot. Deze welwillendheid raakte de Polen, die positief reageerden. De liberale presidentskandidaat Bronislaw Komorowski liet zich in zijn campagne goedgezind uit richting Rusland en het Poolse volk verkoos hem boven de anti-Russische Jarosław Kaczynski.

In september werden de bilaterale banden nog eens aangehaald bij een ontmoeting tussen de Poolse minister van Buitenlandse Zaken en zijn Russische collega. De Poolse minister sprak hierna vleiend over “our big neighbor” en maakte bekend dat Polen niet langer een visum nodig hebben voor een bezoek aan de oblast Kaliningrad. Later die maand overhandigden de Russen twintig tot dan toe geheime documenten over het bloedbad bij Katyn.

Dit bloedbad uit 1940, waarbij de Sovjets zo’n 22.000 Poolse officieren en intellectuelen vermoordden, had de wederzijdse relatie lange tijd bemoeilijkt. Decennialang gaven de communisten de nazi’s de schuld en werden Poolse weduwen voorgelogen. Pas in 1990 gaf Gorbatsjov toe dat de Russische geheime dienst achter de moordpartij zat. De Polen zijn ook nog niet vergeten dat het Rode Leger in 1944 maandenlang rustig toekeek toen de Duitsers de tweede opstand in Warschau neersloegen en de stad verwoestten. Zelfs de Poolse Delingen van 1771, 1793 en 1795 liggen tot op de dag van vandaag nog gevoelig voor veel Polen.

Dat de Poolse minister over deze gevoeligheden heen is gestapt, komt waarschijnlijk doordat hij liever ziet dat het Poolse en het Russische gasbedrijf samen de leiding delen, dan dat West-Europese bedrijven zijn nationale markt bestormen. Het draait dus voornamelijk om economisch gewin. Maar dat voor dit doel bewust is gekozen voor warme diplomatie met de voormalige vijand, wil nog niet zeggen dat de onderliggende sentimenten louter positief zijn. Wat onder de oppervlakte schuilgaat, zullen we in de uitzending van vanavond zien.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

The World’s Next Economic Super Model?

VPRO’s Tegenlicht besteedt in een reeks uitzendingen aandacht aan de grote verschuivingen in de economische verhoudingen in de wereld. Naast de snel om zich heen grijpende kredietcrisis die allerlei zwaktes van bestaande systemen bloot legt, zijn er de laatste jaren steeds meer andere economische machten die een rol gaan spelen.
Hierbij een uitgebreid overzicht van wat er in de uitzendingen aan bod komt. Over de uitzending rondom Singapore kunt u ook meediscussiëren op het nieuwe weblog van Tegenlicht.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour | Italiaanse toestanden

‘Jullie noemen ons Italianen “spaghettivreters”. Alsof we een stel kabouters zijn. Maar we zijn juist ontzettend gevaarlijk. Wij hebben het fascisme uitgevonden. En de banken, jullie Nederlandse banken zijn ook gestoeld op de bank uit Genua, de San Giorgio bank. Wij hebben alle wandaden in de wereld uitgevonden. Wij zijn een verschrikkelijk virus’.

De Italiaanse dwarse denker Beppe Grillo was gisteravond te zien in VPRO’s Tegenlicht. Grillo wordt al sinds 1997 gemarginaliseerd door de Italiaanse overheid, hij mag niet op TV vanwege zijn radicale uitspraken over de corruptie in Italië, maar zijn weblog is inmiddels veelgelezen. Hij waarschuwt dat de Italiaanse staatbegroting volkomen verrot is maar dat dit niet onderkend wordt door de overheid, met alle gevolgen van dien. Nu is hij de geestelijk vader van een nieuwe burgerbeweging op internet, waar hij vooral twintigers en dertigers wil mobiliseren. Als een virus tégen grootkapitaal, maffia en mismanagement en vóór een nieuw-links en duurzaam doe-het-zelf bestuur. Kijken die uitzending!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De toekomst van energie in Nederland

