Noren strijden om hun olie

Noorwegen is wereldleider op het gebied van elektrisch aangedreven auto's. In de eerste helft van 2021 kozen maar liefst 3 op de 4 particuliere consumenten die een nieuwe auto kochten in Noorwegen voor een emissievrije elektrische auto. De overheid stimuleert het elektrisch rijden met gunstige belastingtarieven. Het doel is dat Noorwegen in 2025 geheel fossielvrij rijdt. Maar in de maandag gestarte verkiezingscampagne voor de parlementsverkiezingen op 13 september bleek olie nog steeds een politiek strijdpunt. En dan gaat het vooral over de mate waarin het land de winning van olie en gas gaat terugschroeven. Voorlopig hebben de grote partijen afwijzend gereageerd op de oproep van de Verenigde Naties na het verschijnen van het laatste IPCC-rapport om te stoppen met de olie- en gaswinning. Noorse toppolitici, doorgaans al snel bereid om samen te werken met de VN, weigeren eenvoudigweg om de grootste bron van inkomsten van Noorwegen in te perken, schrijft Nina Berglund. De olieindustrie zegt op steun van de meerderheid van de Noorse bevolking te kunnen rekenen, alhoewel de aantrekkingskracht van de oliebedrijven op jonge werkzoekenden aanzienlijk is afgenomen. Komt er een einde aan de olie- en gaswinning? Afgaand op de laatste peilingen lijkt er een kans dat de sociaaldemocraten weer de grootste partij worden. Een linkse regering ligt in het verschiet als Jonas Gahr Støre, de leider van de Arbeiderpartiet een coalitie kan vormen met de Centrumpartij en enkele kleinere linkse partijen, Socialistisch Links (SV), de Groenen en Rood (voormalige communisten, die overigens op voorhand afzien van regeringsdeelname). Maar Socialistisch Links, in de pollls gestegen tot bijna 10% van de stemmen, is voor afbouw van de olieproductie en daar zijn de Arbeiderpartiet  en de Centrumpartij dus nog niet aan toe. Alle kleinere partijen wel. Behalve SV, de Groenen en Rood zeggen ook de meer rechtse liberalen en christendemocraten dat Noorwegen de oproep van de VN moet volgen en nu alle aanvragen voor meer offshore-exploratielicenties moet afwijzen. Het wordt dus spannend wat er na 13 september gaat gebeuren. De Conservatieven van huidige premier Erna Solberg en de extreemrechtse Fremskrittspartiet staan in de polls beide op ongeveer 5 procentpunten verlies. Als de Arbeiderspartij het voor het zeggen krijgt maar wel afhankelijk is van een of meer van de kleinere partijen moet Støre met de billen bloot. Speculaties over het stopzetten van het boren naar nieuwe olie- en gasvelden leiden nu al tot de nodige spanningen. De Arbeiderspartij ontkent dat er een compromis ligt.  Socialistisch Links zegt op dat punt geen enkel compromis te willen sluiten. SV parlementslid Lars Haltbrekken: 'We geven geen nieuwe toestemmingen voor olie- en gaswinning. En we zullen ook geen toestemming geven om meer olie en gas te zoeken.' Hij ontkende ook dat er met de Arbeiderspartij besprekingen zijn gevoerd over de oliepolitiek. De woordvoerder energie van de Arbeiderspartij Espen Barth Eide zei dat Noorwegen als het aan hem ligt niet meer olie en gas gaat produceren dan nodig is, maar dat zijn partij niet stopt met nieuwe boringen. In juli steeg de productie nog volgens de laatste cijfers. Klimaatopwarming Ketil Solvik-Olsen van de Fremskrittspartiet is tegen afbouw van de olie- en gasproductie omdat dit in het voordeel zou zijn van andere producenten, op de eerste plaats Rusland. De partij, die zich merkwaardig genoeg 'Vooruitgangspartij' noemt, vertegenwoordigt het klimaatopwarming ontkennende deel van Noorwegen. Partijleider Sylvi Listhaug is ook nog niet bereid gevonden haar standpunten met klimaatdeskundigen te bespreken, zegt Bjørn Samset van het klimaatonderzoeksbureau Cicero. Hij heeft inmiddels alle andere politieke partijen wel gesproken over de ernst van de klimaatopwarming en het IPCC-rapport en verbaast zich over de houding van de Centrumpartij, die vooral sterk is op het Noorse platteland. De extreme weersomstandigheden van de laatste jaren moeten boeren toch de ogen openen, zegt hij. De milieubeweging is na alle wake-up calls ook ernstig teleurgesteld in de Noorse politiek. It's business as usual. Klinkt bekend.