In de afgelopen weken liet Tegenlicht van de VPRO in drie afleveringen zien wat de ontwikkelingen waren op het vlak van energie. Vooral in de aflevering van vorige week (volledig online te zien) werd duidelijk gemaakt dat het nu al mogelijk is om op grote schaal over te schakelen op zonne- en windenergie.
Belangrijk struikelblok bij het overschakelen is het gevestigde belang in de huidige situatie. Er valt nu veel geld te verdienen aan het in stand houden van de verspilling.
In de uitzending van aanstaande maandag gaan Ad van Wijk (CEO van Econcern), Peter Blom (CEO van Triodos bank), Wubbo Ockels (ruimtevaarder en hoogleraar TU Delft) en Willem Vermeend (voormalig minister en ondernemer) in discussie over manieren om beweging te krijgen in alternatieve energie in het achter lopende Nederland.
Hier een korte preview speciaal gemaakt voor de Sargasso bezoekers.

U kunt ook een beetje meehelpen op dit punt door de feedin petitie te tekenen. Daarin wordt gevraagd om snel een fatsoenlijke regeling te maken voor het terugleveren van energie door particulieren aan het net, zoals ze dat in Duitsland al kennen. Een belangrijke stap om mensen te stimuleren zelf aan de slag te gaan.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Een Opel die 1 op 160 rijdt

Twee weken geleden vroeg de Amerikaanse autoindustrie nog haar overheid om vijftig miljard dollar voor de ontwikkeling van zuinigere en schonere technologie. Toen al een gotspe, maar na vanavond nog veel meer. VPRO’s Tegenlicht dook in de wereld van de brandstofzuinige auto. En wat bleek: in 1970 bestond er al een Opel T-1 die ruim tien keer zuiniger rijdt dan de gemiddelde auto die wij nu kunnen kopen! General Motors produceerde veertig jaar geleden al een hybride auto en in plaats van deze verder te ontwikkelen (imagine where we would be now…) gooiden ze de onderzoeksresultaten opzij.

Waarom produceren de autofabrikanten nog steeds niet veel zuinigere auto’s, zeker nu de brandstofprijzen alsmaar stijgen? Volgens Elon Musk, directeur van Tesla Motors, een bedrijf in Silicon Valley dat elektrische auto’s produceert wordt de consument voor het lapje gehouden. “De grote auto fabrikanten zeggen altijd dat het waterstof wordt. Over tien jaar. Maar het is altijd over tien jaar, en het zal altijd over tien jaar blijven. Waterstof is onzin. Het is een marketingtruc, om de critici tevreden te houden.” (VPRO’s Tegenlicht)

Check de exclusieve preview van VPRO’s Tegenlicht voor Sargasso:

De race om de auto van de toekomst
VPRO’s Tegenlicht
maandag 29 september 2008 21:00 Ned 2
dinsdag 14 oktober 2008 15:05 Ned 2 (Herhaling)

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Quote du Jour | Dol op gebrek aan democratie

Omdat jullie [red: Europeanen] niet-gekozen ambtenaren hadden in Brussel die niet afhankelijk waren van de publieke opinie. Precies. Ik ben dol op dat gebrek aan democratische controle. Brussel kan [red: op deze manier] gemeenschappelijke belangen voor de lange termijn vaststellen. VPRO’s Tegenlicht (vanaf 32.42)

Fareed Zakaria stelt dat een teveel aan democratie het bereiken van lange termijn doelen voor een samenleving in de weg staat. Tot nog toe heeft men in het Westen problemen met de werking van de democratie vaak opgelost met het invoeren van nóg meer democratie: meer inspraak, meer referenda, meer bestuurslagen. De Amerikaanse journalist Zakaria meent echter dat dit eerder leidt tot nóg meer chaos en minder effectiviteit. Hij roemt daarentegen het effect van de niet-democratisch gekozen Europese Commissie zonder wie landen als Spanje en Italië de afgelopen 15 jaar nooit een stringent begrotingsbeleid hadden gevoerd. Het lijkt misschien nu een puinhoop, zonder de EC was het nog veel erger geweest.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.