Foto: Trebz (cc)

Noorse Centrumpartij wil een betere deal met de EU

ELDERS - Coronamaatregelen verschillen van land tot land. Grenzen tellen weer. Is dit een opmaat naar een herwaardering van de nationale staat in Europa? De Noorse Centrumpartij pleit voor een lossere relatie met de Europese Unie.

In vergelijking met Nederland is Noorwegen minder zwaar getroffen door de tweede golf in de corona-pandemie. Maar ook hier zullen de feestdagen er anders uit zien dan andere jaren. De regels voor bezoek thuis worden enigszins versoepeld: twee feestdagen naar keuze mag de Noorse familie opschalen van vijf naar tien bezoekers. Horeca is nog wel open maar alcohol mag er niet geschonken worden met als gevolg dat veel cafés en restaurants toch maar gesloten blijven.

Locaal, zoals in Oslo, gelden strengere regels. ‘Qua reizen is Noorwegen streng. De Noren worden opgeroepen niet naar andere regio’s te reizen. Voor buitenlanders is reizen naar Noorwegen lastig. Allereerst moet je een negatieve testuitslag laten zien die niet ouder is dan 72 uur. Als je niet in Noorwegen werkt of woont moet je vervolgens minimaal tien dagen in quarantaine’.(RTL nieuws). Al hoeft dat sinds kort niet meer gedwongen in een quarantaine hotel op de luchthaven. De Noren zijn wel streng in de handhaving van deze regels, bleek deze zomer toen alle passagiers van een Frans vliegtuig in quarantaine moesten omdat ze één minuut na het ingaan van de regels waren geland. Een doktersassistente is onlangs veroordeeld tot gevangenisstraf wegens het niet in acht nemen van de quarantaine regels na een bezoek aan haar vriend in Londen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Fire! Orchestra

Fire! Orchestra is een Noorse experimentele supergroep rond saxofonist Mats Gustafsson, een man die z’n sporen al ruim verdiend heeft in de experimentele en geimproviseerde jazz.

Het begin dit jaar verschenen album Ritual is een behoorlijk hectische kruising tussen Big Band, rock en geimproviseerde jazz. Het is een album dat barst van de energie, en zich kenmerkt door een groots geluid dat heen en weer meandert tussen chaos en georganiseerde repetitiviteit, met onder andere twee drummers, krijsende saxofoons, manische klarinetten, en uithalende hoorns.

Foto: Høyre (cc)

Noorwegen betaalt klimaatbeleid uit opbrengst fossiele brandstof

ELDERS - Olieland Noorwegen werkt hard aan verduurzaming.

Grootschalig elektrisch vliegen is nog ver weg, maar Noorwegen werpt zich op als proeftuin voor de elektrische luchtvaart. In 2040 moeten alle binnenlandse vluchten worden uitgevoerd door elektrische of hybride toestellen. Luchthavenautoriteit Avinor, eigenaar van de ruim veertig luchthavens in het land, wil binnenkort de eerste aanbesteding uitschrijven voor een commerciële route voor een elektrisch vliegtuig met negentien passagiers, dat vanaf 2025 moet gaan vliegen. Het FD (€) doet verslag van een vlucht met de Pipistrel Alpha Electro G2, een Sloveens vliegtuig dat als eerste elektrische tweezitter is gebouwd voor commerciële doeleinden. De prestaties zijn vooralsnog beperkt: het toestel vliegt maximaal anderhalf uur, de maximumsnelheid is zo’n 200 kilometer per uur en het draagvermogen is slechts 560 kilogram. De geluidsoverlast is minimaal, je hoort alleen de propellor.

Ook elders wordt durk geëxperimenteerd met elektrisch vliegen, maar Noorwegen is wel een geschikte proeftuin omdat de afstanden relatief kort zijn, en het aantal passagiers op de binnenlandse vluchten niet zo groot is. Vliegen is in Noorwegen, zeker in het noorden, erg gebruikelijk. Je kunt er in twintig minuten een ziekenhuis bereiken waar je over de weg acht uur voor nodig hebt. Noren vliegen ook daarom meer dan de meeste andere Europeanen.

Foto: Chris-Håvard Berge (cc)

Olieproducent gaat voor het milieu

ELDERS - De nieuwe conservatieve regering van Noorwegen gaat de olie- en gaswinning verder afbouwen.

Noorwegen heeft sinds een paar weken een nieuwe regering. Opnieuw een rechtse minderheidsregering onder leiding van Erna Solberg. Haar Conservatieve partij en de populistische Vooruitgangspartij van Siv Jensen hebben steun gekregen van de liberalen onder leiding van Trine Skei Grande. Dat betekent dat de Noorse regering nu steunt op drie vrouwelijke partijleiders.

De liberalen (Venstre, een kleine sociaal-liberale partij) hebben voor de versterking van de tweede regering Solberg enkele concessies weten af te dwingen over de oliewinning en de bontindustrie. Ola Elvestuen, de liberale klimaatminister, wil af van de verslaving aan fossiele brandstoffen. Hij stimuleert elektrisch rijden. Al bestaande belastingvoordelen voor elektrische auto’s worden gehandhaafd. Stekkerauto’s beslaan nu 39% van het wagenpark, maar volgens berekeningen van de vereniging van elektrische autobezitters Norsk Elbilforening kan dat dit jaar oplopen naar 50%. Door batterijauto’s vrij te stellen van aanschafbelasting, btw en wegenbelasting, kunnen ze concurreren met benzine- en dieselwagens, vooral met dank aan de toch al torenhoge belastingen op reguliere auto’s. Een Volkswagen eGolf is in Noorwegen goedkoper dan een ‘gewone’ Golf. Verder mogen e-rijders op de busbaan, gratis parkeren en hoeven ze geen tol te betalen.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Closing Time | Deaf Center

Deaf Center is het muzikale project van de Noren Otto Totland en Erik Skodvin. De laatste geeft ook platen uit onder de naam Svarte Greiner. Het zit allemaal een beetje in de richting van Dark Ambient en “Acoustic Doom”: duistere, rustige muziek die meestal een niet al te optimistische kijk op het leven etaleert. Als Deaf Center zijn ze dan weer vrij toegankelijk.

Foto: Pitch87 (cc)

Noorwegen blijft verdeeld

ELDERS - Noorwegen gaat op 11 september naar de stembus. Grote verschuivingen worden niet verwacht.

Sinds 2013 zit er in Oslo een minderheidsregering van conservatieven en populisten onder leiding van premier Erna Solberg met gedoogsteun van de christendemocraten en liberalen. De socialisten, de grootste partij in het parlement, staan in de polls op licht verlies.  Solberg doet het beter als beoogd premier dan haar socialistische rivaal Jonas Gahr Støre. De voorspellingen wijzen niet op grote veranderingen. Het zal er vooral om gaan welke partij de grootste wordt. Sommige peilingen voorspellen dat de conservatieven de socialisten voor het eerst sinds 1927 in grootte voorbij zullen streven.

Peilingen door TV2 van deze week geven de socialisten 26,7% (was in 2013 30,8%), Solberg’s Høyre (conservatieven) staat hier op 24,7% (26,8%), de Fremskrittspartiet (Vooruitgangspartij, populisten) zou op 15,4% uitkomen (16,3%). Van de grote partijen staat alleen de Centrumpartij op winst (11.1% tegen 5,5% in 2013). Lichte winst wordt voorspeld voor de Christendemocraten, Socialistisch Links en de Groenen.  De Miljøpartiet De Grønne blijft met 3,5% in de polls nog net onder de kiesdrempel van 4%, net als Venstre (Liberalen).

De verkiezingscampagne heeft een zeldzaam conflict opgeleverd met buurland Zweden vanwege uitlatingen van de Noorse minister van immigratie Sylvi Listhaug (Vooruitgangspartij) die deze week in Zweden op bezoek was. Listhaug zei dat Noorwegen het voorbeeld van Zweden op het gebied van integratie van nieuwkomers niet moet volgen. Na een bezoek aan Rinkeby, een voorstad van Stockholm met veel geweldsincidenten, zei ze dat er in Zweden wel zestig ‘no go’-gebieden zijn en dat Noorwegen hiervan moet leren. Helene Fritzon, de Zweedse minister voor immigratie, noemde haar uitspraak complete nonsense en zegde onmiddellijk een afspraak met haar af omdat ze niet wilde figureren in de verkiezingscampagne van Listhaug. In een televisiedebat gebruikte de leider van de socialisten Støre het voorval dezelfde dag nog om premier Solberg uit te dagen over haar leiderschap. Zijn voornaamste verwijt aan de premier is dat zij in de coalitie met de Vooruitgangspartij het land verdeeld heeft en mensen tegen elkaar opzet. Maar zijn tegenvallende populariteit lijkt er op te wijzen dat ook deze socialist niet in staat is het tij te keren.

Foto: Tobias Van Der Elst (cc)

Noorwegen gaat benzineauto verbieden

ELDERS - De grootste olieproducent in Europa neemt afscheid van diesel en benzine als brandstoffen voor vervoermiddelen

De centrum-rechtse regering van Noorwegen heeft een opmerkelijk groen Transportplan gepubliceerd. Vanaf 2025 moeten alle nieuwe personenauto’s, stadsbussen en kleine vrachtwagens elektrisch zijn. Vijf jaar later moet ook 75 procent van de nieuwe vrachtwagens en lange afstandsbussen zonder fossiele brandstoffen kunnen rijden. Ook veerboten zullen overgaan op nieuwe energiebronnen. Het doel is om in 2030 een reductie van 50% van CO2 uitstoot via transportmiddelen te bereiken. Voor energiezuinige auto’s komen er gereduceerde toltarieven en blijven belastingvoordelen gehandhaafd. Het plan voorziet voorts in uitbreiding van het spoorwegnet, prioriteit voor openbaar vervoer, (snel)fietsen en wandelen. De kustweg E39 moet in 2035 zonder veerboot gereden kunnen worden. De maximaal toegestane snelheid zal nergens boven de 110 km per uur uitkomen.

Het ambitieuze plan lag al sinds april op tafel in het Noorse parlement, maar nu hebben verscheidene politieke partijen bekendgemaakt ermee in te gaan stemmen. Olieproducent Noorwegen blijft hiermee koploper in Europa bij de reductie van het gebruik van fossiele brandstoffen voor het transport. Momenteel is al meer dan 15 procent van alle auto’s op de Noorse wegen elektrisch, een record in Europa.

Klimaatzaak tegen Noorwegen

Noorwegen wordt gezien als een groen rolmodel door de ambitie om klimaatneutraal te zijn in 2030, de grote hoeveelheid waterkracht in de energievoorziening en de ambitieuze plannen voor elektrische auto’s. Toch is een alliantie van actievoerders een rechtszaak gestart over de beslissing van de Noorse overheid om oliewinning in de Barantszee toe te staan. Volgens de actievoerders is dit in strijd met het Noorse recht en bedreigt de beslissing het Klimaatakkoord van Parijs. De alliantie van actievoerders bestaat onder andere uit Greenpeace, jongerengroepen en James Hansen, de voormalig directeur van Nasa’s Goddard instituut voor ruimteonderzoek.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Hendrik Ploeger (cc)

Fossielvrij beleggen

ELDERS - Europese steden gaan verder dan nationale regeringen en de EU bij het terugdringen van fossiele energie.

De stad Stuttgart heeft deze week besloten niet langer te beleggen in de fossiele industrie. De stad trekt investeringen terug uit zo’n 75 beursgenoteerde bedrijven, die betrokken zijn  bij de exploitatie van kolen, gas of schaliegas, waaronder EnBW, EON, RWE, BASF en Bayer. Stuttgart volgt hiermee het beleid van andere Duitse steden, zoals Münster en Berlijn.

De Gemeenteraad van Stockholm heeft vorige maand ook al afscheid genomen van beleggingen in olie en gas. Het is een deel van de plannen die Stockholm sinds 2014 heeft gemaakt om de stad fossielvrij te maken. Een ander onderdeel is de hele gemeentelijke organisatie fossielvrij te maken in 2030. Stockholm had eerder al investeringen in de tabaksindustrie, alcoholische dranken, pornografie en wapens in de ban gedaan. Op initiatief van de Groenen, de een na grootste partij in het stadsbestuur, en met de steun van de milieubeweging zijn daar nu fossiele brandstoffen aan toegevoegd.

Volgens Fossil Free Europe was Oslo eind vorig jaar de eerste stad ter wereld die een einde maakte aan investeringen in fossiele brandstoffen. Een niet onbelangrijk teken in Noorwegen, een land dat leeft van olie en gas. Fossiele brandstoffen gaan tot het verleden behoren, zei een woordvoerder van de Noorse milieubeweging.  Lan Marie Nguyen Berg, van de Noorse Groenen in Oslo, verdedigde de maatregel ook uit financieel oogpunt. Met investeringen in fossiele brandstoffen lopen we een steeds groter risico dat we straks onze pensioenen niet meer kunnen uitbetalen.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Volgende